Чунин фармуд султони ҳақиқат

چنین فرمود سلطان حقیقت

Сипеҳри ҷону дили қутби шариъат

سپهر جان و دل قطب شریعت

Намӯд зоту сари ломаконӣ

نمود ذات و سر لامکانی

Бигӯям кист то куллӣ бадоне

بگویم کیست تا کلی بدانی

Ниҳода бар сари маънии худ тоҷ

نهاده بر سر معنی خود تاج

Ниҳону ошкоро низ ҳаллоҷ

نهان و آشکارا نیز حلاج

Ки ман дар хоб дидам ҳақи таъолӣ

که من در خواب دیدم حق تعالی

Маро бинмуд ӣнҷогоҳи дунё

مرا بنمود اینجاگاه دنیا

Ҳамаи дунёи ман андар хоб дидам

همه دنیا من اندر خواب دیدم

Ҳамаи заррот дрғрқоб дидам

همه ذرات درغرقاب دیدم

Бидидам ҳар ду олам дар дарунам

بدیدم هر دو عالم در درونم

Намудем рӯй дар ҷони раҳнамӯнам

نمودم روی در جان رهنمونم

Ҳақиқати ҷони ҷонро боз дидам

حقیقت جان جان را باز دیدم

Бихоб аз ваии тамомат роз дидам

بخواب از وی تمامت راز دیدم

Ҳама ман будам ва ман бихбри зи он

همه من بودم و من بیخبر ز آن

Ҳақиқат буд ман ҷузи ҷони ҷонон

حقیقت بود من جز جان جانان

Ман ва ӯ ҳар ду яке гашти дрхўоб

من و او هر دو یکی گشت درخواب

Мисоли қатраи андари айни ғарқоб

مثال قطره اندر عین غرقاب

Чу дидам роз бинмудам ҳақиқат

چو دیدم راز بنمودم حقیقت

Яке дидам дар ин айни табиат

یکی دیدم در این عین طبیعت

Яке бади чўншдми бедор ва он буд

یکی بُد چونشدم بیدار و آن بود

Ниҳонам дар ниҳони куллӣ аён буд

نهانم در نهان کلی عیان بود

Аёнӣ чун бидидам ҷумла дар хеш

عیانی چون بدیدم جمله در خویش

Ҳиҷобами он замон бархест аз пеш

حجابم آن زمان برخاست از پیش

Бишуд зулмат чу нур омад падедор

بشد ظلمت چو نور آمد پدیدار

Бҷон ва сар шудам сараши харидор

بجان و سر شدم سرش خریدار

Ту дар хобӣ кунун дръини сӯрат

تو در خوابی کنون درعین صورت

Намайдонӣ ту ин яъне зарурат

نمیدانی تو این یعنی ضرورت

Агар бнмоидт чун ӯ ба бинӣ

اگر بنمایدت چون او به بینی

Биёбӣ сӯрат аз соҳиби яқинӣ

بیابی صورت از صاحب یقینی

Ҳақиқат менамояд ёри ӣнҷо

حقیقت مینماید یار اینجا

Дамодам мефазояд ёри ӣнҷо

دمادم میفزاید یار اینجا

Ту мебинӣ ва дар хобӣ бимонада

تو میبینی و در خوابی بمانده

зи биобӣ ва дар обӣ бимонада

ز بیآبی و در آبی بمانده

Чунон мағрур дар дунё бимонадӣ

چنان مغرور در دنیا بماندی

Ки дар сӯрати абӣ маъно бимонадӣ

که در صورت ابی معنا بماندی

Замонии кандарин хоби ҷаҳонӣ

زمانی کاندرین خواب جهانی

Чунин дар ҳирсу ғарқоби ҷаҳонӣ

چنین در حرص و غرقاب جهانی

Нигоҳӣ кун ба бедорӣ ва бингар

نگاهی کن به بیداری و بنگر

Ки то ӣнҷо ки мебинӣ ту раҳ бар

که تا اینجا که میبینی تو ره بر

Ҳақиқати марги ҳам монанд хобаст

حقیقت مرگ هم مانند خوابست

Чу барқии умри ту андар шитобаст

چو برقی عمر تو اندر شتابست

Чу мардии хоб маргат мебарад боз

چو مردی خواب مرگت میبرد باز

Пас онгоҳят бо хеш оварад боз

پس آنگاهیت با خویش آورد باز

Чу бо хеши оеу бинии рух ӯ

چو با خویش آیی و بینی رخ او

Дигар мибшнўӣ зу посух ӯ

دگر میبشنوی زو پاسخ او

Туро чун вақт марг ояд бадоне

ترا چون وقت مرگ آید بدانی

Намӯд сархудгар кордонӣ

نمود سرّخود گر کاردانی

Яқини хоби табиати худ буд хоб

یقین خواب طبیعت خود بود خواب

зи ман хоби ҳақиқати худ ту дарёб

ز من خواب حقیقت خود تو دریاب

Ҳақиқати марг хоб омад ҳақиқат

حقیقت مرگ خواب آمد حقیقت

Вале хуши хуфта дар хоби табиат

ولی خوش خفته در خواب طبیعت

Чу марг ояд шӯй аз хоби бедор

چو مرگ آید شوی از خواب بیدار

Буруни оеи зи беҳӯшии пиндор

برون آیی ز بیهوشی پندار

Ту ин дами шӯи зи хоби нафаси бедор

تو این دم شو ز خواب نفس بیدار

Ки дилдораст бо ту байни рухи ёр

که دلدار است با تو بین رخ یار

Зиҳии нодонгараш ӣнҷо наёбӣ

زهی نادان گرش اینجا نیابی

Куҷои онҷоаш бе онҷоаши ёбӣ

