Зиҳии аттор каз сари илоҳӣ

زهی عطّار کز سرّ الهی

Намӯдӣ айн дид подшоҳӣ

نمودی عین دید پادشاهی

Зиҳии густох бар асрори маънӣ

زهی گستاخ بر اسرار معنی

Ту хоҳӣ дид ҳақи изҳори маънӣ

تو خواهی دید حق اظهار معنی

Аёни восилоне дар ҷаҳони ту

عیانِ واصِلانی در جهان تو

Ки бинмудӣ чунин сари ниҳони ту

که بنمودی چنین سرّ نهان تو

Бмънии бартар аз ҳар ду ҷаҳонӣ

بمعنی برتر از هر دو جهانی

Ки гуфтӣ фоши асрор наоне

که گفتی فاش اسرار نهانی

Бҳкмти лавҳ гардон менигорӣ

بحکمت لوح گردان مینگاری

Ки ту ҳикмат з навен алҳкми дорӣ

که تو حکمت ز نون الحکم داری

Бҳкмти рози ҷонони дории ӣнҷо

بحکمت راز جانان داری اینجا

з дид дӯсти бархӯрдории ӣнҷо

ز دید دوست برخورداری اینجا

Чу ин ҷавҳар туро доданд аввал

چو این جوهر ترا دادند اوّل

Чу зар кун мушкилоти ҷумларо ҳал

چو زر کن مشکلات جمله را حل

Туро доданд маънӣ то бадоне

ترا دادند معنی تا بدانی

Ҷавоҳирҳои маънии брФшонӣ

جواهرهای معنی برفشانی

Ту дории ганҷу малики подшоҳӣ

تو داری گنج و ملک پادشاهی

Ки зарроти ҷаҳонро никхўоҳӣ

که ذرّات جهان را نیکخواهی

Аз ин шеваи сухани ҳаргиз ки дидаст

از این شیوه سخن هرگز که دیدست

Ҳақиқат чун ту ҳаргиз кас надидаст

حقیقت چون تو هرگز کس ندیدست

Намонда ақли андари ишқи ҷонон

نمانده عقل اندر عشق جانان

Бикбораҳ шудӣ дар дӯсти пинҳон

بیکباره شدی در دوست پنهان

Намонда ақли андари ишқи дилдор

نمانده عقل اندر عشق دلدار

Худии худ туро карда намӯдор

خودی خود ترا کرده نمودار

Намонда ақли пинҳонии ту дар дӯст

نمانده عقل پنهانی تو در دوست

Ҳақиқат мағз шуд дар ҳақи турои пӯст

حقیقت مغز شد در حق ترا پوست

Намонда ақл то ошиқи шдстӣ

نمانده عقل تا عاشق شدستی

Бои ишқро лоиқи шдстӣ

بای عشق را لایق شدستی

Намонда ақл то ушшоқи олам

نمانده عقل تا عشّاق عالم

Знндти сайри маънӣҳо дамодам

زنندت سیر معنیها دمادم

Намонда ақл то дар айни ушшоқ

نمانده عقل تا در عین عشاق

Нмоӣии дмдмаҳ дар кули офоқ

نمائی دمدمه در کلّ آفاق

Намонда ақлу роҳи кули супурдӣ

نمانده عقل و راه کل سپردی

Ту гўӣии маънӣ аз офоқи барадӣ

تو گوئی معنی از آفاق بردی

Намонда ақли солик дар вусӯлӣ

نمانده عقل سالک در وصولی

Аз он наздики зоти ҳақи қабӯлӣ

از آن نزدیک ذات حق قبولی

Намонда ақл ва ишқ омад падедор

نمانده عقل و عشق آمد پدیدار

Бичишам ту на дар монад на девор

بچشم تو نه دَر ماند نه دیوار

Намонда ақлу ишқат раҳнамӯн шуд

نمانده عقل و عشقت رهنمون شد

Аз он ҷону дилати дарёӣ хӯн шуд

از آن جان و دلت دریای خون شد

Намонда ақлу ишқати рози бргФт

نمانده عقل و عشقت راز برگفت

Тамомати гавҳари асрорро сифт

تمامت گوهر اسرار را سُفت

Намонда ақл ва ишқ омад падедор

