Шунидам подшоҳии як занӣ дошт

شنیدم پادشاهی یک زنی داشت

Ки он зани шоҳро чун душманӣ дошт

که آن زن شاه را چون دشمنی داشت

Магари як рӯзи он зан аз сари қаҳр

مگر یک روز آن زن از سر قهر

Таомии баради шаҳро карда пари заҳр

طعامی بُرد شه را کرده پر زهر

Чу дар роҳаши назар бар шоҳ афтод

چو در راهش نظر بر شاه افتاد

зи дасташи коса бар даргоҳ афтод

ز دستش کاسه بر درگاه افتاد

Билразед ва бирафт он ранги рӯйиш

بلرزید و برفت آن رنگ رویش

Азон зан дргмон афтод шӯяш

ازان زن درگمان افتاد شویش

Таом ӯ ба мурғӣ дод он шоҳ

طعام او به مرغی داد آن شاه

Бамурд он мурғ , ҳайрон монад онгоҳ

بمرد آن مرغ، حیران ماند آنگاه

Ба мӯбад дод занро шоҳи ҳоле

به موبد داد زن را شاه حالی

Ки қолаб кун зи қалбаши зуди холӣ

که قالب کن ز قلبش زود خالی

Бирезаш хӯн ва дар хокаш биндоз

بریزش خون و در خاکش بینداز

Дили ман зини саг бедайн бипардоз

دل من زین سگ بی دین بپرداز

Зани обистани бад аз шоҳи хирадманд

زن آبستن بد از شاه خردمند

Набӯд он шоҳро ҳам ҳеҷ фарзанд

نبود آن شاه را هم هیچ فرزند

Биандешед мӯбади кини шаҳаншоҳ

بیندیشید موبد کین شهنشاه

Агар уфтад бдоми марг ногоҳ

اگر افتد بدام مرگ ناگاه

Чу набӯд ҳеҷ фарзандии баҷояш

چو نبوَد هیچ فرزندی بجایش

Буд тӯфону ғавғо дар сароиш

بوَد طوفان و غوغا در سرایش

Ҳамон беҳтар ки ин занро ниҳони ман

همان بهتر که این زن را نهان من

Бидорам то чаҳ байнам аз ҷаҳони ман

بدارم تا چه بینم از جهان من

Вале тарсид каз роҳи маҳолӣ

ولی ترسید کز راه مُحالی

Касеро баъд азон уфтад хаёлӣ

کسی را بعد ازان افتد خیالی

зи роҳи тӯҳмат бадхоҳ бархест

ز راه تهمت بدخواه برخاست

Чунон кони тӯҳматаш аз роҳ бархест

چنان کان تهمتش از راه برخاست

Чу шоҳ ӯро бидон куштан васӣ кард

چو شاه او را بدان کشتن وصی کرد

Бирафт он мӯбад ва худро хсӣ кард

برفت آن موبد و خود را خصی کرد

Ниҳоди он узви худ дрҳқаҳи рост

نهاد آن عضوِ خود درحُقّهٔ راست

Ба пеши шоҳи бараду меҳр ӯ хост

به پیش شاه برد و مُهر او خواست

Бмҳр шоҳ шуд он ҳуққаи сари баст

بمُهر شاه شد آن حقّه سر بست

Шаҳаши гуфто чаҳ дорад мӯбад аз даст

شهش گفتا چه دارد موبد از دست

Ҷавобаш дод мӯбади к-эии ҷаҳондор

جوابش داد موبد کای جهاندار

Чу вақт ояд шавад бар ту падедор

چو وقت آید شود بر تو پدیدار

Сари ҳуққаи баноми шоҳи пирӯз

سر حقّه بنام شاهِ پیروز

Фурӯи бастами бад-ӣни таърихи имрӯз

فرو بستم بدین تاریخ امروز

Чу гуфт ин ҳарфи он марди ягона

چو گفت این حرف آن مرد یگانه

Фиристодаш ҳамеи сӯии хазона

فرستادش همی سوی خزانه

