Намӯд ҳақ на чизе ҳаст бозӣ
نمود حق نه چیزی هست بازی
Ту ин дам дар тамомати сарфарозӣ
تو این دم در تمامت سرفرازی
Ту қадар худ бидону сари нигаҳдор
تو قدر خود بدان و سر نگهدار
Бибин науммат чаҳ чизе гуфт ҷаббор
ببین نامت چه چیزی گفت جبّار
Аз ин гандум ҳазар мекун дамодам
از این گندم حذر میکن دمادم
Бибин то ҳақ чаҳ гуфтаст гуфт одам
ببین تا حق چه گفتهست گفت آدم
Ки ту зон манӣ ман зон ту бош
که تو زان منی من زان تو باش
Валегар бо манӣ бо хештан бош
ولی گر با منی با خویشتن باش
Дар ин ҷинот агар хоҳӣ ки бошам
در این جنات اگر خواهی که باشم
Ҳақиқати тухм никўӣӣ бипошам
حقیقت تخم نیکوئی بپاشم
Бамурдӣ бигузар аз гандум ҳазар кун
بمردی بگذر از گندم حذر کن
Пас онгаҳ сӯии ман куллӣ назар кун
پس آنگه سوی من کلّی نظر کن
Ки то бошем бо ҳам ҷовдона
که تا باشیم با هم جاودانه
Нагирад ҳечкас бар мо баҳона
نگیرد هیچکس بر ما بهانه
Ҳамаи ҳурон дар ӣнҷомон надимаст
همه حوران در اینجامان ندیمست
Худоӣ мо Каримаст ва раҳимаст
خدای ما کریمست و رحیمست
Агар хоҳӣ ки Монии ҷовдонӣ
اگر خواهی که مانی جاودانی
Пазирии панди ман акнӯн ту доне
پذیری پند من اکنون تو دانی
Бадв гуфт одам эй ҷону дили ман
بدو گفت آدم ای جان و دل من
Бмн бигзор ӣнҷои мушкили ман
بمن بگذار اینجا مشکل من
На ҳақ бо ман чунин асрор гуфтаст
نه حق با من چنین اسرار گفتهست
Вале бо кас на ин асрор гуфтаст
ولی با کس نه این اسرار گفتهست
Бмн бигзор ман ба аз ту донам
بمن بگذار من به از تو دانم
Накӯ гуфтӣ бигӯ ҷони ҷаҳонам
نکو گفتی بگو جان جهانم
Сабки одам варо бигирифт муҳкам
سبک آدم ورا بگرفت محکم
Намӯд андар кашид ӣнҷои одам
نمود اندر کشید اینجای آدم
Дар оғӯшаш гирифт он нури қудрат
در آغوشش گرفت آن نور قدرت
Дамодам буд андари айни раҳмат
دمادم بود اندر عین رحمت
Биравяш сари ниҳоди он рӯй онҷо
برویش سر نهاد آن روی آنجا
Шуданд аз ишқи кули иксўии онҷо
شدند از عشق کل یکسوی آنجا
Биҷуз дидан ки эшонро лақо буд
بجز دیدن که ایشان را لقا بود
Намӯд ҳар ду аз айни бақо буд
نمود هر دو از عین بقا بود
Гумон ӣнҷо мабар эй дӯст дарёб
گمان اینجا مبر ای دوست دریاب
Ту дар мағзи ҳақиқат пӯст дарёб
تو در مغز حقیقت پوست دریاب
Ъзозили дижам чун дид аҳвол
عزازیل دژم چون دید احوال
Биёмад бар дар ҷинат дигар ҳол
بیامد بر درِ جنّت دگر حال
Кунун бишинав ту асрор наоне
کنون بشنو تو اسرار نهانی
Агрмрдии раҳеи ин сари бадоне
اگرمردی رهی این سر بدانی
Чунон Иблис бар даргоҳ мебуд
چنان ابلیس بر درگاه میبود
Ки бар аҳволашон огоҳ мебуд
که بر احوالشان آگاه میبود
Қазоро мор бо товуси рахшон
قضا را مار با طاووس رخشان
Бидид онҷои эшон ҳар ду дарбон
بدید آنجای ایشان هر دو دربان
Бирафт Иблис ва бо эшон шудаш дӯст
برفت ابلیس و با ایشان شدش دوست
Бибин косрорми ӣнҷо мағз шуд пӯст
ببین کاسرارم اینجا مغز شد پوست
Ту дигари миндонии сари асрор
تو دیگر میندانی سرّ اسرار
Вале ту кӣ бадонеи ҷуз ки гуфтор
ولی تو کی بدانی جز که گفتار
Бар ту чун ҳикоят бошад ин ро
بر تو چون حکایت باشد این را
Ндонӣ ту баёни айни алиқин ро
ندانی تو بیان عین الیقین را
Чу ту ин сари ҳақро қиссаи доне
چو تو این سرّ حق را قصّه دانی
Ҳамеи тарсам ки андари ғуссаи Монӣ
همی ترسم که اندر غصّه مانی
Мадони ин қиссаро монанди сӯрат
مدان این قصّه را مانند صورت
Ки Монии хори саргардони сӯрат
که مانی خوار سرگردان صورت
Агарчӣ қисса хонд ин ҳақи таъолӣ
اگرچه قصّه خواند این حق تعالی
Намӯдӣ кард ин асрори мо ро
نمودی کرد این اسرار ما را
Валикини қисса дар олами басии дон
ولیکن قصّه در عالم بسی دان
Парокандаи басӣ бо ҳар касе дон
پراکنده بسی با هر کسی دان
Ҳақиқати қисса чун бисёр гуфтанд
حقیقت قصّه چون بسیار گفتند
Ҳамаи андари баён бекор гуфтанд
همه اندر بیان بیکار گفتند
Магӯ бисёр агар гўӣии накӯи гӯй
مگو بسیار اگر گوئی نکو گوی
На ҳар чизе ки меояд фурӯи гӯй
نه هر چیزی که میآید فرو گوی
Нмигнҷд дар ин қисса чаҳ ва чун
نمیگنجد در این قصه چه و چون
зи бичўнсти ин асрори бичўн
ز بیچونست این اسرار بیچون
На бозичааст ин асрори бичўн
نه بازیچه است این اسرار بیچون
Нмигнҷд дар ин қисса бидон чун
نمیگنجد در این قصّه بدان چون
зи бичўнсти ин асрори таҳқиқ
ز بیچونست این اسرار تحقیق
Касе кӯро буд аз дӯсти тавфиқ
کسی کو را بود از دوست توفیق
Бидонади ин намӯдор аз кҷоист
بداند این نمودار از کجایست
Ҳақиқати айни гуфтор аз кҷоист
حقیقت عین گفتار از کجایست
Бибозӣ нест ин дунё назар кун
ببازی نیست این دنیا نظر کن
з бозӣ бигузар ва худро хабар кун
ز بازی بگذر و خود را خبر کن
На ҳақ гуфтаст ин асрор бо ту
