Бидиҳ ҷонгар хабари дорӣ дар ин ту
بده جان گر خبر داری در این تو
Замонии боздони айни алиқини ту
زمانی بازدان عین الیقین تو
Бидиҳ ҷон аз сари шавқу иродат
بده جان از سر شوق و ارادت
Ки то ёбии аёни андари саодат
که تا یابی عیان اندر سعادت
Бидиҳ ҷон ва бибин гум кардаро боз
بده جان و ببین گم کرده را باز
Даруни парда дар анҷому оғоз
درون پرده در انجام و آغاز
Чу ҳали хоҳӣ шудани дроби дунё
چو حل خواهی شدن درآب دنیا
Чаро бошӣ чунин ғарқоби дунё
چرا باشی چنین غرقاب دنیا
Чу ҳал хоҳӣ шуд башитоб дар худ
چو حل خواهی شد بشتاب در خود
Назар кун дар шариъати нек ё бад
نظر کن در شریعت نیک یا بد
Чу ҳали хоҳӣ шудани фонии ббошӣ
چو حل خواهی شدن فانی بباشی
Сазадгар тухми некиро бипошӣ
سزد گر تخم نیکی را بپاشی
Бипош ин тухм то онгаҳ диҳад бар
بپاش این تخم تا آنگه دهد بر
Талаб кун сар ки то бошиддати раҳбар
طلب کن سر که تا باشدت رهبر
Чу дунё мегузорӣ оқибати боз
چو دنیا میگذاری عاقبت باز
Талаб ояд дар ӣнҷои оқибати боз
طلب آید در اینجا عاقبت باز
Талаб кун оқибат дар хештани ту
طلب کن عاقبت در خویشتن تو
Ту мангар дар намӯд ҷону тани ту
تو منگر در نمود جان و تن تو
зи рӯбоҳи табиати даври шӯи давр
ز روباه طبیعت دور شو دور
Набошӣ ғарқае дарвеши мағрур
نباشی غرقه ای درویش مغرور
Зиҳии мондаи чунин мағрури ғофил
زهی مانده چنین مغرور غافل
Чаҳ хоҳӣ кард ӣнҷогоҳи ҳосил
چه خواهی کرد اینجاگاه حاصل
Зиҳии мондаи асири андари тани худ
زهی مانده اسیر اندر تن خود
Ндонӣ ин баён аз нек ва аз бад
ندانی این بیان از نیک و از بد
Танат дар чори мехи ҷоҳилии боз
تنت در چار میخ جاهلی باز
Дилат дар айни ҷаҳлу коҳилии боз
دلت در عین جهل و کاهلی باز
Дар ин меҳнати саро дар меҳнатӣ чун
در این محنت سرا در محنتی چون
Фитодӣ вар нахоҳӣ рафт берун
فتادی ور نخواهی رفت بیرون
зи ҷон додан шавад душвори осон
ز جان دادن شود دشوار آسان
Вагарнаи ҷой тарсасту ҳаросон
وگرنه جای ترس است و هراسان
Агар бо хавф агар бехавф бошӣ
اگر با خوف اگر بی خوف باشی
Ҳаме дар оқибати ҳайрони ббошӣ
همی در عاقبت حیران بباشی
Ҳамаи дунёи бики ҷӯ зар наярзад
همه دنیا بیک جو زر نیرزد
Чаҳ як ҷӯ балки ним арзан наярзад
چه یک جو بلکه نیم ارزن نیرزد
Ҳама дунё наярзад қатраи об
همه دنیا نیرزد قطرهٔ آب
Агар ту марди роҳӣ зуд башитоб
اگر تو مرد راهی زود بشتاب
Ҳамаи днёнирзди як пашизӣ
همه دنیانیرزد یک پشیزی
Назар кун зонка ӣнҷои баси азизӣ
نظر کن زانکه اینجا بس عزیزی
Ҳама дунё наярзад пеши доно
همه دنیا نیرزد پیش دانا
Ки як барги ҳақиқати пеши бино
که یک برگ حقیقت پیش بینا
Ҳама дунё наярзад ҳубаи хок
همه دنیا نیرزد حبهٔ خاک
Гузар кун зуд аз ӯ эй муъмини пок
گذر کن زود از او ای مؤمن پاک
Ҳамаи дунёи сиришти дӯст бо пой
همه دنیا سرشت دوست با پای
Дар ӣнҷои ту назар кун ҷой то ҷой