کجا آنجاش بی آنجاش یابی

Дар ӣнҷои рози онҷои дон ва бингар

در اینجا راز آنجا دان و بنگر

Назар кун дил кутуб бархон ва бингар

نظر کن دل کتب برخوان و بنگر

Ту бо аўӣӣ ва ӯ бо тўдри ӣнҷо

تو با اوئی و او با تودر اینجا

Абои ту рози бигушода дар ӣнҷо

ابا تو راز بگشاده در اینجا

Дарат бастааст ва ту дар баста дар худ

درت بسته است و تو در بسته در خود

Аз онии доимо дар баста дар худ

از آنی دایماً در بسته در خود

Ту то худбинӣ ӯ ракӣ ба бинӣ

تو تا خودبینی او راکی به بینی

Ҳама ӯйаст вагар ту ӯ ба бинӣ

همه اویست وگر تو او به بینی

Ту ӯ мебайн даруни хеши зинҳор

تو او میبین درون خویش زنهار

Дамӣ бе ӯ ту зойеъ ҳеҷ магузор

دمی بی او تو ضایع هیچ مگذار

Ту бо ӯе чунин ғофил бимонада

تو با اویی چنین غافل بمانده

Чу мулҳид гуфта лоўосл бимонада

چو ملحد گفته لاواصل بمانده

Чаҳ донеи роҳи нобардаи бмнзл

چه دانی راه نابرده بمنزل

Куҷо бошӣ бохри айни восил

کجا باشی بآخر عین واصل

Дар ин манзил ки дунё ном дорад

در این منزل که دنیا نام دارد

Киро дидӣ ки ӣнҷо ком дорад

که را دیدی که اینجا کام دارد

На бинад ҳечкас комии зи асрор

نه بیند هیچکس کامی ز اسرار

Ки неи охир фурӯ монад гирифтор

که نی آخر فرو ماند گرفتار

Ҳамаи дунё чу шӯр ва фитна омад

همه دنیا چو شور و فتنه آمد

Ҳақиқати роҳрўзўи коми бастад

حقیقت راهروزو کام بستد

Гузар кард ва ба онҷо рафт ӯ боз

گذر کرد و به آنجا رفت او باز

Бирафт аз фитна дид ӯ ъзу эъзоз

برفت از فتنه دید او عز و اعزاز

Хушо онкас ки пеш аз марг мурда аст

خوشا آنکس که پیش از مرگ مرده است

Ҳақиқати гӯй ӯ аз пеш барда аст

حقیقت گوی او از پیش برده است

Бимир аз хеш то зиндаи Бамоне

بمیر از خویش تا زنده بمانی

Ки чун мардии ҳақиқати ҷони ҷонӣ

که چون مردی حقیقت جان جانی

Заволат нест аммо дар заволӣ

زوالت نیست اما در زوالی

Висолат нест аммо дар висолӣ

وصالت نیست اما در وصالی

Турои хуршеди ҷон то банда ӣнҷост

ترا خورشید جان تا بنده اینجاست

Ҳазорон меҳру ма тобанда ӣнҷост

هزاران مهر و مه تابنده اینجاست

Ту майдонӣ ки ӣнҷо кистӣ ту

تو میدانی که اینجا کیستی تو

Дар ин паргор баҳр чистӣ ту

در این پرگار بهر چیستی تو

Туро дар офариниш ҳаст бениш

ترا در آفرینش هست بینش

Ту ҳастӣ бартар аз ин офариниш

تو هستی برتر از این آفرینش

Камолати бартар аз ҳад камол аст

کمالت برتر از حد کمال است

Турои ӣнҷои бҷононт висол аст

ترا اینجا بجانانت وصال است

Бихоҳад офтобати ҳам фурӯ шуд

بخواهد آفتابت هم فرو شد

Ниҳони бишки ҳақиқати нур ӯ шуд

نهان بیشک حقیقت نور او شد

Дигар аз бурҷи ғайбати сари برارد

دگر از برج غیبت سر برآرد

Заволи охир ҳақиқат ме надорад

زوال آخر حقیقت می ندارد

Заволӣ нест мар хуршед бингар

زوالی نیست مر خورشید بنگر

Ки чун рафт ӯ дигар боз ояд аз дар

که چون رفت او دگر باز آید از در

Турои хуршеди ҷон чун рафт ӣнҷо

ترا خورشید جان چون رفت اینجا

Бшиби мағриби андари айни ало

بشیب مغرب اندر عین الّا

Мақоми ту боло мешавад боз

مقام تو بالّا میشود باز

Барояд субҳи кул ало шавад боз

برآید صبح کل الا شود باز

Шавад андари висоли ҳоли бичўн

شود اندر وصال حال بیچون

Яке карда ҳаме аз шасти берун

یکی کرده همی از شست بیرون

Ҳақиқати офтоби ин ҷаҳонӣ

حقیقت آفتاب این جهانی

Ту дар ӣнҷои куҷои худро бадоне

تو در اینجا کجا خود را بدانی

Тўӣии хуршеди андари олами ҷон

توئی خورشید اندر عالم جان

Шдстӣ дар ҳақиқати ҷони ҷонон

شدستی در حقیقت جان جانان

Тўӣии хуршед аммо грдъолм

توئی خورشید اما گردعالم

Ҳамеи гардӣ барои кули дамодам

همی گردی برای کل دمادم

Ҳамаи зарроти олам аз ту нуранд

همه ذرات عالم از تو نورند

Саросари ҷумла дар завқ ҳузуранд