نه حق گفتهست این اسرار با تو
Даройади ин ҳамаи гуфтор бо ту
درآید این همه گفتار با تو
Ки то доне ки чунаст зиндагонӣ
که تا دانی که چونست زندگانی
Кунӣ ту рӯзии андари даҳри фонӣ
کنی تو روزی اندر دهر فانی
зи баҳри ту тамомати анбиё ро
ز بهر تو تمامت انبیا را
Фиристодаст чандини пешво ро
فرستادست چندین پیشوا را
Мадони ин пешвоёнро ту бозӣ
مدان این پیشوایان را تو بازی
Вагарна дар туфи иззати гудозӣ
وگرنه در تف عزت گدازی
Ҳамаи таврот бо Инҷилу фарқон
همه تورات با انجیل و فرقان
з буд ҳикмати ӣнҷогоҳ бар хон
ز بود حکمت اینجاگاه بر خوان
Ҳамаи аинҷоигаҳ сар каломаст
همه اینجایگه سرّ کلامست
Ки ҳақ гуфтаст ва як маънӣ тамом аст
که حق گفتهست و یک معنی تمام است
Вале он сар ки гуфт дар айни қуръон
ولی آن سر که گفت در عین قرآن
Ҳама дарҷаст андари зоти субҳон
همه درج است اندر ذات سبحان
Чу ҳақ ӣнҷост ӣнҷо рух намӯдаст
چو حق اینجاست اینجا رخ نمودست
Дар асрори маънии бргшўдст
در اسرار معنی برگشودست
На бастаст ин дар ва дар андарун бош
نه بستست این در و در اندرون باش
Ту дрмънии қуръон зуфунун бош
تو درمعنی قرآن ذوفنون باش
Ту ҳар сиррӣ ки аз қуръон биёбӣ
تو هر سرّی که از قرآن بیابی
Яқини майдон ки эмин аз азобӣ
یقین میدان که ایمن از عذابی
Ҳар он кӯи сар қуръон ёфт ӣнҷо
هر آن کو سرّ قرآن یافت اینجا
Бурун шуд аз худ ва бишитофт онҷо
برون شد از خود و بشتافت آنجا
Ҳар он кӯи сари қуръон боз дид ӯ
هر آن کو سرّ قرآن باز دید او
Чу одами иззат ва ҳам ноз дид ӯ
چو آدم عزّت و هم ناز دید او
Ҳар он кӯи сари қуръон боз донад
هر آن کو سرّ قرآن باز داند
Ҳамеша аз забон гавҳар фишонд
همیشه از زبان گوهر فشاند
Ҳар он кӯи сари қуръон боз донист
هر آن کو سرّ قرآن باز دانست
Яқини анҷом бо оғоз донист
یقین انجام با آغاز دانست
Ҳақиқати ҷавҳари қуръони хдоист
حقیقت جوهر قرآن خدایست
Ки ӯ мари ҷумлаи кулро пишўоист
که او مر جمله کل را پیشوایست
Ҳақиқати ҷавҳари қуръон з нураст
حقیقت جوهر قرآن ز نورست
Ки муъмини доимо зу бо ҳузураст
که مؤمن دائماً زو با حضورست
Ҳақиқати ҷавҳари қуръони бқоист
حقیقت جوهر قرآن بقایست
Ки дар хондани турои айни лқоист
که در خواندن ترا عین لقایست
Ҳама ҷо ӯст ва ӯ аз ҷои холӣ
همه جا اوست و او از جای خالی
Таъолии аллоҳи зиҳии нури мъолӣ
تعالی اللّه زهی نور معالی
Чу ӯ ронӣаст ҷой ва дар саропоӣ
چو او رانیست جای و در سراپای
Туоне ёфт ҷовидаши ҳамаи ҷой
توانی یافت جاویدش همه جای
Ҷаҳонгар аввал вагар охир омад
جهان گر اوّل و گر آخر آمد
Вагар ботин шуд вагар зоҳир омад
وگر باطن شد و گر ظاهر آمد
Чаҳ мипрсии зи ботин ё чаҳ зоҳир
چه میپرسی ز باطن یا چه ظاهر
Чаҳ мигўӣӣ , чаҳ аввал ё чаҳ охир
چه میگوئی، چه اوّل یا چه آخر
Чу зотши зоҳир ва ботин надорад
چو ذاتش ظاهر و باطن ندارد
Сафоташи аввал ва охир надорад
صفاتش اوّل و آخر ندارد
Маконро зоҳири вботни намояд
مکان را ظاهر وباطن نماید
Замонро аввалу охири намояд
زمان را اوّل و آخر نماید
Макон чун нест ӣнҷоу замони ҳам
مکان چون نیست اینجا و زمان هم
На васфаш метавон кардан на он ҳам
نه وصفش میتوان کردن نه آن هم
Адад гардад ҳақиқати ан аҳад хост
عدد گردد حقیقت ان اَحَد خاست
Вале ӣнҷо наёяд ҷузи худои рост
ولی اینجا نیاید جز خدا راست
Яқини дон ончӣ рафту бишкии дон
یقین دان آنچه رفت و بیشکی دان
Ҳазор ва як чу сад кам аз яке дон
هزار و یک چو صد کم از یکی دان
Чу абрӣ чашма дорад сад ҳазорон
چو ابری چشمه دارد صد هزاران
Адад аз чашмаи хезади неи зи борон
عِدد از چشمه خیزد نی ز باران
Вуҷӯд бе ниҳояти сояи андохт
وجود بی نهایت سایه انداخت
Нузули сояи чандини мояи андохт
نزول سایه چندین مایه انداخت
Вуҷӯди соя чун дарёфт он хост
وجود سایه چون دریافت آن خاست
Ки худро бениҳоят оварад рост
که خود را بی نهایت آورد راست
Чу аслаш бениҳоят буд ӯ низ
چو اصلش بی نهایت بود او نیز
Вуҷӯд бе ниҳояти хости як чиз
وجود بی نهایت خواست یک چیز
Вале бар бениҳоят ҳеҷ нарасед
ولی بر بی نهایت هیچ نرسید
Аз ин нуқсони бадви ҷуз ҳеҷ нарасед
از این نقصان بدو جز هیچ نرسید
Бисанҷед ва набӯдаш ҳеҷ чора
بسنجید و نبودش هیچ چاره
Шуд алқсаҳи зи нуқсони пораи пора
شد القصّه ز نقصان پاره پاره
Чу ҳар пора аз ӯ сўӣӣ бурун шуд
چو هر پاره از او سوئی برون شد
Чунин гашт ва чунон ва чанд ва чун шуд
چنین گشت و چنان و چند و چون شد
Агар ҳастӣ ту аҳли пардаи роз
اگر هستی تو اهل پردهٔ راز
Бигӯям аввалу охир ба ту боз
بگویم اوّل و آخر به تو باز
Вуҷӯдӣ дар заволу ҳаду ғоят
وجودی در زوال و حدّ و غایت
Фурӯ шуд дар вуҷӯд бе ниҳоят
فرو شد در وجود بی نهایت
Ҳақиқати ҷавҳари қуръон дар ӯ байн