Чу моҳӣ чанд бигузашт он зани шоҳ

چو ماهی چند بگذشت آن زن شاه

Яке зебо писар оварад чун моҳ

یکی زیبا پسر آورد چون ماه

Ту гуфтӣ офтобӣ буд рӯйиш

تو گفتی آفتابی بود رویش

Ки дар шаб май баромади меғи мӯяш

که در شب می برآمد میغ مویش

Ҳамаи фарҳангу фару никўӣӣ буд

همه فرهنگ و فرّ و نیکوئی بود

Ки алҳақ зон заъифаи баси қавӣ буд

که الحق زان ضعیفه بس قوی بود

Чу мӯбад дид рӯй Тифл аз давр

چو موبد دید روی طفل از دور

Ниҳодаш бар саодати номи шопӯр

نهادش بر سعادت نام شاپور

Бсди нозаши даруни пардаи роз

بصد نازش درون پردهٔ راز

Ҳамеи пурвирди рӯзу шаби боъзоз

همی پرورد روز و شب باعزاز

Чу алқсаҳ расед онҷо ки бояд

چو القصّه رسید آنجا که باید

Нишондаши Авестоади онҷо ки шояд

نشاندش اوستاد آنجا که شاید

Дилаш аз илм чун оташ барафрӯхт

دلش از علم چون آتش برافروخت

Базӯдии кеши зардушташи дромўхт

بزودی کیش زردشتش درآموخت

Чу аз таълим ва тадбираш бипардохт

چو از تعلیم و تدبیرش بپرداخت

Бчўгон ва бигӯӣу тири андохт

بچوگان و بگوی و تیر انداخت

Бтиғу найзаи устод ҷаҳон шуд

بتیغ و نیزه استاد جهان شد

Баҳри васфаш ки гӯям беш азон шуд

بهر وصفش که گویم بیش ازان شد

Кашида қад чун сарви равони гашт

کشیده قدّ چون سرو روان گشت

Рахш бар сарви моҳии длстони гашт

رخش بر سرو ماهی دلستان گشت

Чу анбар дар рикоби мӯӣ ӯ буд

چو عنبر در رکاب موی او بود

Бҳкми ҷодўӣии ҳиндӯӣ ӯ буд

بحکم جادوئی هندوی او بود

Лаб ӯ дошт ҷоми лаъли пар май

لب او داشت جام لعل پُر مَی

Ки будаш шодӣии сарсабз дар пай

که بودش شادئی سرسبز در پَی

Фишондӣ остинӣ ҳар замонӣ

فشاندی آستینی هر زمانی

Ки дар зери илм будаш ҷаҳонӣ

که در زیر عَلَم بودش جهانی

Магари шоҳи ҷаҳони як рӯзи ғамгин

مگر شاه جهان یک روز غمگین

Нишаста буд абрӯ карда пари чин

نشسته بود ابرو کرده پُر چین

Азу пурсед мӯбади к-эии ҷаҳондор

ازو پرسید موبد کای جهاندار

Шаҳи моро чаҳ ғам омад падедор

شه ما را چه غم آمد پدیدار

Ки шодонт наме байнам чу ҳар рӯз

که شادانت نمی‌بینم چو هر روز

Дилами надиҳад ки биншинӣ дарин сӯз

دلم ندهد که بنشینی درین سوز

Шаҳаши гуфтои ним аз санги хора

شهش گفتا نیم از سنگِ خاره

з рафтан ҳечкасро нест чора

ز رفتن هیچکس را نیست چاره

Ғамам онаст каз ҷаври замона

غمم آنست کز جَور زمانه

Надорам ҳеҷ фарзанди ягона

ندارم هیچ فرزند یگانه

Ки чун марги афканд дар ҳалқи домам

که چون مرگ افکند در حلق دامم

Буд баъди ман ӯ қоими мақомам

بوَد بعد من او قایم مقامم

Чу башнавад ин сухани марди ягона

چو بشنود این سخن مرد یگانه

