Магари султони дайни Маҳмӯди ғозӣ

مگر سلطانِ دین محمودِ غازی

Ба тезӣ бо сипаҳ меронад тозӣ

به تیزی با سپه میراند تازی

Барра дар беваро дид ҷоӣӣ

بره در بیوهٔ را دید جائی

Бибаста рқъаҳро бар ъсоӣӣ

ببسته رقعهٔ را بر عصائی

зи дасти золимон ӯ дод май хост

ز دست ظالمان او داد می‌خواست

Вазони фарёдраси фарёд май хост

وزان فریادرس فریاد می‌خواست

Чу дид он перзанро шоҳи олӣ

چو دید آن پیرزن را شاهِ عالی

Накардаш илтифот ва рафт ҳоле

نکردش التفات و رفت حالی

Магари Маҳмӯди он шаб дид дар хоб

مگر محمود آن شب دید در خواب

Ки буд афтодаи дрчоҳии бгрдоб

که بود افتاده درچاهی بگرداب

Ҳамеи он перзани гаштии падедор

همی آن پیرزن گشتی پدیدار

Барои ӯ Асо кардӣ нигунсор

برای او عصا کردی نگونسار

Бадв гуфтӣ ки дастӣ дар зан эй шоҳ

بدو گفتی که دستی در زن ای شاه

Броӣ аз қаъри ин гирдоб ва ин чоҳ

برآی از قعرِ این گرداب و این چاه

Задӣ шаҳ дар Асои золи дастӣ

زدی شه در عصای زال دستی

Вазони чоҳи балои осони брстӣ

وزان چاه بلا آسان برستی

Чу омад рӯзи дигари шоҳ бар тахт

چو آمد روز دیگر شاه بر تخت

Вазони хоби шабонгаҳи танги дили сахт

وزان خواب شبانگه تنگ دل سخت

Дрги раҳи пери занро дид маҳҷӯр

درگ ره پیر زن را دید مهجور

Ки меомад барои дод аз давр

که می‌آمد برای داد از دور

Асо дар дасту пушташи хами гирифта

عصا در دست و پشتش خم گرفته

Чу абр аз гиряи чашмаши нами гирифта

چو ابر از گریه چشمش نم گرفته

Биҷуст аз ҷои шоҳ ва хонд ӯ ро

بجست از جای شاه و خواند او را

Ба пеш хештан бинишонад ӯ ро

به پیش خویشتن بنشاند او را

Блшкр гуфт агар дӯш ин набӯдӣ

بلشکر گفت اگر دوش این نبودی

Наҳангии марги ҷонам дар рабӯдӣ

نهنگی مرگ جانم در ربودی

Асоӣ ӯ чу шуд оўизгоҳм

عصای او چو شد آویزگاهم

Халосӣ дод аз гирдобу чоҳам

خلاصی داد از گرداب و چاهم

Шумогар низ мехоҳед имрӯз

شما گر نیز می‌خواهید امروز

Ки гардид аз худои ҷовиди пирӯз

که گردید از خدا جاوید پیروز

Занеди андари Асоӣ ӯ ҳамаи даст

زنید اندر عصای او همه دست

Ки даст овезатон инаст пайваст

که دست آویزتان اینست پیوست

Дарафканданади лашкари хеш бар ҳам

درافکندند لشکر خویش بر هم

Гирифтанд он Асо дар дасти муҳкам

گرفتند آن عصا در دست محکم

з ҳар сўӣӣ даромад ҳар замонӣ

ز هر سوئی درآمد هر زمانی

Барои он Асои халқи ҷаҳонӣ

برای آن عصا خلق جهانی

Нишаста перзан бар тахт бо шоҳ

نشسته پیرزن بر تخت با شاه

Гирифтаи он ассор дар дасти онгоҳ

گرفته آن عصار در دست آنگاه

Асо дар дасти даст овез карда

عصا در دست دست آویز کرده

Басии бозор аз вай тез карда

بسی بازار از وی تیز کرده

