Чу Искандари з дунё рафт берун

چو اسکندر ز دنیا رفت بیرون

Ҳакимӣ гуфт эй шоҳи ҳумоюн

حکیمی گفت ای شاه همایون

Чу зери хок май гаштии чунин гум

چو زیر خاک می‌گشتی چنین گم

Чаро мекардӣ он чандон тнъм

چرا می‌کردی آن چندان تنّعم

Дариғо ва дариғо рӯзгорам

دریغا و دریغا روزگارم

Ки доими ҷуз дариғо нест корам

که دایم جز دریغا نیست کارم

Чу нақди рӯзгор худ бидидам

چو نقد روزگار خود بدیدم

Умед аз хештан куллӣ буридам

امید از خویشتن کلّی بریدم

Ҳама дар хӯни ҷон хеш будам

همه در خون جان خویش بودم

Ки то будам зиён хеш будам

که تا بودم زیان خویش بودم

Бомед баӣ то кам хабар буд

بامّید بهی تا کِم خبر بود

Ҳамаи умрам басар шуд вари бтар буд

همه عمرم بسر شد ور بتر بود

Ҷаҳон чун сиҳҳатами бастад мараз дод

جهان چون صحّتم بستد مرض داد

Ҷавонии бараду перӣ дар иваз дод

جوانی برد و پیری در عوض داد

Чу ман ҳам нестам аз ҷисму ҷонӣ

چو من هم نیستم از جسم و جانی

Нахоҳам ман ки ман бошам замонӣ

نخواهم من که من باشم زمانی

Биҷузи мурдани маро рўӣӣ намондаст

بجز مردن مرا روئی نماندست

Азон кам зиндагӣ мўӣӣ намондаст

ازان کم زندگی موئی نماندست

Агарчӣ аз фано мўӣӣ надидам

اگرچه از فنا موئی ندیدم

Биҷузи фонӣ шудан рўӣӣ надидам

بجز فانی شدن روئی ندیدم

Маро гуҳ мотамаст ва гоҳ идаст

مرا گه ماتمست و گاه عیدست

Ки гоҳами ваъда ва гоҳе ваъидаст

که گاهم وعده و گاهی وعیدست

Дилӣ буд аз ҳамаи малики ҷаҳонам

دلی بود از همه مُلک جهانم

Ҳамаи хӯни гашт вдигр ме надонам

همه خون گشت ودیگر می‌ندانم

Зиҳии андӯҳи гӯногӯн ки длрост

زهی اندوهِ گوناگون که دلراست

Зиҳии ин оташ ва ин хӯн ки длрост

زهی این آتش و این خون که دلراست

Фурӯ рафтани бад-ӣн дарё яқинаст

فرو رفتن بدین دریا یقینست

Вале то чун броим , бим инаст

ولی تا چون برآیم، بیمِ اینست

Чаро аз марги дили пар печ дорам

چرا از مرگ دل پُر پیچ دارم

Чу бар ҳеҷам на дил бар ҳеҷ дорам ?

چو بر هیچم نه دل بر هیچ دارم؟

Ҳамаи умрами дроФсонаҳ басар шуд

همه عمرم درافسانه بسر شد

Ки хоҳад аз паии умрӣ дигар шуд ?