نمانده عقل و عشق آمد پدیدار

Ки то оўиздти якбора аз дор

که تا آویزدت یکباره از دار

Намонда ақли въшқт ломакон шуд

نمانده عقل وعشقت لامکان شد

Вуҷӯдати бартар аз ҳар ду ҷаҳон шуд

وجودت برتر از هر دو جهان شد

Намонда ақлу ишқи овозаи андохт

نمانده عقل و عشق آوازه انداخت

Туро чун шамъи сӯзи ишқи бгдохт

ترا چون شمع سوز عشق بگداخت

Намонда ақл ва ишқат кард восил

نمانده عقل و عشقت کرد واصل

Аз он асрор кул шуд ҷумлаи ҳосил

از آن اسرار کل شد جمله حاصل

Намонда ақлу ишқи андари сифотат

نمانده عقل و عشق اندر صفاتت

Аён бинмуд ӣнҷои сари зотат

عیان بنمود اینجا سرّ ذاتت

Намонда ақл то дар лоФтодӣ

نمانده عقل تا در لافتادی

Дар усаро куллӣ баргушодӣ

در اسرا کلی برگشادی

Намонда ақли ишқу нури қудсӣ

نمانده عقل عشق و نور قدسی

Вале дар мондаи ин дайри шдстӣ

ولی در مانده این دیر شدستی

Намонда ақл дайрат шуд харобӣ

نمانده عقل دیرت شد خرابی

Сазад каз хеш бе ин дирёбӣ

سزد کز خویش بی این دیریابی

Намонда ақли ҷавҳар фош кардӣ

نمانده عقل جوهر فاش کردی

Миёни соликони худ фош кардӣ

میان سالکان خود فاش کردی

Намонда ақли асрори ҷаҳонӣ

نمانده عقل اسرار جهانی

Даруни ҷисму ҷони ганҷи нҳоӣӣ

درون جسم و جان گنج نهائی

Намонда ақли ту рози ду кунӣ

نمانده عقل تو راز دو کونی

Аз он андари яке бар лавни лавнӣ

از آن اندر یکی بر لون لونی

Намонда ақл баргӯ ончӣ ояд

نمانده عقل برگو آنچه آید

Ки ҳақи мигўидт ҳақ менамояд

که حق میگویدت حق مینماید

Намонда ақли ман гуфторат омад

نمانده عقل من گفتارت آمد

Яқини зот дар дидорат омад

یقین ذات در دیدارت آمد

Намонда ақли ҳақ дар гуфт ва гӯйаст

نمانده عقل حق در گفت و گویست

Фалаки баҳри ту саргардон чу гӯйаст

فلک بهر تو سرگردان چو گویست

Намонда ақли ҳақ дар ҷонат омад

نمانده عقل حق در جانت آمد

зи пидоӣии худ пинҳонат омад

ز پیدائی خود پنهانت آمد

Намонда ақли ҳам ар ишқи мукаддар

نمانده عقل هم ار عشق مکدر

Кӣ беишқат набинӣ ҳақи саросар

کی بی عشقت نبینی حق سراسر

Намонда ақли ҷононсти ҷонат

نمانده عقل جانانست جانت

Азу бишинав ҳамаи шарҳу бинонт

ازو بشنو همه شرح و بینانت

Намонда ақли тавҳидат яке шуд

نمانده عقل توحیدت یکی شد

Ҳамаи айни якеот бишкӣ шуд

همه عین یکیات بیشکی شد

Яке дидӣ зи яке омдстӣ

یکی دیدی ز یکی آمدستی

Дар ӣнҷои восили аҳди аластӣ

در اینجا واصل عهد الستی

Яке дидӣ зи яке дар вуҷӯдӣ

یکی دیدی ز یکی در وجودی

Набӯдӣ то набӯдӣ зонка будӣ

نبودی تا نبودی زانکه بودی

Яке дидӣ аз он дар як намӯдӣ

یکی دیدی از آن در یک نمودی

Ки андари оташи маънӣ чу авдӣ

که اندر آتش معنی چو عودی

Яке дидӣ ту чаҳ зоту сафоташ

یکی دیدی تو چه ذات و صفاتش

Сафоташи кӯии коъёнсту зотш