سراسر جمله در ذوق حضورند

Дили аттор бо ту ошноист

دل عطار با تو آشنایست

зи нури ту пар аз нуру зёист

ز نور تو پر از نور و ضیایست

Зёи внўри ту кун ва маконаст

ضیا ونور تو کون و مکانست

Касе нури ту куллӣ менадонист

کسی نور تو کلی میندانست

Куҷо аъамӣ биёбад нурати ӣнҷо

کجا اعمی بیابد نورت اینجا

Ки пидоӣии гуҳӣ дар ишқи дардо

که پیدائی گهی در عشق دردا

Музайян аз тўзроти дўъолм

مزین از توذرات دوعالم

Зтўи аинҷоигаҳи пари нуру хуррам

زتو اینجایگه پر نور و خرم

Ҳар он васфӣ ки хоҳам кард аз ҷон

هر آن وصفی که خواهم کرد از جان

Ҳақиқати бартар аз онаст майдон

حقیقت برتر از آنست میدان

Марои анбоз ишқам раҳнамӯнаст

مرا انباز عشقم رهنمونست

Дилами ӣнҷои бисбр ва сукӯнаст

دلم اینجای بیصبر و سکونست

Надорам тоқати асрори гуфтан

ندارم طاقت اسرار گفتن

На сиррӣ низ аз каси мишнФтн

نه سری نیز از کس میشنفتن

Надорам тоқати дарди фироқаш

ندارم طاقت درد فراقش

Ҳамеи сӯзами дамодами зи иштиёқаш

همی سوزم دمادم ز اشتیاقش

Надорам тоқатӣ дар пойдорӣ

ندارم طاقتی در پایداری

Дамӣ дар сабри як дами биқрорӣ

دمی در صبر یک دم بیقراری

Марои ӣнҷо ҳамон пайдост асрор

مرا اینجا همان پیداست اسرار

Ки он ҳаллоҷро омад падедор

که آن حلاج را آمد پدیدار

Биҷузи ҳаллоҷ чизе ме надонам

بجز حلاج چیزی می ندانم

Ки бовай гуфтам ва азуӣ бихонам

که باوی گفتم و ازوی بخوانم

Марои чизе ба ҷуз ӯ эй дили ӣнҷо

مرا چیزی به جز او ای دل اینجا

Казу гаштии бакули ту восили ӣнҷо

کزو گشتی بکل تو واصل اینجا

зи Мансурам кунун восил бимонада

ز منصورم کنون واصل بمانده

Чу ӯ даст аз ду олами брФшондаҳ

چو او دست از دو عالم برفشانده

Ҳамон оташ ки дар ҳаллоҷ афтод

همان آتش که در حلاج افتاد

Маро дар ҷон вдл онаст фарёд

مرا در جان ودل آنست فریاد

Занам ҳар лаҳзаи дами азъшқи Мансур

زنم هر لحظه دم ازعشق منصور

Агарчӣ менамояд дар дилами шӯр

اگرچه مینماید در دلم شور

Чаҳ сиррӣ буд ин дар охири кор

چه سریّ بود این در آخر کار

Ки омад дар дил ва дар ҷони аттор

که آمد در دل و در جان عطار

Чаҳ сиррӣ буд эй ҷон боз гӯям

چه سری بود ای جان باز گویم

з ҳар навъе ки хоҳам роз гӯям

ز هر نوعی که خواهم راز گویم

Чу медонам ки медонам ки инаст

چو میدانم که میدانم که اینست

Дигар тақлиди дайни айн алиқин аст

دگر تقلید دین عین الیقین است

Яқин инаст ва дигар нест тақлид

یقین اینست و دیگر نیست تقلید

Марои ин роз меояд зи тавҳид

مرا این راز میآید ز توحید

зи аввал то бохри хатми ин роз

ز اول تا بآخر ختم این راز

Ки то охир бидидам рози сарбоз

که تا آخر بدیدم راز سرباز

Маро то ҷон буд дар дайри фонӣ

مرا تا جان بود در دیر فانی

Ҳама гӯям азуи сари маъонӣ

همه گویم ازو سر معانی

Маро то ҷон буд зу роз гӯям

مرا تا جان بود زو راز گویم

Азу ҳар қисса ҳар дам бозгуем

ازو هر قصه هر دم بازگویم

Маро то ҷон буд ҷуз ӯ на байнам

مرا تا جان بود جز او نه بینم

Казу пайваста дар айни алиқинм

کزو پیوسته در عین الیقینم

Ҳама Мансур мебинад дарунам

همه منصور میبیند درونم

Ҳама хоҳад бади охири раҳнамӯнам

همه خواهد بد آخر رهنمونم

Ҳамаи Мансури миёбм дар офоқ

همه منصور مییابم در آفاق

Ки Мансураст андари ҷузву кули тоқ

که منصور است اندر جزو و کل طاق

Биҷуз ӯ кист то ман бингарам кас

بجز او کیست تا من بنگرم کس

Ҳама ӯ донаму мибнгрми кас

همه او دانم و میبنگرم کس

Ҳақиқат ӯст ин дами сари гуфтор

حقیقت اوست این دم سر گفتار

Ки мегуяд даруни ҷони аттор

که میگوید درون جان عطار

зи дасти ақл ҳар дами дршкибм

ز دست عقل هر دم درشکیبم

Ки ӣнҷо медиҳад ҳар дами шикебам

که اینجا میدهد هر دم شکیبم

зи дасти ақли ман дрмондҳоми ман

ز دست عقل من درماندهام من

