Чаҳ донистам ки ин дарёӣ бепоён чунин бошад

چه دانستم که این دریای بی‌پایان چنین باشد؟

Бухораш осмон гардад кафи дарё замин бошад

بخارش آسمان گردد، کف دریا زمین باشد

Лаби дарёи ҳама куфрасту дарёи ҷумлаи дайни дорӣ

لب دریا همه کفر است و دریا جمله دین‌داری

Валикини гавҳари дарёи варои куфр ва дайн бошад

ولیکن گوهر دریا ورای کفر و دین باشد

Агар он гавҳару дарё ба ҳам ҳар ду ба дасти оре

اگر آن گوهر و دریا به هم هر دو به دست آری

Тўро он бошад ва ин ҳам вале на он на ин бошад

تو را آن باشد و این هم ولی نه آن نه این باشد

Яқин май дон ки ҳам ҳар ду буд ҳам ҳечяк набӯд

یقین می‌دان که هم هر دو بود هم هیچ یک نبوَد

Яқин набӯд гумон бошад гумон набӯд яқин бошад

یقین نبوَد، گمان باشد، گمان نبوَد، یقین باشد

Дарин дарё ки ман ҳастам на ман ҳастам на дарёи ҳам

درین دریا که من هستم نه من هستم نه دریا هم

Надонад ҳечкас ин сари магари он кӯ чунин бошад

نداند هیچ‌کس این سِر مگر آن کو چنین باشد

Агар хоҳии казин дарёи вазин гавҳари нишони ёбӣ

اگر خواهی کزین دریا وزین گوهر نشان یابی

Нишоне набӯдат ҳаргиз чу нафаст ҳамнишин бошад

نشانی نبودت هرگز چو نفست هم‌نشین باشد

Агар сад соли рӯзу шаби риёзат май кашии доим

اگر صد سال روز و شب ریاضت می‌کشی دایم

Мабош эмини яқин май дон ки нафаст дар камӣн бошад

مباش ایمن یقین می‌دان که نفست در کمین باشد

Чу ту нафасии зи сар то пой кӣ донеи камоли дил

چو تو نفسی ز سر تا پای، کی دانی کمال دل؟

Камоли дил касе донад ки мардии роҳ байн бошад

کمال دل کسی داند که مردی راه‌بین باشد

Ту соҳиби нафасӣ эй ғофили миёни хоки хӯн май хур

تو صاحب نفسی ای غافل! ، میان خاک و خون ، مِی خور

Ки соҳибдил агар заҳрӣ хӯрд он ангабин бошад

که صاحب‌دل اگر زهری خورد آن انگبین باشد

Надонад кард соҳиби нафаси кори ҳеҷ соҳибдил

نداند کرد صاحب‌نفس کار هیچ صاحب‌دل

Вагар гуяд тавонам кард Иблис лъин бошад

و گر گوید توانم کرد ابلیس لعین باشد

Агар хоҳӣ ки бишносӣ ки корӣ ростин ҳастат

اگر خواهی که بشناسی که کاری راستین هستت

Қадам дар шаръ муҳкам кун ки карт ростин бошад

قدم در شرع محکم کن که کارت راستین باشد

Агар аз нуқтаи тақвои бигардади як дамати дида

اگر از نقطهٔ تقوی بگردد یک دمت دیده

Сазоӣ дида гардӣда майл оташин бошад

سزای دیدهٔ گردیده میل آتشین باشد

Ту эй аттор муҳкам кун қадам дар ҷодаи маънӣ

تو ای عطار محکم کن قدم در جادهٔ معنی

Ки андари хотами маънии лақои ҳақ нигин бошад

که اندر خاتم معنی لقای حق نگین باشد