Бузургӣ гуфтааст ин сари марои боз
بزرگی گفته است این سر مرا باز
Бигӯям бишкии ӣнҷои турои боз
بگویم بیشکی اینجا ترا باز
Чунин гуфт он бузурги соҳиби асрор
چنین گفت آن بزرگ صاحب اسرار
Ки сӯрат дар фано омад падедор
که صورت در فنا آمد پدیدار
Ҳақиқати асли кули ӣнҷои фано буд
حقیقت اصل کل اینجا فنا بود
Фанои майдон ки кул дид худо буд
فنا میدان که کل دید خدا بود
Агар дид худои хоҳӣ ки бинӣ
اگر دید خدا خواهی که بینی
Фано мебайн агар соҳиби яқинӣ
فنا میبین اگر صاحب یقینی
Ҳақиқат буд худ дидам фанои ман
حقیقت بود خود دیدم فنا من
Фано дидам расидам дар бақои ман
فنا دیدم رسیدم در بقا من
Бақо чун охир кораст ин роз
بقا چون آخر کار است این راز
Мубини ин сӯрат ва маънӣ биндоз
مبین این صورت و معنی بینداز
Фано чун кули шиӣӣ ҳолк омад
فنا چون کل شیئی هالک آمد
Фанои ӣнҷои роҳ солик омад
فنا اینجای راه سالک آمد
Агар солики фанои худ бидонад
اگر سالک فنای خود بداند
Шавад восили бақои худ бидонад
شود واصل بقای خود بداند
Сулӯки ту дар ӣнҷо гуҳ намӯд аст
سلوک تو در اینجا گه نمود است
Фанои шӯ зонка инат буд буд аст
فنا شو زانکه اینت بود بود است
Агар зи ӣнҷои зании дам дар фаноят
اگر ز اینجا زنی دم در فنایت
Шавад дами кули Бамоне дар бақоят
شود دم کل بمانی در بقایت
Бақои ту фаноӣ охир инаст
بقای تو فنای آخر اینست
Худои хоҳӣ шудани кули охир ин аст
خدا خواهی شدن کل آخر این است
Ту хоҳӣ шуд фано дар охири кор
تو خواهی شد فنا در آخر کار
Ту хоҳии бади худо дар охири кор
تو خواهی بد خدا در آخر کار
Чу ин сӯрат равад кул аз миёна
چو این صورت رود کل از میانه
Биёбӣ кули бақои ҷовдона
بیابی کل بقای جاودانه
Хдогрдӣ чу сӯрат рафт аз бар
خداگردی چو صورت رفت از بر
Заҳри васфӣ ки хоҳам кард раҳбар
زهر وصفی که خواهم کرد رهبر
Ту ин дами мондаи андари сувари боз
تو این دم ماندهٔ اندر صور باز
Намонда бар сари ин раҳгузари боз
نمانده بر سر این رهگذر باز
Ҳақиқат буд дунё раҳгузор аст
حقیقت بود دنیا رهگذار است
Туро бо сӯрати дунё чаҳ кор аст
ترا با صورت دنیا چه کار است
Яқини сӯрати зи боду обу оташ
یقین صورت ز باد و آب و آتش
Дарин хокаст оташи мондаи саркаш
درین خاکست آتش مانده سرکش
Туро то оташ кибраст дар сар
ترا تا آتش کبر است در سر
Нахоҳӣ ёфт ин сӯрати ту дар сар
نخواهی یافت این صورت تو در سر
Туро то бод пиндораст ӣнҷо
ترا تا باد پندار است اینجا
Куҷои ҷонат хабардораст ӣнҷо
کجا جانت خبردار است اینجا
Туро то оби ӣнҷо гуҳ равонаст
ترا تا آب اینجا گه روانست
Турои завқии зи рӯҳат дар равонаст
ترا ذوقی ز روحت در روانست
Трото хок бошад рўшноӣӣ
تراتا خاک باشد روشنائی
Нахоҳӣ ёфт дръини хдоӣӣ
نخواهی یافت درعین خدائی
Бикаш ин оташи табъу ҳавоят
بکش این آتش طبع و هوایت
Мҷу аз ёр дар ӣнҷои бақоят
مجو از یار در اینجا بقایت
Марези аинҷоигаҳи оби рухи дӯст
مریز اینجایگه آب رخ دوست
Агарчӣ хокӣ омад мағз дар пӯст
اگرچه خاکی آمد مغز در پوست
Миён ҳар чаҳорӣ бози монда
میان هر چهاری باز مانده
Тӯии розӣу андари рози монда
توی رازی و اندر راز مانده
Чаҳорат душмани ӣнҷо дар камӣн аст
چهارت دشمن اینجا در کمین است
Ҳақиқати ҷони бадишон пеш байнаст
حقیقت جان بدیشان پیش بینست
зи ҷонгар раҳи барӣ дар сӯии ҷонон
ز جان گر ره بری در سوی جانان
Бамонеи зиндаи дил дар кӯии ҷонон
بمانی زنده دل در کوی جانان
зи ҷонгар раҳи барӣ дар сӯии аввал
