Ту ӯ бошӣ ва ӯ ту ман чгўим

تو او باشی و او تو من چگویم

Биҷузи дармони дардат мечаҳ ҷӯям

بجز درمان دردت می چه جویم

Хушо он дам ки парда бификанад ёр

خوشا آن دم که پرده بفکند یار

зи пинҳонии намояди айни дидор

ز پنهانی نماید عین دیدار

Хушо он дам ки ҷон ва тан намонад

خوشا آن دم که جان و تن نماند

Биҷузи ҳақи ҳеҷ мо ва ман намонад

بجز حق هیچ ما و من نماند

Хушо он дам ки бинӣ рӯй ҷонон

خوشا آن دم که بینی روی جانان

Ту бошӣ дар яке ҳам сӯии ҷонон

تو باشی در یکی هم سوی جانان

Хитоб омад дарони дами худ бахуд ӯ

خطاب آمد درآن دم خود بخود او

Шудаи фориғ з гуфту неку бад ӯ

شده فارغ ز گفت و نیک و بد او

Ки бандаи ин замони шоҳӣ ту бингар

که بنده این زمان شاهی تو بنگر

Намудем дар ҳамаи моҳӣ ту бингар

نمودم در همه ماهی تو بنگر

Бмн қоим шудӣ мебош қоим

بمن قائم شدی میباش قائم

Ки ман ҳам бо ту хоҳам буд доим

که من هم با تو خواهم بود دائم

Ман аз он туами ту он моӣӣ

من از آنِ توام تو آنِ مائی

Зиҳии айни хитоби раби хдоӣӣ

زهی عین خطاب رب خدائی

Надонад нафаси ин сари паии ббрдн

نداند نفس این سرّ پی ببردن

Биҷузи ҳасрат дар ӣнҷогоҳ хӯрдан

بجز حسرت در اینجاگاه خوردن

Надонад ин баёни ҷузи ҳақи шиносӣ

نداند این بیان جز حق شناسی

Хато донад баёнами носипосӣ

خطا داند بیانم ناسپاسی

Баёнам аз шариъати бози дони ту

بیانم از شریعت باز دان تو

Ҳўоллаҳи қул ва онгаҳ роздони ту

هواللّه قُل و آنگه رازدان تو

Яке хоҳии бадан дар охири кор

یکی خواهی بُدن در آخر کار

Бимонад нуқтаи андари айни паргор

بماند نقطه اندر عین پرگار

Ҳамаи ин рози мигўинду ҷӯянд

همه این راز میگویند و جویند

Касоне кандар ин дами рози ҷӯянд

کسانی کاندر این دم راز جویند

Ҳар он кӯи паии барад дар сари аттор

هر آن کو پی برد در سرّ عطّار

Бибинад ҳамчу ӯ ӣнҷои рухи ёр

ببیند همچو او اینجا رخ یار

Замонигар на соҳиб дард бошад

زمانی گر نه صاحب درد باشد

Занӣ бошад на мард мард бошад

زنی باشد نه مرد مرد باشد

Бадаради ин роз битавонӣ ту дидан

بدرد این راز بتوانی تو دیدن

зи худ бигзаштани аинҷогаҳ расӣдан

ز خود بگذشتن اینجاگه رسیدن

Бадаради ин шарҳи ӣнҷо рост ояд

بدرد این شرح اینجا راست آید

Дарат ӣнҷои бакулии бргшоид

درت اینجا بکلّی برگشاید

Бадарад ин ёбу сӯй дард башитоб

بدرد این یاب و سوی درد بشتاب

Намӯд дӯсти ҳам аз дӯст дарёб

نمود دوست هم از دوست دریاب

Бадаради ин рост ояд чанд ҷўӣӣ

بدرد این راست آید چند جوئی

Бияфкан сӯрат ва бингар ту аўӣӣ

بیفکن صورت و بنگر تو اوئی

Бадаради ин дарди вокни ҳон ва май нӯш

بدرد این درد واکن هان و مِی نوش

Вале монандаи Мансури мхрўш

ولی مانندهٔ منصور مخروش

Бадаради ин дарди мардонро дар ошом

بدرد این درد مردان را در آشام

Ғалат гуфтам бар афкани нанг бо ном

غلط گفتم بر افکن ننگ با نام