صفاتش کوی کاعیانست و ذاتش

Яке дидӣ аз он соҳиби роз

یکی دیدی از آن صاحب راز

Ки хоҳии гашти ҳам анҷому оғоз

که خواهی گشت هم انجام و آغاز

Яке дидӣ дар аввали ҳам дар охир

یکی دیدی در اول هم در آخر

Нигаҳи майдори ҳам асрори зоҳир

نگه میدار هم اسرار ظاهر

Яке дидӣ дар ӣнҷои сӯрати ёр

یکی دیدی در اینجا صورت یار

Рҳокрдӣ з дид хеши пиндор

رهاکردی ز دید خویش پندار

Яке дидӣ ту сӯрат дар маъонӣ

یکی دیدی تو صورت در معانی

Аз он аз баҳри маънӣ дар Чехияоне

از آن از بحر معنی دُر چکانی

Яке дидӣ зи маънии ҷисму ҷонат

یکی دیدی ز معنی جسم و جانت

Аз он шуд рози субҳонии аёнат

از آن شد راز سبحانی عیانت

Яке дидӣ ту андари дидаи хеш

یکی دیدی تو اندر دیده خویش

Аз он бардоштии он парда аз пеш

از آن برداشتی آن پرده از پیش

Яке ҳастӣ ва дар яке яке ту

یکی هستی و در یکی یکی تو

Мисоли қатра дар қулзумии ту

مثال قطرهٔ در قلزمی تو

Яке дидӣ дарини баҳри илоҳӣ

یکی دیدی دراین بحر الهی

Намӯд ҷавҳари зотати кмоҳӣ

نمود جوهر ذاتت کماهی

Аз он ин ҷавҳар тавҳид дидӣ

از آن این جوهر توحید دیدی

Ки дар маънӣу сӯрати нопадидӣ

که در معنی و صورت ناپدیدی

Тўӣии он ҷавҳари баҳри ҳидоят

توئی آن جوهر بحر هدایت

Ки каси ӣнҷои нмидонди ниҳоят

که کس اینجا نمیداند نهایت

Тўӣии он ҷавҳари кони ҳақиқат

توئی آن جوهر کان حقیقت

Ки бинмудӣ аёни ҷони ҳақиқат

که بنمودی عیان جان حقیقت

Тўӣии он ҷавҳари асрори яздон

توئی آن جوهر اسرار یزدان

Ки ҷавҳари фош хоҳӣ кард зини кон

که جوهر فاش خواهی کرد زین کان

Тўӣии он ҷавҳари асрори маънӣ

توئی آن جوهر اسرار معنی

Ки кардӣ ин ҳамаи изҳори маънӣ

که کردی این همه اظهار معنی

Тўӣии он ҷавҳари дарёии зотӣ

توئی آن جوهر دریای ذاتی

Ки ҷўҳрпоши аъёни сифотӣ

که جوهرپاش اعیان صفاتی

зи асрор аластат ҳаст ҷавҳар

ز اسرار الستت هست جوهر

Аз он ту ҳастӣ андари айни гавҳар

از آن تو هستی اندر عین گوهر

Тӯдории ҷавҳари бозори маънӣ

توداری جوهر بازار معنی

Гҳрпошӣ кун аз асрори маънӣ

گهرپاشی کن از اسرار معنی

Зиҳӣ кин байт ҳар як ҷўҳрёнд

زهی کاین بیت هر یک جوهریاند

зи як дарё ва ҳар як гўҳрёнд

ز یک دریا و هر یک گوهریاند

Агар гӯйии санои хеш бисёр

اگر گویی ثنای خویش بسیار

Наёяд ҳеҷ бар дукони харидор

نیاید هیچ بر دکان خریدار

Кам худ гир ва худ кам кун дарин роҳ

کم خود گیر و خود کم کن درین راه

Ки ҷузи худии надории ҳеҷ ҳамроҳ

که جز خودی نداری هیچ همراه

Надории ҳеҷ ҳамроҳии ҷузи асрор

نداری هیچ همراهی جز اسرار

Ки ӯ дорад ҳақиқат дидани ёр

که او دارد حقیقت دیدن یار

Надории ҳеҷ андари даҳри фонӣ

نداری هیچ اندر دهر فانی

Биҷузи гулзори асрору маъонӣ

بجز گلزار اسرار و معانی

Надории ҳеҷ дар ҳар ду ҷаҳони ту