حقیقت جوهر قرآن در او بین
Варогар марди розии раҳнамӯни байн
ورا گر مرد رازی رهنمون بین
Ҳақиқати ҷавҳари қуръон талаб кун
حقیقت جوهر قرآن طلب کن
Вуҷӯди ҷузъу кули ше сабаб кун
وجود جزء و کل شیی سبب کن
Ҳақиқати ҷавҳари қуръон ту дарёб
حقیقت جوهر قرآن تو دریاب
Агар мардии Марви ҳаргиз аз ин боб
اگر مردی مرو هرگز از این باب
Ҳақиқати ҷавҳари қуръон чу ҷононст
حقیقت جوهر قرآن چو جانانست
Ки аинҷогаҳи турои пайдо ва пинҳонаст
که اینجاگه ترا پیدا و پنهانست
зи нур ӯ барии раҳ то бар дӯст
ز نور او بری ره تا بر دوست
Кунад мағзати дроинҷои ҷумлагии пӯст
کند مغزت دراینجا جملگی پوست
зи нур ӯ ҳама офоқ нураст
ز نور او همه آفاق نورست
Вале бадбахт аз ин асрор давраст
ولی بدبخت از این اسرار دورست
зи нур ӯ замин ва осмонаст
ز نور او زمین و آسمانست
з дид ӯ макин ваҳм маконаст
ز دید او مکین وهم مکانست
зи нур ӯ тамомат ҳаст равшан
ز نور او تمامت هست روشن
Бидон гирд анаст ин гардандаи гулшан
بدان گرد انست این گردنده گلشن
зи нур ӯ агар бинии аноят
ز نور او اگر بینی عنایت
Барандозии замину осмонат
براندازی زمین و آسمانت
з нур ӯст ӣнҷои ҷумлаи зинда
ز نور اوست اینجا جمله زنده
Агар мард раҳе мебош банда
اگر مرد رهی میباش بنده
Бҷони шӯи бандаи фармони холиқ
بجان شو بندهٔ فرمان خالق
Мхсб эй дӯсти андари вақти Фолқ
مخسب ای دوست اندر وقت فالق
зи хоби бихўдии бедори ҳақи шӯ
ز خواب بیخودی بیدار حق شو
Мари ин асрори з аллоҳ бишинав
مر این اسرار ز اللّه بشنو
Нафхати фӣаи андари субҳи ёбӣ
نفخت فیه اندر صبح یابی
Агар субҳии бензад ӯ шитобӣ
اگر صبحی بنزد او شتابی
Намояди санъати ӣнҷо кам тамомӣ
نماید صنعت اینجا کم تمامی
Биёбӣ дар ду олами никномӣ
بیابی در دو عالم نیکنامی
Буқати субҳдами зарроти олам
بوقت صبحدم ذرّات عالم
Зананд ҳар лаҳзаи аинҷогаҳ аз Андам
زنند هر لحظه اینجاگه از آندم
Кунад зиндаи ҳамаи зарроти дунё
کند زنده همه ذرّات دنیا
Касе бояд ки бошад айни мавло
کسی باید که باشد عین مولا
Шавад одам дар он дами айни ҷинот
شود آدم در آن دم عین جنّات
Бибинад дар замон ӯ ҷавҳари зот
ببیند در زمان او جوهر ذات
Ҳавои дӯсти орад дар дилу ҷон
هوای دوست آرد در دل و جان
Бибинад ҳам ба аз сад рози пинҳон
ببیند هم به از صد راز پنهان
Биҷуз ҷонон нагунҷад дар замираш
بجز جانان نگنجد در ضمیرش
Ки ҷонон бошад ӣнҷои дастгираш
که جانان باشد اینجا دستگیرش
Бқўлу феъли шайтон сар нтобад
بقول و فعل شیطان سر نتابد
Ки то он дами биҳишт кул биёбад
که تا آن دم بهشت کل بیابد
Махӯр бал кам хур эй бечораи монда
مخور بل کم خور ای بیچاره مانده
Даруни хонау овораи монда
درون خانه و آواره مانده
Магӯ то чанд андар хӯрд бошӣ
مگو تا چند اندر خورد باشی
Аз он ҳақро на андар хӯрд бошӣ
از آن حق را نه اندر خورد باشی
Чунин аз баҳри яктои нони гандум
چنین از بهر یکتا نان گندم
Кунӣ худро ту андари ҷони ҷони гум
کنی خود را تو اندر جان جان گم
Кунад зиндаи ҳамаи зарроти дунё
کند زنده همه ذرات دنیا
Касе бояд ки бошад айни тақво
کسی باید که باشد عین تقوی
Чунин аз бҳрнФсти сарнигӯнӣ
چنین از بهرنفست سرنگونی
Фурӯмондаи чунин зорўи забунӣ
فرومانده چنین زارو زبونی
Ҳавоу нафаси ту аз баҳри шаҳват
هوا و نفس تو از بهر شهوت
Туро андохтанд аз баҳри қурбат
ترا انداختند از بهر قربت
зи баҳр нон шавад нанги ду олам
ز بهر نان شود ننگ دو عالم
Каз ин асрори ёбии сари одам
کز این اسرار یابی سرّ آدم
Бигӯ то чанд ту девона бошӣ
بگو تا چند تو دیوانه باشی
Аз он ҳазрати ҳаме бегона бошӣ
از آن حضرت همی بیگانه باشی
Бигӯ то чанд худро башиканӣ ту
بگو تا چند خود را بشکنی تو
Ки чун Иблис дар мо вмнии ту
که چون ابلیس در ما ومنی تو
Чу шайтон бар дар ҷинат муқӣм аст
چو شیطان بر در جنّت مقیم است
Ҳазар кун зи онкии шайтон раҷим аст
حذر کن ز آنکه شیطان رجیم است
Ту андари хилватӣу айни ҷинот
تو اندر خلوتی و عین جنّات
Намӯд ҳур бингар ҷумлаи заррот
نمود حور بنگر جمله ذرّات
Турои маъшуқаи хуш дар бар нахуфта
ترا معشوقه خوش در بر نخفته
Турои асрор аз хотир бирафта
ترا اسرار از خاطر برفته
Дяти пайдои бкрдаҳи ҳақи таъолӣ
دیت پیدا بکرده حق تعالی
Макун чандини бахуди ӣнҷои ҷафо ро
مکن چندین بخود اینجا جفا را
Чаҳ гуфтасту чгўим то бадоне
چه گفتهست و چه گویم تا بدانی
Ки донад сари ин роз наоне
که داند سرّ این راز نهانی
Буруни шаръи ҳаргиз ту наёбӣ
برون شرع هرگز تو نیابی
Агар аз нур дар шаръаши шитобӣ
اگر از نور در شرعش شتابی
Бнўри шаръу нури ҳақи қуръон
بنور شرع و نور حق قرآن
Биёбӣ ин муаммои сахти осон
بیابی این معّما سخت آسان
Валикини ин баёни вослонст
ولیکن این بیان واصلانست