Ки соҳиби дарди роз дӯст дидаст

که صاحب درد راز دوست دیدست

Ҳақиқати мағзи андар пӯст дидаст

حقیقت مغز اندر پوست دیدست

Валикини мағз кӣ чун пӯст бошад

ولیکن مغز کی چون پوست باشد

Агарчӣ пӯсти ҳам аз дӯст бошад

اگرچه پوست هم از دوست باشد

Ту ӣнҷо пӯст бигзору яқини пӯст

تو اینجا پوست بگذار و یقین پوست

Ки чун шуд пӯсти маҳви андар яқин ӯст

که چون شد پوست محو اندر یقین اوست

Ту мағзӣ ва талаб кун мағзи ҷонат

تو مغزی و طلب کن مغز جانت

Ки азҷони бенгарӣ роз наҳант

که ازجان بنگری راز نهانت

Ту мағзии пӯсти ҳамроҳ ту омад

تو مغزی پوست همراه تو آمد

Чу домии банди ин роҳ ту омад

چو دامی بند این راه تو آمد

Чаро дар банди дом ӣнҷо бимонадӣ

چرا در بند دام اینجا بماندی

Дили саргашта монандаи гӯй

دلِ سرگشتهٔ مانندهٔ گوی

Сухан то чанд гўӣӣ эй дили маст

سخن تا چند گوئی ای دل مست

Кунун чун дида бо дидори пайваст

کنون چون دیده با دیدار پیوست

Раҳо кун тарки ном ва нанг баргӯӣ

رها کن ترک نام و ننگ برگوی

Чаро саргашта монандаи гӯй

چرا سرگشتهٔ مانندهٔ گوی

Раҳо кун ному нангу зуҳду томот

رها کن نام و ننگ و زهد و طامات

Ду рӯзӣ рӯй на сӯии харобот

دو روزی روی نِه سوی خرابات

Хроботии шӯу Мансури ворӣ

خراباتی شو و منصور واری

Аноолҳқи зан дар ин хмхонаҳи борӣ

اناالحق زن در این خمخانه باری

Гарав кун тилсони дркўии хумор

گرو کن طیلسان درکوی خمّار

Замонии сар на андари кӯии хумор

زمانی سر نه اندر کوی خمّار

Назар кун андари ӣнҷои дарди навашон

نظر کن اندر اینجا دُرد نوشان

Ки аз дардӣ шудаи маст ва хамӯшон

که از دُردی شده مست و خموشان

Аз он дардӣ ки мардон нӯш карданд

از آن دُردی که مردان نوش کردند

Вале чун ҳалқа дргўш карданд

ولی چون حلقهٔ درگوش کردند

Аз он дардӣ ки бўӣӣ ёфт Мансур

از آن دُردی که بوئی یافت منصور

Бигуфто кули манам нури алии нур

بگفتا کل منم نور علی نور

Аз он дардӣ дар ошомед ҳақ гуфт

از آن دُردی در آشامید حق گفت

Чу худ ҳақи дидаами ҳақ буд ҳақ гуфт

چو خود حق دیدهم حق بود حق گفت

Аз он дардӣ ки қӯт ошиқонаст

از آن دُردی که قوت عاشقانست

Бидиҳ соқӣ ки ин шарҳ ва баёнаст

بده ساقی که این شرح و بیانست

Аз он дардии марои даҳ зуди як ҷом

از آن دردی مرا ده زود یک جام

Ки бигузаштам ҳам аз оғозу анҷом

که بگذشتم هم از آغاز و انجام

Марои даҳ дардӣ зон хами ваҳдат

مرا ده دردی زان خمّ وحدت

Ки то бигзорам ӣнҷои айни касрат

که تا بگذارم اینجا عین کثرت

Марои даҳ дрдӣии зи он хами замонӣ

مرا ده دردئی ز آن خم زمانی

Маро азхўиштн кун гуми нишоне

مرا ازخویشتن کن گُم نشانی

Марои даҳ дардӣу бустон ва дар ҷон

مرا ده دردی و بستان و در جان

Аз ин бешам дигар ҷоно маранҷон

از این بیشم دگر جانا مرنجان

Маро ҷомӣ бидиҳ ҳони зуди соқӣ

مرا جامی بده هان زود ساقی

Зиноаму нанги бурҳони зуди соқӣ