Мисоли ҳалқаи брдри мондҳоми ман

مثال حلقه بردر ماندهام من

Валикини ақли ӣнҷои ҳам бакор аст

ولیکن عقل اینجا هم بکار است

Ки ӯро сари маънӣ бишмор аст

که او را سر معنی بیشمار است

зи нури ишқ дар нуру зёим

ز نور عشق در نور و ضیایم

Ки мебахшад ҳамаи нур ва сафоем

که میبخشد همه نور و صفایم

Маро то ишқ гуяд дмбдми роз

مرا تا عشق گوید دمبدم راز

Нахоҳам монад андари ақли мумтоз

نخواهم ماند اندر عقل ممتاز

Ки бошад ақли перӣ бар фузулӣ

که باشد عقل پیری بر فضولی

Вале дар ишқ кӣ бошад усӯлӣ

ولی در عشق کی باشد اصولی

Ҳақиқати ишқ ба аз ақли майдон

حقیقت عشق به از عقل میدان

Азуи чизе ки мебинӣ ту мехон

ازو چیزی که میبینی تو میخوان

Маро то ақли аввал буд дар кор

مرا تا عقل اول بود در کار

Ҳикоятҳо басӣ гуфтам зи асрор

حکایتها بسی گفتم ز اسرار

зи ақлам буд аввал гуфт тақлид

ز عقلم بود اول گفت تقلید

Валикин ишқ дорам сари тавҳид

ولیکن عشق دارم سر توحید

Бнўри ишқ ҷонон ёфтам боз

بنور عشق جانان یافتم باز

зи ҷон дар сӯй ӯ бишитофтам боз

ز جان در سوی او بشتافتم باز

Чаҳ роз аз ишқ ҷӯям то биёбам

چه راز از عشق جویم تا بیابم

Ки аз ишқаст чандини фатҳи боБам

که از عشق است چندین فتح بابم

Камоли ишқ агар дар ҷони намояд

کمال عشق اگر در جان نماید

Бики раҳи ҷисм бо ҷон дар рибоед

بیک ره جسم با جان در رباید

Камоли ишқ ҳар касро нишоед

کمال عشق هر کس را نشاید

Шигарфии чобуку покиза бояд

شگرفی چابک و پاکیزه باید

Ҳақиқати ишқи муштақи дони ту аз зот

حقیقت عشق مشتق دان تو از ذات

Ки мегӯям дамодами сари оёт

که میگویم دمادم سر آیات

Маро чун ишқи дрҷонст ва дар дил

مرا چون عشق درجانست و در دل

Нахоҳам монад ман як лаҳзаи ғофил

نخواهم ماند من یک لحظه غافل

Дамодам сардӣгар менамояд

دمادم سرّدیگر مینماید

Марои азҷону аздли мирбоид

مرا ازجان و ازدل میرباید

Суханҳои марои майдон ва мехон

سخنهای مرا میدان و میخوان

Ки гуфторам ба кул ишқасту ҷонон

که گفتارم به کل عشق است و جانان

Гузаштами ман зи ақл онгаҳ зи тақлид

گذشتم من ز عقل آنگه ز تقلید

Чўдидми ишқи розами гашти тавҳид

چودیدم عشق رازم گشت توحید

Дил ва ҷон воқифанд ӣнҷои зтқлид

دل و جان واقفند اینجا زتقلید

Валикин бишмор ояд бтўҳид

ولیکن بیشمار آید بتوحید

Яқин шуд ҳосилами кули бигмонм

یقین شد حاصلم کل بیگمانم

Ки аз сар яқин шуд кули аёнам

که از سرّ یقین شد کل عیانم

Яқин дар пеши дор эй марди солик

یقین در پیش دار ای مرد سالک

Ки дар айни яқингирӣ мамолик

که در عین یقین گیری ممالک

Яқингар бошиддати аинҷонмўдор

یقین گر باشدت اینجانمودار

Марои ҷон бегмон ояд падедор

مرا جان بیگمان آید پدیدار

Яқин чун ҷони паёмӣ дар ҳамаи ту

یقین چون جان پیامی در همه تو

Дар андозӣ бъолми дидаи ту

در اندازی بعالم دیدهٔ تو

Яқин васласту боқии бигмонт

یقین وصل است و باقی بیگمانت

Мароин маънӣ ки ӣнҷо кас надонист

مراین معنی که اینجا کس ندانست

Биҷузи Мансури коинҷобӣ гумон шуд

بجز منصور کاینجابی گمان شد

Гумони бардошти токли ҷони ҷошд

گمان برداشت تاکل جان جاشد

Гумони бардошт то айн алиқин дид

گمان برداشت تا عین الیقین دید

Дар ӣнҷои зоти кули он пеш байн дид

در اینجا ذات کل آن پیش بین دید

Гумони бардошти ӣнҷои кули мутлақ

گمان برداشت اینجا کل مطلق

Ҷамол дӯст дид вазади аноолҳқ

جمال دوست دید وزد اناالحق

Ҷамоли дӯст дар худ ҷовдон ёфт

جمال دوست در خود جاودان یافت

Намӯдори ҳақиқати ҷисм ва ҷон ёфт

نمودار حقیقت جسم و جان یافت

Висолаши гашти ӣнҷогоҳи ҳосил

وصالش گشت اینجاگاه حاصل

Ки то шуд дар ҷамоли ишқи восил

که تا شد در جمال عشق واصل

Чу восил шуд фиғон аз ҷони пурдард

چو واصل شد فغان از جان پردرد