نداری هیچ در هر دو جهان تو

Биҷузи яке худои айни алъёни ту

بجز یکی خدا عین العیان تو

Надории ҳеҷ ҷузи дидори аллоҳ

نداری هیچ جز دیدار اللّه

Аз он дам мезанӣ аз сбғҳоллаҳ

از آن دم میزنی از صبغةاللّه

Надории ҳеҷ бар ҷони ҷои дорӣ

نداری هیچ بر جان جای داری

Туро шояд ки ӯро пои дорӣ

ترا شاید که او را پای داری

Нмондии ҳеҷ дар дунёи Флоҳич

نماندی هیچ در دنیا فلاهیچ

Рҳокни ин тилисми печ бар печ

رهاکن این طلسم پیچ بر پیچ

Чу дидӣ ганҷи зотат дар яке ҳақ

چو دیدی گنج ذاتت در یکی حق

зи ҳақи гӯй ва ҳам аз ҳақи ҷӯии мутлақ

ز حق گوی و هم از حق جوی مطلق

Ту ганҷӣ лек дар банди тилисмӣ

تو گنجی لیک در بند طلسمی

Ту ҷонӣ лек дар зиндони ҷисмӣ

تو جانی لیک در زندان جسمی

Тилисму банд бар наҷот нашкан

طلسم و بند بر نجات نشکن

Намӯд ҷавҳар заррот башикан

نمود جوهر ذرات بشکن

Тилисми чархи гардони пораи пора

طلسم چرخ گردان پاره پاره

Ки торикӣ туро бошад назора

که تاریکی ترا باشد نظاره

Чаро дар дарди сӯрати мбтлоӣӣ

چرا در درد صورت مبتلائی

Чу ту сӯрат фикандӣ кули хдоӣӣ

چو تو صورت فکندی کل خدائی

Туро сӯрат нахоҳад буд ҳамроҳ

ترا صورت نخواهد بود همراه

зи маънӣ худо мебош огоҳ

ز معنیِّ خدا میباش آگاه

Турои сӯрат бакорӣ менаёяд

ترا صورت بکاری مینیاید

Худои дидорати андари ҷони намояд

خدا دیدارت اندر جان نماید

Чу сӯрат башиканӣ бишки ҳақии ту

چو صورت بشکنی بیشک حقی تو

Дўӣӣ шуд маҳв ва куллӣ худ ҳақии ту

دوئی شد محو و کلّی خود حقی تو

Блоӣиро кашидӣ ҳам зи сӯрат

بلائی را کشیدی هم ز صورت

Аз он пайваста будӣ дар кудурат

از آن پیوسته بودی در کدورت

Балоӣ дил кашидӣ дар саранҷом

بلای دل کشیدی در سرانجام

Бики раҳ дар фикандӣ нанг бо ном

بیک ره در فکندی ننگ با نام

Балоӣ дил кашидӣ ту дарин роҳ

بلای دل کشیدی تو درین راه

Ки аз ҳоли аўФтодӣ дар бен чоҳ

که از حال اوفتادی در بن چاه

Балои дили кшидстӣ ва дидӣ

بلای دل کشیدستی و دیدی

Аз он ин лаҳза дар дидор дидӣ

از آن این لحظه در دیدار دیدی

Балоӣ дил кашидӣ дар ҷаҳони ту

بلای دل کشیدی در جهان تو

Аз он дидӣ ҳамаи рози ниҳони ту

از آن دیدی همه راز نهان تو

Балои ишқи ӣнҷо дил кашидӣ

بلای عشق اینجا دل کشیدی

Аз он рӯи ин ҳама гуфт ва шунидӣ

از آن رو این همه گفت و شنیدی

Балои ишқ дар дил роҳ дорад

بلای عشق در دل راه دارد

Аз он кини дили назар дар шоҳ дорад

از آن کین دل نظر در شاه دارد

Балои ишқ дар ҷон ва дил омад

بلای عشق در جان و دل آمد

Ки дил бо ҷон дар ин айн кул омад

که دل با جان در این عین کُل آمد

Балоӣ ишқ донад солики пер

بلای عشق داند سالکِ پیر

Ки ӣнҷои дрнгнҷди ҳеҷ тадбир

که اینجا درنگنجد هیچ تدبیر

Балоӣ ишқ донад онкӣ чун ман