ز جان گر ره بری در سوی اول
НаМонӣ ту дар ӣнҷои гуҳи маъаттал
نمانی تو در اینجا گه معطل
зи ҷонгар раҳи барӣ дар ҳазрати ёр
ز جان گر ره بری در حضرت یار
Турои он ҷон ҷон ояд харидор
ترا آن جان جان آید خریدار
зи ҷонгар раҳи барӣ дар ҷузв ва дар кул
ز جان گر ره بری در جزو و در کل
Буруни оӣии ту аз пиндор ва аз зл
برون آئی تو از پندار و از ذل
Валикин чун кунам ту миндонӣ
ولیکن چون کنم تو میندانی
Вагар донеи аҷаби ҳайрони Бамоне
وگر دانی عجب حیران بمانی
Турои ин кори гуҳ чун сохтстнд
ترا این کار گه چون ساختستند
Вазин ҳар чор чун прдохтстнд
وزین هر چار چون پرداختستند
Ту андари ин чаҳорӣ мондаи сармаст
تو اندر این چهاری مانده سرمست
Намайдонӣ ки ин сӯрат ки пайваст
نمیدانی که این صورت که پیوست
Раҳи ту давр ва ту андари сари роҳ
ره تو دور و تو اندر سر راه
Бимонада бози ӣнҷо дар бен чоҳ
بمانده باز اینجا در بن چاه
Раҳат давраст ва ту ӣнҷои асирӣ
رهت دور است و تو اینجا اسیری
Ки хоҳад кардат ӣнҷои дастгирӣ
که خواهد کردت اینجا دستگیری
зи ман зодии ту ӣнҷои гуҳ басӯрат
ز من زادی تو اینجا گه بصورت
Намондастӣ дар ӣнҷо дар кудурат
نماندستی در اینجا در کدورت
Ҳузурат бояду асрор дидан
حضورت باید و اسرار دیدن
Пас онгоҳии рухи дилдор дидан
پس آنگاهی رخ دلدار دیدن
Ҳузур ароварӣ ӣнҷои бкФи ту
حضور ار آوری اینجا بکف تو
Зании тири Муродӣ бар ҳадафи ту
زنی تیر مرادی بر هدف تو
Ҳузури ӣнҷои талаб дар айни тоъат
حضور اینجا طلب در عین طاعت
Пас онгаҳ байни ту аз айни аноят
پس آنگه بین تو از عین عنایت
Агарчӣ шарҳ бисёрат бигӯям
اگرچه شرح بسیارت بگویم
Давои дардати ӣнҷо гуҳ биҷӯем
دوای دردت اینجا گه بجویم
Агарчӣ дарди ишқат бе дўоист
اگرچه درد عشقت بی دوایست
Давоем оқибати бишки бқоист
دوایم عاقبت بیشک بقایست
Дўоӣии ҷӯии ӣнҷо дар Фнотў
دوائی جوی اینجا در فناتو
Ки баъд аз марги ёбии он лақои ту
که بعد از مرگ یابی آن لقا تو
Ту пеш аз марги ҷӯии ӣнҷои даво ро
تو پیش از مرگ جوی اینجا دوا را
Талаб мекун зи дидори он бақо ро
طلب میکن ز دیدار آن بقا را
Бақогар бештари дории бадоне
بقا گر بیشتر داری بدانی
Ки ҷонорозисти ин зиндагонӣ
که جاناراضیست این زندگانی
Агар хоҳӣ ки бинии раҳнамоят
اگر خواهی که بینی رهنمایت
Ҳақиқат онаст ӣнҷои гуҳи бақоят
حقیقت آنست اینجا گه بقایت
Бақоӣ туаст ҷонат каз фано нест
بقای توست جانت کز فنا نیست
Азин ҳабс ваз занадонаш раҳо нест
ازین حبس وز زندانش رها نیست
Дар охири бози байн ва роз бингар
در آخر باز بین و راز بنگر
Чу шамъии сӯз ва месозу бунаи сар
چو شمعی سوز و میساز و بنه سر
Бисӯз эй ҳамчуи шамъӣ дар фанои шӯ
بسوز ای همچو شمعی در فنا شو
Барандози ин сувари сари хдошў
برانداز این صور سر خداشو
Чаҳ майдонӣ ту эй дил то чаҳ чизе
چه میدانی تو ای دل تا چه چیزی
Накӯ бингар ки баси чизи азизӣ
نکو بنگر که بس چیز عزیزی
Ҳамаи ботести ин асрори бичўн
همه باتست این اسرار بیچون
Ки аинҷомондаҳ дар хок ва дар хӯн
که اینجاماندهٔ در خاک و در خون
Дар охир хок омад чун турои ҳам
در آخر خاک آمد چون ترا هم
Сазадгар дмбдмсозӣ ту мотам
سزد گر دمبدم سازی تو ماتم
Дар охрҷои ту дар шеб хокаст
در آخرجای تو در شیب خاکست
Дломидон ки корӣ събнок аст
دلامیدان که کاری صعبناک است
Дар охири аввали худ боздони ту
در آخر اول خود بازدان تو
зи пеш аз рафтан худ бози дони ту
ز پیش از رفتن خود باز دان تو
Дар охир авваласт ва охир ӣнҷост