Касе кини сари бидонад восил онаст
کسی کین سرّ بداند واصل آنست
Касе кин сар бидид ва ин сафо ёфт
کسی کین سر بدید و این صفا یافت
Бнўри шаръи пок Мустафо ёфт
بنورِ شرعِ پاکِ مصطفی یافت
Нёмрзоди яздонаши бъқбӣ
نیامرزاد یزدانش بعقبی
Ки гуяд фалсафаи зини шеваи маънӣ
که گوید فلسفه زین شیوه معنی
Чу ӯ бархест зи онҷо бо адам шуд
چو او برخاست ز آنجا با عدم شد
Чаҳ афзуди андари он кӯҳ ва чаҳ кам шуд
چه افزود اندر آن کوه و چه کم شد
Аз онҷокин ҳама омад бсдбор
از آنجاکین همه آمد بصدبار
Бдонҷо боз гардад охири кор
بدآنجا باز گردد آخر کار
Ҳамаи онҷо ба ранг пӯст ояд
همه آنجا به رنگ پوست آید
Вале ӣнҷои брнг дӯст ояд
ولی اینجا برنگ دوست آید
Каломи аллоҳ ӣнҷо садҳазораст
کلام اللّه اینجا صدهزارست
Вале онҷои бик ранг ошкораст
ولی آنجا بیک رنگ آشکارست
Ҳамаи онҷои брнг хеш бошад
همه آنجا برنگ خویش باشد
Вале ӣнҷои ҳазорон беш бошад
ولی اینجا هزاران بیش باشد
Ҳамаи аинҷоигаҳи яксони намояд
همه اینجایگه یکسان نماید
Ки ҳар аинҷоигаҳ шуд он намояд
که هر اینجایگه شد آن نماید
Агарчӣ ҷумлаи як ,гар сад ҳазораст
اگرچه جمله یک، گر صد هزارست
Биҷузи як чиз онҷо ошкораст
بجز یک چیز آنجا آشکارست
Агар гўӣии адад бас чист охир
اگر گوئی عدد بس چیست آخر
Шуд ва омад барои кист охир
شد و آمد برای کیست آخر
Ҷавоби ту басаст ин нуктаи пайваст
جواب تو بس است این نکته پیوست
Ки кӯрони фили мисўднд бо даст
که کوران فیل میسودند با دست
Яке хартуми суду дайгарии пой
یکی خرطوم سود و دیگری پای
Ҳамаи як чизро суданд якҷоӣ
همه یک چیز را سودند یکجای
Чу васфаш кард ҳар як мухталиф буд
چو وصفش کرد هر یک مختلف بود
Валикини фил дар кули муттасиф буд
ولیکن فیل در کل متّصف بود
Агар як чизи гӯногӯни намояд
اگر یک چیز گوناگون نماید
Аҷаб набӯд чу буқаламуни намояд
عجب نبود چو بوقلمون نماید
Адад гар менамояд ту мубини он
عدد گر مینماید تو مبین آن
Ки тавҳидаст дар айни алиқини он
که توحیدست در عین الیقین آن
Ту ҳам як ҷузвӣ ва ҳам сад ҳазорӣ
تو هم یک جزوی و هم صد هزاری
Далел аз хеши равшантар надорӣ
دلیل از خویش روشنتر نداری
Ададгар ғайри худ гўӣии рўоист
عدد گر غیر خود گوئی روایست
Вале чун айби худ бинӣ ?хитойаст
ولی چون عیب خود بینی خطایست
Ҳазорон қатра чун дар чашмам ояд
هزاران قطره چون در چشمم آید
Агрдрё набинам чашма ояд
اگردریا نبینم چشمه آید
зи борони қатра гар ояд намояд
ز باران قطره گر آید نماید
Чу дар дарё равад дрёнмоид
چو در دریا رود دریانماید
Агар ту оташ вагар барфи бинӣ
اگر تو آتش و گر برف بینی
Ҳама қуръонастгар сад ҳарфи бинӣ
همه قرآنست گر صد حرف بینی
Агарчӣ бар фалаки сад гӯна шамъанд
اگرچه بر فلک صد گونه شمعند
Брнги офтоби он ҷумла ҷамъанд
برنگ آفتاب آن جمله جمعند
Маротиби кон дар арвоҳаст ҷовид
مراتب کان در ارواحست جاوید
Чу сад шамъаст пеши қурси хуршед
چو صد شمعست پیش قرص خورشید
Агар рӯҳӣ буд маъюби монда
اگر روحی بود معیوب مانده
Ббошд ҳамчунон маҳҷӯби монда
بباشد همچنان محجوب مانده
зи ҷой дигараст ингуна асрор
ز جای دیگر است اینگونه اسرار
Надорад фалсафӣ бо ин сухани кор
ندارد فلسفی با این سخن کار
Касе кин дид ҳам аз Мустафо дид
کسی کین دید هم از مصطفی دید
Дар ӣнҷои ҷумлагии айн лақо дид
در اینجا جملگی عین لقا دید
Валегар раҳ кунӣ дар пардаи роз
ولی گر ره کنی در پردهٔ راز
Ҳамаи зарротро бинии ту оғоз
همه ذرّات را بینی تو آغاز
Ҳама монанди ту дргФтгўинд
همه مانند تو درگفتگویند
Ҳама ҳамчун ту андари ҷстҷўинд
همه همچون تو اندر جستجویند
Ҳамаи асрор дар ӣнҷои талабкор
همه اسرار در اینجا طلبکار
Ҳамаи кораш шуда дар айни паргор
همه کارش شده در عین پرگار
Ҳамаи ҷӯё ва дар ҷонони расида
همه جویا و در جانان رسیده
Ҷамол рӯй ҷонон худ бидида
جمال روی جانان خود بدیده
Ҳамаи зарроти дрҷонони расиданд
همه ذرات درجانان رسیدند
Тамомат рӯй ҷонони бози диданд
تمامت روی جانان باز دیدند
Вале ноёфтанд он рози аввал
ولی نایافتند آن راز اوّل
Ки буданд андари аинҷогаҳи маъаттал
که بودند اندر اینجاگه معطّل
Ҷамол рӯй ҷононро касе дид
جمال روی جانان را کسی دید
Ки ӯ аз худ тамаъ ӣнҷоӣ бурид
که او از خود طمع اینجای برید
Чу ман бо ӯ нмондши зини сувар ӯ
چو من با او نماندش زین صور او
Назар кардаш абии зеру зибр ӯ
نظر کردش ابی زیر و زبر او
Дарун ҷон раседу баъд аз он ёр
درون جان رسید و بعد از آن یار
Намӯдаш рӯй бедидор ҳар чор
نمودش روی بی دیدار هر چار
Табоиъ маҳв шуд аз дидан ӯ ро
طبایع محو شد از دیدن او را
Гузашт аз пардаи дили ту бтў ро
گذشت از پردهٔ دل تو بتو را
Якояк маҳв кард ва барфаканд ӯ
یکایک محو کرد و برفکند او
