Чунин гуфт асмъии пери ягона

چنین گفت اصمعی پیر یگانه

Ки як шаб дар араби гаштами равона

که یک شب در عرب گشتم روانه

Карӣмӣ кард меҳмонам дигар рӯз

کریمی کرد مهمانم دگر روز

Бар ӯ знгӣӣ дидам ҳамаи сӯз

بر او زنگئی دیدم همه سوز

Кашида пой то фарқаши бзнҷир

کشیده پای تا فرقش بزنجیر

Бзорӣ нола мекард чун зер

بزاری نالهٔ می‌کرد چون زیر

Дилӣ чун дидаи мӯрии зи танагӣ

دلی چون دیدهٔ موری ز تنگی

Ҳамаи зангии дилии рафтаи зи зангӣ

همه زنگی دلی رفته ز زنگی

Бпрсидм аз он зангии хаста

بپرسیدم از آن زنگی خسته

Ки аз баҳр чаҳ гаштии пои баста

که از بهر چه گشتی پای بسته

Марои гуфто гуноҳӣ кардаам ман

مرا گفتا گناهی کرده‌ام من

Ки зини занҷиру ғул озурдаам ман

که زین زنجیر و غلّ آزرده‌ام من

Бензади хоҷаи ман миҳмон ро

بنزد خواجهٔ من میهمان را

Буд ҳақӣ ки натавон гуфт он ро

بوَد حقّی که نتوان گفت آن را

Агар аз вай бихоҳӣ ин замонам

اگر از وی بخواهی این زمانم

Бубахшад аз барои миҳмонам

ببخشد از برای میهمانم

Чу овараданд нон ва хоҷа бинишаст

چو آوردند نان و خواجه بنشست

Басӯии нон наме баради асмъии даст

بسوی نان نمی‌برد اصمعی دست

Ки натавонам ки хӯн ҷон хӯрам ман

که نتوانم که خون جان خورم من

Агар ӯро бубахшӣ нон хӯрам ман

اگر او را ببخشی نان خورم من

Чунин гуфт асмъиро мизбонаш

چنین گفت اصمعی را میزبانش

Ки зангиро пари оташи боди ҷонаш

که زنگی را پُر آتش باد جانش

Бҷонш назд ин длхстаҳ бимаст

بجانش نزد این دلخسته بیمست

Чаҳ гӯям чун гуноҳ ӯ азимаст

چه گویم چون گناه او عظیمست

Гуноҳаш чист гуфт эй хоҷа бар гӯ

گناهش چیست گفت ای خواجه بر گو

Чунин гуфто ки ин зангии бдхў

چنین گفتا که این زنگیِ بدخو

Броҳии чорсди уштурии қавии ҳол

براهی چارصد اشتری قوی حال

Ҳама дар гармгоҳи вазири асқол

همه در گرمگاه وزیرِ اثقال

Бъҷлти карами мирондст дар роҳ

بعجلت کرم میراندست در راه

Ҳдоӣӣ зор мехондаст онгоҳ

حُدائی زار می‌خواندست آنگاه

Ки то он уштурон бе хӯрд ва бе хоб

که تا آن اشتران بی خورد و بی‌خواب

Сипас карданд даҳ манзил дар он тоб

سِپَس کردند ده منزل در آن تاب

Ҳдоиии зору зангии хуши овоз

حدایی زار و زنگی خوش آواز

Ҳамаи он уштуронро дода парвоз

همه آن اشتران را داده پرواز

Чу ӯ қасди ҳаддӣ пайваст карда

چو او قصد حَدَی پیوست کرده

зи лиззати уштуронро маст карда

ز لذّت اشتران را مست کرده

Чу дар сахтии чунин роҳӣ супурданд

چو در سختی چنین راهی سپردند

Баҳам ҳар чори сад онҷо бамурданд

بهم هر چار صد آنجا بمردند

Бзории уштуронро бор бар пушт

بزاری اشتران را بار بر پُشت

Ҳаддӣ мегуфт то дар тишнагии кишт

حُدَی می‌گفت تا در تشنگی کُشت

Ба бонгии чорсди уштур чу ҷон дод

به بانگی چارصد اشتر چو جان داد

Миннати зин ғусса натавонам нишон дод

منت زین غُصّه نتوانم نشان داد

Чу ҳайвон мебамурд аз дарди ин роҳ

چو حیوان می‌بمرد از درد این راه

Чигуна гирмти ман марди ин роҳ

چگونه گیرمت من مردِ این راه

Ҷўонмрдои шутуррогар ҳаддӣ ҳаст

جوانمردا شتر را گر حُدَی هست

Туро аз ҳазрати ҳақи сад Нидо ҳаст

ترا از حضرت حق صد ندا هست

Чу ҳайвонии бимирад аз як овоз

چو حیوانی بمیرد از یک آواز

Тўӣии андари ду олами муҳаррами роз

توئی اندر دو عالم محرم راز

Паёпай мерасад аз ҳақи паёмат

پیاپی می‌رسد از حق پیامت

з ҳайвонӣ камаст охири мақомат ?

ز حیوانی کمست آخر مقامت؟

Худоӣ аз баҳри хешати офарӣда

خدای از بهرِ خویشت آفریده

зи ту ҳам нафаси ваҳм Малта харида

ز تو هم نفس وهم مالت خریده

Ту машғӯли вуҷӯд хеш гашта

تو مشغول وجود خویش گشته

Бхўдбинии зи шайтон беш гашта

بخودبینی ز شیطان بیش گشته

Турои сад ганҷ ҳақ дода зҳстӣ

ترا صد گنج حق داده زهستی

Ту бо шайтони баҳами хӯрдаи змстӣ

تو با شیطان بهم خورده زمستی

Худои хондаи бхўишти ҷовдона

خدا خوانده بخویشت جاودانه

Ту гашта аз паии шайтони равона

تو گشته از پی شیطان روانه

Худои феъли ту як як зарраи дида

خدا فعل تو یک یک ذره دیده

Ту чун зарраи ҳавои худ гузида

تو چون ذرهٔ هوای خود گزیده

Зиён кардӣ ҳамаи умри ҷаҳонӣ

زیان کردی همه عمر جهانی

Ки қадар он надонистӣ замонӣ

که قدر آن ندانستی زمانی

Валикин ҳаст сабри онкӣ ногоҳ

ولیکن هست صبر آنکه ناگاه

Баруфтад парда аз чашми ту дар роҳ

برافتد پرده از چشم تو در راه

Чу рсўоӣӣ худ гардад аёнат

چو رسوائی خود گردد عیانت

Бисӯзад оташи тшўири ҷонат

بسوزد آتش تشویر جانت