در آخر اول است و آخر اینجاست
Ҳақиқат ботинаст ва зоҳир ӣнҷост
حقیقت باطنست و ظاهر اینجاست
Нмидонм ки ин сар бо ки гӯям
نمیدانم که این سر با که گویم
Або ки ин замони ин роз гӯям
ابا که این زمان این راز گویم
Ки медонад сифот ӯ тамомат
که میداند صفات او تمامت
Ки бигирифтаст ғавғои қиёмат
که بگرفتست غوغای قیامت
Ки медонад ки то худ роз чунаст
که میداند که تا خود راز چونست
Ҳамеи анҷом бо оғоз чунаст
همی انجام با آغاز چونست
Турогар раҳ диҳад дилдори ӣнҷо
ترا گر ره دهد دلدار اینجا
Басӯи худ кунад пиндори ӣнҷо
بسوی خود کند پندار اینجا
Ду рӯзии кандарин олам ту бошӣ
دو روزی کاندرین عالم تو باشی
Бикун ҷаҳдӣ ки бо ту ту набошӣ
بکن جهدی که با تو تو نباشی
Аз он монадӣ бдоми худ гирифтор
از آن ماندی بدام خود گرفتار
Ки монадӣ дар сӯии сӯрат ба пиндор
که ماندی در سوی صورت به پندار
Туро то ҳастӣ ва пиндор бошад
ترا تا هستی و پندار باشد
Кҷоҷони ту бархӯрдор бошад
کجاجان تو برخوردار باشد
зи нури ишқи тодри зулмати тан
ز نور عشق تادر ظلمت تن
Гирифтории ту гўӣии мо ва ё ман
گرفتاری تو گوئی ما و یا من
зи мо ва ман на бинии ҳеҷ ӣнҷо
ز ما و من نه بینی هیچ اینجا
Мадаи дастори сӯрати печи ӣнҷо
مده دستار صورت پیچ اینجا
Ббўии ишқи ҷонати зиндаи гардон
ببوی عشق جانت زنده گردان
Чўхўршидии дилати тобандаи гардон
چوخورشیدی دلت تابنده گردان
Туро то ишқ нанамояд рухи хеш
ترا تا عشق ننماید رخ خویش
Ҳиҷоби ӣнҷо куҷо бархезад аз пеш
حجاب اینجا کجا برخیزد از پیش
Ҳиҷоби ақли сӯрати дони ту эй дил
حجاب عقل صورت دان تو ای دل
Ки сӯрат ҳасту ақлати мондаи ғофил
که صورت هست و عقلت مانده غافل
Валикини ҷон буд ҳам ёри маънӣ
ولیکن جان بود هم یار معنی
Ки ӯст ӣнҷои бархӯрдори маънӣ
که اوست اینجای برخوردار معنی
Яқин ишқаст асрори ду олам
یقین عشق است اسرار دو عالم
Казу Мансур зад аинҷоигаҳи дам
کزو منصور زد اینجایگه دم
Ҳақиқати ишқро Мансур зебо аст
حقیقت عشق را منصور زیبا است
Бадви пайдои ҳама асрор пайдост
بدو پیدا همه اسرار پیداست
Варои ин сар шуд ӣнҷои ошкора
ورا این سر شد اینجا آشکاره
Вале кардандаш ӣнҷои пораи пора
ولی کردندش اینجا پاره پاره
Бидид онкии дринҷои гуҳи ниҳон буд
بدید آنکه درینجا گه نهان بود
Ҳама пинҳон баданд ва ӯ аён буд
همه پنهان بُدند و او عیان بود
Назар карданд ӣнҷои соҳиби роз
نظر کردند اینجا صاحب راز
Ҳама дрхўд бидид асрорҳо боз
همه درخود بدید اسرارها باز
Чу дар худ дид ӣнҷо рӯй дилдор
چو در خود دید اینجا روی دلدار
зи ҷон бегона шуд дар кӯии дилдор
ز جان بیگانه شد در کوی دلدار
Чу дрхўд дид ӣнҷо рӯй ҷонон
چو درخود دید اینجا روی جانان
Ҳамаи дидаи зи худ пайдоу пинҳон
همه دیده ز خود پیدا و پنهان
Ҳақиқат омадан родед рафтан
حقیقت آمدن رادید رفتن
Варо воҷиб шуд ӣнҷои бози гуфтан
ورا واجب شد اینجا باز گفتن
Чу ӯ аз омадани ӣнҷо хабар дошт
چو او از آمدن اینجا خبر داشت
Якеро дид ва яке дар назар дошт
یکی را دید و یکی در نظر داشت
Якеро дид ӯ андари дўӣии гум
یکی را دید او اندر دوئی گم
Ҳама чун қатраи бад ӯ айни қулзум
همه چون قطره بد او عین قلزم
Ҳама Мансур дид ва ӯ худо буд
همه منصور دید و او خدا بود
На аз ин ва на аз он ӯ ҷудо буд
نه از این و نه از آن او جدا بود
Ҳама худ диду каси андари миён на
همه خود دید و کس اندر میان نه
На бад ӯ буд асли ҷовдона
نه بد او بود اصل جاودانه
Ҳама худ дид ва худ диду худованд
