Ғуломӣ дошт мأмўни Халифа

غلامی داشت مأمون خلیفه

Казу мӯҳмали нмондии як латифа

کزو مهمل نماندی یک لطیفه

Чу хуршедӣ ба никўӣии ҷамолаш

چو خورشیدی به نیکوئی جمالش

Хилоиқи ҷумлаи моил бар висолаш

خلایق جمله مایل بر وصالش

Хами зулфаш ки дом анбарин дошт

خَم زلفش که دام عنبرین داشت

Ҳамаи Ҳиндӯстон дар зер чин дошт

همه هندوستان در زیر چین داشت

Балигар зулф ӯ дар чин набӯдӣ

بلی گر زلفِ او در چین نبودی

Нисораши нофа мишкӣн набӯдӣ

نثارش نافهٔ مشکین نبودی

Чаҳ гӯям зи абрӯӣ ҳамчун камонаш

چه گویم ز ابروی همچون کمانش

Ки зоғӣ буд зулфи длстонш

که زاغی بود زلف دلستانش

зи ишқи сқбаҳи лаълаши зи лўлў

ز عشق ثُقبهٔ لعلش ز لولو

Ҳазорон сқбаҳ дар дили монда ҳар сӯ

هزاران ثُقبه در دل مانده هر سو

Дар он сқбаҳ чаро ва чун нагунҷад

در آن ثُقبه چرا و چون نگنجد

Ки аз танагии нафас берун нагунҷад

که از تنگی نَفَس بیرون نگنجد

зи дерии гуҳи магар май хости мأмўн

ز دیری گه مگر می‌خواست مأمون

Ки ояд он ғулом аз пӯсти берун

که آید آن غلام از پوست بیرون

Ки то мأмўни бидонади кони парии чеҳр

که تا مأمون بداند کان پری چهر

Қадам чун мезанад бо шоҳ дар меҳр

قدم چون می‌زند با شاه در مهر

Дилаш дар меҳр Маъмунаст ё на

دلش در مهر مامونست یا نه

зи хат аҳд берунаст ё на

ز خطّ عهد بیرونست یا نه

Бмъшўқии вафоӣ ишқ дорад

بمعشوقی وفای عشق دارد

Бостҳқоқи ҷой ишқ дорад

باستحقاق جای عشق دارد

Магари қавмии дилии пари дарду пари сӯз

مگر قومی دلی پُر درد و پُر سوز

Ба Бағдод омаданд аз Басраи фарёд

به بغداد آمدند از بصره آن روز

Комири алмؤмнини моро диҳад дод

کامیر المؤمنین ما را دهد داد

Ки морост аз амири Басраи фарёд

که ماراست از امیر بصره فریاد

На чандон зулм кард ва мо кашидем

نه چندان ظلم کرد و ما کشیدیم

Ки дидем аз касе ё мо шунидем

که دیدیم از کسی یا ما شنیدیم

Агар нстонӣ аз вай дод мо ту

اگر نستانی از وی داد ما تو

Мушавваши гардӣ аз фарёди мо ту

مشوّش گردی از فریادِ ما تو

Ниҳони он қавмро фармуд мأмўн

نهان آن قوم را فرمود مأمون

Ки хоҳед ин ғуломамро ҳам акнӯн

که خواهید این غلامم را هم اکنون

Магар ӯ дар пазиради ин амӣрӣ

مگر او در پذیرد این امیری

Кунад зини пас шуморо дастгирӣ

کند زین پس شما را دستگیری

з шаҳ дархостанд он қавми онгоҳ

ز شه درخواستند آن قوم آنگاه

Ки моро ин ғуломатгар буд шоҳ

که ما را این غلامت گر بود شاه

Ҳама аз ҳукм ӯ дилшод гирдем

همه از حکم او دلشاد گردیم

зи зулми он амир озод гирдем

ز ظلم آن امیر آزاد گردیم

Нигаҳ кард он замони сӯии ғулом ӯ

نگه کرد آن زمان سوی غلام او

Ки то дар аҳд ишқ ояд тамом ӯ