بلای عشق داند آنکه چون من

Бшби нолон буд то рӯзи равшан

بشب نالان بود تا روز روشن

Балои ишқ аввал дид одам

بلای عشق اوّل دید آدم

Ман аз вай бештар дидам дар ин дам

من از وی بیشتر دیدم در این دم

Балои ишқи ҷонон дар фиғон аст

بلای عشق جانان در فغان است

Аз он коинҷо намӯд қил вқол аст

از آن کاینجا نمود قیل وقال است

Вале то ин бало дар лоъёнст

ولی تا این بلا در لاعیانست

Блошки гашти роҳатро ниҳонаст

بلاشک گشت راحت را نهانست

Тариқи ишқи ҷонон бебало нест

طریق عشق جانان بی بلا نیست

Таваҳҳуми лошўкаҳ дар ҳақ ҳаст лонист

توهم لاشوکه در حق هست لانیست

Тариқи ишқи ҷонон лутф бошад

طریق عشق جانان لطف باشد

Ки ҷузи мари лутф ӯ чизе набошад

که جز مر لطف او چیزی نباشد

Тариқи ишқи хилват хуй кун роз

طریق عشق خلوت خوی کن راز

Агар мардии зи сӯрат ҷӯй кун боз

اگر مردی ز صورت جوی کن باز

Тариқи ишқ онкас ёфт чун ман

طریق عشق آنکس یافت چون من

Ки ӯро айни гулшани гашти гулхан

که او را عین گلشن گشت گلخن

Тариқи ишқи онкас боз донад

طریق عشق آنکس باز داند

Ки неи оғозу не анҷом донад

که نی آغاز و نی انجام داند

Тариқи ишқи ҷуз яке надонад

طریق عشق جز یکی نداند

Якеро дар яке ҳайрон бимонад

یکی را در یکی حیران بماند

Тариқи ишқи ман барадами ҳақиқат

طریق عشق من بردم حقیقت

Ки бспрдми баҳақи роҳи шариъат

که بسپردم بحق راه شریعت

Тариқи ишқ он бошад турои он

طریق عشق آن باشد ترا آن

Ки ӣнҷо ту набинӣ ғайри ҷонон

که اینجا تو نبینی غیر جانان

Тариқи ишқи ӣнҷои бози байни боз

طریق عشق اینجا باز بین باز

Ҳама дар тести худро бози байни боз

همه در تست خود را باز بین باز

Тариқи ишқ дар ҷонаст дидор

طریق عشق در جانست دیدار

Барафкан сӯрату ҷонат ба дидор

برافکن صورت و جانت به دیدار

Барафкан сӯрат ва миъроҷ дарёб

برافکن صورت و معراج دریاب

Туро бар сари ҳақиқат тоҷ дарёб

ترا بر سر حقیقت تاج دریاب

Барафкан сӯрату миъроҷи худ байн

برافکن صورت و معراج خود بین

Ҳамаи зарроти ҷони муҳтоҷи худ байн

همه ذرّات جان محتاج خود بین

Барафкан сӯрату миъроҷ ёр аст

برافکن صورت و معراج یار است

з дид ҷон назар кун ошкор аст

ز دید جان نظر کن آشکار است

Агар миъроҷи ҷони ҷонони намояд

اگر معراج جان جانان نماید

Ҳама дар пеши ту яксони намояд

همه در پیش تو یکسان نماید

Агар миъроҷи худ дар ҷон бибинӣ

اگر معراج خود در جان ببینی

Рухи маъшуқаот аъён бибинӣ

رخ معشوقهات اعیان ببینی

Агар миъроҷ аинҷогаҳ надидӣ

اگر معراج اینجاگه ندیدی

Миёни аҳли маънии нопадидӣ

میان اهل معنی ناپدیدی

Агар миъроҷи ӣнҷои рухи намояд

اگر معراج اینجا رخ نماید

Туро аз буд сӯрат дар рибоед

ترا از بود صورت در رباید

Агар миъроҷ ӣнҷогоҳ бинмуд