زنام و ننگ برهان زود ساقی

Маро ҷомӣ бидиҳ то ҷонфишонам

مرا جامی بده تا جانفشانم

Ғуборӣ бар сар майдон фишонам

غباری بر سر میدان فشانم

Чаҳ ҷои дил ки ҷони сесад ҳазорон

چه جای دل که جان سیصد هزاران

Буд ҷонами фидои рӯят эй ҷон

بود جانم فدای رویت ای جان

Чаҳ бошад ҷон ки дар хӯрд ту бошад

چه باشد جان که در خورد تو باشد

Буд дармон ки дар дард ту бошад

بود درمان که در درد تو باشد

Марои дрдист ҷомӣ кун давояш

مرا دردیست جامی کن دوایش

з ҷомӣ кун марои масти лақояш

ز جامی کن مرا مست لقایش

Даво кун дардам эй дармони ҷонҳо

دوا کن دردم ای درمان جانها

Ки аз дардасти ин шарҳ ва баёнҳо

که از دردست این شرح و بیانها

Даво кун дардманди худ даво кун

دوا کن دردمند خود دوا کن

Бҷомии ҳоҷати ҷонам раво кун

بجامی حاجت جانم روا کن

Даво кун эй давои дардмандон

دوا کن ای دوای دردمندان

Марои зини сҷни ғами озоди гардон

مرا زین سجن غم آزاد گردان

Даво кун эй бтўи равшани дили ман

دوا کن ای بتو روشن دل من

Тўӣии андари замонаи ҳосили ман

توئی اندر زمانه حاصل من

Даво кун эй ту буд аввалинам

دوا کن ای تو بود اولیّنم

Даво кун бе ниҳони охиринам

دوا کن بی نهان آخرینم

Даво кун дил ки дили доғ ту дорад

دوا کن دل که دل داغ تو دارد

Баҳри зиҳ рӯзгорӣ мегузорад

بهر زه روزگاری میگذارد

Даво кун дил ки дил маҳбӯс монадаст

دوا کن دل که دل محبوس ماندست

Дараш аинҷоигаҳ мдрўс монадаст

درش اینجایگه مدروس ماندست

Даво кун ин дили бечораи монда

دوا کن این دل بیچاره مانده

Басон нокасе овораи монда

بسان ناکسی آواره مانده

Даво кун ин дили маҷрӯҳи аФгор

دوا کن این دل مجروح افگار

Ки дар дом ғамат монадаст гирифтор

که در دام غمت ماندست گرفتار

Даво кун ин дили ҳайрон шудаи маст

دوا کن این دل حیران شده مست

Ки то як дами висол ӯро диҳад даст

که تا یک دم وصال او را دهد دست

Даво кун ин дили афтода дар дом

دوا کن این دل افتاده در دام

Магар бинад рухи хубати саранҷом

مگر بیند رخ خوبت سرانجام

Даво кун ин дили оташи расида

دوا کن این دل آتش رسیده

Ки шуд дар оташи ишқати кафида

که شد در آتش عشقت کفیده

Даво кун ин дил аз ғами кабобам

دوا کن این دل از غم کبابم

Ту дастами гир каз сар рафт обам

تو دستم گیر کز سر رفت آبم

ШФоӣии бахши ӣнҷои ошиқонат

شفائی بخش اینجا عاشقانت

Бикун пайдои бакул роз наҳант

بکن پیدا بکل راز نهانت

Чу дардам аз туу дармонами азтст

چو دردم از تو و درمانم ازتست

Чу ҷисмам аз ту ва ҳам ҷонам аз тест

چو جسمم از تو و هم جانم از تست

Ҳақиқати ҷисму ҷон ҳар ду ту дорӣ

حقیقت جسم و جان هر دو تو داری

Чаҳ бошадгар сӯии ман раҳмати оре

چه باشد گر سوی من رحمت آری

Надорам ақл ва ҳушам шуд бикбор

ندارم عقل و هوشم شد بیکبار

Ҳиҷоби ман манам аз пеш бурдор

حجاب من منم از پیش بردار

Чунон дар қайд сӯрат шуд гирифтор