در اینجا تو نظر کن جای تا جای
Ҳамаи дунёи даруни пари ашк ва хӯнаст
همه دنیا درون پر اشک و خونست
Вафо ҷустани зи ашк ва хӯн ҷунунаст
وفا جستن ز اشک و خون جنونست
Ҳамаи дунё назар кун хоки одам
همه دنیا نظر کن خاک آدم
Ки михФтнди андар ӯ дамодам
که میخفتند اندر او دمادم
Ҳамаи дунёи гирифтаи мавҷи хӯни байн
همه دنیا گرفته موج خون بین
Вале худро ту аз мавҷаши буруни байн
ولی خود را تو از موجش برون بین
Ҳама рӯй замин барг гиёҳаст
همه روی زمین برگ گیاهست
Даруни дилҳо пар аз дардаст ва оҳаст
درون دلها پر از دردست و آهست
Ҳама рӯй замини фарсанги фарсанг
همه روی زمین فرسنگ فرسنگ
Тани симину гесуии сияҳи ранг
تن سیمین و گیسوی سیه رنگ
Ҳамаи кӯҳу биёбони гом то гом
همه کوه و بیابان گام تا گام
Қад чун сарви байну чашми бодом
قد چون سرو بین و چشم بادام
Ҳама дарё бибин хӯни азизон
همه دریا ببین خون عزیزان
Ки андар конҳо шуд лаъли резон
که اندر کانها شد لعل ریزان
Дилу ҷони хӯни ман чун ҷон гирифтаст
دل و جان خون من چون جان گرفتست
Даруни ҷони ман ҷонон гирифтаст
درون جان من جانان گرفتست
зи дунёи ҳеҷ оқил шод набӯд
ز دنیا هیچ عاقل شاد نبود
Дили доно дар ӯ озод набӯд
دل دانا در او آزاد نبود
зи дунё кӣ шавад шодони дили ту
ز دنیا کی شود شادان دل تو
Аз ӯ кӣ бргшоиди мушкили ту
از او کی برگشاید مشکل تو
зи дунёи даргузари вонгоаҳи уқбо
ز دنیا درگذر وانگاه عقبی
Назар кун бар чаҳ ӣнҷои зи дунё
نظر کن بر چه اینجا ز دنیا
Қадами берун на аз чоҳи балои ту
قدم بیرون نه از چاه بلا تو
Бигӯ то чанд бошӣ мубталои ту
بگو تا چند باشی مبتلا تو
Қадами берун на аз ин чоҳу рстӣ
قدم بیرون نه از این چاه و رستی
Ки бихўди оқибат дар оби ҷустӣ
که بیخود عاقبت در آب جستی
Чу дар ҷӯшии Бамоне ҳамчунин ту
چو در جوشی بمانی همچنین تو
Ки то пухтаи шӯии андари яқини ту
که تا پخته شوی اندر یقین تو
Даруни дил куҷо бошад ба ҷузи ҷон
درون دل کجا باشد به جز جان
Ки чун пухтаи шӯй дар дид ҷонон
که چون پخته شوی در دید جانان
Даруни ҷону дил дилдор бингар
درون جان و دل دلدار بنگر
Ъҷоӣб хештан бурдор бингар
عجائب خویشتن بردار بنگر
Даруни ҷон ва дил бингар яқини боз
درون جان و دل بنگر یقین باز
Чаро монадӣ ту коҳили ин чунин боз
چرا ماندی تو کاهل این چنین باز
Надидаи хештан дуздида бингар
ندیده خویشتن دزدیده بنگر
Ки бешат бас буд барда ки раҳбар
که بیشت بس بود برده که رهبر
Ҷаҳонӣ халқ буданд ва бирафтанд
جهانی خلق بودند و برفتند
Бадараду ғуссаи зер хок хуфтанд
بدرد و غصّه زیر خاک خفتند
зи чандоне касе огаҳ нагаштанд
ز چندانی کسی آگه نگشتند
Ки чун пайдо шуданд ва чун гузаштанд
که چون پیدا شدند و چون گذشتند
Агарчӣ ҷумла дар пиндошт буданд
اگرچه جمله در پنداشت بودند
Чунон кӯи ҷумларо медошт буданд
چنان کو جمله را میداشت بودند
На ҷон дорад хабар аз ҷон ки ҷон кист