Чу Мӯсо зон Асои пушташ қавӣ кард

چو موسی زان عصا پشتش قوی کرد

Ки дар дайн чун Асоӣ Мӯсавӣ кард

که در دین چون عصای موسوی کرد

Шаҳаши гуфто ки ҳон эй золи мискин

شهش گفتا که هان ای زال مسکین

Ту бас беқӯтӣу халқи чандин

تو بس بی قوتی و خلق چندین

Бъҷзи хеш бо як чӯби пора

بعجز خویش با یک چوب پاره

Чаҳ хоҳӣ кард чандини пушт вора

چه خواهی کرد چندین پشت واره

Басӣ халқанд аз баҳри ту дар кор

بسی خلقند از بهر تو در کار

Ту натавонӣ кашӣдан ин ҳамаи бор

تو نتوانی کشیدن این همه بار

Забон бикшод зол ва гуфт эй шоҳ

زبان بگشاد زال و گفت ای شاه

Касе кӯ баркашад Маҳмӯд аз чоҳ

کسی کو برکشد محمود از چاه

Ҳамаи касро тавонад бар кашӣдан

همه کس را تواند بر کشیدن

Ки азтўи ин сухан натавон шунидан

که ازتو این سخن نتوان شنیدن

Касе кӯ баркашад аз чоҳи пелӣ

کسی کو برکشد از چاه پیلی

зи муштии пашша кӣ гардад бахилӣ

ز مشتی پشه کی گردد بخیلی

Чўонҷои ҷоҳи бахашон кам занонанд

چوآنجا جاه بخشان کم زنانند

Ҳамаи ёрии даҳ шоҳ замонанд

همه یاری ده شاه زمانند

Чаро бояд бидон мағрур бӯдан

چرا باید بدان مغرور بودن

зи маҷҳӯлии чунин машҳур бӯдан

ز مجهولی چنین مشهور بودن

з ҳар дунии фиғонӣ низ кардан

ز هر دونی فغانی نیز کردن

Заҳр шавамӣ зӣоне низ хӯрдан

زهر شومی زیانی نیز خوردن

з ғайриӣ чун зании лофу влои ғайр

ز غیری چون زنی لاف و ولا غیر

Анои хайрии заҳри дунии влои хайр

اَنَا خَیری زهر دونی ولا خَیر

Наме доне ки чаҳ дар пеши дорӣ

نمی‌دانی که چه در پیش داری

Азон пурвои риши хеши дорӣ

ازان پروای ریش خویش داری

Агар чун лоами алифи дастори бандӣ

اگر چون لام الف دستار بندی

Басӣ зон ба агар зуннори бандӣ

بسی زان به اگر زنّار بندی

Ки чун дастори бандии лоами алифи вор

که چون دستار بندی لام الف وار

Алифи лоами члипоисти зуннор

الف لام چلیپایست زنّار

Дилатро нест зон дастори огоҳ

دلت را نیست زان دستار آگاه

Ки бар тобути пичндти банногоҳ

که بر تابوت پیچندت بناگاه

Сари ту чун нишеман гоҳ савдост

سر تو چون نشیمن گاه سوداست

Сари тобутро дастор зебост

سر تابوت را دستار زیباست

Қсб бар фарқ печидан чаҳ судат

قصب بر فرق پیچیدن چه سودت

Ки охир дар кафан печанд зудат

که آخر در کفن پیچند زودت

Ту дар дунё бмқрозӣ нишин хуш

تو در دنیا بمقراضی نشین خوش

Сазоӣ ту диҳад миқрози оташ

سزای تو دهد مقراض آتش

Чаро ҷоҳӣу молии муҳаррами тест

چرا جاهی و مالی محرم تست

Ки он то вопасини дами ҳамдами тест

که آن تا واپسین دم همدم تست

Чу зон ту нахоҳад буд ҳайчи

چو زان تو نخواهد بود هیچی

Чаро ҳамчун кафан дар худ на пайчи

چرا همچون کفن در خود نه پیچی