Ҳар мард ки нест имтиҳонаш
هر مرد که نیست امتحانش
Хобӣ ва хурӣаст дар ҷаҳонаш
خوابی و خوری است در جهانش
намехуфтад ва мехӯрд шабу рӯз
میخفتد و میخورد شب و روز
То мағз буд дар устихонаш
تا مغز بود در استخوانش
Фарбеҳ кунад аз ғурури паҳлу
فربه کند از غرور پهلو
То ном ниҳанд паҳлуонаш
تا نام نهند پهلوانش
Мард он бошад ки ҳамчуи шамъӣ
مرد آن باشد که همچو شمعی
Оташи боради зи ресмонаш
آتش بارد ز ریسمانش
Аз бскаҳ дар имтиҳони кашандаш
از بسکه در امتحان کشندش
Пайдо гардад ҳама наонаш
پیدا گردد همه نهانش
Чун пок шавад з ҳарчӣ дорад
چون پاک شود ز هرچه دارد
Онгоҳ ниҳанд дар майонаш
آنگاه نهند در میانش
Сад мағз яқин диҳандаш онгоҳ
صد مغز یقین دهندش آنگاه
Дар пӯсти кашанд аз гумонаш
در پوست کشند از گمانش
То ҳеҷ фирефта нагардад
تا هیچ فریفته نگردد
Эмин набӯд зи макри ҷонаш
ایمن نبود ز مکر جانش
Чун пок шуд аз ду куни куллӣ
چون پاک شد از دو کون کلی
Оянд ду куни миҳмонаш
آیند دو کون میهمانش
Нақдяш буд ки мисл набӯд
نقدیش بود که مثل نبود
Дар ҳафт замину осмонаш
در هفت زمین و آسمانش
Донеи ту ки он чаҳ нақш ёбад
دانی تو که آن چه نقش یابد
То харҷ кунанд ҷовдонаш
تا خرج کنند جاودانش
Ту ҷавҳари мард кӣ шиносӣ
تو جوهر مرد کی شناسی
Но карда ҳазор имтиҳонаш
نا کرده هزار امتحانش
Дар ҳар сифаташи биҷавии сад бор
در هر صفتش بجوی صد بار
Дар илми мубин ва дар аёнаш
در علم مبین و در عیانش
Гар қалб буд бадар бурун кун
گر قلب بود بدر برون کن
Вар не биншин бар остонаш
ور نی بنشین بر آستانش
Мардӣ ки туро ба хеш хонд
مردی که تو را به خویش خواند
Дар ҳоли зи пеши худ баронаш
در حال ز پیش خود برانش
Ваон мард ки аз ту май гурезад
وان مرد که از تو میگریزد
Ганҷӣаст даруни хокдонаш
گنجی است درون خاکدانش
Ваон кӯи нгризд аз ту бо ту
وان کو نگریزد از تو با تو
Чун боди зи пас шӯии дуонаш
چون باد ز پس شوی دوانش
Ин ҳам рангаст ва метавон кард
این هم رنگ است و میتوان کرد
Расвои замона ҳар замонаш
رسوای زمانه هر زمانش
Шарҳат додам ки бенишон кист
شرحت دادم که بی نشان کیست
Бипазир чу ҷони бад-ӣни нишонаш
بپذیر چو جان بدین نشانش
Хоки раҳ ӯ ба чашми даракаш
خاک ره او به چشم درکش
Каз суди ту ба буд зӣонаш
کز سود تو بِه بود زیانش
Зебои маҳакии ниҳоди аттор
زیبا محکی نهاد عطار
Зини шарҳ ки рафт бар забонаш
زین شرح که رفت بر زبانش