چنان در قید صورت شد گرفتار

Ки ӣнҷо боз монад аз дидани ёр

که اینجا باز ماند از دیدن یار

Аз он дам мезанӣ бар ҷумлаи заррот

از آن دم میزنی بر جمله ذرّات

Ки доми дории аён аз нафхаи зот

که دام داری عیان از نفخهٔ ذات

Аз он дам мезанӣ эй рози дида

از آن دم میزنی ای راز دیده

Ки ин дам зон дами кули бози дида

که این دم زان دم کل باز دیده

Дамии зани ҳақи даруни худ назар кун

دمی زن حق درون خود نظر کن

Дигар заррот аз ин дамҳо хабар кун

دگر ذرّات از این دمها خبر کن

Хабар кун ҷумлаи заррот аз ин дам

خبر کن جملهٔ ذرّات از این دم

Ки мегуяд баёнати ҳақи дамодам

که میگوید بیانت حق دمادم

Хабар кун ҷумлаи заррот аз ин роз

خبر کن جملهٔ ذرّات از این راز

Ки сӯии он дам аинҷогаҳ шаванд боз

که سوی آن دم اینجاگه شوند باز

Хабар кун ҷумлаи зарроти баси ҳақ

خبر کن جملهٔ ذرات بس حق

Аноолҳқи зани чўҳстии нури мутлақ

اناالحق زن چوهستی نور مطلق

Дами аттори беруни азмконст

دم عطّار بیرون ازمکانست

Ҳақиқат дид айн ломаконаст

حقیقت دید عین لامکانست

Дам аттор зад ӣнҷои аноолҳқ

دم عطّار زد اینجا اناالحق

Бигуфт ӯ дар ҳақиқати рози мутлақ

بگفت او در حقیقت راز مطلق

Дами аттор бишк дид дидаст

دم عطار بیشک دید دیدست

Худои дони ту ки дар гуфт вшнидст

خدا دان تو که در گفت وشنیدست

Дам аттор зад ӣнҷои сари боз

دم عطّار زد اینجای سر باز

Аз он шуд охир ӯ ҳам ҷону сарбоз

از آن شد آخر او هم جان و سرباز

Дам аттор Мансураст бурдор

دم عطّار منصورست بردار

Аноолҳқ мезанад баҳри намӯдор

اناالحق میزند بهر نمودار

Бики раҳи парда аз рӯ барграфтаст

بیک ره پرده از رو برگرفتست

Аз он аз дӯсти посух дар гирифтаст

از آن از دوست پاسخ در گرفتست

Яқин дорад аз он ӯ бегумон шуд

یقین دارد از آن او بی گمان شد

Сувари бгзошт то кули ҷон ҷон шуд

صور بگذاشت تا کل جان جان شد

Ҳамаи маънӣ яке гуфт ва яке шуд

همه معنی یکی گفت و یکی شد

Ҳққти зоти маънӣ бишкӣ шуд

حققت ذات معنی بیشکی شد

Надонад мубтадии асрори аттор

نداند مبتدی اسرار عطّار

Магари соҳибдилии ҳам соҳиби асрор

مگر صاحبدلی هم صاحب اسرار

Ки бардорад гумон аз пеши худ ӯ

که بردارد گمان از پیش خود او

Яке бинад чаҳ ҳам нек ва чаҳ бад ӯ

یکی بیند چه هم نیک و چه بد او

Ҷамоли ёраши ӣнҷои ошкора

جمال یارش اینجا آشکاره

Ҳамаи сӯии ҷамол ӯ назора

همه سوی جمال او نظاره

Ҳамаи дидор ӯ диданд яксар

همه دیدار او دیدند یکسر

Валикини ақл кӣ дорад муяссар

ولیکن عقل کی دارد میّسر

Ки ҷононсти ҷумла ишқ донад

که جانانست جمله عشق داند

Ки ин дарҳои пар маънӣ фишонд

که این دُرهای پُر معنی فشاند

Баёни ман на аз ақласт ӣнҷо

بیان من نه از عقلست اینجا

з ишқ омад на аз ақласт ӣнҷо

ز عشق آمد نه از عقلست اینجا

Касе кӯи ақлро бишнохт ҷонаст

کسی کو عقل را بشناخت جانست