نه جان دارد خبر از جان که جان کیست
На танро огаҳӣ аз тан ки он кист
نه تن را آگهی از تن که آن کیست
На гӯши огоҳ аз бшнидни худ
نه گوش آگاه از بشنیدن خود
На дида бо хабар аз дидан худ
نه دیده با خبر از دیدن خود
На огоҳӣ аз ин гаштани фалак ро
نه آگاهی از این گشتن فلک را
На ҷину инсу шайтони вмлк ро
نه جنّ و انس و شیطان وملک را
Фурӯи рафтанд бисёре дар ин кӯй
فرو رفتند بسیاری در این کوی
Басии дигари расиданд аз дигар сӯй
بسی دیگر رسیدند از دگر سوی
На он кӯ меравад зини рози огоҳ
نه آن کو میرود زین راز آگاه
На он комди хабардорад аз ин роҳ
نه آن کآمد خبردارد از این راه
Чунон гум кардаанд сари риштаи роз
چنان گم کردهاند سر رشته راز
Ки сар мўӣӣ наёяд ҳечкас боз
که سر موئی نیاید هیچکس باز
Бибояд дошт гардани зери фармон
بباید داشت گردن زیر فرمان
Ки ҷузи сабр ва хамӯшӣ нест дармон
که جز صبر و خموشی نیست درمان
Ки дорад Зуҳра дар водии таслим
که دارد زهره در وادی تسلیم
Ки бо вай бигузоранд бар лаб аз бим
که با وی بگذارند بر لب از بیم
Бмънӣ мўиҳо бишкофам ман
بمعنی مویها بشکافم من
Тариқ охир хамӯшӣ ёфтам ман
طریق آخر خموشی یافتم من
Ҳамаи ҷузи хомшӣ роҳӣ надорем
همه جز خامشی راهی نداریم
Ки як тани Зуҳра оҳӣ надорем
که یک تن زَهرهٔ آهی نداریم
Чу хомӯшӣаст баси хомӯши гардӣ
چو خاموشیست بس خاموش گردی
з дид ёри мо мадҳуш гирдем
ز دید یار ما مدهوش گردیم
Чу чашма то ба кӣ дар ҷӯш бошем
چو چشمه تا به کی در جوش باشیم
Чу дарёи ин замон хомӯш бошем
چو دریا این زمان خاموش باشیم
зи хомӯшии рисӣ дар ваҳдати кул
ز خاموشی رسی در وحدت کلّ
Буруни оӣии ту аз пиндор ва ҳам зл
برون آئی تو از پندار و هم ذلّ
зи хомӯшии шӯй монанди дарё
ز خاموشی شوی مانند دریا
Чу чашма мемакун чандини ту ғавғо
چو چشمه میمکن چندین تو غوغا
зи хомӯшии ҳамаи мардони олам
ز خاموشی همه مردان عالم
Намудандам ниҳони сари дамодам
نمودندم نهان سرّ دمادم
зи хомӯшии шӯии восил дар асрор
ز خاموشی شوی واصل در اسرار
Бибинӣ дар миёнаи айни дидор
ببینی در میانه عین دیدار
Дило хомӯши аўлитр ки мастӣ
دلا خاموش اولیتر که مستی
Раҳо кун ҷисм то кӣ бути парастӣ
رها کن جسم تا کی بت پرستی
Бути табъ ва ҳаво башикан бики дам
بت طبع و هوا بشکن بیک دم
Буруни ҷаи зини чунин гирдоби муаззам
برون جه زین چنین گرداب معظم
Ту дар гирдоби дунё ғарқа монадӣ
تو در گرداب دنیا غرقه ماندی
Дариғо киштӣ аз ӣнҷои нрондӣ
دریغا کشتی از اینجا نراندی
Миёни мавҷи дарё чун гузаштӣ
میان موج دریا چون گذشتی
Бараст аз хавфи бишк низ киштӣ
برست از خوف بیشک نیز کشتی
Чу киштӣ оядат андари канора
چو کشتی آیدت اندر کناره
Кунӣ сайру сулӯки худ назора
کنی سیر و سلوک خود نظاره
Дар ин дарёи басӣ сар аҷибаст
در این دریا بسی سرّ عجیبست
Вале нафаси ту бас чизе ғарибаст
ولی نفس تو بس چیزی غریبست