همه خود دید و خود دید و خداوند
Ҳама ӯ буд ҳам азхўишу пайванд
همه او بود هم ازخویش و پیوند
Аз аввал то бохри зот худ дид
از اول تا بآخر ذات خود دید
Саросари нафхаи оёт худ дид
سراسر نفخه آیات خود دید
Чунон худ дид ӯро дӯсти ӣнҷо
چنان خود دید او را دوست اینجا
Ки яке бӯда мағзу пӯсти ӣнҷо
که یکی بوده مغز و پوست اینجا
Ҳама буд хдоӣӣ дид вагарна
همه بود خدائی دید وگرنه
Биҷуз ӯ дар якеу пеш ва пас на
بجز او در یکی و پیش و پس نه
Ҳамаи андари яке дидаи хдоӣӣ
همه اندر یکی دیده خدائی
Яке бошад ки набӯд зу ҷдоӣӣ
یکی باشد که نبود زو جدائی
Ҳамаи андар фано диду бақои ҳам
همه اندر فنا دید و بقا هم
Худо буд ва худо омад худои ҳам
خدا بود و خدا آمد خدا هم
Чу андари асли назара роҳбар шуд
چو اندر اصل نظره راهبر شد
Яке бади зотшу соҳиб назар шуд
یکی بد ذاتش و صاحب نظر شد
Чу асли қатраи худ дар фано ёфт
چو اصل قطرهٔ خود در فنا یافت
Фано кул дид ва худ куллӣ фано ёфт
فنا کل دید و خود کلی فنا یافت
Чу аз оғозу анҷоми хдоӣӣ
چو از آغاز و انجام خدائی
Якеро дид дар ҷоми хдоӣӣ
یکی را دید در جام خدائی
Ҳамаи дунё бар ӯ буд ночиз
همه دنیا بر او بود ناچیز
Чунонкӣ ёфт ӣнҷо гуфт он чиз
چنانکه یافت اینجا گفت آن چیز
Валикини шарҳи ин бисёр омад
ولیکن شرح این بسیار آمد
Азуи дидор бо аттор омад
ازو دیدار با عطار آمد
Чаҳ гӯям шарҳ чун давр ва дароз аст
چه گویم شرح چون دور و دراز است
Дар ин сарҳо басии шеб ва фароз аст
در این سرها بسی شیب و فراز است
Басӣ шарҳаст дрҳилоҷ бингар
بسی شرح است درهیلاج بنگر
Марви беруни зхўд ҳаллоҷ бингар
مرو بیرون زخود حلاج بنگر
Ту андари ишқи ҳилоҷи ҷаҳонӣ
تو اندر عشق هیلاج جهانی
Ту мансӯрӣу ҳаллоҷи ҷаҳонӣ
تو منصوری و حلاج جهانی
Тўӣии Мансургар раҳи бардаи ту
توئی منصور گر ره بردهٔ تو
Чаро чандини чунин дар пардаи ту
چرا چندین چنین در پردهٔ تو
Тӯй эй ғофили ӣнҷои гоҳи Мансур
توی ای غافل اینجا گاه منصور
Вале аз назд ӯ афтодаи давр
ولی از نزد او افتادهٔ دور
Чаро даврии ту чун наздики ёрӣ
چرا دوری تو چون نزدیک یاری
Шудӣ девонау ақлии надорӣ
شدی دیوانه و عقلی نداری
Аз онат нест ақл эй мондаи ғофил
از آنت نیست عقل ای مانده غافل
Ки ҳамчун ӯ нмигрдии ту восил
که همچون او نمیگردی تو واصل
Аз онат ин ҳамаи ташвиш беш аст
از آنت این همه تشویش بیش است
Ки чандинати ғами дидор хеш аст
که چندینت غم دیدار خویش است
Ту чандини ғам чаро ӣнҷои хурии ту
تو چندین غم چرا اینجا خوری تو
Чаҳ майдонӣ ки охир бигузарӣ ту
چه میدانی که آخر بگذری تو
Туро хоҳад бадани ӣнҷои гузаргоҳ
ترا خواهد بُدن اینجا گذرگاه
Ҳақиқати ҳам тўӣӣ дар хилвати шоҳ
حقیقت هم توئی در خلوت شاه
Туро аз баҳри он ӣнҷо хабар кард
ترا از بهر آن اینجا خبر کرد
Ки ҷуз аз ман ҳаме бояд гузар кард
که جز از من همی باید گذر کرد
Турои ӣнҷо басӣ кард ӯ намӯдор
ترا اینجا بسی کرد او نمودار
Магари коинҷои шӯй аз хоби бедор
مگر کاینجا شوی از خواب بیدار
Тугар бедори гардии як замони дӯст
تو گر بیدار گردی یک زمان دوست
Яке ёбӣ дар ӣнҷои мағз бо пӯст
یکی یابی در اینجا مغز با پوست
Валикини мағзи ӣнҷо кор дорад
ولیکن مغز اینجا کار دارد
Ки ӯ ҷони ту дар тимор дорад
که او جان تو در تیمار دارد
Бҷони донеи ту раҳи андари брёр
بجان دانی تو ره اندر بریار
Вале дар ҳазрат ӯ нест диёр
ولی در حضرت او نیست دیّار
Ҳамаи ғавғо дар аинҷоинди хомӯш
همه غوغا در اینجایند خاموش