Ки ӯ бади дармеонаи соҳиби дард

که او بُد درمیانه صاحب درد

Чўдрди ишқ ӣнҷо дид аввал

چودرد عشق اینجا دید اول

Аз он шуд ақлу ҷони ӣнҷои мубаддил

از آن شد عقل و جان اینجا مبدل

Ҳамон сӯрат ки аввал дошт ӣнҷо

همان صورت که اول داشت اینجا

Бакулии ҷисмро багумошт ӣнҷо

بکلی جسم را بگماشت اینجا

Раҳо кард он замони ҳам ҷисм ва ҳам ҷон

رها کرد آن زمان هم جسم و هم جان

Яқин пайваста шуд то дид ҷонон

یقین پیوسته شد تا دید جانان

Чунон аз худ бурун омад ки худ дид

چنان از خود برون آمد که خود دید

Худии худ зхўди алонкўдид

خودی خود زخود الانکودید

зи худ берун шуд ва дар андаруни ёр

ز خود بیرون شد و در اندرون یار

Аноолҳқ зад шуд онгаҳ сӯии дидор

اناالحق زد شد آنگه سوی دیدار

Чу дар чашмаш камӣ шуд офариниш

چو در چشمش کمی شد آفرینش

Яке бад дар яке айни алиқинш

یکی بد در یکی عین الیقینش

Аз онсрдошти вази он сар боз гуфт ӯ

از آنسرداشت وز آن سر باز گفت او

з худ бигузашт ва куллӣ роз гуфт ӯ

ز خود بگذشت و کلی راز گفت او

Чу бахшоиш касеро дод бичўн

چو بخشایش کسی را داد بیچون

Бигӯед рози бичўни бичаҳ ва чун

بگوید راز بیچون بیچه و چون

Агар муҳаррами шӯй монанди Мансур

اگر محرم شوی مانند منصور

Саропоят шавад нури алии нур

سراپایت شود نور علی نور

Агар муҳаррами шӯй дар ҷисму ҷонат

اگر محرم شوی در جسم و جانت

Кушояди сари басар роз наҳант

گشاید سر بسر راز نهانت

Агар муҳаррами шӯй дар дори дунё

اگر محرم شوی در دار دنیا

Дарун дил биёбӣ сари мавло

درون دل بیابی سر مولا

Агрмҳрми шӯй монанди мардон

اگرمحرم شوی مانند مردان

Яке бинии даруни худ ҷонон

یکی بینی درون خود جانان

Агар муҳаррами шӯй монанди аттор

اگر محرم شوی مانند عطار

Нмоӣии сари кул онгаҳ бгФтор

نمائی سر کل آنگه بگفتار

Агар муҳаррами шӯии ин рози ёбӣ

اگر محرم شوی این راز یابی

Дар ӣнҷои рози моро бози ёбӣ

در اینجا راز ما را باز یابی

Чу мардони раҳи даруни рози ҷустанд

چو مردان ره درون راز جستند

Дар он гум карда кӣ худ бози ҷустанд

در آن گم کرده کی خود باز جستند

Чўоўли роҳ гум шуд андарин роҳ

چواول راه گم شد اندرین راه

Дар охири роҳи бурданди сӯии даргоҳ

در آخر راه بردند سوی درگاه

Дар маънӣ кушодааст ар бадоне

در معنی گشاده است ار بدانی

Буд дар охирати соҳибқиронӣ

بود در آخرت صاحبقرانی

Чу роҳи аинҷоигаҳи бурданди сӯяш

چو راه اینجایگه بردند سویش

Бмстӣ дам заданд дар гуфту гӯйиш

بمستی دم زدند در گفت و گویش

БгФтн рост ноед рости ин роз

بگفتن راست ناید راست این راز

Агар аз ошиқонеи ҷону сарбоз

اگر از عاشقانی جان و سرباز

Дгргўӣии абои аҳли дилони гӯй

دگرگوئی ابا اهل دلان گوی

На бо кун хон воблҳони гӯй

نه با کون خوان وابلهان گوی

Касе рогўии кӯра барда бошад

کسی راگوی کوره برده باشد

Басӯии дӯсти раҳ бспрдаҳ бошад

بسوی دوست ره بسپرده باشد

Або ӯ гӯии роз ар митўонӣ

ابا او گوی راز ار میتوانی

Ки ӯ гуяд турои дард наоне

که او گوید ترا درد نهانی

Магӯ ин дарди ҷуз бо соҳиби дард

مگو این درد جز با صاحب درد

Ки ӯ бошад чу ту дар ишқи кули фард

که او باشد چو تو در عشق کل فرد

Марои ин дарди дили гуфтан аз онаст

مرا این درد دل گفتن از آنست

Ки дармони ман аз соҳбдлонст

که درمان من از صاحبدلانست

Маро бо ишқ розаст ва ниёз аст

مرا با عشق راز است و نیاز است

Ки ишқ аз ҳар ду олам бениёз аст

که عشق از هر دو عالم بی نیاز است

Маро бо ишқ хоҳад бӯдан ин роз

مرا با عشق خواهد بودن این راز

Ки ҳам дар ишқ хоҳам гашти ҷони боз

که هم در عشق خواهم گشت جان باز

Яқин соҳибдилон донанд дар дам

یقین صاحبدلان دانند در دم

Ки чун эшон ман андари ишқи фардам

که چون ایشان من اندر عشق فردم

Манам имрӯзи андари дарди ҷонон

منم امروز اندر درد جانان