зи чашмаши гашти сайли хӯни равона

ز چشمش گشت سَیل خون روانه

Бшаҳи гуфтои маро розӣ ниҳонаст

بشه گفتا مرا رازی نهانست

Ки он ҳам аз шигифт ин ҷаҳонаст

که آن هم از شگفت این جهانست

Агар паймон расад аз шаҳриёрам

اگر پیمان رسد از شهریارم

Бигӯям вар на ҳам дар парда дорам

بگویم ور نه هم در پرده دارم

Чу паймон кард шаҳи алқсаҳ бо ӯ

چو پیمان کرد شه القصّه با او

Бигуфт андари замони он ғусса бо ӯ

بگفت اندر زمان آن غصّه با او

Бифармуд онгаҳ он марди ягона

بفرمود آنگه آن مرد یگانه

Ки то он ҳуққаи оранди азхзонаҳ

که تا آن حقّه آرند ازخزانه

Чу шоҳи олам аз бими хиёнат

چو شاه عالم از بیم خیانت

з мӯбад дид он дайну диёнат

ز موبد دید آن دین و دیانت

Дигар овоза фарзанд башнавад

دگر آوازهٔ فرزند بشنود

Хурӯши меҳри он пайванд башнавад

خروش مهر آن پیوند بشنود

намедонист каз шодӣ чаҳ гуяд

نمی‌دانست کز شادی چه گوید

Вазони мӯбади ҳам озодӣ чаҳ ҷӯяд

وزان موبد هم آزادی چه جوید

Бмўбд гуфт сад кӯдаки бёроӣ

بموبد گفت صد کودک بیارای

Ҳама монанди шопӯрами бики ҷой

همه مانندِ شاپورم بیک جای

Ҳамаи ҳам ҷома ва ҳам зод ва ҳамбар

همه هم جامه و هم زاد و همبر

Ҳамаи ҳам мураккаб ва ҳам тарк ва ҳам сар

همه هم مرکب و هم ترک و هم سر

Ки тоҷонми зи зери пардаи роз

که تاجانم ز زیر پردهٔ راز

Тавонад ёфт он хештани боз

تواند یافت آن خویشتن باز

Ки мардумро бнўри ошноӣӣ

که مردم را بنور آشنائی

Тавон дидани зи якдигари ҷдоӣӣ

توان دیدن ز یکدیگر جدائی

Бишуд он мӯбади доно дигар рӯз

بشد آن موبد دانا دگر روز

Бмидони баради сад кӯдаки длФрўз

بمیدان برد صد کودک دلفروز

Ҳамаи ҳам ҷомау ҳамранг ва ҳам сар

همه هم جامه و همرنگ و هم سر

Чунон каш гуфта буд он шоҳи сарвар

چنان کش گفته بود آن شاهِ سرور

Чу дар назора омад шоҳи офоқ

چو در نظّاره آمد شاهِ آفاق

Писарро дид ҳоле дар миёни тоқ

پسر را دید حالی در میان طاق

Бик дидан ки ӯро дид бишнохт

بیک دیدن که او را دید بشناخت

Брхўд хондаш ва бигирифту бнўохт

برخود خواندش و بگرفت و بنواخت

Бадв бахшед ҳолеи модараш ро

بدو بخشید حالی مادرش را

Басӣ ғам хӯрд пери ғами хӯриш ро

بسی غم خورد پیر غم خورش را

Азин қисса бидон каз ошноӣист

ازین قصّه بدان کز آشنائیست

Казу ҳар зарра дар рўшноӣист

کزو هر ذرّهٔ در روشنائیست

Агар зарраи наёбад рӯй хуршед

اگر ذرّه نیابد روی خورشید

Шавад маҳҷӯб чун бегонаи ҷовид

شود محجوب چون بیگانه جاوید

Вагар як зарра ёбад ошноӣӣ

وگر یک ذرّه یابد آشنائی

зи хуршедаш буд сад рўшноӣӣ

ز خورشیدش بود صد روشنائی