Ҳақиқати ранҷи дил дидааст аттор

حقیقت رنج دل دیده است عطار

Пас онгаҳ ҷони вдл дидааст аттор

پس آنگه جان ودل دیده است عطار

На аттораст ҷононст бингар

نه عطار است جانانست بنگر

Ки андари нас ва бурҳонаст бингар

که اندر نص و برهانست بنگر

Ки донад сари ту ҷузи восили роҳ

که داند سرّ تو جز واصل راه

Ки ӯ бошад ҳақиқат дид аллоҳ

که او باشد حقیقت دید الله

Ки донад сари ту ҷузи марди восил

که داند سرّ تو جز مرد واصل

Ки ӯрои кул аён бошад бҳосл

که اورا کل عیان باشد بحاصل

Аз он косрор гуфтӣ ҷон намондаст

از آن کاسرار گفتی جان نماندست

Яқини ҷуз дидан ҷонон намондаст

یقین جز دیدن جانان نماندست

Ки медонад чаҳ мигўӣӣ дар ӣнҷо

که میداند چه میگوئی در اینجا

Ки аФкндстии ӣнҷои шӯри вғўғо

که افکندستی اینجا شور وغوغا

Сухан асласт соҳиби васл бояд

سخن اصل است صاحب وصل باید

Ки аўдонд ки ӣнҷо кист шояд

که اوداند که اینجا کیست شاید

Дарин ҳазрати яқини дорӣ чу аттор

درین حضرت یقین داری چو عطار

Аз он пайвастаи даркорӣ чу аттор

از آن پیوسته درکاری چو عطار

Касе ин шева маънӣ гуфта ӣнҷо

کسی این شیوه معنی گفته اینجا

Мари ин ҷавҳари яқинии суфтаи ӣнҷо

مر این جوهر یقینی سفته اینجا

Ту сифтии ҷавҳар буд ҳақиқат

تو سفتی جوهر بود حقیقت

Ту дидӣ рӯй маъбуди ҳақиқат

تو دیدی روی معبود حقیقت

Тамомати дргмони ту дар яқинӣ

تمامت درگمان تو در یقینی

Аз он маъбуд дар айни алиқинӣ

از آن معبود در عین الیقینی

Турои зебад ки мансӯрии дарин дор

ترا زیبد که منصوری درین دار

зи баҳри соликон эй пери ҳушёр

ز بهر سالکان ای پیر هشیار

Дили ту ганҷи рози кбрёист

دل تو گنج راز کبریایست

Ҳақиқати ҷони ту куллӣ хдоист

حقیقت جان تو کلی خدایست

Бакулӣ ҳақ шудӣ андари замона

بکلی حق شدی اندر زمانه

Турои пайдои висоли ҷовдона

ترا پیدا وصال جاودانه

Биҷузи Мансур коинҷо гуфта ин роз

بجز منصور کاینجا گفته این راز

Дигар ӣнҷои ту гФтстии ҳамон боз

دگر اینجا تو گفتستی همان باز

Ҳамон Мансури ӣнҷои гоҳи ботест

همان منصور اینجا گاه باتست

Чаҳ ғами дорӣ кунун чун шоҳ бо тест

چه غم داری کنون چون شاه با تست

Чу Мансураст бо ту гуфт бо гӯй

چو منصور است با تو گفت با گوی

Ки брдстии ҳақиқати андрўи гӯй

که بردستی حقیقت اندرو گوی

Бкоми тести миёни ҳақиқат

بکام تست میان حقیقت

Бизан гўӣии зи чавгони ҳақиқат

بزن گوئی ز چوگان حقیقت

Яқин рӯ бош дар кули бигмонӣ

یقین رو باش در کل بیگمانی

Ҳамеи борони ту дарҳои маъонӣ

همی باران تو دُرهای معانی

Даруни баҳри кули ғаввоси гаштӣ

درون بحر کل غواص گشتی

Миёни оми хоси алхоси гаштӣ

میان عام خاص الخاص گشتی

Дарин баҳри маъонии ҷавҳари роз

