Бгргони подшоҳии пеши байн буд

بگرگان پادشاهی پیش بین بود

Ки некӯи табъ буду поки дайн буд

که نیکو طبع بود و پاک دین بود

Чу будаш лутфи табъу ҷоҳу ҳурмат

چو بودش لطفِ طبع و جاه و حرمت

Даромад фахри гургонеи бхдмт

درآمد فخر گرگانی بخدمت

Забон дар мадҳат ӯ гӯш ме дошт

زبان در مدحت او گوش می‌داشت

Ки он шаҳ низ бас некӯаш ме дошт

که آن شه نیز بس نیکوش می‌داشت

Ғуломӣ дошт он шоҳи замона

غلامی داشت آن شاه زمانه

Чу Юсуф дар нкўрўӣии ягона

چو یوسف در نکوروئی یگانه

Ду зулфаш чун ду моҳӣ буд мишкӣн

دو زلفش چون دو ماهی بود مشکین

Чаҳ мегӯям ду ҳиндӯ буд дар чин

چه می‌گویم دو هندو بود در چین

Рахш чун моҳ буду зулфи моҳӣ

رخش چون ماه بود و زلف ماهی

Змоҳӣ то бмоҳши подшоҳӣ

زماهی تا بماهش پادشاهی

Агар абрӯӣ ӯ чашмӣ бидидӣ

اگر ابروی او چشمی بدیدی

Чу абрӯии кажаш чашмӣ раседӣ

چو ابروی کژش چشمی رسیدی

Ду наргис аз мижаи ҳам хонаи хор

دو نرگس از مژه هم خانهٔ خار

Ду лаби ҳамшираи як донаи нор

دو لب همشیرهٔ یک دانهٔ نار

Лаби ширинаши чандоне шукр дошт

لب شیرینش چندانی شکر داشت

Ки неи пеши лабаши баста камар дошт

که نی پیش لبش بسته کمر داشت

Даҳонаш азчшми сӯзани тангтар буд

دهانش ازچشم سوزن تنگتر بود

Азон чашм аз даҳонаш бихбр буд

ازان چشم از دهانش بیخبر بود

Магари як рӯзи он шоҳи сарафроз

مگر یک روز آن شاه سرافراز

Сипаҳро хонд ва ҷашнӣ кард оғоз

سپه را خواند و جشنی کرد آغاز

Нишаста буд шодони фахри он рӯз

نشسته بود شادان فخر آن روز

Даромад он ғуломи олами афрӯз

درآمد آن غلام عالم افروز

Бахӯбии раҳи зан ҳар ҷо ки ҷонӣ

بخوبی ره زن هر جا که جانی

Ба ширнии шукри рези ҷаҳонӣ

به شیرنی شکر ریز جهانی

Ҳазорон дил ба мижгон дар рабӯда

هزاران دل به مژگان در ربوده

Баҳри як мӯии сад ҷон дар рабӯда

بهر یک موی صد جان در ربوده

Кунад зулф бар хок ӯ фиканда

کند زلف بر خاک او فکنده

Блби шурӣ дар афлоки аўФкндаҳ

بلب شوری در افلاک اوفکنده

Чўдидши фахри рӯи танро фурӯ дод

چودیدش فخر رو تن را فرو داد

Ҳама ҷонаш бирафту дил бадв дод

همه جانش برفت و دل بدو داد

Вале Зуҳра набӯд аз бими шоҳаш

ولی زهره نبود از بیم شاهش

Ки дар чашм оварад рӯй чу моҳаш

که در چشم آورد روی چو ماهش

Бирафта ҳуши азу ва ҳуш ме дошт

برفته هوش ازو و هوش می‌داشت

Бамурдӣ чашми худро гӯш ме дошт

بمردی چشم خود را گوش می‌داشت

Яқин дарёфт ҳолеи шоҳи он роз

یقین دریافت حالی شاه آن راز

Вале парда накард аз рӯй он боз

ولی پرده نکرد از روی آن باز

Чу аҳли ҷашни масти бодаи гаштанд

چو اهل جشن مست باده گشتند

Дар он мастии зи пои афтодаи гаштанд

در آن مستی ز پای افتاده گشتند

Дар он маҷлиси замии ваз рӯй дилдор

در آن مجلس زمَی وز روی دلدار

БФхри андари ду мастӣ шуд падедор

بفخر اندر دو مستی شد پدیدار

Чунон ҷонаши зи оташи мавҷ зан шуд

چنان جانش ز آتش موج زن شد

Ки ҷонаш дар сари он сӯхтан шуд

که جانش در سر آن سوختن شد

Миёни сӯз дар шӯридаи ҷамъӣ

میان سوز در شوریده جمعی

Нигаҳ медошт худро ҳамчуи шамъӣ