Шинави ин ва бикун ин ҷомро нӯш
شنو این و بکن این جام را نوش
Аз аввали пӯсти ин ҷо кун нигоҳӣ
از اول پوست این جا کن نگاهی
Ки то пайдо кунӣ дар ишқи роҳӣ
که تا پیدا کنی در عشق راهی
Назар чун кард ӣнҷои гоҳ дар пӯст
نظر چون کرد اینجا گاه در پوست
Яқин аз ҷони ҳамеи дон кин ҳама ӯст
یقین از جان همی دان کاین همه اوست
Вале чун рафтӣ ӣнҷо дар сӯии дил
ولی چون رفتی اینجا در سوی دل
Назар кун токнии мақсӯди ҳосил
نظر کن تاکنی مقصود حاصل
Вале чун дили бадонеи бори хонат
ولی چون دل بدانی بار خانت
Назар кун байни бадал роз наҳант
نظر کن بین بدل راز نهانت
Бадал дидӣ ва ҷон дидӣ дар ӣнҷо
بدل دیدی و جان دیدی در اینجا
Дўӣӣ бигзор ва бингар зоти якто
دوئی بگذار و بنگر ذات یکتا
Чу андари зоти ёбии рози ҷонон
چو اندر ذات یابی راز جانان
з анҷомат бидон оғози ҷонон
ز انجامت بدان آغاز جانان
Чу андари зоти оӣӣ дар яке гум
چو اندر ذات آئی در یکی گم
Шӯй чун қатра дар баҳри қулзум
شوی چون قطرهٔ در بحر قلزم
Чу ту андар яке кардӣ назора
چو تو اندر یکی کردی نظاره
Сифоти ҷумлаи бинии пораи пора
صفات جمله بینی پاره پاره
Дўӣӣ пайвастагӣ меёб дар вай
دوئی پیوستگی مییاب در وی
Ки пайвандаст кул бо дониши вай
که پیوند است کل با دانش وی
Чу андар буд худ кардӣ нигоҳат
چو اندر بود خود کردی نگاهت
Назари дорӣ чаҳ дар моҳӣу моҳат
نظر داری چه در ماهی و ماهت
Тамомати офариниши пеши бинӣ
تمامت آفرینش پیش بینی
Ки бошӣ чаҳ пас ва чаҳ пеши бинӣ
که باشی چه پس و چه پیش بینی
Ҳамаи андар ту бошад ту набошӣ
همه اندر تو باشد تو نباشی
Ҳақиқат дар хдоӣӣ хеш бошӣ
حقیقت در خدائی خویش باشی
Ту бошӣ лек ин бисёр роз аст
تو باشی لیک این بسیار راز است
Сафар кун гарчи раҳи давр ва дароз аст
سفر کن گرچه ره دور و دراز است
Чаҳ гуяд ҳарчӣ гуяд хуб бошад
چه گوید هرچه گوید خوب باشد
Намояди толиб ва матлӯб бошад
نماید طالب و مطلوب باشد
Хитоби толиб аввал ёб охир
خطاب طالب اول یاب آخر
Яке байни аввалин дар сӯии охир
یکی بین اولین در سوی آخر
Дўӣӣ чун нест ӣнҷои охири кор
دوئی چون نیست اینجا آخر کار
Яке бошанд чаҳ нуқта чаҳ паргор
یکی باشند چه نقطه چه پرگار
Ту пиндорӣ ки худ ӣнҷои шӯии боз
تو پنداری که خود اینجا شوی باز
Ту ӣнҷо мерӯй ва мерӯй боз
تو اینجا میروی و میروی باز
Ту онҷоӣӣу огоҳии надорӣ
تو آنجائی و آگاهی نداری
Гдоӣӣ мекунӣ шоҳии надорӣ
گدائی میکنی شاهی نداری
Тўӣии шҳзодаҳи ӣнҷо дар гдоӣӣ
توئی شهزاده اینجا در گدائی
Фтодстӣу зарқии минмоӣӣ
فتادستی و زرقی مینمائی
Тўӣии шҳзодаҳ лек аз насли одам
توئی شهزاده لیک از نسل آدم
Ки одам ҳаст асрори ду олам
که آدم هست اسرار دو عالم
Раҳи худ гарчи гуми ҳам хеш кардӣ
ره خود گرچه گم هم خویش کردی
Аз он ҷону дилат боряш кардӣ
از آن جان و دلت باریش کردی
Агарчӣ одам ӯро ёфт ӣнҷо
اگرچه آدم او را یافت اینجا
Валикин дар қафас ӯ монад танҳо
ولیکن در قفس او ماند تنها
Ҳақиқати мурғи боғи ломакон буд
حقیقت مرغ باغ لامکان بود
Ки маънӣу сувари ҳам ҷонҷон буд
که معنی و صور هم جانجان بود
Ҳақиқат буд софии андарин роҳ
حقیقت بود صافی اندرین راه
Аз он мақбул омад дар бар шоҳ
از آن مقبول آمد در بر شاه
Чу софӣ шуд мар ӯро соф доданд
چو صافی شد مر او را صاف دادند
Биҳишти нақд дар пешаш ниҳоданд
بهشت نقد در پیشش نهادند
Аз он ӯро буд аинҷочнини соф
از آن او را بود اینجاچنین صاف
Ки бишк пок шуд дар ҳазрат ӯ соф
که بیشک پاک شد در حضرت او صاف