درین بحر معانی جوهر راز

Ту оварадӣ буруни ин дарро боз

تو آوردی برون این دُر را باز

Чу ҷавҳари оўридстии ту берун

چو جوهر آوریدستی تو بیرون

Муқобил карда бо дар макнун

مقابل کردهٔ با درّ مکنون

Чу ҷон дар тести ҷононсти гавҳар

چو جان در تست جانانست گوهر

Аз он пайваста тобонаст ҷавҳар

از آن پیوسته تابانست جوهر

Чу мағзи ҷавҳари андари мағзи дорӣ

چو مغز جوهر اندر مغز داری

Аз онмънии гуҳарҳо нағзи дорӣ

از آنمعنی گهرها نغز داری

Кунун шўбрсри асрори ҷони боз

کنون شوبرسر اسرار جان باز

Бигӯ дигари ту аз айни аёни боз

بگو دیگر تو از عین عیان باز

Аён байн бош неи ҷони венаи тан

عیان بین باش نی جان ونه تن

Ки Мансураст асрори ту равшан

که منصور است اسرار تو روشن

Аён байн бош на худ байн дар ин роҳ

عیان بین باش نه خود بین در این راه

Ки худбинро яқин ронад ҳамеи шоҳ

که خودبین را یقین راند همی شاه

Ту ҳақ дар ҳақ бибин ӣнҷои ҳақиқат

تو حق در حق ببین اینجا حقیقت

Ки хоҳад кард маҳви ӣнҷои табиат

که خواهد کرد محو اینجا طبیعت

Худобини ҷумлагии ҷонони шиносад

خدابین جملگی جانان شناسد

Вай аз халқи ҷаҳон кӣ миҳросд

وی از خلق جهان کی میهراسد

Чу солик васл дид ва дар аён шуд

چو سالک وصل دید و در عیان شد

Ҳақиқати ҷумлаи халқ ҷаҳон шуд

حقیقت جملهٔ خلق جهان شد

Яке бенанди ҳам аз хеши ӣнҷо

یکی بینند هم از خویش اینجا

Ҳиҷоби аинҷоигаҳ дар пеши ӣнҷо

حجاب اینجایگه در پیش اینجا

Бакул бурдор ҷонон мешавад кул

بکل بردار جانان میشود کل

Кашад мо нақди мардони ранҷ бо зл

کشد ما نقد مردان رنج با ذل

Валикини ганҷ ӯ бо ранҷ бошад

ولیکن گنج او با رنج باشد

Яқини дармон ӯ бо ганҷ бошад

یقین درمان او با گنج باشد

Чу дармонаст ӣнҷои ранҷи мардон

چو درمانست اینجا رنج مردان

Бикаш ранҷии зи баҳри ганҷи мардон

بکش رنجی ز بهر گنج مردان

Биринҷи ин сртўонӣ кард ҳосил

برنج این سرتوانی کرد حاصل

Чу дармон ёфтӣ гаштии ту восил

چو درمان یافتی گشتی تو واصل

Висоли ёри андари бахти таҳқиқ

وصال یار اندر بخت تحقیق

Пас онгаҳ ёфтанд мари ганҷи тавфиқ

پس آنگه یافتند مر گنج توفیق

Туро дардост аз он дарӣот пайдост

ترا درداست از آن دریات پیداست

Ки ҷонами рафта ва ҷонот пайдост

که جانم رفته و جانات پیداست

Агар ҷонони нмибинм дигар ман

اگر جانان نمیبینم دگر من

Азонми соҳиби дарду хабари ман

ازآنم صاحب درد و خبر من

зи дардат аз куҷои ӣнҷои занами боз

ز دردت از کجا اینجا زنم باز

Аз онам дар ҳақиқати соҳиби роз

از آنم در حقیقت صاحب راز

Надорад дарди ман дармон дариғо

ندارد درد من درمان دریغا

Надорад роҳи мо поён дариғо

ندارد راه ما پایان دریغا