Бимонада дар ҷаҳони ман фарди ҷонон

بمانده در جهان من فرد جانان

Аз ин дардам даво омад падедор

از این دردم دوا آمد پدیدار

Чунин дар дрдмондстми гирифтор

چنین در دردماندستم گرفتار

Ҳақиқати дардами ӣнҷо бе дўоист

حقیقت دردم اینجا بی دوایست

Ки нури ишқами ӣнҷои рҳнмоист

که نور عشقم اینجا رهنمایست

Тамомати аҳли дил бо ман дарунанд

تمامت اهل دل با من درونند

Маро ҳар лаҳза ӣнҷо раҳнамӯнанд

مرا هر لحظه اینجا رهنمونند

Надидам ҳеҷ ҷузи эшон дар ин дил

ندیدم هیچ جز ایشان در این دل

Каз эшонаст ҳар мақсӯди ҳосил

کز ایشانست هر مقصود حاصل

Тамомати анбиё ва авлиёем

تمامت انبیا و اولیایم

Ҳамеи байнами дарун пар сафоем

همی بینم درون پر صفایم

Ҳама бо ман манам дар зоти эшон

همه با من منم در ذات ایشان

Ҳаме гӯям ба кули оёти эшон

همی گویم به کل آیات ایشان

Манам одами манам Нӯҳи сутӯда

منم آدم منم نوح ستوده

Манам дрёри кул ҷавлон намӯда

منم دریار کل جولان نموده

Манам Мӯсои сифати кули рафта дар тавр

منم موسی صفت کل رفته در طور

Дам арнӣ зада пас ғарқа дар нур

دم ارنی زده پس غرقه در نور

Манам монндосмъили ҷонбоз

منم ماننداسمعیل جانباز

Ки то дид ситами ӣнҷои ҷони ҷонбоз

که تا دید ستم اینجا جان جانباز

Манам асҳқи ӣнҷо сар бибозам

منم اسحق اینجا سر ببازم

Чу шамъии дигари ӣнҷои сарфарозам

چو شمعی دیگر اینجا سرفرازم

Манам ёқӯби дидаи Юсуфи хеш

منم یعقوب دیده یوسف خویش

Марои Юсуф кунун бешаст дар пеш

مرا یوسف کنون بیش است در پیش

Манам Љорҷиси ӣнҷои пораи пора

منم جرجیس اینجا پاره پاره

Ҳақиқати ҷузву кул дар ман назора

حقیقت جزو و کل در من نظاره

Манам бар тахти маънии ҳамчуи Довӯд

منم بر تخت معنی همچو داود

Сулаймонами расидаи сӯии мақсӯд

سلیمانم رسیده سوی مقصود

Манам ӣнҷои закариё пора гашта

منم اینجا زکریا پاره گشته

Бисоти ҷузву кулам дар навишта

بساط جزو و کلم در نوشته

Манам яҳёу сӯзон дар фироқаш

منم یحیی و سوزان در فراقش

Ҳамеи нолами зи сӯзи иштиёқаш

همی نالم ز سوز اشتیاقش

Манам исо ки андар пой дорам

منم عیسی که اندر پای دارم

Ҳақиқати ишқи ҷонони пойдорам

حقیقت عشق جانان پایدارم

Манам Аҳмад зада дам аз ронӣ

منم احمد زده دم از رآنی

Казу дорам ҳамаи сари маъонӣ

کزو دارم همه سر معانی

Манам ҳайдар ки дидорам яқинаст

منم حیدر که دیدارم یقینست

Дилу ҷонами барозиши пеш байн аст

دل و جانم برازش پیش بین است

Чу дар ман ҷумла дидоранд карда

چو در من جمله دیدارند کرده

Азинми соҳиб асрор карда

ازینم صاحب اسرار کرده

Ҳама дар ман падедоранд ӣнҷо

همه در من پدیدارند اینجا

Даруни ман бгФторнди ӣнҷо

درون من بگفتارند اینجا

Чу ман дар ин яқин бошам сарафроз

چو من در این یقین باشم سرافراز

Аз он хоҳам шудан дар ишқи сарбоз

از آن خواهم شدن در عشق سرباز

Муҳамади ҷони ҷон тест бингар

محمد جان جان تست بنگر

зи нури ҷони ту ӣнҷогоҳи брхўр

ز نور جان تو اینجاگاه برخور

Алӣ дар дил ба байни валав кашф ёб

علی در دل به بین ولُو کَشَفْ یاب

Агар мард раҳе магзар азин боб

اگر مرد رهی مگذر ازین باب

Алии нафаси Муҳамади дони ҳақиқат

علی نفس محمد دان حقیقت

Алӣ берунаст аз дори табиат

علی بیرونست از دار طبیعت

Алии бнмоидти роз наоне

علی بنمایدت راز نهانی

Кушояд бар ту дарҳои маъонӣ

گشاید بر تو درهای معانی

Ду даст худ задамонаш ту магузор

دو دست خود زد امانش تو مگذار

Ки то бнмоидти аинҷоигаҳи боз

که تا بنمایدت اینجایگه باز

Аз он хўонндши ӣнҷогоҳи ҳайдар

از آن خوانندش اینجاگاه حیدر

Ки ӯ бикшод дар ӣнҷои сад дар

که او بگشاد در اینجای صد در

Дар маънӣ алӣ бикшод ӣнҷо

در معنی علی بگشاد اینجا

Марои ин ганҷи кул ӯ дод ӣнҷо

مرا این گنج کل او داد اینجا