Рҳоӣӣ ёфтаст аз айни банд ӯ
رهائی یافتست از عین بند او
Якояк барфаканду гашти восил
یکایک برفکند و گشت واصل
Варо дар бе нишонеи гашти ҳосил
وِرا در بی نشانی گشت حاصل
Аёни ёрро кул бенишон дид
عیان یار را کُل بی نشان دید
На он кӯи ҷисму ҷонро дар миён дид
نه آن کو جسم و جان را در میان دید
Чу зулмат рафт нур ояд падедор
چو ظلمت رفت نور آید پدیدار
Даруни ҷон ҳузур ояд падедор
درون جان حضور آید پدیدار
Чу зулмат рафт ва омад субҳгоҳӣ
چو ظلمت رفت و آمد صبحگاهی
Биёбӣ он замони сари илоҳӣ
بیابی آن زمان سرّ الهی
Вуҷӯдати зулмат обод ҷаҳонаст
وجودت ظلمت آباد جهانست
Влкини офтоб айн ҷонаст
ولکین آفتاب عین جانست
Аз ин зулмат гузар кун ту бикбор
از این ظلمت گذر کن تو بیکبار
Ҳиҷоби зулматат аз пеш бурдор
حجاب ظلمتت از پیش بردار
зи зулмати даври шӯ то нури гардӣ
ز ظلمت دور شو تا نور گردی
Ту чун одами зи ҳақи машҳури гардӣ
تو چون آدم ز حق مشهور گردی
Аз ин зулмати сарои ҳасани фонӣ
از این ظلمت سرای حُسن فانی
Гузар кун то шӯии сӯии маъонӣ
گذر کن تا شوی سوی معانی
Бмънии нури бинӣ дар ду олам
بمعنی نور بینی در دو عالم
зи маънии бргшоӣии сари одам
ز معنی برگشائی سرّ آدم
зи маънӣ аз сувари ту даври уфтӣ
ز معنی از صور تو دور افتی
Аён дар олами пурнури уфтӣ
عیان در عالم پرنور افتی
зи маънии комилони раҳи бози диданд
ز معنی کاملان ره باز دیدند
Ҳақиқати сӯии он ҳазрати расиданд
حقیقت سوی آن حضرت رسیدند
зи маънӣ фош шуд асрори зи эшон
ز معنی فاش شد اسرار ز ایشان
зи маънии боздонии ҷони ҷонон
ز معنی بازدانی جان جانان
зи маънии равшанӣ ҷон бибинӣ
ز معنی روشنی جان ببینی
Даруни хуршеди ҷон рахшон бибинӣ
درون خورشید جان رخشان ببینی
зи маънии бозёбии ибтидоят
ز معنی بازیابی ابتدایت
зи маънигар шӯй аз интиҳоят
ز معنی گر شوی از انتهایت
зи маънии фоши гирдонеи ҳамаи роз
ز معنی فاش گردانی همه راز
Ҳиҷоб аз зот андозӣ аёни боз
حجاب از ذات اندازی عیان باز
зи маънии дон агар донеи сифотат
ز معنی دان اگر دانی صفاتت
Аён гирданд ӣнҷои нури зотат
عیان گرداند اینجا نور ذاتت
Ба маънии ҳақи таъолӣ бо ту пайваст
به معنی حق تعالی با تو پیوست
зи маънӣ буд аҷсон ту барбаст
ز معنی بود اجسان تو بربست
зи маънии ин ҳама омад падедор
ز معنی این همه آمد پدیدار
Касе кӯ ҳаст маъниро талабкор
کسی کو هست معنی را طلبکار
Ба маънӣ кӯ шуд ва маънӣ биёбад
به معنی کو شد و معنی بیابد
Агар аз ҷони сӯии маънии шитобад
اگر از جان سوی معنی شتابد
Ба маънӣ ҳар ду олам боз бинад
به معنی هر دو عالم باز بیند
Аён ӯ сари одам боз бинад
عیان او سرّ آدم باز بیند
Ба маънии зиндаи шӯи дръолми кул
به معنی زنده شو درعالم کل
Ки аинҷогаҳи тўӣии мари одами кул
که اینجاگه توئی مر آدم کل
Ба маънӣ аз ҳама афлок бигузар
به معنی از همه افلاک بگذر
зи ҷони аъёни айн зот бингар
ز جان اعیان عین ذات بنگر
Ба маънӣ бигузар аз хуршеду анҷум
به معنی بگذر از خورشید و انجم
Ки дар дарёии зоти оӣии аёни гум
که در دریای ذات آئی عیان گم
Ба маънӣ бигузар аз буд вуҷӯдат
به معنی بگذر از بود وجودت
Баҳақ бингар ҳақиқат буд будат
بحق بنگر حقیقت بود بودت
Ҳазорон нақш бар як зилл ҳастанд
هزاران نقش بر یک ظل هستند
Вале чун зон набад дар ҳам шикастанд
ولی چون زان نبد در هم شکستند
Дар онўҳдти дўъолм рошкӣ нест
در آنوحدت دوعالم راشکی نیست
Ки мавҷӯди ҳақиқати ҷуз яке нест
که موجود حقیقت جز یکی نیست
Чаҳ гӯям чун нмидонм дигар ҳеҷ
چه گویم چون نمیدانم دگر هیچ
Ҳама ӯст ва ҳама ӯст ва дигар ҳеҷ
همه اوست و همه اوست و دگر هیچ
Нмиомди аҳад дар дидаи ту
نمیآمد اَحَد در دیدهٔ تو
Адади андари аҳад дар дидаи ту
عَدَد اندر اَحَد در دیدهٔ تو
Чу ту бар қадар дид хеши бинӣ
چو تو بر قدر دید خویش بینی
Якеро сад ҳазорон беш бинӣ
یکی را صد هزاران بیش بینی
Агар аҳвали ададро дар аҳад дид
اگر اَحوَل عَدَد را در اَحَد دید
Ғалат дидаст аўчўн дар аҳад дид
غلط دیدست اوچون در احد دید
Туро хонам агар хуоне дигар на
ترا خوانم اگر خوانی دگر نه
Туро донам агар доне дигар на
ترا دانم اگر دانی دگر نه
Ҳам аз худ сайрам ва аз ҳар ду олам
هم از خود سیرم و از هر دو عالم
Турои мибоидми валлоҳи аълам
ترا میبایدم واللّه اعلم
Ба маънӣ бигузар аз куну макони ту
به معنی بگذر از کون و مکان تو
Бибин аъёни ҷонони ройгони ту
ببین اعیان جانان رایگان تو
Ба маънигар худоро бози бинӣ
به معنی گر خدا را باز بینی
Вуҷӯди анҷом бо оғози бинӣ
وجود انجام با آغاز بینی
Ба маънии ҷумлаи мардон раҳ супурданд
به معنی جمله مردان ره سپردند
з буд худ бикбораҳ бамурданд
ز بود خود بیکباره بمردند
Ба маънии ҷумлагии дидори диданд