که تا در عهد عشق آید تمام او

Ғуломи симбрро гуфт мأмўн

غلام سیمبر را گفت مأمون

Дарин мансаб чаҳ май гўӣии ту акнӯн

درین منصب چه می‌گوئی تو اکنون

Агар мураккаби сӯии он хиттаи ронӣ

اگر مرکب سوی آن خطه رانی

Хаттӣ бинивисамат дар паҳливонӣ

خطی بنویسمت در پهلوانی

Ғулами онҷоигаҳ май буд хомӯш

غلم آنجایگه می‌بود خاموش

Дилаш омад зи шавқи Басра дар ҷӯш

دلش آمد ز شوق بصره در جوش

Бидонаст он замони мأмўн ки он моҳ

بدانست آن زمان مأمون که آن ماه

Бғоит фориғаст аз ишқи он шоҳ

بغایت فارغست از عشقِ آن شاه

Дили мأмўн азон дилбар бигардед

دل مأمون ازان دلبر بگردید

зи кори он нигориш сар бигардед

ز کار آن نگارش سر بگردید

зи ишқ ӯ пушаймонӣ баровард

ز عشق او پشیمانی برآورد

Вази он ҳосил парешоне баровард

وز آن حاصل پریشانی برآورد

Бадал мегуфт ишқи ман ғалат буд

بدل می‌گفت عشق من غلط بود

Чаҳ донистам ки маъшӯқии сиқт буд ?

چه دانستم که معشوقی سقط بود؟

Ба дасти хештан дар ҷои холӣ

به دست خویشتن در جای خالی

Бъомли нома Эй бинвишт ҳоле

بعامل نامه‌ای بنوشت حالی

Ки чун ояд ғуломи ман бонҷо

که چون آید غلام من بآنجا

Хаттии оради баноми худ бар онҷо

خطی آرد بنام خود بر آنجا

Чунон бояд ки кӯии шаҳру бозор

چنان باید که کوی شهر و بازار

Ҳамаи Басраи бёроӣии бикбор

همه بصره بیارائی بیکبار

Ҷлоб оред ва дар ваии заҳри онгоҳ

جُلاب آرید و در وی زهر آنگاه

Бирав резеду бргиридш аз роҳ

برو ریزید و برگیریدش از راه

Мунодигар заҳри сӯи брншонид

منادی گر زهر سو برنشانید

Ки мегӯйанд воспш ме давонед

که می‌گویند واسپش می‌دوانید

Ки ҳркш бар малик малик ихтиёраст

که هرکش بر مَلِک مُلک اختیارست

Сазоӣ ӯ бтар зин сад ҳазораст

سزای او بتر زین صد هزارست

Чу ҳақ аз баҳр хешат офаридаст

چو حق از بهر خویشت آفریدست

Барои қурб хешат оваредаст

برای قربِ خویشت آوریدست

Бнгзорди ту мард бехабар ро

بنگذارد تو مرد بی خبر را

Ки бошӣ як нафаси чизе дигар ро

که باشی یک نَفَس چیزی دگر را

Вагар бигузорадат карт фитодаст

وگر بگذاردت کارت فتادست

Ки соъии хФиаҳ дар борат ниҳодаст

که صاعی خفیه در بارت نهادست

Чаро меояд ин рафтани грант

چرا می‌آید این رفتن گرانت

Ки мегуяд худованди ҷаҳонат

که می‌گوید خداوند جهانت

Кигар оӣӣ ба пеши ман раванда

که گر آئی به پیش من رونده

Бостқболт оем ман даванда

باستقبالت آیم من دونده

Худо мехондат ту хуфтаи охир

خدا می‌خواندت تو خفته آخر

Чаро май поӣӣ эй ошуфтаи охир

چرا می‌پائی ای آشفته آخر

Кам аз уштур нае марди даргоҳ

کم از اشتر نهٔ ای مردِ درگاه

Ки бар бонг дроӣӣ меравад роҳ

که بر بانگ درائی می‌رود راه