اگر معراج اینجاگاه بنمود

Турои пайдои намояд дар аён буд

ترا پیدا نماید در عیان بود

Раҳеи нокарда чун тирӣ дар омоҷ

رهی ناکرده چون تیری در آماج

Кҷоҳргз наёбӣ дид миъроҷ

کجاهرگز نیابی دید معراج

Раҳеи нокардаи ҳаргиз чаҳ гӯям

رهی ناکردهٔ هرگز چه گویم

Ки то асрор миъроҷат бигӯям

که تا اسرار معراجت بگویم

Раҳеи нокарда монанди Аҳмад

رهی ناکردهٔ مانند احمد

Ки то бар қадари худ гардии муаййид

که تا بر قدر خود گردی مؤیّد

Раҳеи нокарда монанди ӯ ту

رهی ناکردهٔ مانند او تو

Ки то гардӣ бақадр худ накӯи ту

که تا گردی بقدر خود نکو تو

Раҳеи нокарда дар сидраи ҷон

رهی ناکردهٔ در سدرهٔ جان

Ки то бинии ҳақиқат рӯй ҷонон

که تا بینی حقیقت روی جانان

Раҳеи нокарда дар асрори мутлақ

رهی ناکرده در اسرار مطلق

Ки то бинии ту ҷони ҷовдони ҳақ

که تا بینی تو جان جاودان حق

Раҳеи нокарда дар ҷавҳари ҷон

رهی ناکردهٔ در جوهر جان

Ки то бинии ту ҷони ҷовдони ҳақ

که تا بینی تو جان جاودان حق

Раҳеи нокардаи аинҷоигаҳ чаҳ ҷўӣӣ

رهی ناکردهٔ اینجایگه چه جوئی

Чаро беҳуда андар гуфту гўӣӣ

چرا بیهوده اندر گفت و گوئی

Раҳеи нокардаи андари сифотат

رهی ناکردهٔ اندر صفاتت

Ки бнмоӣии ҳақиқати айни зотат

که بنمائی حقیقت عین ذاتت

Раҳеи нокарда то боздонӣ

رهی ناکردهٔ تا بازدانی

Ки сари ин ҷаҳон ва он ҷаҳонӣ

که سرّ این جهان و آن جهانی

Раҳеи нокарда монанди мардон

رهی ناکردهٔ مانند مردان

Аз он саргашта чун чархи гардон

از آن سرگشتهٔ چون چرخ گردان

Раҳеи нокарда чун соликони соз

رهی ناکردهٔ چون سالکان ساز

Ки то ёбӣ намаваддат ҷумлаи сарбоз

که تا یابی نمودت جمله سرباز

Раҳеи нокарда чун корвони ту

رهی ناکردهٔ چون کاروان تو

Бикун роҳу бмнзли худ расони ту

بکن راه و بمنزل خود رسان تو

Раҳе кун то бмнзл дар рисии боз

رهی کن تا بمنزل در رسی باز

Ки то ёбӣ намӯд хештани боз

که تا یابی نمود خویشتن باز

Раҳе кун то хушу фориғи нишинӣ

رهی کن تا خوش و فارغ نشینی

Ки ин дам дар гумон на дар яқинӣ

که این دم در گمان نه در یقینی

Чу мардон роҳ кун бошад ки як рӯз

چو مردان راه کن باشد که یک روز

зи айни восилони гардии ту пирӯз

ز عین واصلان گردی تو پیروز

Чу мардон роҳ кун эй раҳи надида

چو مردان راه کن ای ره ندیده

Дар ин дунёи дили огаҳи надида

در این دنیا دل آگه ندیده

Чу мардон роҳ кун аз чаҳ буруни ой

چو مردان راه کن از چه برون آی

Бмънӣ ва басӯрат зуфунуни ой

بمعنی و بصورت ذوفنون آی

Чу мардон роҳ кун дар ҷисму ҷони ту

چو مردان راه کن در جسم و جان تو

Ки мебинӣ намӯд тани аёни ту

که میبینی نمود تن عیان تو

Чу мардон роҳ кун дар ҷавҳари ҷон

چو مردان راه کن در جوهر جان

Ки то бинии ҳақиқати сари субҳон

که تا بینی حقیقت سرّ سبحان