به معنی جملگی دیدار دیدند
Назар карданд худро ёри диданд
نظر کردند خود را یار دیدند
Ба маънии тани аён бо ҷон шуд ӣнҷо
به معنی تن عیان با جان شد اینجا
Аёнашони ҷумлагӣ ҷонон шуд ӣнҷо
عیانشان جملگی جانان شد اینجا
Ба маънӣ дар сифоти аинҷоигаҳи зот
به معنی در صفات اینجایگه ذات
Бидиданд бе яке дар дид заррот
بدیدند بی یکی در دید ذرّات
Ба маънигар кулоҳи ишқи хоҳӣ
به معنی گر کلاه عشق خواهی
Бидон эй ҷон ки аинҷогаҳи ту шоҳӣ
بدان ای جان که اینجاگه تو شاهی
Ба маънигар шӯй аз ҷумлаи озод
به معنی گر شوی از جمله آزاد
з ту бошад ҳақиқати ҷумлаи обод
ز تو باشد حقیقت جمله آباد
Ба маънии бози байни зоти ҳақиқӣ
به معنی باز بین ذات حقیقی
Назар кун айни оёти ҳақиқӣ
نظر کن عین آیات حقیقی
Ба маънии зоти шӯ дар синаи хеш
به معنی ذات شو در سینهٔ خویش
Аз ин маъноӣ рӯҳонӣ биандеш
از این معنای روحانی بیندیش
Ки ҳақ дар синаи дили бозёбӣ
که حق در سینهٔ دل بازیابی
Аз ин маънии назари дили бозёбӣ
از این معنی نظر دل بازیابی
Худо дар буд ҷон дорӣ биандеш
خدا در بود جان داری بیندیش
Ҳиҷоби охир дамӣ бурдор аз пеш
حجاب آخر دمی بردار از پیش
Нмибинии ту одам дар дарунат
نمیبینی تو آدم در درونت
Хдодри ақл кул шуд раҳнамӯнат
خدادر عقل کل شد رهنمونت
зи фармони худо даврӣ гузидӣ
ز فرمان خدا دوری گزیدی
Аз он айни ҳақиқати миндидӣ
از آن عین حقیقت میندیدی
Зиҳии оқил ки худ оқили шуморӣ
زهی عاقل که خود عاقل شماری
Бирав каз ақли кули бўӣии надорӣ
برو کز عقل کل بوئی نداری
Чаро дам мезанӣ монанди мардон
چرا دم میزنی مانند مردان
Надории ҳеҷ бўӣии ту аз эшон
نداری هیچ بوئی تو از ایشان
Нишони содиқони ҳам бе нишонеаст
نشان صادقان هم بی نشانیست
Ки бе нақшии аён ҷовдонӣ аст
که بی نقشی عیان جاودانی است
Турои бўӣӣ аз эшон нест пайдо
ترا بوئی از ایشان نیست پیدا
Чаро ту мекунӣ бисёр ғавғо
چرا تو میکنی بسیار غوغا
Бароаи иззат мардон нарафтӣ
براه عزت مردان نرفتی
Чўҳиўон доимо хӯрдӣ ва хуфтӣ
چوحیوان دائماً خوردی و خفتی
Бароаи расатони рӯи доимои ҳон
براه راستان رو دائما هان
Вуҷӯдат аз балоу ранҷи бурҳон
وجودت از بلا و رنج برهان
Бароаи расатони оӣии бмнзл
براه راستان آئی بمنزل
Чродрмондаҳ дар айни ин гул
چرادرماندهٔ در عین این گِل
Бароаи расатони сӯии биҳишти ой
براه راستان سوی بهشت آی
Гиреҳи якборагӣ аз хеш бигушоӣ
گره یکبارگی از خویش بگشای
Бароаи расатони софии шӯии зуд
براه راستان صافی شوی زود
Агар бздоӣии ӣнҷои занги дили зуд
اگر بزدائی اینجا زنگ دل زود
Дилат ойинаасту ҷумла дар вай
دلت آئینه است و جمله در وی
Намӯдораст ин ойинаро ҳай
نمودارست این آئینه را هی
Макун олӯда аз занги гунаҳи он
مکن آلوده از زنگ گنه آن
Ки нокомӣ кунӣ ӣнҷои табаи ҳон
که ناکامی کنی اینجا تبه هان
Ҳамеша дори ин ойинаи софӣ
همیشه دار این آئینه صافی
Ту одам бош ҳар ойинаи софӣ
تو آدم باش هر آئینه صافی
Ту софӣ бош ҳамчун оинҳҳон
تو صافی باش همچون آینههان
Дар ойина бибин ҳар ойинаи ҷон
در آئینه ببین هر آئینه جان
Ту софӣ бош мар монанди одам
تو صافی باش مر مانند آدم
Ки софии ҷони шӯии ӣнҷои дамодам
که صافی جان شوی اینجا دمادم
Ту софӣ бош то дар банди дардӣ
تو صافی باش تا در بند دردی
Хурии ӣнҷо аз он бўӣии набардӣ
خوری اینجا از آن بوئی نبردی
Ту софӣ бош бар монандаи об
تو صافی باش بر مانندهٔ آب
Макун эй дӯст ҳамчун оби аштоб
مکن ای دوست همچون آب اشتاب
Ту софӣ бош ҳамчун шуълаи нор
تو صافی باش همچون شعلهٔ نار
Бисӯзон сари басари ин нақши зуннор
بسوزان سر بسر این نقش زنار
Ту софӣ бош ҳамчун сӯрати хок
تو صافی باش همچون صورت خاک
Ки бинмоед дар ӣнҷои сӯрати пок
که بنماید در اینجا صورت پاک
Ту софӣ бош бар монандаи бод
تو صافی باش بر مانندهٔ باد
Кунадашон офариниши ҷумлаи обод
کندشان آفرینش جمله آباد
Ту софӣ бош бар монанди заррот
تو صافی باش بر مانند ذرّات
зи файзи васл аъён бош дар зот
ز فیض وصل اعیان باش در ذات
Ту софӣ бош бар монанди хуршед
تو صافی باش بر مانند خورشید
Ки нур туаст андари ҷумлаи ҷовид
که نور توست اندر جمله جاوید
Ту софӣ бош ҳамчун айни маҳтоб
تو صافی باش همچون عین مهتاب
Бар хуршеди ҷоновар дамии тоб
بر خورشید جان آور دمی تاب
Ту софӣ бош бар монанди афлок
تو صافی باش بر مانند افلاک
Намӯдаш нору боду об бо хок
نمودش نار و باد و آب با خاک
Ту софӣ бош ҳамчун ҷони музайян
تو صافی باش همچون جان مزّین
Ки то ёбии ҳамаи асрори равшан
که تا یابی همه اسرار روشن
Ту софӣ бошу ҷонро гул барафшон
تو صافی باش و جان را گل برافشان
Дамӣ аз ҷумлагии байни нури ҷонон
دمی از جملگی بین نور جانان
Даруни ҷаннатии зи Иблиси парҳез