Шабӣ дидам ҷамоли ҷонФзоиш

شبی دیدم جمال جانفزایش

Шудаи афтодаи андари хокпоиш

شده افتاده اندر خاکپایش

Азуи пурсидами аҳволами саросар

ازو پرسیدم احوالم سراسر

Марои бргФти андари хоби ҳайдар

مرا برگفت اندر خواب حیدر

Бигуфтам розҳо дар хоби он шоҳ

بگفتم رازها در خواب آن شاه

Маро аз куштан ӯ кардаст огоҳ

مرا از کشتن او کردست آگاه

Намудем ончии пинҳон буд бар ман

نمودم آنچه پنهان بود بر من

Ки то асрорҳоем гашти равшан

که تا اسرارهایم گشت روشن

МрогФто ки эй аттори монда

مراگفتا که ای عطار مانده

зи сари ишқи бархӯрдори монда

ز سر عشق برخوردار مانده

Басӣ гуфтӣ зи мо ӣнҷои ҳақиқат

بسی گفتی ز ما اینجا حقیقت

Ббрдӣ назд мо роҳи шариъат

ببردی نزد ما راه شریعت

Басии ӣнҷои риёзати ёФтстӣ

بسی اینجا ریاضت یافتستی

Ки то айни саодати ёФтстӣ

که تا عین سعادت یافتستی

Басӣ кардӣ ту таҳсили маъонӣ

بسی کردی تو تحصیل معانی

Ки то додемати ин соҳибқиронӣ

که تا دادیمت این صاحبقرانی

Кунун аз ишқ бархӯрдор мебош

کنون از عشق برخوردار میباش

Ки кардӣ сари мо аинҷоигаҳи фош

که کردی سر ما اینجایگه فاش

Бигуфтӣ ончии мо ӣнҷо бигуфтем

بگفتی آنچه ما اینجا بگفتیم

зи ту дидеми асрору шнФтим

ز تو دیدیم اسرار و شنفتیم

Ҳақиқати ончии ӣнҷои гуҳ ту гуфтӣ

حقیقت آنچه اینجا گه تو گفتی

Дар асрори мо ӣнҷои ту сифтӣ

در اسرار ما اینجا تو سفتی

Ҳақиқат бар ту ин дар баргушодем

حقیقت بر تو این در برگشادیم

Турои ганҷи яқин дар дил ниҳодем

ترا گنج یقین در دل نهادیم

Турои ин лаҳза чун додеми ин ганҷ

ترا این لحظه چون دادیم این گنج

зи мо ӣнҷо бикаш аз ҷони ҷони ранҷ

ز ما اینجا بکش از جان جان رنج

Бикаш ранҷи ин замон чун ганҷи дорӣ

بکش رنج این زمان چون گنج داری

зи мо дар ишқ ҳон кун пойдорӣ

ز ما در عشق هان کن پایداری

Туро хоҳанд куштани охири кор

ترا خواهند کشتن آخر کار

Ки кардӣ фоши ӣнҷои гоҳи асрор

که کردی فاش اینجا گاه اسرار

Касе кўрози могўиди ҳақиқат

کسی کوراز ماگوید حقیقت

На бигзорем аўри а дар табиат

نه بگذاریم اور ا در طبیعت

Ҳақиқат гуфт Мансури он худ дид

حقیقت گفت منصور آن خود دید

Дар ӣнҷои гуҳи ҷафои нек ва бад дид

در اینجا گه جفای نیک و بد دید

Ту он гуфтӣ ки он Мансур гуфтаст

تو آن گفتی که آن منصور گفته‌ست

Ки дигар чун ту ин машҳур гуфта аст

که دیگر چون تو این مشهور گفته است

Ту гуфтӣ сари мо акнӯн бабри сар

تو گفتی سرّ ما اکنون ببر سر

Ки то оеу бинии бишки он сар

که تا آیی و بینی بیشک آن سر

Ҳар онкў кард густохии дарин роз

هر آنکو کرد گستاخی درین راز

На бигзорем ӯро дар ҷаҳони боз

نه بگذاریم او را در جهان باز

Кунунат вақт куштан омад эй дӯст

کنونت وقت کشتن آمد ای دوست

Ки мағзӣу буруни оремат аз пӯст

که مغزی و برون آریمت از پوست

Ҳамаи хоҳеми куштани ҳамчуи ту боз

همه خواهیم کشتن همچو تو باز

Ки то ӣнҷо нагӯяд ин сухани боз

که تا اینجا نگوید این سخن باز

Кунун ин гуфта аттори бинўш

کنون این گفته عطار بینوش

Башу як зарра аз асрори хомӯш

بشو یک ذره از اسرار خاموش

Бигӯӣу ҷони худро бози ӣнҷо

بگوی و جان خود را باز اینجا

Ки бгшодстмт дар бози ӣнҷо

که بگشادستمت در باز اینجا

Кунун вақтаст эй дил то бадоне

کنون وقتست ای دل تا بدانی

Ки ҳайдар гуфт ин роз наоне

که حیدر گفت این راز نهانی

Машав хомӯш ва хуш банавис ва бархон

مشو خاموش و خوش بنویس و برخوان

Дамодам луқма мехур азин хон

دمادم لقمهٔ میخور ازین خوان

Ту бархон эй Муҳамад бо алии роз

تو برخوان ای محمد با علی راز

Чу башнавадӣ бигуфтӣ оқибати боз

چو بشنودی بگفتی عاقبت باز

Бихӯр ин луқмаи асрори маънӣ

بخور این لقمهٔ اسرار معنی

Дамодам кун зи ҷони такрори маънӣ

دمادم کن ز جان تکرار معنی

Ҳақиқати онкӣ бо эшонаст дар кор