Мар ӯро ишқи кули айни алъёнст

مر او را عشق کل عین العیانست

Нагӯяд рози тақлидии абри гӯй

نگوید راز تقلیدی ابر گوی

Ки саргардон шудаст аз гуфту зи гӯй

که سرگردان شدست از گفت و ز گوی

Ҳақиқат зу ки азтқлид гуяд

حقیقت زو که ازتقلید گوید

Сухан кӣ аз аён дид гуяд

سخن کی از عیان دید گوید

Ҳақиқат зу ки худ родўст дорад

حقیقت زو که خود رادوست دارد

На мағзаст ӯ ки куллӣ пӯст дорад

نه مغز است او که کلّی پوست دارد

Ҳққт зу ки ҷонон бинад ӣнҷо

حققت زو که جانان بیند اینجا

Мари он хуршед рахшон бинад ӣнҷо

مر آن خورشید رخشان بیند اینجا

Яке бинад дўӣиро маҳв карда

یکی بیند دوئی را محو کرده

Бигӯед ӯ сухан аз ҳафт парда

بگوید او سخن از هفت پرده

Якеро дар яке гуяд беонаш

یکی را در یکی گوید بیانش

Намояди рози зоти ҷони ҷонаш

نماید راز ذات جان جانش

Чу асл ва фаръ бинад дар яке гум

چو اصل و فرع بیند در یکی گُم

Шуда ӯ дар яке , як дар яке гум

شده او در یکی، یک در یکی گُم

Буд восил дар ӣнҷо бе табиат

بود واصل در اینجا بی طبیعت

Якеро дида дар айни шариъат

یکی را دیده در عین شریعت

Агарчӣ охир аз аввали хабардор

اگرچه آخر از اوّل خبردار

Шавад аинҷоигаҳ дар дидани ёр

شود اینجایگه در دیدن یار

Мар ӯро ин баён гардад муяссар

مر او را این بیان گردد میسّر

Агар охир бибозад ҳамчуи ман сар

اگر آخر ببازد همچو من سر

Фаноро дар бақо бинмуда бошад

فنا را در بقا بنموده باشد

Гиреҳи азкор худ багушӯда бошад

گره ازکار خود بگشوده باشد

Машойихи ҷумлаи худро дӯст доранд

مشایخ جمله خود را دوست دارند

Ҳақиқати мағзи ҷони ҳам пӯст доранд

حقیقت مغز جان هم پوست دارند

Ҳамаи дами мизннд аз сари асрор

همه دم میزنند از سرّ اسرار

Шуда чанде аз он ҳазрати хабардор

شده چندی از آن حضرت خبردار

Дами ҳақи мизннд вҳқ парастанд

دم حق میزنند وحق پرستند

Агарчӣ дар маъонӣ нест ҳастанд

اگرچه در معانی نیست هستند

Валикини фарқи ин бисёр бошад

ولیکن فرق این بسیار باشد

Ки чун Мансур дигрёр бошад

که چون منصور دیگریار باشد

Машойих гарчи аввал буд бисёр

مشایخ گرچه اوّل بود بسیار

Дилӣ чун боязид омад падедор

دلی چون بایزید آمد پدیدار

Ҷунайду шблӣ маърӯф омад

جنید و شبلی معروف آمد

Вале Мансур аз ин маърӯф омад

ولی منصور از این معروف آمد

Ҳамаи ин дам заданд аммо наоне

همه این دم زدند امّا نهانی

Вале Мансур омад дар аёнӣ

ولی منصور آمد در عیانی

Ҳамаи ин дам заданд ин роз гуфтанд

همه این دم زدند این راز گفتند

Даруни хилвати эшон роз гуфтанд

درون خلوت ایشان راز گفتند

Авоми аннос чанде вослоннд

عوام النّاس چندی واصلانند

Агарчӣ сӯрати биҳослоннд

اگرچه صورت بیحاصلانند

Ҳаме гӯйанд чанде ошкоро

همی گویند چندی آشکارا

Валикин ҷуз хамӯшӣ нест мо ро

ولیکن جز خموشی نیست ما را

Чу аз тақлид гӯйанд ин сухани боз

چو از تقلید گویند این سخن باز