Чу ӯро ҷавҳари ҷони вуҷӯдаш
چو او را جوهر جان وجودش
Яке шуд ҷумлагӣ карда суҷудаш
یکی شد جملگی کرده سجودش
Ҳақиқати ҷавҳар ӯ буд бичўн
حقیقت جوهر او بود بیچون
Ки ӣнҷо сӯрат омад бе чаҳ ва чун
که اینجا صورت آمد بی چه و چون
Чу асл ӯ зи зоти андар макон хост
چو اصل او ز ذات اندر مکان خاست
Аз он ин шўрўи афғон дар ҷаҳон хост
از آن این شورو افغان در جهان خاست
Чароғӣ буд одам аз таҷалло
چراغی بود آدم از تجلا
Фиканда пуртӯй дар айни дунё
فکنده پرتوی در عین دنیا
Аз он партав ки аз аълои намӯдор
از آن پرتو که از اعلا نمودار
Шуд аз асфал яқин омад падедор
شد از اسفل یقین آمد پدیدار
Аз он партав ки ӯро буд онҷо
از آن پرتو که او را بود آنجا
Ҳақиқат ёфт ҳам маъбуди ҳам онҷо
حقیقت یافت هم معبود هم آنجا
Кро баргӯем ин сар наоне
کرا برگویم این سر نهانی
Нмибинми яке эй дили ту доне
نمیبینم یکی ای دل تو دانی
Дило ботести гуфторам дар ӣнҷо
دلا باتست گفتارم در اینجا
Ки майдонӣ ту асрорам дар ӣнҷо
که میدانی تو اسرارم در اینجا
Дило бо тести гуфторами саросар
دلا با تست گفتارم سراسر
Ҳамеи дории яқин аз ман ту бовар
همی داری یقین از من تو باور
Дар аинҷочўни манам боту яқини боз
در اینجاچون منم باتو یقین باز
Абои ҳам омдстми соҳиби роз
ابا هم آمدستم صاحب راز
Манам боту ту бо ман ҳам ҷлисӣ
منم باتو تو با من هم جلیسی
Чаро дармонда дар нафаси хасисӣ
چرا درمانده در نفس خسیسی
На ҷои тест эй дили сӯрати ӣнҷо
نه جای تست ای دل صورت اینجا
Агарчӣ мондаи маъзӯрати ӣнҷо
اگرچه ماندهٔ معذورت اینجا
Ҳаме дорам вале то охири марг
همی دارم ولی تا آخر مرگ
Чу ман дунё кун ва ҳам охирати тарк
چو من دنیا کن و هم آخرت ترک
Ҳақиқати тарк худ кунгар туоне
حقیقت ترک خود کن گر توانی
Ки андари тарки барги худ бадоне
که اندر ترک برگ خود بدانی
Туро дод ар таркаст ва ту тоҷик
ترا داد ار ترکست و تو تاجیک
Бимонада бар сари ин роҳи борӣк
بمانده بر سر این راه باریک
Турои он тарки маи рух рух намӯда аст
ترا آن ترک مه رخ رخ نموده است
Дамодам аз худат посух намӯда аст
دمادم از خودت پاسخ نموده است
Туро чун он маи хубони олам
ترا چون آن مه خوبان عالم
Ҳақиқат розҳо гуфта дамодам
حقیقت رازها گفته دمادم
Чаро чандини тўондри банди хешӣ
چرا چندین تواندر بند خویشی
Вази он маҷрӯҳу дили афкори хешӣ
وز آن مجروح و دل افکار خویشی
На чандин гуфтам эй дил дар ҷавоҳир
نه چندین گفتم ای دل در جواهر
Тротои сари маънии гашти зоҳир
تراتا سر معنی گشت ظاهر
Туро чун кардам ӣнҷои восили ёр
ترا چون کردم اینجا واصل یار
Ту мондстии ҳақиқати восили ёр
تو ماندستی حقیقت واصل یار
Агар ғофили Бамонеи дили дарин роҳ
اگر غافل بمانی دل درین راه
Чу рӯбаҳи бози Монӣ дар бен чоҳ
چو روبه باز مانی در بن چاه
Агар ғофили Бамонеи дили дарин дард
اگر غافل بمانی دل درین درد
Куҷо охир бихонӣ ояти фард
کجا آخر بخوانی آیت فرد
Агар ғофили Бамонеи дили дарин гул
اگر غافل بمانی دل درین گل
Кҷоӣии охири андари сӯии манзил
کجائی آخر اندر سوی منزل
Агар ғофили Бамонеи вои брдл
اگر غافل بمانی وای بردل
Басӣ гиряд зи сар то пои ин дил
بسی گرید ز سر تا پای این دل
Агар ғофили Бамонеи бози Монӣ
اگر غافل بمانی باز مانی
Чу гунҷишкии бчнги бози Монӣ
چو گنجشکی بچنگ باز مانی
Агар ғофили Бамонеи кофарии ту
اگر غافل بمانی کافری تو
Куҷо дар манзили худ раҳбарии ту
کجا در منزل خود رهبری تو
Турои маргии ҳақиқат гӯр бошад