حقیقت آنکه با ایشانست در کار

Чу ман ояд ҳақиқати соҳиби асрор

چو من آید حقیقت صاحب اسرار

Муҳамад бо алии ту бози бинӣ

محمد با علی تو باز بینی

Чу бинӣ сар буридӣ рози бинӣ

چو بینی سر بریدی راز بینی

Муҳамади аввали андар хоб дидам

محمد اول اندر خواب دیدم

Азу бисёр фатҳ албоб дидам

ازو بسیار فتح الباب دیدم

Штрномаҳ азу гуфтам ҳақиқат

شترنامه ازو گفتم حقیقت

Супурдами мардро рози шариъат

سپردم مرد را راز شریعت

Ҳақиқати соҳиби даъват маро ӯст

حقیقت صاحب دعوت مرا اوست

Ки берун оваредам мағз аз пӯст

که بیرون آوریدم مغز از پوست

Биҷуз ӯ соҳиби даъват ки байнам

بجز او صاحب دعوت که بینم

Ки ӯ ӣнҷост кули айни алиқинм

که او اینجاست کل عین الیقینم

Ки ӯ бинмуд роҳам то бар шоҳ

که او بنمود راهم تا بر شاه

Аз он ҳастӣ зи сари шоҳи огоҳ

از آن هستی ز سر شاه آگاه

Касе кӯи Аҳмадаш кул раҳнамоед

کسی کو احمدش کل رهنماید

Дараш ӣнҷои бакулии бргшоид

درش اینجا بکلی برگشاید

Биҷузи Аҳмад ҳар онкўи ҷусти ҳайдар

بجز احمد هر آنکو جست حیدر

Куҷои бгшоидши аинҷоигаҳ дар

کجا بگشایدش اینجایگه در

Дар илми Муҳамад ҳайдар омад

در علم محمد حیدر آمد

Ки ҷумлаи авлиёро сарвар омад

که جمله اولیا را سرور آمد

Сарви солои ҷумла авлиё ӯст

سرو سالا جمله اولیا اوست

Машойихро тамомат пешво ӯст

مشایخ را تمامت پیشوا اوست

Ҳар он солик ки роҳ Муртазо ёфт

هر آن سالک که راه مرتضی یافت

Сӯй Аҳмад шуд ва онгаҳ худо ёфт

سوی احمد شد و آنگه خدا یافت

Ҳар он солик ки ӣнҷо раҳнамоед

هر آن سالک که اینجا رهنماید

Дар охир дар биравяш бргшоид

در آخر در برویش برگشاید

Биҷузи ҳайдар мубин бишинав ту ин роз

بجز حیدر مبین بشنو تو این راز

Ту ҳайдари Мустафои дон эй сарафроз

تو حیدر مصطفی دان ای سرافراز

Муҳамад бо алӣ ҳар ду яке аст

محمد با علی هر دو یکی است

Надонам то турои ӣнҷо шаккӣ аст

ندانم تا ترا اینجا شکی است

Муҳамад бо алӣ солор дайнанд

محمد با علی سالار دیناند

Ки эшон дарҳақиқат пеш байнанд

که ایشان درحقیقت پیش بیناند

Муҳамад бо алӣ бишнос эй дил

محمد با علی بشناس ای دل

Ки то бошӣ даруни куни восил

که تا باشی درون کون واصل

Муҳамад бо алии зоти хдоинд

محمد با علی ذات خدایند

Ки дмдми роз дар ҷон менамоянд

که دمدم راز در جان مینمایند

Муҳамад бо алӣ Фтҳў футуҳаст

محمد با علی فتحو فتوحست

Муҳамади одаму ҳайдар чу Нӯҳ аст

محمد آدم و حیدر چو نوح است

Ҳақиқати Аҳмаду ҳайдар з зотанд

حقیقت احمد و حیدر ز ذاتند

Ки бишки раҳнамоӣ ин сифотанд

که بیشک رهنمای این صفاتند

Чу аз Аҳмади бҳидр дар раседӣ

چو از احمد بحیدر در رسیدی

Ҳақиқат ҳар ду яке зот дидӣ

حقیقت هر دو یکی ذات دیدی

Яке донанд эшон аз намӯдор

یکی دانند ایشان از نمودار

зи сари ҳақи ҳақиқати соҳиби асрор

ز سر حق حقیقت صاحب اسرار

Яке зотанд эшон ҳамчуи хуршед

یکی ذاتند ایشان همچو خورشید

Ба эшонаст мари зарроти умед

به ایشانست مر ذرات امید

Муҳамади раҳма ллъолмин аст

محمد رحمة للعالمین است

Алии бишки сифоти андар яқин аст

علی بیشک صفات اندر یقین است

Аёсолк агар ту марди роҳӣ

ایاسالک اگر تو مرد راهی

Ҳақиқати восилӣ дар ишқи хоҳӣ

حقیقت واصلی در عشق خواهی

Раҳ Аҳмад гузину сари ҳайдар

ره احمد گزین و سرّ حیدر

Ки бигушоед зи васлати ногуҳӣ дар

که بگشاید ز وصلت ناگهی در

Мубини чизеи мҷуи ҷузи зоти эшон

مبین چیزی مجو جز ذات ایشان

Назар мекун ту дар оёти эшон

نظر میکن تو در آیات ایشان

Раҳ эшон гузину гирди восил

ره ایشان گزین و گرد واصل

Каз эшонаст худ мақсӯди ҳосил

کز ایشانست خود مقصود حاصل

Аз эшон ҳар ки худро асл кул ёфт

از ایشان هر که خود را اصل کل یافت

Чу Мансур аз ҳақиқати васл кул ёфт

چو منصور از حقیقت وصل کل یافت