Вале кӣ бошад ӣнҷои соҳиби роз

ولی کی باشد اینجا صاحب راز

Ки бишки ҷисму ҷон ӣнҷо бибозанд

که بیشک جسم و جان اینجا ببازند

Дар он ҳазрати пас онгаҳ сарфарозанд

در آن حضرت پس آنگه سرفرازند

Дар он ҳазрат чаҳ хосаст ва чаҳ мари ом

در آن حضرت چه خاص است و چه مر عام

Дар он қурбат чаҳ қаҳраст ва чаҳ анъом

در آن قربت چه قهرست و چه انعام

Влкини ин баёни мари соҳиби роз

ولکین این بیان مر صاحب راز

Сазад ӣнҷо ки гуяд неи ҷузи оғоз

سزد اینجا که گوید نی جز آغاز

Намӯдӣ кони зи ҷумла халқ пинҳонаст

نمودی کان ز جمله خلق پنهانست

Касе шояд ки гуяд аз дил ва ҷонаст

کسی شاید که گوید از دل و جانست

Касе шояд ки ин асрор гуяд

کسی شاید که این اسرار گوید

Ки ӯро дида ва дидор гуяд

که او را دیده و دیدار گوید

Аз он ҳазрат буд куллӣ хабардор

از آن حضرت بود کلّی خبردار

Набинад ҳеҷ ғайриӣ ҷузи рухи ёр

نبیند هیچ غیری جز رخ یار

Аз он ҳазрат касе кӯ огаҳӣ ёфт

از آن حضرت کسی کو آگهی یافت

Чу зарраи сӯии он хуршед бишитофт

چو ذرّه سوی آن خورشید بشتافت

Аз он ҳазрат касе кӯ дид чун ман

از آن حضرت کسی کو دید چون من

Яке шуд дар дарун ва дар буруни ман

یکی شد در درون و در برون من

Аз онӣ бехабар эй дил ндонӣ

از آنی بی خبر ای دل ندانی

Ки дар айни бақои андари гумоне

که در عین بقا اندر گمانی

Аз онии бихбр эй дил бимонада

از آنی بیخبر ای دل بمانده

Ки ҳастӣ даст аз худ брФшондаҳ

که هستی دست از خود برفشانده

Дамии хомӯшӣу дигари сухани гӯй

دمی خاموشی و دیگر سخن گوی

Агар ту бардаи андари сухани гӯй

اگر تو بردهٔ اندر سخن گوی

Дамӣ дар айни дидори хдоӣӣ

دمی در عین دیدار خدائی

Дамӣ аз ҷисму ҷони куллӣ ҷдоӣӣ

دمی از جسم و جان کلّی جدائی

Ҳама бо ҳам яке дони ҳамчуи аввал

همه با هم یکی دان همچو اوّل

Ки то охир нагардӣ ту маъаттал

که تا آخر نگردی تو معطّل

Чу аслат ҳаст фаръи ту ҳам асласт

چو اصلت هست فرع تو هم اصلست

Гузаштаи фурқат дидор васласт

گذشته فرقت دیدار وصلست

Гумон рафтасту кули айн алиқин аст

گمان رفتست و کل عین الیقین است

Туро ҷонон намӯда рух чунин аст

ترا جانان نموده رخ چنین است

Гумон рафтаст ва дидорат намӯда

گمان رفتست و دیدارت نموده

Туро ҳар лаҳзаи сад маънӣ фузуда

ترا هر لحظه صد معنی فزوده

Гумон рафтаст ва дидораст ӣнҷо

گمان رفتست و دیدارست اینجا

Ҳақиқати ҷон ту ёраст ӣнҷо

حقیقت جان تو یارست اینجا

Гумон рафтасту гуфторат яқин шуд

گمان رفتست و گفتارت یقین شد

Намаваддат аввалин ва охирин шуд

نمودت اوّلین و آخرین شد

Гумон рафтасту дил бар ҷои ҳам на

گمان رفتست و دل بر جای هم نه

Дар ин маънии турои шодӣу ғам на

در این معنی ترا شادی و غم نه

Гумон рафтаст акнӯн дар яқин бош

گمان رفتست اکنون در یقین باش

Чу Мансур аз аноолҳқи ҷумла ин бош

چو منصور از اناالحق جمله این باش

Чу Мансур аз аноолҳқи розҳо гӯй