ترا مرگی حقیقت گور باشد
Аз аввалгар на чашмат кӯр бошад
از اول گر نه چشمت کور باشد
Тромнзл чу дрхокст эй дил
ترامنزل چو درخاکست ای دل
Даруни хоки хоҳӣ буд восил
درون خاک خواهی بود واصل
Висол эй дили туро дар рӯй хокаст
وصال ای دل ترا در روی خاکست
Турои ҳам раҳгузар дар сӯй хок аст
ترا هم رهگذر در سوی خاک است
Висолат эй дили охир дар Фноист
وصالت ای دل آخر در فنایست
Бшиби хоки раҳи бимнтҳоист
بشیب خاک ره بیمنتهایست
Висолат охираст андари дили хок
وصالت آخر است اندر دل خاک
Ки андари хоки хоҳии гашти кули пок
که اندر خاک خواهی گشت کل پاک
Дил хокаст дар охири висолат
دل خاک است در آخر وصالت
Ҳамин хоҳад бадан дар айни ҳолат
همین خواهد بدن در عین حالت
Дарин манзили ту охири бози доне
درین منزل تو آخر باز دانی
Вагарнаи сӯии сӯрат бо замонӣ
وگرنه سوی صورت با زمانی
Фанои шӯ дар дили хоку аёни байн
فنا شو در دل خاک و عیان بین
Пас онгаҳ шӯи муҳӣту ҷони ҷони байн
پس آنگه شو محیط و جان جان بین
Ҳамеи ҷўӣии ту ин раҳи андари ӣнҷо
همی جوئی تو این ره اندر اینجا
Дариғо нест каси огаҳ дар ӣнҷо
دریغا نیست کس آگه در اینجا
Аз ин манзили басии рафтанд ва кас нест
از این منزل بسی رفتند و کس نیست
Чаҳ гӯям кандарин раҳи боз пас нест
چه گویم کاندرین ره باز پس نیست
Дар ин манзили ҳамаи мардони Фноинд
در این منزل همه مردان فنایند
Агарчӣ дар фанои ӣнҷои бқоинд
اگرچه در فنا اینجا بقایند
Дар ин манзил ки охири хок ва хӯнаст
در این منزل که آخر خاک و خونست
Ки медонад ки сар кор чунаст
که میداند که سّر کار چونست
Дар ин манзил нахоҳӣ буд бедор
در این منزل نخواهی بود بیدار
Дар охири гирди ҳон аз ишқи бедор
در آخر گرد هان از عشق بیدار
Агар ҳушёрӣ вагар маст ӯе
اگر هشیاری و گر مست اویی
Бохри хокӣ ва ҳам паст ӯе
بآخر خاکی و هم پست اویی
зи ҳушёрии ҳамеи ҷўӣии ту мастӣ
ز هشیاری همی جوئی تو مستی
Раҳо кун ин хаёли бути парастӣ
رها کن این خیال بت پرستی
Бути сӯрати парастӣ дар миёна
بت صورت پرستی در میانه
Нахоҳад монад ин бути ҷовдона
نخواهد ماند این بت جاودانه
Чунинаст аидли ӣнҷо ончӣ гуфтам
چنین است ایدل اینجا آنچه گفتم
Дар ин рози куллӣ бо ту сифтам
دُر این راز کلی با تو سفتم
Бихоҳӣ мард эй сӯрат дар охир
بخواهی مرد ای صورت در آخر
Талаб кун беш аз он ин сари хона
طلب کن بیش از آن این سر خانه
Ки пеш аз марги ёбии ончии ҷўӣӣ
که پیش از مرگ یابی آنچه جوئی
Ки дар дунёи ту бишки зоти аўӣӣ
که در دنیا تو بیشک ذات اوئی
Ки медонад чунин сар дар чунин роз
که میداند چنین سر در چنین راز
Чигуна омадааст ва меравад боз
چگونه آمده است و میرود باز
Ки медонад сифот ӯ тамомат
که میداند صفات او تمامت
Ки бигирифтаст ғавғои қиёмат
که بگرفتست غوغای قیامت
Чу ӣнҷо омад аз онҷои ҳақиқат
چو اینجا آمد از آنجا حقیقت
Фитод андари балои ин табиат
فتاد اندر بلای این طبیعت
зи баҳри онкии дунёи кишти зорист
ز بهر آنکه دنیا کشت زاریست
Гиёҳии рустаи ӣнҷои бргзорист
گیاهی رسته اینجا برگذاریست
Чўднё дид одами гашти зорӣ
چودنیا دید آدم گشت زاری
Ки ӯро буд бишки раҳгузорӣ
که اورا بود بیشک رهگذاری
Чу ӣнҷои раҳгузори он ҷаҳон дид
چو اینجا رهگذار آن جهان دید
Аз он худро ҳақиқати ҷон ҷон дид
از آن خود را حقیقت جان جان دید
Агарчӣ буд солики андари ин роҳ
اگرچه بود سالک اندر این راه
Дар аввал боз дид ӣнҷои рухи шоҳ
در اول باز دید اینجا رخ شاه
Нафхати фӣаи ман рӯҳӣ чу ӯ буд