Чу мардон роҳ кун дарёб охир

چو مردان راه کن دریاب آخر

Аз ин дарё дамӣ дарёб охир

از این دریا دمی دُریاب آخر

Чу мардон роҳ кун дарёб зини баҳр

چو مردان راه کن دریاب زین بحر

Ки чизе нест дар дунё ба ҷузи заҳр

که چیزی نیست در دنیا به جز زهر

Чу мардон роҳ кун бигузар зи кунин

چو مردان راه کن بگذر ز کونین

Дар ӣнҷо ӯ нмигнҷди замонин

در اینجا او نمیگنجد زمانین

Буруни шӯи зини ҷаҳон бо он ҷаҳони ту

برون شو زین جهان با آن جهان تو

Дамии мангар заминро бо замони ту

دمی منگر زمین را با زمان تو

Буруни шӯи зини ҷаҳону онҷҳони байн

برون شو زین جهان و آنجهان بین

Яке зи оёти ҳақи айни алъёни байн

یکی ز آیات حق عین العیان بین

Буруни шӯи зини ҷаҳону ҷои девон

برون شو زین جهان و جای دیوان

Бҷоӣӣ кон набошад ғайри ҷонон

بجائی کان نباشد غیر جانان

Буруни шӯи зини сар агар марди роҳӣ

برون شو زین سر اگر مرد راهی

Ки то ёбии ҳақиқати айни шоҳӣ

که تا یابی حقیقت عین شاهی

Буруни шӯи зини саро ва он сарои байн

برون شو زین سرا و آن سرا بین

Дамӣ дар ҷони дилати хлўтсрои байн

دمی در جان دلت خلوتسرا بین

Чу миъроҷи ту дар ҷонаст худ байн

چو معراج تو در جانست خود بین

Ки то талхӣ шавад пеши ту ширин

که تا تلخی شود پیش تو شیرین

Бақадр худ биёбӣ ончии ёбӣ

بقدر خود بیابی آنچه یابی

Ҳамеи тарсам ки ҷузи худро наёбӣ

همی ترسم که جز خود را نیابی

Ҳақиқати ҷисму ҷон ӣнҷо намонад

حقیقت جسم و جان اینجا نماند

Аз он кини нақш дар дарё намонад

از آن کین نقش در دریا نماند

Чу дар наздик ҷонон мерӯй ту

چو در نزدیک جانان میروی تو

Сазадгар дар ҷаҳони ҷони шӯии ту

سزد گر در جهان جان شوی تو

Мубини худ то турои зебади зи асрор

مبین خود تا ترا زیبد ز اسرار

Назари андоздт бар ҷону дили ёр

نظر اندازدت بر جان و دل یار

Чу ҷонат дар назари ҷонони наёбад

چو جانت در نظر جانان نیابد

Дилу ҷон ҳар ду сӯй ӯ шитобад

دل و جان هر دو سوی او شتابد

Чу ҷонати сӯй ӯ ёбад паноҳӣ

چو جانت سوی او یابد پناهی

Намонад ҳеҷ ҷузи ҳақи ҳеҷ роҳӣ

نماند هیچ جز حق هیچ راهی

Намонад ҳеҷ ҷузи дидори ҷонон

نماند هیچ جز دیدار جانان

Набинӣ ҳеҷ ҷузи анвори ҷонон

نبینی هیچ جز انوار جانان

Намонад ҳеҷ ҷузи дидор яксар

نماند هیچ جز دیدار یکسر

Чгўим то туро оядат бовар

چگویم تا ترا آیدت باور

Намонад ҳеҷ дар дарёии фонӣ

نماند هیچ در دریای فانی

зи ақли сӯрату фаҳму маъонӣ

ز عقل صورت و فهم و معانی

Намонад ҳеҷ ҷуз дар зоти аллоҳ

نماند هیچ جز در ذات اللّه

Куҷо зотӣ намаваддат қул ҳўи аллоҳ

کجا ذاتی نمودت قل هو اللّه

Чу қатраи ғарқ дарё шуд чаҳ бошад

چو قطره غرق دریا شد چه باشد

Вуҷӯди қатраи ҷуз дарё набошад

وجود قطره جز دریا نباشد

Чу қатраи ғарқ дарё шуд ҳақиқат