نگه می‌داشت خود را همچو شمعی

Шаҳи гиреҳгон чу фахриро чунон дид

شه گرگان چو فخری را چنان دید

Дилаш бо ишқу оташ дар миён дид

دلش با عشق و آتش در میان دید

Ғуломи худ бадв бахшед дар ҳол

غلام خود بدو بخشید در حال

Сухани вари гашт аз шодии он лол

سخن ور گشت از شادی آن لال

зи сӯзи ишқу шарми шоҳи олӣ

ز سوز عشق و شرم شاه عالی

Бигардед эй аҷаби сад ранги ҳоле

بگردید ای عجب صد رنگ حالی

Шаҳаши гуфто чаҳ афтодат ки мардӣ

شهش گفتا چه افتادت که مردی

Ғуломи тести дасташи гиру барадӣ

غلام تست دستش گیر و بُردی

Ғулому фахр ҳар ду шодмона

غلام و فخر هر دو شادمانه

Шуданд аз маҷлиси хусрави равона

شدند از مجلس خسرو روانه

Агарчӣ маст буд он фахр бе хеш

اگرچه مست بود آن فخر بی‌خویش

Бакор оварад ақли ҳикмати андеш

بکار آورد عقل حکمت اندیش

Бузургоне ки пеш шоҳ буданд

بزرگانی که پیش شاه بودند

Ҳама аз неку бад огоҳ буданд

همه از نیک و بد آگاه بودند

Бадишон гуфт имшаб шоҳ мастаст

بدیشان گفت امشب شاه مستست

з май низ ин ғулом афтода пастаст

ز مَی نیز این غلام افتاده پستست

Гар имшаби ин ғулом аз ҳазрати шоҳ

گر امشب این غلام از حضرت شاه

Барам бо хонаи худ то саҳаргоҳ

برم با خانهٔ خود تا سحرگاه

Чу гардад рӯзи дигари шоҳи ҳушёр

چو گردد روز دیگر شاه هشیار

Агар бошад пушаймоняши азин кор

اگر باشد پشیمانیش ازین کار

Вагар карда буд бар дили фаромӯш

وگر کرده بود بر دل فراموش

Вагар аз ғайрат ояд хунаш дар ҷӯш

وگر از غیرت آید خونش در جوش

Ғуломаш чун бар ман бӯда бошад

غلامش چون بر من بوده باشد

Агар гӯям басӣ беҳуда бошад

اگر گویم بسی بیهوده باشد

Бтҳмти хӯни бирезад бе гуноҳам

بتهمت خون بریزد بی‌گناهم

Ба пеш саг дарандозад броҳм

به پیش سگ دراندازد براهم

Маро гуяд надонистӣ ту ҷоҳил

مرا گوید ندانستی تو جاهل

Ки набӯд мастро гуфтори оқил

که نبود مست را گفتار عاقل

Чаро як шаб накардӣ сабр то рӯз

چرا یک شب نکردی صبر تا روز

Ки то ҳушёр гардад шоҳи пирӯз

که تا هشیار گردد شاه پیروز

Кунун ӯ ронхўоҳми барад бо хеш

کنون او رانخواهم بُرد با خویش

Ки шаҳ мастаст ва моро кор дар пеш

که شه مستست و ما را کار در پیش

Ҳама гуфтанд рой ту савобаст

همه گفتند رای تو صوابست

Ки имшаби пеши шоҳаш ҷой хобаст

که امشب پیش شاهش جای خوابست

Бзири тахти он шоҳи муаззам

بزیر تخت آن شاه معظم

Яке сардоба буд аз санги муҳкам

یکی سردابه بود از سنگ محکم

Дар он сардобаи Тахтӣ буд зебо

در آن سردابه تختی بود زیبا

Бирав даҳ дасти ҷомаи ҷумлаи дебо

برو ده دست جامه جمله دیبا

Ғуломи мастро дар пеши он ҷамъ

غلام مست را در پیش آن جمع

Бхўобониди онҷо бо ду се шамъ

بخوابانید آنجا با دو سه شمع

Боъзозши ду шамъи онҷо бар афрӯхт

باعزازش دو شمع آنجا بر افروخت

Бурун омад вале чун шамъ май сӯхт

برون آمد ولی چون شمع می‌سوخت

Дар сардобаро пас фахри гиреҳгон

در سردابه را پس فخر گرگان

Бибаст алқсаҳ дар пеши бузургон

ببست القصّه در پیش بزرگان

Калид онгаҳ боишон дод ва то рӯз

کلید آنگه بایشان داد و تا روز