Чунин афтод ин сари айни сӯрат

چنین افتاد این سر عین صورت

Бихоҳад дид васли ӣнҷои зарурат

بخواهد دید وصل اینجا ضرورت

Ҳамаи дарди дилами сӯрати бидонад

همه درد دلم صورت بداند

Ки ҷузи сӯрат касе дигрндонд

که جز صورت کسی دیگرنداند

Ҳама дардаст дар сӯрати ҳақиқат

همه درد است در صورت حقیقت

Ки бишк ӯст кули айни табиат

که بیشک اوست کل عین طبیعت

Табиат буд аввали охири кор

طبیعت بود اول آخر کار

Ҳақиқат шуд дило ӣнҷои падедор

حقیقت شد دلا اینجا پدیدار

Ҳақиқати мард аз худ байнашон шуд

حقیقت مرد از خود بینشان شد

Яқини аинҷоигаҳи дидор ҷон шуд

یقین اینجایگه دیدار جان شد

Чу ҷон шуд ҷисми дами дам боз омад

چو جان شد جسم دم دم باز آمد

Дигар дар кибру нақш кор омад

دگر در کبر و نقش کار آمد

Дамодам ҷон шавад ӣнҷои табиат

دمادم جان شود اینجا طبیعت

Талаб кардаст роҳӣ дар ҳақиқат

طلب کردست راهی در حقیقت

Валикин гарчи бурдор ҳақиқат

ولیکن گرچه بردار حقیقت

Дар анҷомами хабардори табиат

در انجامم خبردار طبیعت

Хабар дорад ки ҷононст бо ӯ

خبر دارد که جانانست با او

Вале дар парда пинҳонаст бо ӯ

ولی در پرده پنهانست با او

Дамодам ъшқбозӣ мекунад ёр

دمادم عشقبازی میکند یار

Або ӯ то шавад аз ваии хабардор

ابا او تا شود از وی خبردار

Агрики дами абӣ дилдор бошад

اگریک دم ابی دلدار باشد

Куҷо аз зот бархӯрдор бошад

کجا از ذات برخوردار باشد

Варо дилдор мегуяд дамодам

ورا دلدار میگوید دمادم

Ки бояд шуд варои берун аз ин дам

که باید شد ورا بیرون از این دم

Бихоҳам куштанати ӣнҷои бзорӣ

بخواهم کشتنت اینجا بزاری

Або мо кун дар ӣнҷои пойдорӣ

ابا ما کن در اینجا پایداری

Бихоҳам куштанат монанди ҳаллоҷ

بخواهم کشتنت مانند حلاج

Нуҳум бар фурқати ӣнҷои ҳамчу ӯ тоҷ

نهم بر فرقت اینجا همچو او تاج

Бихоҳам куштанати ӣнҷои ҳақиқат

بخواهم کشتنت اینجا حقیقت

Ки бо мо гардӣ аз айни табиат

که با ما گردی از عین طبیعت

Бихоҳам куштанати ӣнҷои яқини дон

بخواهم کشتنت اینجا یقین دان

Ту моро азнмўдти пеши байни дон

تو ما را ازنمودت پیش بین دان

Бихоҳам куштанат дар хӯну дрхок

بخواهم کشتنت در خون و درخاک

Каз олоиш кунам ӣнҷои турои пок

کز آلایش کنم اینجا ترا پاک

Бихоҳам куштанат то розёбӣ

بخواهم کشتنت تا رازیابی

Маро ногоҳ куллӣ бозёбӣ

مرا ناگاه کلی بازیابی

Чу ман бргФти ҷонони сари ниҳодам

چو من برگفت جانان سر نهادم

Азони ӣнҷо дар маънии кушодам

ازآن اینجا در معنی گشادم

Манам имрӯзи андари дори маънӣ

منم امروز اندر دار معنی

Худоро ёфта дардори дунё

خدا را یافته دردار دنیا

На байнами ҳеҷ ҷузи дидори ҷонон

نه بینم هیچ جز دیدار جانان

Нагӯям ҳеҷ ҷузи асрори ҷонон