چو منصور از اناالحق رازها گوی

Яке овоз дар овозҳо гӯй

یکی آواز در آوازها گوی

Чу Мансур аз аноолҳқи гирди наққош

چو منصور از اناالحق گرد نقاش

Бигӯ бо ҷумлаи зарротҳо фош

بگو با جملهٔ ذرّاتها فاش

Чу Мансур аз ҳақиқати гӯи аноолҳқ

چو منصور از حقیقت گو اناالحق

Баҳр ҳастӣ бунаи ин рози мутлақ

بهر هستی بنه این راز مطلق

Ки бади аттори бишки рози аллоҳ

که بد عطّار بیشک راز اللّه

Аноолҳқ зад зи сари қул ҳўи аллоҳ

اناالحق زد ز سرّ قل هو اللّه

Набад аттори бишк буд ӯ ҳақ

نبُد عطّار بیشک بود او حق

Бадви бргФти ӣнҷои рози мутлақ

بدو برگفت اینجا راز مطلق

Ҳама гуфтор аттораст бичўн

همه گفتار عطّارست بیچون

Ки мегуяд аноолҳқи бичаҳ ва чун

که میگوید اناالحق بیچه و چون

Ҳама гуфтор аттораст аз он дид

همه گفتار عطّارست از آن دید

Аз он бгзошт гуфт ва дид тақлид

از آن بگذاشت گفت و دید تقلید

Гузашт ӯ бишки азтқлиди ӣнҷо

گذشت او بیشک ازتقلید اینجا

Чўёри хештанро дид ӣнҷо

چویار خویشتن را دید اینجا

Чўёри хештан аинҷоигаҳ ёфт

چویار خویشتن اینجایگه یافت

Миёни ошиқони ин поигаҳ ёфт

میان عاشقان این پایگه یافت

Чу ёри хештан ӣнҷо бидид ӯ

چو یار خویشتن اینجا بدید او

з дид хеши гашташи нопадид ӯ

ز دید خویش گشتش ناپدید او

Чу ёр хештан дид ва фано шуд

چو یار خویشتن دید و فنا شد

Чу аввал зонка аввал дар фано шуд

چو اوّل زانکه اوّل در فنا شد

Фано шуд аввалу охири Фноист

فنا شد اوّل و آخر فنایست

Фанои наздик дар айни бқоист

فنا نزدیک در عین بقایست

Чу аввал шуд фано аз буд худ ӯ

چو اوّل شد فنا از بود خود او

Ки дидстши яқини маъбуди худ ӯ

که دیدستش یقین معبود خود او

Чу аввал шуд фано дар дид фитрат

چو اوّل شد فنا در دید فطرت

Аз аинҷогаҳ варо бахшед қурбат

از اینجاگه ورا بخشید قربت

Чу аввал шуд фанои охир бақо дид

چو اوّل شد فنا آخر بقا دید

Аёни анбёء ва авлиё дид

عیان انبیاء و اولیا دید

Чу аввал шуд фаноӣ буд ҷумла

چو اوّل شد فنای بود جمله

Буд дар охир ӯ маъбуди ҷумла

بود در آخر او معبود جمله

Чу аввал шуд фано ва гуфт ӯ роз

چو اوّل شد فنا و گفت او راز

Чу ӯгар митўонии худ барандоз

چو او گر میتوانی خود برانداز

Фанои айни бақоӣ ҷовдонӣ аст

فنا عین بقای جاودانی است

Фано бингар ки он роз наоне аст

فنا بنگر که آن راز نهانی است

Ҳамаи ӣнҷои фанои бади аввали кор

همه اینجا فنا بُد اوّل کار

Намӯдор намӯду айни паргор

نمودار نمود و عین پرگار

Падедор омаду дигар фано шуд

پدیدار آمد و دیگر فنا شد

Нмигўим ки аз аввал фано шуд

نمیگویم که از اوّل فنا شد

Фанои лои дон ва алооллаҳ бингар

فنا لا دان و الّااللّه بنگر

Ду олам буд ало аллоҳ бингар

دو عالم بود الّا اللّه بنگر

Фано донам ки ало ҳаст боқӣ

فنا دانم که الّا هست باقی

Бихӯр ҷоми фано аз дасти соқӣ

بخور جام فنا از دست ساقی