درون جنّتی ز ابلیس پرهیز
Замонӣ аз табоиъ зуд бархез
زمانی از طبایع زود برخیز
Ҷавоҳир бош софӣ дар ҳақиқат
جواهر باش صافی در حقیقت
Бисӯзон сари басари айни табиат
بسوزان سر بسر عین طبیعت
Чу одам бош софӣ дар ниҳодат
چو آدم باش صافی در نهادت
Ки аз софӣ буд ӣнҷои кушодат
که از صافی بود اینجا گشادت
Дилу ҷони софи гардон то бадоне
دل و جان صاف گردان تا بدانی
Ки маънои худованди ҷаҳонӣ
که معنای خداوند جهانی
Крои мигўӣӣ эй аттори асрор
کرا میگوئی ای عطّار اسرار
Ки ҷавҳари миФшонии ту зи гуфтор
که جوهر میفشانی تو ز گفتار
Зиҳии софии дили ойинаи ҷони ту
زهی صافی دلِ آئینه جان تو
Ки пайдо карда рози ниҳони ту
که پیدا کردهٔ رازِ نهان تو
Зиҳии софии дили ойинаи рухсор
زهی صافی دلِ آئینه رخسار
Ки кардӣ фоши маъниро бикбор
که کردی فاش معنی را بیکبار
Ҳиҷоб аз пеш куллӣ барграфтӣ
حجاب از پیش کلّی برگرفتی
Турои зебад ки куллӣ роҳ рафтӣ
ترا زیبد که کلّی راه رفتی
Ту дар манзили дарӣ дар сӯрати гул
تو در منزل دری در صورت گل
Гшодстӣ дар ӣнҷои рози мушкил
گشادستی در اینجا راز مشکل
Ту андари манзилии бишки расида
تو اندر منزلی بیشک رسیده
Яқини ту бегмони дили бози дида
یقین تو بیگمان دل باز دیده
Ту андари манзилӣ фориғ нишаста
تو اندر منزلی فارغ نشسته
Дар аз гетӣ биравӣ халқи баста
در از گیتی بروی خلق بسته
Ту андари манзил ҷонон раседӣ
تو اندر منزل جانان رسیدی
Ҳақиқат рӯй ҷонон боз дидӣ
حقیقت روی جانان باز دیدی
Ту андари манзилу айни бқоӣӣ
تو اندر منزل و عین بقائی
Бакули пайваста дар айни лқоӣӣ
بکل پیوسته در عین لقائی
Ту андари манзилӣ эй ҷон назар кун
تو اندر منزلی ای جان نظر کن
Ҳамаи зарроти дигарро хабар кун
همه ذرّات دیگر را خبر کن
Ту андари манзилӣ ҷон додау дил
تو اندر منزلی جان داده و دل
Ки мебинӣ ҳақиқати хеши восил
که میبینی حقیقت خویش واصل
Тўӣии андари миёни восилони тоқ
توئی اندر میان واصلان طاق
Гирифтӣ аз маъонии ҷумлаи офоқ
گرفتی از معانی جمله آفاق
Дар охири аввали худ боз дидӣ
در آخر اوّل خود باز دیدی
Назар бикшодӣу кул роз дидӣ
نظر بگشادی و کل راز دیدی
Дар охири равшанат каз кҷоӣӣ
در آخر روشنت کز کجائی
Ҳиҷобат рафт дар айни лқоӣӣ
حجابت رفت در عین لقائی
Дар охири бегмони гаштии бикбор
در آخر بیگمان گشتی بیکبار
Гирифтаи ҷону дили ҷонони бикбор
گرفته جان و دل جانان بیکبار
Дар охири бигмонстӣ чу Мансур
در آخر بیگمانستی چو منصور
Шуда дар ҷумлаи офоқи машҳур
شده در جملهٔ آفاق مشهور
Дар охири бегмон ҷонон шудӣ ту
در آخر بیگمان جانان شدی تو
Дар охир дидани ҷони бадии ту
در آخر دیدن جان بُدی تو
Дар охир чун ҳиҷобат шуд ту аўӣӣ
در آخر چون حجابت شد تو اوئی
Вале аз вай кунун дар гФтгўӣӣ
ولی از وی کنون در گفتگوئی
Туро ин гуфт куллӣ роз гӯйаст
ترا این گفت کلّی راز گویست
Шабу рӯзат аз ӯ ин гФтгўист
شب و روزت از او این گفتگویست
Тамомати соликон аз ҷон бидиданд
تمامت سالکان از جان بدیدند
Ки томънии зот ту бидиданд
که تامعنی ذات تو بدیدند
Тамомати соликони олами ӣнҷо
تمامت سالکان عالم اینجا
Турои азҷону дили диданди якто
ترا ازجان و دل دیدند یکتا
Зиҳии маънӣ ки ӣнҷои гуҳи ту дорӣ
زهی معنی که اینجا گه تو داری
Дар ин олами дили огаҳи тӯдорӣ
در این عالم دل آگه توداری
Зиҳии маънӣ ки дорӣ дар ҳақиқат
زهی معنی که داری در حقیقت
Ҳама дидӣ ту дар айни шариъат
همه دیدی تو در عین شریعت
Зиҳии шавқи ту андари олами ҷон
زهی شوق تو اندر عالم جان
Ки бинмудаст ӣнҷои ҷони ҷонон
که بنمودست اینجا جان جانان
Ъҷоӣби ҷавҳарии баси пари баҳоӣ
عجائب جوهری بس پر بهائی
Ки дар айни алъёни анбёӣӣ
که در عین العیان انبیائی
Ъҷоӣб ҷавҳарӣ ҳастӣ ъҷоӣб
عجائب جوهری هستی عجائب
Ки асрорат намӯдаст ин ғароиб
که اسرارت نمودست این غرایب
Матарс акнӯн ки наздикаст донад
مترس اکنون که نزدیکست داند
Ки дар куштан вуҷӯдат вораанд
که در کشتن وجودت وارهاند
Сарат хоҳад баридани ҳамчуи гўӣӣ
سرت خواهد بریدن همچو گوئی
Ки то ту беш аз ин сараши нгўӣӣ
که تا تو بیش از این سرّش نگوئی
Сарат хоҳад бурид ва ҳам ту доне
سرت خواهد برید و هم تو دانی
Ки акнӯн пеши бинӣ дар маъонӣ
که اکنون پیش بینی در معانی
Турои баъд аз вафоти ин сари асрор
ترا بعد از وفات این سرّ اسرار
Шавад бо соҳиби дардии падедор
شود با صاحب دردی پدیدار
Мари ин асрор уфтад дар каф ӯ
مر این اسرار افتد در کفِ او
Ки ӯ бошад абои халқи инат некӯ
که او باشد ابا خلق اینت نیکو
Касе бошад ки ӯро дарди ҷонон
کسی باشد که او را درد جانان
Миёни ҷон буд пайвастаи ҷонон
میان جان بود پیوسته جانان
Басӣ бинад маломат ӯ дар офоқ
بسی بیند ملامت او در آفاق