نگویم هیچ جز اسرار جانان

Биҷуз ҷонон надидам андари ӣнҷо

بجز جانان ندیدم اندر اینجا

Марои бигушода ӯ куллӣ дар ӣнҷо

مرا بگشاده او کلی در اینجا

Ҳама ҷонон шудам чун ӯ бидидам

همه جانان شدم چون او بدیدم

Азу мегӯям ва аз вай шунидам

ازو میگویم و از وی شنیدم

Ту ҳам ҷонони мансӯрии дарин роҳ

تو هم جانان منصوری درین راه

Ҳаме гӯям ки то гардии ту огоҳ

همی گویم که تا گردی تو آگاه

Хабардорӣ валикин ме ндонӣ

خبرداری ولیکن می ندانی

Ки андар буд худ ҷони ҷаҳонӣ

که اندر بود خود جان جهانی

Ту ҷононеи валикини барсари дор

تو جانانی ولیکن برسر دار

Ҳаме хоҳам ки тогрдии хабардор

همی خواهم که تاگردی خبردار

Тўҷононӣ ки ин тавфиқи ёбӣ

توجانانی که این توفیق یابی

Ки ӣнҷои олами таҳқиқи ёбӣ

که اینجا عالم تحقیق یابی

Туро онгаҳ намояд рӯй ҷонон

ترا آنگه نماید روی جانان

Ки яке бинӣ аз ҳар рӯй ҷонон

که یکی بینی از هر روی جانان

Яке байн бош ва дар яке назар кун

یکی بین باش و در یکی نظر کن

Ту як бинии вуҷӯдатро хабар кун

تو یک بینی وجودت را خبر کن

Яке байн бошу зсонии буруни шӯ

یکی بین باش و زثانی برون شو

Ҳамаи зарроти олами раҳнамӯни шӯ

همه ذرات عالم رهنمون شو

Биҷузи яке мубин дар пардаи ӣнҷо

بجز یکی مبین در پرده اینجا

Машав охири ҳаме гум карда ӣнҷо

مشو آخر همی گم کرده اینجا

Раҳат инаст вҳри роҳ дигар нест

رهت اینست وهر راه دگر نیست

Дариғо каз намӯд худ хабар нест

دریغا کز نمود خود خبر نیست

Туро эй ҷони ман монанди аттор

ترا ای جان من مانند عطار

Ки то чизе на бинии ҷузи рухи ёр

که تا چیزی نه بینی جز رخ یار

Агар восил чу ман гардӣ дар ӣнҷо

اگر واصل چو من گردی در اینجا

Турои асроргрдди равшани ӣнҷо

ترا اسرارگردد روشن اینجا

Агрўосли шӯй дар ҷисму ҷонат

اگرواصل شوی در جسم و جانت

Яке бинии тамомати ҷони ҷонат

یکی بینی تمامت جان جانت

Висолати андари ӣнҷои рухи намояд

وصالت اندر اینجا رخ نماید

На ғайрииро чунин посухи намояд

نه غیری را چنین پاسخ نماید

Ҳамаи ботест ва ту андари яке ҳон

همه باتست و تو اندر یکی هان

Ҳама бо тести ӣнҷои наси вбрҳон

همه با تست اینجا نص وبرهان

Ту эй аттор акнӯн чндгўӣӣ

تو ای عطار اکنون چندگوئی

Ту мансӯрӣу дигар май чаҳ ҷўӣӣ

تو منصوری و دیگر می چه جوئی

Агар бо худ ба бинӣ ӯст ёхўд

اگر با خود به بینی اوست یاخود

Ки мегуяд турои асрор бо худ

که میگوید ترا اسرار با خود

Марви беруни ту азмнсўри гӯи боз

مرو بیرون تو ازمنصور گو باز

Ки аўомди турои сарриштаи роз

که اوآمد ترا سررشتهٔ راز

Кунун аз дид Мансураст гуфтор

کنون از دید منصور است گفتار

Ки тодигр чаҳ гуяд барсардор

که تادیگر چه گوید برسردار