Бар гузар эй дили ғофил ки ҷаҳон бргзр аст

بر گذر ای دل غافل که جهان برگذر است

Ки ҳамаи кори ҷаҳони ранҷи дил ва дардисар аст

که همه کار جهان رنج دل و دردسر است

То ту дар шшдраҳи нафас фурӯмонда шудӣ

تا تو در ششدرهٔ نفس فرومانده شدی

Муҳраи кирдори дили танги ту зер ва зибр аст

مهره کردار دل تنگ تو زیر و زبر است

Умр бигузашт ва ба як соъата умед намонад

عمر بگذشت و به یک ساعته امید نماند

Ҳамчунон хоҷа дар андешаи бўк ва магар аст

همچنان خواجه در اندیشهٔ بوک و مگر است

Чанд бар бўку магари муҳраи Фрўгрдонӣ

چند بر بوک و مگر مهره فروگردانی

Ки ту баси муфлисӣу чархи фалаки пок бар аст

که تو بس مفلسی و چرخ فلک پاک بر است

Парда бар хеши матни лаъиби пас парда макун

پرده بر خویش متن لعب پس پرده مکن

Ки пас парда нишастӣу ҷаҳони парда дар аст

که پس پرده نشستی و جهان پرده‌در است

Рӯи паии кори ҷаҳони гиру ҷаҳони гири ҷаҳон

رو پی کار جهان گیر و جهان گیر جهان

Ки ҷаҳони гузарон бо ту ба ҷон даргузар аст

که جهان گذران با تو به جان درگذر است

Хоксорӣ ки ба хорӣ ба ҷаҳон нанигарад ӯ

خاکساری که به خواری به جهان ننگرد او

Бар сараши хок ки аз хоки басӣ хортар аст

بر سرش خاک که از خاک بسی خوارتر است

Чанд сое ба ҳаваси тоҷи такаббур бар чарх

چند سایی به هوس تاج تکبر بر چرخ

Ки ҳамаи зери замин то ба зибр тоҷўр аст

که همه زیر زمین تا به زبر تاجور است

Онкӣ бар чархи фалаки суди сари хеши зи кибр

آنکه بر چرخ فلک سود سر خویش ز کبر

Ин замони байн ки чаҳ сони зери замини пай сипар аст

این زمان بین که چه سان زیر زمین پی سپر است

Ҷумлаи зери замингар ба ҳақиқат нигарӣ

جملهٔ زیر زمین گر به حقیقت نگری

Шикани турраи мишкӣну лаб чун шукр аст

شکن طرهٔ مشکین و لب چون شکر است

Чашми дил боз кун аз мардумӣу неки бдонк

چشم دل باز کن از مردمی و نیک بدانک

Мардуми чашм бутӣаст ин ки туро раҳгузар аст

مردم چشم بتی است این که تو را رهگذر است

Фикр кун икдм ва бар хок ба хорӣ магзар

فکر کن یکدم و بر خاک به خواری مگذر

Ки ҳамаи мағзи замини ташнаи зи хӯн ҷигар аст

که همه مغز زمین تشنه ز خون جگر است

Дар дили хоки зи баси хӯни дили тоза ки ҳаст

در دل خاک ز بس خون دل تازه که هست

Нест он лола ки аз хоки дамади хӯн тар аст

نیست آن لاله که از خاک دمد خون‌تر است

Шиками хоки пар аз хӯни дил сӯхтагон аст

شکم خاک پر از خون دل سوختگان است

Боз кун чашм агар чашми ту соҳиб назар аст

باز کن چشم اگر چشم تو صاحب نظر است

Аз сари дарду дареғ аз дил ҳар зарраи хок

از سر درد و دریغ از دل هر ذرهٔ خاک

Хӯн фурӯ мечакаду хоҷаи чунин бехабар аст

خون فرو می‌چکد و خواجه چنین بی‌خبر است

Ҳар гиёҳӣ ки зи хокии дамад ва ҳар баррагӣ

هر گیاهی که ز خاکی دمد و هر برگی

Гар бадонеи зи дилии дарду дареғӣ дигар аст

گر بدانی ز دلی درد و دریغی دگر است

Аз даруни дили пари ҳасрат ҳар хуфта чунонк

از درون دل پر حسرت هر خفته چنانک

Оҳу фарёд ҳаме ояду гӯши ту кар аст

آه و فریاد همی آید و گوش تو کر است

Ту чунон фориғӣ ва боз наяндешӣ ҳеҷ

تو چنان فارغی و باز نیندیشی هیچ

Ки аҷал дар пайу умри ту чунин бргзр аст

که اجل در پی و عمر تو چنین برگذر است

Шуд биногваши ту аз пунбаи кафани пӯш ва ҳануз

شد بناگوش تو از پنبه کفن‌پوش و هنوز

Пунбаи ғифлату пиндор ба гӯши ту дар аст

پنبهٔ غفلت و پندار به گوش تو در است