نفختُ فیه من روحی چو او بود
Ҷамоли хештан аз ишқ бинмуд
جمال خویشتن از عشق بنمود
Дами он дам чу одам ёфт ӣнҷо
دم آن دم چو آدم یافت اینجا
Ҳақиқати бози он дам ёфт ӣнҷо
حقیقت باز آن دم یافت اینجا
Дами одами нафхат фӣа бархон
دم آدم نفختُ فیه برخوان
Агар раҳ биспурӣ дар сари ҷонон
اگر ره بسپری در سر جانان
Нафхати фӣаи ман рӯҳӣ чу хуоне
نفختُ فیه من روحی چو خوانی
зи нафхи худ рисии андари маъонӣ
ز نفخ خود رسی اندر معانی
Нафхати фӣаи ӣнҷои гуҳ чаҳ бошад
نفختُ فیه اینجا گه چه باشد
Бигӯ маънӣ ки ин маъно чаҳ бошад
بگو معنی که این معنا چه باشد
Ҳама инаст агар ин рози доне
همه اینست اگر این راز دانی
Бадонеи ҷумлаи асрори маъонӣ
بدانی جمله اسرار معانی
Ҳама инасту ӣнҷо ҷумла гӯйанд
همه اینست و اینجا جمله گویند
Аз ин дами дмбдм дар гуфт ва гӯйанд
از این دم دمبدم در گفت و گویند
Аз ин маънӣ бигӯям шамаи боз
از این معنی بگویم شمّهٔ باز
Магари раҳи ёбии андари сӯй ӯ боз
مگر ره یابی اندر سوی او باز
зи худ ҷонони бтўи андар дамида аст
ز خود جانان بتو اندر دمیده است
Абои ту роз гуфтааст ва шунида аст
ابا تو راز گفته است و شنیده است
Або ӯ худ бахуд ӯ сӯрати хеш
ابا او خود بخود او صورت خویش
Намӯд ишқро оварад дар пеш
نمود عشق را آورد در پیش
Намӯд ишқи худро кард изҳор
نمود عشق خود را کرد اظهار
Ки то бинмоед андари панҷу дрчор
که تا بنماید اندر پنج و درچار
Намӯд ишқи худ ӣнҷо ниҳон кард
نمود عشق خود اینجا نهان کرد
Аёни бргФти вхўдро достон кард
عیان برگفت وخود را داستان کرد
Намӯд ишқи худ андари дилу ҷон
نمود عشق خود اندر دل و جان
Аён карду ниҳон пайдо намӯд он
عیان کرد و نهان پیدا نمود آن
Ҳақиқат гуфт сӯрати сохт ӣнҷо
حقیقت گفت صورت ساخت اینجا
Тилисм булъаҷаб пардохт ӣнҷо
طلسم بوالعجب پرداخت اینجا
з буд худ намӯд ӣнҷои дами худ
ز بود خود نمود اینجا دم خود
Ниҳодаши номи ӣнҷои одами худ
نهادش نام اینجا آدم خود
зи зоти худ сифот худ намӯд ӯ
ز ذات خود صفات خود نمود او
Ниҳодаши номи одам дар намӯд ӯ
نهادش نام آدم در نمود او
Чаҳ медонам ки ҳам худ роз донад
چه میدانم که هم خود راز داند
Худ андари роҳи худ худ боз донад
خود اندر راه خود خود باز داند
Чу ишқ ӯст ӣнҷои омадаи боз
چو عشق اوست اینجا آمده باز
Равад дар қурби худ бо ъзу эъзоз
رود در قرب خود با عزّ و اعزاز
Чаҳ ишқаст инки ин посух намӯда аст
چه عشق است اینکه این پاسخ نموده است
Магари дилдори ӣнҷо рух намӯда аст
مگر دلدار اینجا رخ نموده است
Намайдонӣ ту эй аттори охир
نمیدانی تو ای عطار آخر
Ки асрораст андари ишқи зоҳир
که اسرار است اندر عشق ظاهر
Чаҳ мигўӣӣ ки ҳаргиз кас нагуфта аст
چه میگوئی که هرگز کس نگفته است
Дар асрори ин маънӣ ки суфтааст ?
در اسرار این معنی که سفته است؟
Ту майдонӣ ки майдонӣ бтҳқиқ
تو میدانی که میدانی بتحقیق
Турои маъшӯқи аинҷододи тавфиқ
ترا معشوق اینجاداد توفیق
Ҳақиқати ончии мигўӣӣ яке аст
حقیقت آنچه میگوئی یکی است
Турои ин рози ӣнҷо бишкӣ аст
ترا این راز اینجا بیشکی است
Ки ҳар чизе ки гуфтӣ дарҳақиқат
که هر چیزی که گفتی درحقیقت
Ҳама асрор ҷонасту шариъат
همه اسرار جانست و شریعت
Аҷаби рози ту мушкил ҳолат афтод
عجب راز تو مشکل حالت افتاد
Ки оташ дар пар ва дар болат афтод
که آتش در پر و در بالت افتاد
Дар ӣнҷои сари худ аз ишқи доне
در اینجا سر خود از عشق دانی
Ҳақиқати ҷони ҷон дар пеши доне
حقیقت جان جان در پیش دانی