Чу аз бўзрҷмҳр афтод дар хашм

چو از بوزرجمهر افتاد در خشم

Дили касрӣ , кашидаш майл дар чашм

دل کسری، کشیدش میل در چشم

Муаммое фиристоданд аз рӯм

معمایی فرستادند از روم

Кигар онҷо кунанд ин рози маълум

که گر آنجا کنند این راز معلوم

Хароҷаш мефиристем вогрнаҳ

خراجش می‌فرستیم واگرنه

Ҷафо бинад зи мо чизе дигар на

جفا بیند ز ما چیزی دگر نه

Ҳакямонро баҳам бинишонад касрӣ

حکیمان را بهم بنشاند کسری

Касе зишон нашуд огоҳи маънӣ

کسی زیشان نشد آگاهِ معنی

Ҳама гуфтанд ин роз сипеҳраст

همه گفتند این راز سپهرست

Чунин кор аз паии бўзрҷмҳрст

چنین کار از پی بوزرجمهرست

Бурун аз вай касе нашносад ин роз

برون از وی کسی نشناسد این راز

Бипурсед ин муамморо азуи боз

بپرسید این معمّا را ازو باز

Ҳакими рондаро Нӯшервон хонд

حکیم رانده را نوشیروان خواند

Бидон хории азизаши ҳамчу ҷон хонд

بدان خواری عزیزش همچو جان خواند

Ҳикоят кард ҳолеи он муаммоаш

حکایت کرد حالی آن معماش

Ки ҷузи ту кас наёрад кард пайдоаш

که جز تو کس نیارد کرد پیداش

Ҳакимаш гуфт як ҳаммом хоҳам

حکیمش گفت یک حمّام خواهم

Вазони пас соъатӣ ором хоҳам

وزان پس ساعتی آرام خواهم

Танам чун эътидолӣ ёфт яхи хоҳ

تنم چون اعتدالی یافت یخ خواه

Ба ях бар ман навис ин қиссаи онгоҳ

به یخ بر من نویس این قصّه آنگاه

Ки гарчи чашм ман кӯраст аммо

که گرچه چشمِ من کورست امّا

Бад-ӣн ҳиялат бигӯям ин муаммо

بدین حیلت بگویم این معمّا

Чунон карданд алқсаҳ ки ӯ гуфт

چنان کردند القصّه که او گفت

Ки то гуфт он муаммо ва накӯ гуфт

که تا گفت آن معمّا و نکو گفت

Бғоит шодмон шуд зу дили шоҳ

بغایت شادمان شد زو دل شاه

Бадви гуфто ки аз ман ҳоҷатии хоҳ

بدو گفتا که از من حاجتی خواه

Ҳакимаш гуфт чун ин рӯй дидӣ

حکیمش گفت چون این روی دیدی

Ки кӯрам кардӣ вмилм кашидӣ

که کورم کردی ومیلم کشیدی

Кунун он хоҳам аз ту эй сарафроз

کنون آن خواهم از تو ای سرافراز

Ки бас саргаштаам чашмами диҳии боз

که بس سرگشته‌ام چشمم دهی باز

Шаҳаши гуфто ки ман ин кӣ тавонам

شهش گفتا که من این کی توانم

Ту худ доне ки ман ин ме надонам

تو خود دانی که من این می‌ندانم

Ҳакимаш гуфт эй шоҳи сарафроз

حکیمش گفت ای شاه سرافراز

Чу натавонӣ ки чашми ман диҳии боз

چو نتوانی که چشم من دهی باز

Макун тундии зи каси чизеи ситони ту

مکن تندی ز کس چیزی ستان تو

Кигар хоҳӣ туоне додаш он ту

که گر خواهی توانی دادش آن تو

Чаро май бстдии чизе ки аз ъз

چرا می‌بستدی چیزی که از عز

Иваз натавонӣ онро дод ҳаргиз

عوض نتوانی آن را داد هرگز

Туро ҳар як нафас дарӣ азизаст

ترا هر یک نفس دُرّی عزیزست

Вазин дарат гиромитар чаҳ чизаст

وزین دُرّت گرامی‌تر چه چیزست

Мада бар боди ин гавҳар бибозӣ

مده بر باد این گوهر ببازی

Кигар хоҳӣ ки бозорӣ чаҳ созӣ

که گر خواهی که بازآری چه سازی

Ту май бояд ки ҳар дами пеши оӣӣ

تو می‌باید که هر دم پیش آئی

Ту ҳар дам то бкӣ бо хеши оӣӣ

تو هر دم تا بکی با خویش آئی

Бунафша чун на наргис набӯдӣ

بنفشه چون نهٔ نرگس نبودی

Чаро чун ин ва он кӯру кабӯдӣ

چرا چون این و آن کور و کبودی

Ҳама чун раъди бонгӣ бе дирангӣ

همه چون رعد بانگی بی‌درنگی

Ҳама чун бурҷи ақраби кӯру лангӣ

همه چون بُرجِ عقرب کور و لنگی

Туро аз ту ҳазорон парда дар пеш

ترا از تو هزاران پرده در پیش

Чигуна раҳи барии як зарра дар хеш

چگونه ره بری یک ذرّه در خویش

Ту бехешӣ агар бо хеши оӣӣ

تو بی‌خویشی اگر با خویش آئی

зи хайли пас равон дар пеши оӣӣ

ز خیل پس روان در پیش آئی

Нахоҳандат бахуди ҳаргиз раҳо кард

نخواهندت بخود هرگز رها کرد

Турои баси умр май бояд қазо кард

ترا بس عمر می‌باید قضا کرد

Агар рӯзии ту зинҷои даври Монӣ

اگر روزی تو زینجا دور مانی

Чаро бегонау маҳҷӯри Монӣ

چرا بیگانه و مهجور مانی

Яқин май дон ки чун он ошноӣӣ

یقین می‌دان که چون آن آشنائی

Падед ояд намонад ин ҷдоӣӣ

پدید آید نماند این جدائی