Бар он дар хуфт аз ишқи длФрўз

بر آن دَر خفت از عشق دلفروز

Бамӣ чун шоҳи дигар рӯз бинишаст

بمَی چون شاه دیگر روز بنشست

Даромад фахру хизматро камари баст

درآمد فخر و خدمت را کمر بست

Бузургон дар сухан лаб баргушоданд

بزرگان در سخن لب برگشادند

Калид онгаҳ ба пеш шаҳ ниҳоданд

کلید آنگه به پیش شه نهادند

зи кор фахр гуфтандаш ки чун кард

ز کار فخر گفتندش که چون کرد

Ки алҳақ эҳтиёт аз ҳад фузун кард

که الحق احتیاط از حد فزون کرد

Бмстӣ чун ки шаҳ дод он ғуломаш

بمستی چون که شه داد آن غلامش

Нигаҳ медошт алҳақ эҳтиромаш

نگه می‌داشت الحق احترامش

Бшб мавқуф кардаш пеши даҳ кас

بشب موقوف کردش پیش ده کس

Ки то шоҳаш чаҳ фармоед азин пас

که تا شاهش چه فرماید ازین پس

Шаҳаш гуфт ин адаб аз ваии тамомам

شهش گفت این ادب از وی تمامم

Азон ӯст хоссаи ин ғуломам

ازان اوست خاصّه این غلامم

Бғоит фахр шуд зини шодмона

بغایت فخر شد زین شادمانه

Дилаш мезад азон шодии забона

دلش می‌زد ازان شادی زبانه

Ба охир чун дар сардоба бикшод

به آخر چون در سردابه بگشاد

Заҳри чашмии басӣ хуноба бикшод

زهر چشمی بسی خونابه بگشاد

Ки дид он моҳи рухро зишт гашта

که دید آن ماه رخ را زشت گشته

зи сар то пой ӯ ангушт гашта

ز سر تا پای او انگشت گشته

Магар дар ҷуста буд аз шамъи оташ

مگر در جسته بود از شمع آتش

Фитода дар лиҳофи он парӣ вааш

فتاده در لحاف آن پری وش

Бики раҳи сӯхтаи зораши сару пой

بیک ره سوخته زارش سر و پای

На ҷомаи монда ва на тахти барҷоӣ

نه جامه مانده و نه تخت برجای

зи мастии шаробу мастии хоб

ز مستی شراب و مستی خواب

Шуда дар оташ сӯзанда ғарқоб

شده در آتش سوزنده غرقاب

Чу рӯй длстоншро чунон дид

چو روی دلستانش را چنان دید

Ҷаҳонии оташи он дами нақд ҷон дид

جهانی آتش آن دم نقد جان دید

Чу дар оташи фитода буд ёраш

چو در آتش فتاده بود یارش

Дар оташи аўФтодн буд кораш

در آتش اوفتادن بود کارش

Чаҳ гӯям ман ки чун девонаи дили гашт

چه گویم من که چون دیوانه دل گشت

Басии девонагӣ бар ваии сҷли гашт

بسی دیوانگی بر وی سجل گشت

Дар он девонагӣ дар дашт афтод

در آن دیوانگی در دشت افتاد

Чу гардуни рӯзу шаб дргшт афтод

چو گردون روز و شب درگشت افتاد

Чу ишқ аз ҳад бишуд бо дарди худ сохт

چو عشق از حد بشد با درد خود ساخت

Ҳадиси вису ромини вирди худ сохт

حدیث ویس و رامین ورد خود ساخت

Ғами худро дар онҷо мефурӯ гуфт

غم خود را در آنجا می فرو گفت

Агарчӣ қиссаро бар ном ӯ гуфт

اگرچه قصه را بر نام او گفت

Ба саҳрои рӯз ва шаб мегуфт ва май гашт

به صحرا روز و شب می‌گفت و می‌گشت

Миёни хок ва хӯн мехуфт вмии гашт

میان خاک و خون می‌خفت ومی‌گشت

Ту кори афтодаи ин раҳ набӯдӣ

تو کار افتادهٔ این ره نبودی

зи сари ошиқон огаҳ набӯдӣ

ز سر عاشقان آگه نبودی

Чаҳ май доне ки ошиқ дар чаҳ кораст

چه می‌دانی که عاشق در چه کارست

Ки саҷдаи гоҳ ӯ болой дораст

که سجده گاه او بالای دارست

Бибояд кард ғусл аз хӯни хешат

بباید کرد غسل از خون خویشت

Ки то он саҷдаи гоҳи оранди пешат

که تا آن سجده گاه آرند پیشت