Чу ҷонат ҳаст шуд аз буд он зот

چو جانت هست شد از بود آن ذات

Фано гардон намӯд ҷумлаи заррот

فنا گردان نمود جمله ذرات

Агар сӯии яқини ореи гумони ту

اگر سوی یقین آری گمان تو

Наёбӣ ҳаргизи ӣнҷои ҷони ҷони ту

نیابی هرگز اینجا جان جان تو

Яқинро сӯии худ даҳ роҳ бингар

یقین را سوی خود ده راه بنگر

Барафкан пардаи он моҳ ва бингар

برافکن پردهٔ آن ماه و بنگر

Яқини бнмоидти дидори ҷонон

یقین بنمایدت دیدار جانان

Бигӯед бо ту кули асрори ҷонон

بگوید با تو کل اسرار جانان

Ҳар он кӯ бо яқин ҳамроз бошад

هر آن کو با یقین همراز باشد

Дўъолм бар дилаш дар боз бошад

دوعالم بر دلش در باز باشد

Ҳар он кӯ бо яқин бошад замонӣ

هر آن کو با یقین باشد زمانی

Ҷамоли ёр худ бинад аёнӣ

جمال یار خود بیند عیانی

Яқин бишнос агар ту рози бинӣ

یقین بشناس اگر تو راز بینی

Ки бишки ту аёни кули бозбӣнӣ

که بیشک تو عیان کل بازبینی

Ҳақиқати бўдтст аз буд аллоҳ

حقیقت بودتست از بود اللّه

Ту дорӣ дар аёнати қул ҳўоллаҳ

تو داری در عیانت قل هواللّه

Ту дории рифъати лўлоки ӣнҷо

تو داری رفعت لولاک اینجا

Чромонии бобу хоки ӣнҷо

چرامانی بآب و خاک اینجا

Бизан кӯси маъонии ҳамчуи аттор

بزن کوس معانی همچو عطّار

Барафкан обу хоку бози байни нор

برافکن آب و خاک و باز بین نار

Зиҳии аттор каз баҳри ҳақиқат

زهی عطّار کز بحر حقیقت

Фшондстии ту дарҳои шариъат

فشاندستی تو درهای شریعت

Муҳамад ҳаст дар ҷонати ядуллоҳ

محمّد ﷺهست در جانت یداللّه

Аз он пайдои баёнати қул ҳўоллаҳ

از آن پیدا بیانت قل هواللّه

з дид ҳақи басии асрори дорӣ

ز دید حق بسی اسرار داری

Ҳазорон нофаи тотории дорӣ

هزاران نافهٔ تاتاری داری

Пар аз атраст олами аздми ту

پر از عطرست عالم ازدم تو

Чу ҳақ омад ҳақиқати ҳамдами ту

چو حق آمد حقیقت همدم تو

Аз ин дарҳо ки ҳар дами брФшондӣ

از این درها که هر دم برفشاندی

Ҳақиқат бар сар раҳбар фишондӣ

حقیقت بر سر رهبر فشاندی

Тамомати солконт дӯст доранд

تمامت سالکانت دوست دارند

Тамомати восилон азҷонт ёранд

تمامت واصلان ازجانت یارند

Тўӣӣ восил диҳад ин даври замона

توئی واصل دهد این دور زمانه

Задӣ тири муродат бар нишона

زدی تیر مرادت بر نشانه

Камоли маънӣу бозуии тақво

کمال معنی و بازوی تقوی

Ту дорӣ мезанӣ ин тири маънӣ

تو داری میزنی این تیر معنی

Чунонӣ гарми рӯи андари раҳи ёр

چنانی گرم رو اندر ره یار

Ки дар раҳи миФшонӣ дар асрор

که در ره میفشانی درّ اسرار

Ҳақиқати васл ҷонон ёфтӣ боз

حقیقت وصل جانان یافتی باز

Басӯии қурб ӯ бишитофтӣ боз

بسوی قرب او بشتافتی باز

Чунон дид ҳақиқӣ рӯй бинмуд

چنان دید حقیقی روی بنمود

Рухи дилдор аз ҳар сӯй бинмуд

رخ دلدار از هر سوی بنمود

Ки шаки бади аввали карт яқин аст

که شک بُد اوّل کارت یقین است

Турои чашми дили ӣнҷои дӯст байн аст

ترا چشم دل اینجا دوست بین است