Рӯзи перии ҳамаи кас ба шавад эй пери хрФ

روز پیری همه کس به شود ای پیر خرف

Бачаи табъии ту ва акнӯнаст ки вақт сафар аст

بچه طبعی تو و اکنون است که وقت سفر است

Чу ба ҳафтод биФтодӣ ва ин нест аҷаб

چو به هفتاد بیفتادی و این نیست عجب

Аҷаб инаст ки ин нафаси ту ҳар дам бтар аст

عجب این است که این نفس تو هر دم بتر است

Ғарраи моли ҷаҳони гаштӣу маъзӯрӣ аз онк

غرهٔ مال جهان گشتی و معذوری از آنک

Зиндагии дили мағрури ту аз сим ва зар аст

زندگی دل مغرور تو از سیم و زر است

Чу ҳаёти ту ба симаст пас аз умр магӯӣ

چو حیات تو به سیم است پس از عمر مگوی

Ки ҳаёти ту ба наздики хирад мухтасар аст

که حیات تو به نزدیک خرد مختصر است

Умрат ар кам шуд ва бигузашт чаҳ бокаст азин

عمرت ار کم شد و بگذشت چه باک است ازین

Умри гӯ кам шӯ агар симу зарат бештар аст

عمر گو کم شو اگر سیم و زرت بیشتر است

Бештар ҷон куну зар ҷамъ кун ва фориғ бош

بیشتر جان کن و زر جمع کن و فارغ باش

Ки ҳамаи симу зару моли бор сафар аст

که همه سیم و زر و مال بار سفر است

Шарми бодат ки наме донеу огоҳ на Эй

شرم بادت که نمی‌دانی و آگاه نه‌ای

Ки дарин роҳ ва дарин бодияи чандин хатар аст

که درین راه و درین بادیه چندین خطر است

эй дариғо ки ҳамаи умри ту дар ишваи гузашт

ای دریغا که همه عمر تو در عشوه گذشت

Кист комрўз чу ту ишваи даҳу ишва хар аст

کیست کامروز چو تو عشوه‌ده و عشوه‌خر است

Ту чунин хуфтау ҳамроҳи ту аз пеш шуда

تو چنین خفته و همراه تو از پیش شده

Ту чунин ғофилу умри ту чу мурғӣ ба пар аст

تو چنین غافل و عمر تو چو مرغی به پر است

Мағз полудӣ ва бар ҳеҷ на дар хоб шудӣ

مغز پالودی و بر هیچ نه در خواب شدی

Гўиёи луқма ҳар рӯзаи ту мағз хар аст

گوییا لقمهٔ هر روزه تو مغز خر است

эй фурӯмондаи худ чанд бидорад охир

ای فروماندهٔ خود چند بدارد آخر

Устихонии ду ки дар чанги қазо ва қадар аст

استخوانی دو که در چنگ قضا و قدر است

Ту кафии хокӣу пари боди ҳавои дории сар

تو کفی خاکی و پر باد هوا داری سر

Боди пиндори туро хоки лаҳад коргар аст

باد پندار تو را خاک لحد کارگر است

Як шаб аз баҳри худо бехур ва бехоб на Эй

یک شب از بهر خدا بی‌خور و بی‌خواب نه‌ای

Сад шаб аз баҳри ҳавои нафаси ту бехоб ва хур аст

صد شب از بهر هوا نفس تو بی‌خواب و خور است

Чун басии тавба биФоидаҳ кардӣ ба ҳавас

چون بسی توبهٔ بیفایده کردی به هوس

Тавба аз тавба кун ар як нафаст моҳзр аст

توبه از توبه کن ار یک نفست ماحضر است

Хӯни дил бар рахти афшон ба саҳаргоҳ аз онк

خون دل بر رخت افشان به سحرگاه از آنک

Тӯшаи роҳи ту хӯни дилу оҳ саҳар аст

توشهٔ راه تو خون دل و آه سحر است

Ҳалқаи дарга ӯ гиру дил аз даст бидиҳ

حلقهٔ درگه او گیر و دل از دست بده

Гарчи чун ҳалқаи дили имрӯзи туро дрбдр аст

گرچه چون حلقه دل امروز تو را دربدر است

Дили пар умед кун ва сайқаляш кун ба сафо

دل پر امید کن و صیقلیش کن به صفا

Ки дили поки ту ойинаи хуршед фар аст

که دل پاک تو آئینهٔ خورشید فر است

Ёрб аз фазлу карам дар дили аттори нигар

یارب از فضل و کرم در دل عطار نگر

Ки дилашро ғами беҳудаи нафар бар нафар аст

که دلش را غم بیهوده نفر بر نفر است

Умр бар бод ҳавас дод ба фарёдаши рас

عمر بر باد هوس داد به فریادش رس

Ки туро аз бад ва аз нек на нафъ ва на зр аст

که تو را از بد و از نیک نه نفع و نه ضر است