چو قطره غرق دریا شد حقیقت

Бидон ин сари ту дар айни шариъат

بدان این سر تو در عین شریعت

Шавад дар гар бимонад дар садафи боз

شود دُر گر بماند در صدف باز

Вагарнаи айн дарё бошад аз роз

وگرنه عین دریا باشد از راز

Аё дарёи надида чанд гўӣӣ

ایا دریا ندیده چند گوئی

Ки дар дарёи фитода чун сбўӣӣ

که در دریا فتاده چون سبوئی

Сабу чун уфтад андари айни дарё

سبو چون افتد اندر عین دریا

Кунад аз оби дарёи бонгу ғавғо

کند از آب دریا بانگ و غوغا

Наёбади бонгу фарёдаши басии ҳам

نیابد بانگ و فریادش بسی هم

Ки то пинҳон шавад дар баҳр дар дам

که تا پنهان شود در بحر در دم

Равад бо айни дарё дар замонӣ

رود با عین دریا در زمانی

Миёни об ва гул гирад маконе

میان آب و گل گیرد مکانی

Туро бо ин чунин гуфтори ҳосил

ترا با این چنین گفتار حاصل

Ки як дами мингшии дӯсти восил

که یک دم مینگشی دوست واصل

Агар дарёӣ Лоҳутӣ биёбӣ

اگر دریای لاهوتی بیابی

Сӯии он баҳри носутии шитобӣ

سوی آن بحر ناسوتی شتابی

Агар ту ғарқаи ҳам моӣии бдрё

اگر تو غرقه هم مائی بدریا

Сари тахтат куҷо бошад сурайё

سر تختت کجا باشد ثریّا

Вагар дар ту бимонад баҳри ғарқа

وگر در تو بماند بحر غرقه

Яке бинии ту ин ҳафтод фирқа

یکی بینی تو این هفتاد فرقه

Шавад баҳрат дар ин дили нопадедор

شود بحرت در این دل ناپدیدار

Биёбӣ ҷавҳар ва ҳам дар шҳўор

بیابی جوهر و هم دُرِّ شهوار

Ҳама дар айни дарёи бози бинӣ

همه در عین دریا باز بینی

Чу мардони ту дамодами рози бинӣ

چو مردان تو دمادم راز بینی

Вале эй дӯсти дарёи ҷой ту нест

ولی ای دوست دریا جای تو نیست

Ҳақиқати айни дили маъвоӣ ту нест

حقیقت عین دل ماوای تو نیست

Ту дрёӣӣ ва аз дарёи ту ҷавҳар

تو دریائی و از دریا تو جوهر

Намӯд хештан дар асрор бингар

نمود خویشتن در اسرار بنگر

Биҷузи дарёии ҷон дар дигар нест

بجز دریای جان دُرِّ دگر نیست

Ки аинҷоҷзи яке зот гуҳар нест

که اینجاجز یکی ذاتِ گهر نیست

Кадомин ҷавҳараст ар боздонӣ

کدامین جوهر است ار بازدانی

Ки чун ӯ менабошад дар маъонӣ

که چون او مینباشد در معانی

Ҳақиқат ҷавҳар зотаст аллоҳ

حقیقت جوهر ذاتست اللّه

Касе монанди ӯ кӣ бошад огоҳ

کسی مانند او کی باشد آگاه

Ҳақиқат ӯст дар ҳар ду ҷаҳони нур

حقیقت اوست در هر دو جهان نور

Ки андар ҳар ду олам ӯст машҳур

که اندر هر دو عالم اوست مشهور

Тамомати соликон муҳтоҷ ӯйанд

تمامت سالکان محتاج اویند

Бҷони пайваста дар миъроҷ ӯйанд

بجان پیوسته در معراج اویند

Сафоташи васф кардани минёрм

صفاتش وصف کردن مینیارم

Агарчӣ ҷавҳар дарёаш дорам

اگرچه جوهر دریاش دارم

Сифоти сӯрату мъниш ҷон ёфт

صفاتِ صورت و معنیش جان یافت

Аз ӯ ин ҷавҳари айн алъён ёфт

از او این جوهر عین العیان یافت