Ҳамаи дарё садаф дорад саросар
همه دریا صدف دارد سراسر
Валикини мухталифро низ бингар
ولیکن مختلف را نیز بنگر
Дар ин дарёи басии киштии брондм
در این دریا بسی کشتی براندم
Бохри рахт дар дарё фишондам
بآخر رخت در دریا فشاندم
Дар ин дарёи аҷоиби бишморст
در این دریا عجایب بیشمارست
Валикини айни дарё бе канораст
ولیکن عین دریا بی کنارست
Канори баҳри киштии байн ва раҳ кун
کنار بحر کشتی بین و ره کن
Наҳангони табиатро таба кун
نهنگان طبیعت را تبه کن
Канории ҷӯии ҳам дар дид киштӣ
کناری جوی هم در دید کشتی
Барон бингар ки онгаҳ чун гузаштӣ
برآن بنگر که آنگه چون گذشتی
Чу бигузаштӣ аз он дарёии пурхӯн
چو بگذشتی از آن دریای پرخون
Бигӯям оқибат чун ои берун
بگویم عاقبت چون آی بیرون
Ту дар дрёӣӣу афтодаи бихўд
تو در دریائی و افتاده بیخود
Даруни киштии сӯрати з ҳар бад
درون کشتی صورت ز هر بد
Шудӣ фориғ ки дар дарё наҳангаст
شدی فارغ که در دریا نهنگست
Чгўим чун биҷои ҳуши мнгст
چگویم چون بجای هوش منگست
Шудӣ фориғи ту эй млоҳи раҳбар
شدی فارغ تو ای ملّاح رهبر
Кҷоӣии киштӣ аз дарё ба дар бар
کجائی کشتی از دریا به در بر
Дар ин дарё ки пар аз мавҷ хӯнаст
در این دریا که پر از موج خونست
Дили доно аз ин дарё бурунаст
دل دانا از این دریا برونست
Дили доно дар ин дарё намонад
دل دانا در این دریا نماند
Чу оқили айн нопарво намонад
چو عاقل عین ناپروا نماند
Дил доно надонад рози таҳқиқ
دل دانا نداند راز تحقیق
Магар вақте ки ёбад дар тавфиқ
مگر وقتی که یابد دُرّ توفیق
Чу зин дарё биёбад сари асрор
چو زین دریا بیابد سرّ اسرار
Намояди сари ҳақ бо зарраи изҳор
نماید سرّ حق با ذرّه اظهار
Дар ин дарёии пар дар илоҳӣ
در این دریای پر درّ الهی
Асироннд аз ма то бмоҳӣ
اسیرانند از مه تا بماهی
Дар ин дарёи яке ҷавҳар падед аст
در این دریا یکی جوهر پدید است
Ки сари он зи нодон нопадид аст
که سرّ آن ز نادان ناپدید است
Дар ин дарё ки ман дидам ҳақиқат
در این دریا که من دیدم حقیقت
Фурӯ шавед ҳамаи айни табиат
فرو شوید همه عین طبیعت
Дар ин дарё каз ӯ олам гирифтаст
در این دریا کز او عالم گرفتست
Ҳамаи мавҷаши дамодам дар гирифтаст
همه موجش دمادم در گرفتست
Дар ин дарё маро шуд орзўӣӣ
در این دریا مرا شد آرزوئی
Ки дар қаъраши занами манҳоиу ҳўӣӣ
که در قعرش زنم من های و هوئی
Дар ин киштии сӯрати мондҳоми ман
در این کشتی صورت ماندهام من
Басӣ дар баҳри киштии рондҳоми ман
بسی در بحر کشتی راندهام من
Дар ин дарё ки хуршедаст қатра
در این دریا که خورشیدست قطره
Шукри бигузоради ӣнҷои нофаи турра
شکر بگذارد اینجا نافه طرّه
Дар ин дарё ки бигирифтаст ин мавҷ
در این دریا که بگرفتست این موج
Куҷои ин дар бибинӣ ту дар ин авҷ
کجا این دُرّ ببینی تو در این اوج
Агар майдонӣ ӣнҷои ошноӣӣ
اگر میدانی اینجا آشنائی
Бикун аз баҳри худ ӣнҷои шноӣӣ