کِه خواهد از پی عمری دگر شد؟

Тиҳии дастам ки корами пар халал монад

تهی دستم که کارم پُر خَلَل ماند

зи ҳайрати пои ҷонам дар вҳл монад

ز حیرت پای جانم در وَحَل ماند

Чу қавм Мӯсоам дар тӣаи монда

چو قوم موسی ام در تیه مانده

Ҳам аз таътил дар ташбеҳи монда

هم از تعطیل در تشبیه مانده

Ҳаме на хондаам на рондаам ман

همی نه خوانده‌ام نه رانده‌ام من

Миёни куфру имон мондаам ман

میان کفر و ایمان مانده‌ام من

Кунун дар гӯша ҳайрон нишастам

کنون در گوشهٔ حیران نشستم

Сутун кардам бзир рӯй дастам

ستون کردم بزیر روی دستم

?герати андӯҳ май бояд ҷаҳонӣ

گرت اندوه می‌باید جهانی

Наназдик дилам биншин замонӣ

ننزدیک دلم بنشین زمانی

Ки чандонеи ғам ва андӯҳ дорам

که چندانی غم و اندوه دارم

Ки гўӣӣ бар дилии сад кӯҳ дорам

که گوئی بر دلی صد کوه دارم

Маро дар даст ҳар соъати ҳазорон

مرا در دست هر ساعت هزاران

Ки бар дили дард май борад чу борон

که بر دل درد می‌بارد چو باران

Гули умри азизам бар сари хор

گل عمر عزیزم بر سر خار

Ба поёни барадам ва ман бар сари кор

به پایان بُردم و من بر سر کار

Чу натавон дод шарҳи саргузаштам

چو نتوان داد شرح سرگذشتم

Нафас бо коми барадами гунги гаштам

نَفَس با کام بُردم گنگ گشتم

Чаҳ гӯям кончаҳ гуфтам ҳаст гуфта

چه گویم کانچه گفتم هست گفته

Кро гӯям , хилоиқи ҷумлаи хуфта

کرا گویم، خلایق جمله خفته

Забон илм меҷӯшад чу хуршед

زبان علم می‌جوشد چو خورشید

Забон маърифат гунгаст ҷовид

زبان معرفت گنگست جاوید

Чу мастии ҳайрати худ боз гуфтам

چو مستی حیرت خود باز گفتم

Чу муштии хоки зер хок хуфтам

چو مشتی خاک زیر خاک خفتم

Маро гўӣӣ магӯ ! дигар нагӯям

مرا گوئی مگو! دیگر نگویم

Чаҳ созам ман бисӯзам гар нагӯям

چه سازم من بسوزم گر نگویم

зи ман доим сухан пурсед охир

ز من دایم سخن پرسید آخر

зи сӯз ман наметарсид охир ?

ز سوز من نمی‌ترسید آخر؟

Ъзизо бо ту гуфтам моҷроӣӣ

عزیزا با تو گفتم ماجرائی

Мадори охири дареғи азмни дъоӣӣ

مدار آخر دریغ ازمن دعائی

Гар аз ту як дъоӣӣ пок ояд

گر از تو یک دعائی پاک آید

Марои сад нур азон дрхок ояд

مرا صد نور ازان درخاک آید

Касеро чун бчизӣ даст нарасад

کسی را چون بچیزی دست نرسد

Вагар гуҳ гуҳ расад пайваст нарасад

وگر گه گه رسد پیوست نرسد

Ҳамон беҳтар ки бе рӯйу рёӣӣ

همان بهتر که بی روی و ریائی

Саҳаргоҳон бисозад бо дъоӣӣ

سحرگاهان بسازد با دعائی

Кунун аз аҳли дили дрхлўаҳи хос

کنون از اهل دل درخلوة خاص

Дуоӣ хеш мехоҳам бохалос

دعای خویش می‌خواهم باخلاص

Ғараз зин гуфт ва гӯям ҷуз дуо нест

غرض زین گفت و گویم جز دعا نیست

Ки кор бе ғарази ҷуз аз худо нест

که کار بی‌غرض جز از خدا نیست

Ъзизо бо ту гуфтам ҳоли мардон

عزیزا با تو گفتم حالِ مردان

Тугар мардӣ фаромӯшам магардон

تو گر مردی فراموشم مگردان

Турогар зарраи зин роз рӯзӣаст

ترا گر ذرّهٔ زین راز روزیست

Ҳамаи сози тўдоим сина сӯзӣаст

همه ساز تودایم سینه سوزیست

Агар мотам зада бошӣ дарин кор

اگر ماتم زده باشی درین کار

Турои навҳа гарӣ бошад сазовор

ترا نوحه گری باشد سزاوار

Вале ту худ зи ръноӣии чунонӣ

ولی تو خود ز رعنائی چنانی

Ки навҳа бишинавӣ бозичаи доне

که نوحه بشنوی بازیچه دانی

Чу навҳа лоиқ озодагонаст

چو نوحه لایق آزادگانست

Ки навҳаи кори кори аФтодгонст

که نوحه کار کار افتادگانست

Агар ту ошиқӣ гум карда ёрӣ

اگر تو عاشقی گم کرده یاری

Ту он саргаштаи афтодаи корӣ

تو آن سرگشتهٔ افتاده کاری

Чу май ҷўӣии нишон аз бе нишони боз

چو می‌جوئی نشان از بی‌نشان باز

Азин ҷустан наастӣ як замони боз

ازین جستن نه اِستی یک زمان باز

Чу чизе гум накардӣ эй аҷаби ту

چو چیزی گم نکردی ای عجب تو

Чаҳ май ҷўӣии ту бо чандини талаби ту

چه می‌جوئی تو با چندین طلب تو