بکن از بهر خود اینجا شنائی
Биёб ин дар маънӣ дар аёнат
بیاب این درّ معنی در عیانت
Садаф кун дар дарун худ наҳант
صدف کن در درون خود نهانت
Садаф башикан ҷавоҳирро буруни ор
صدف بشکن جواهر را برون آر
Намой онгоҳ ва худро бе ҷунуни ор
نمای آنگاه و خود را بی جنون آر
Ту дар баҳри Фноӣии ҷавҳарии ҷӯй
تو در بحر فنائی جوهری جوی
Ки ҷавҳари кас куҷо дидаст дар ҷӯй
که جوهر کس کجا دیدست در جوی
Ту дар баҳри Фноӣӣ чун шӯии кул
تو در بحر فنائی چون شوی کل
зи алои аллоҳ дар алои шӯии кул
ز الاّ اللّه در الّا شوی کل
Ту дар баҳрӣ вале гаштӣ дар ин мавҷ
تو در بحری ولی گشتی در این موج
Гуҳии андари ҳубуту гоҳ дар авҷ
گهی اندر هبوط و گاه در اوج
Ту дар ҳайрати Фрўмондии бгрдоб
تو در حیرت فروماندی بگرداب
Ки уфтии ногаҳони ӣнҷои ғарқоб
که افتی ناگهان اینجای غرقاب
Чу об аз сари гузашту ғарқаи гардӣ
چو آب از سر گذشت و غرقه گردی
Куҷои аинҷоигаҳи марди набардӣ
کجا اینجایگه مرد نبردی
Дар ин дарёи шиноҳо бе шумораст
در این دریا شناها بی شمارست
Чаро кин дид дарё бе канораст
چرا کین دید دریا بی کنارست
Дар ин дарёи асироннди бихўиш
در این دریا اسیرانند بیخویش
Ҳамаи ӣнҷои Фқироннди бихўиш
همه اینجا فقیرانند بیخویش
Даруни баҳр дар ҷӯшаст чун дег
درون بحر در جوشست چون دیگ
Дарунаши хурда сангаст ва ҳам рег
درونش خردهٔ سنگ است و هم ریگ
Даруни баҳри пурдурусту гавҳар
درون بحر پردُرّست و گوهر
Вале мибоидши ӣнҷои раҳбар
ولی میبایدش اینجای رهبر
Агар киштӣ харобӣ оварад зуд
اگر کشتی خرابی آورد زود
Бигӯ токати ватани ӣнҷои куҷо буд
بگو تاکت وطن اینجا کجا بود
Дар ин баҳри амиқи афтодаи ту
در این بحر عمیق افتادهٔ تو
Срондри сӯй чин биниҳода ту
سراندر سوی چین بنهادهٔ تو
Ҳамеи пурсам ки бе худ ғарқаи гардӣ
همی پرسم که بی خود غرقه گردی
Аз ин дарё нишоед шуд ба мардӣ
از این دریا نشاید شد به مردی
Чу таслими оӣӣу барадии тамаъи ту
چو تسلیم آئی و بردی طمع تو
зи ҷумлаи гардии ӣнҷои мустамеъи ту
ز جمله گردی اینجا مستمع تو
Буд коинҷои халосати бози бинӣ
بود کاینجا خلاصت باز بینی
Ки ин дами монда бе айни алиқинӣ
که این دم مانده بی عین الیقینی
Басои киштӣ ки мавҷаш дар рабӯд аст
بسا کِشتی که موجش در ربود است
Ту гўӣии ҳаргизи он киштӣ набӯд аст
تو گوئی هرگز آن کشتی نبود است
Басои киштӣ ки ронданд ва бирафтанд
بسا کِشتی که راندند و برفتند
Раҳи чину хто дар бар гирифтанд
ره چین و ختا در بر گرفتند
Басои киштӣ ки пари сим ва зар омад
بسا کِشتی که پر سیم و زر آمد
Аз онҳо як сафина бар даромад
از آنها یک سفینه بر درآمد
Басои киштӣ ки дар ин баҳри асрор
بسا کِشتی که در این بحر اسرار
Шудаи ғарқаи яке номади падедор
شده غرقه یکی نامد پدیدار
Басои киштӣ ки дар дарёи Фтодост
بسا کشتی که در دریا فتاداست
Аз онҷои таҳтаи умри аўФтодост
از آنجا تختهٔ عمر اوفتاداست