Камина бошад ӯ дар назд ушшоқ
کمینه باشد او در نزد عشاق
Миёни офариниш фард бошад
میان آفرینش فرد باشد
Аз онкўи ошиқ пурдард бошад
از آنکو عاشق پردرد باشد
зи рсўоӣӣ ки ёбад беш аз беш
ز رسوائی که یابد بیش از بیش
Шавад восил аз ин он марди дарвеш
شود واصل از این آن مرد درویش
Аё бечора чун ин сар ндонӣ
ایا بیچاره چون این سر ندانی
Шавад фошати ҳамаи сари маъонӣ
شود فاشت همه سرّ معانی
Миёни ҷон назар кун ва надар он боз
میان جان نظر کن و ندر آن باز
Бибину хештани якбораи дрбоз
ببین و خویشتن یکباره درباز
Чунонат фоши гардонами бъолм
چنانت فاش گردانم بعالم
Ки бинии ту марои сари дамодам
که بینی تو مرا سرّ دمادم
Ту низ ин кун бъолми ҳамчуи худ фош
تو نیز این کن بعالم همچو خود فاش
Ки ӣнҷои офарӣдаи нақши наққош
که اینجا آفریده نقش نقاش
Агар пинҳон кунӣ ӣнҷои ктибм
اگر پنهان کنی اینجا کتیبم
Бибинӣ дар ҳамаи олами наҳифам
ببینی در همه عالم نهیبم
Кунӣ мари фоши ину рози ёбӣ
کنی مر فاش این و راز یابی
Бохри иззати андари нози ёбӣ
بآخر عزّت اندر ناز یابی
Шавад ин сари бсди сол дигар фош
شود این سرّ بصد سال دگر فاش
Бадаст соликон уфтад на авбош
بدست سالکان افتد نه اوباش
Бибин аз пешу дил бо хеши майдор
ببین از پیش و دل با خویش میدار
Намӯд хешро дар пеши майдор
نمود خویش را در پیش میدار
Зиҳии соҳиби яқингар розёбӣ
زهی صاحب یقین گر رازیابی
Ки сари ҷумлаи мардони бозёбӣ
که سرّ جمله مردان بازیابی
з худ бигузаштӣ ва бо ҳақи шдстӣ
ز خود بگذشتی و با حق شدستی
Худованди ҷаҳони мутлақи шдстӣ
خداوند جهان مطلق شدستی
Шдстии восил аз дидори мардон
شدستی واصل از دیدار مردان
Бкрдии фоши мари асрори мардон
بکردی فاش مر اسرار مردان
Шдстии восилу ҳақи бинии ӣнҷо
شدستی واصل و حق بینی اینجا
Ҳақиқати рози мутлақи бинии ӣнҷо
حقیقت راز مطلق بینی اینجا
Шдстии восил ва дар ҳақи Фноӣӣ
شدستی واصل و در حق فنائی
Дар ин аъёни ту дидори хдоӣӣ
در این اعیان تو دیدار خدائی
Шӯии куштаи ту баъди сол ва нимӣ
شوی کشته تو بعد سال و نیمی
Мапиндор ин зи бозӣу зи бимӣ
مپندار این ز بازی و ز بیمی
Даии фориғи шӯ аз асрори гуфтан
دی فارغ شو از اسرار گفتن
Турои як дам дар ӣнҷои минхФтн
ترا یک دم در اینجا مینخفتن
Шабу рӯзат бибояд гуфт ӣнҷо
شب و روزت بباید گفت اینجا
Дар асрор бояд сифти ӣнҷо
دُر اسرار باید سفت اینجا
Замонӣ низ хуши манишин бадунё
زمانی نیز خوش منشین بدنیا
Ки хоҳӣ рафт бишки сӯии уқбо
که خواهی رفت بیشک سوی عقبی
Яке хоҳӣ шудан бо ҷумлаи ашё
یکی خواهی شدن با جمله اشیا
Аз ин пас чун шӯй дар ҷумлаи якто
از این پس چون شوی در جمله یکتا
Чу дар ӣнҷои ту сар кор дидӣ
چو در اینجا تو سرّ کار دیدی
зи дунёу зи сӯрат дар рамедӣ
ز دنیا و ز صورت در رمیدی
Бар ту ҷумлаи олами хокдонист
بر تو جمله عالم خاکدانیست
Ба ҳиммати мари турои ин хокдонист
به همت مر ترا این خاکدانیست
Чу сари восилонеи зоти куллӣ
چو سرّ واصلانی ذات کلّی
Чаро акнӯн ту андари банди злӣ
چرا اکنون تو اندر بند ذلّی
Баҳамат бигузар азкўну макони ту
بهمّت بگذر ازکون و مکان تو
Раҳо кун бо касони ин хокдони ту
رها کن با کسان این خاکدان تو
зи дунёи ҳеҷ шодии миндидӣ
ز دنیا هیچ شادی میندیدی
Дар ин сӯрати ту озодӣ надидӣ
در این صورت تو آزادی ندیدی
Бадунёи шодӣ ва ту гоҳи бегоҳ
بدنیا شادی و تو گاه بیگاه
Аз он бошад ки дории ҳазрати шоҳ
از آن باشد که داری حضرت شاه
Тӯдории ҳазратии мар инчунин ту
توداری حضرتی مر اینچنین تو
Дамӣ магузор аз айни алиқини ту
دمی مگذار از عین الیقین تو
Чу дории ҳазратӣ бевасфу идрок
چو داری حضرتی بی وصف و ادراک
Чаро дил менаҳй бар ин кафи хок
چرا دل مینهی بر این کف خاک
Ту ӣнҷои сари аввал боз дидӣ
تو اینجا سرّ اوّل باز دیدی
Миёни ҷумлаи ин эъзоз дидӣ
میان جمله این اعزاز دیدی
Аҷоиби ҷавҳарии дарёфтии ту
عجایب جوهری دریافتی تو
Даруни хоки он дар ёфтӣ ту
درون خاک آن دُر یافتی تو
Басӣ гуфтанд асрори сафоташ
بسی گفتند اسرار صفاتش
Валикини ин чунин дар нури зотш
ولیکن این چنین در نور ذاتش
Нагуфтанд ин чунин шарҳ ва баёнҳо
نگفتند این چنین شرح و بیانها
Куҷо ёбад чунин асрори ҷонҳо
کجا یابد چنین اسرار جانها
Касе кин дар занад дар бргшоинд
کسی کاین در زند در برگشایند
Мар ӯро роҳи аинҷогаҳи намоянд
مر او را راه اینجاگه نمایند
Раҳ буд аз азал роҳ дарозаст
رهِ بود از ازل راهِ درازست
Нишеби афтода вақт фарозаст
نشیب افتادهٔ وقت فرازست
Фарозии ҷӯй ӣнҷогоҳ шебаст
فرازی جوی اینجاگاه شیبست
Ки ӣнҷои гоҳи ҷой пар наҳифаст
که اینجا گاه جای پر نهیبست
Бҳибт бош аз ин раҳ то туоне
بهیبت باش از این ره تا توانی
Ки битавон шуд сӯии ҳақ бо маъонӣ
که بتوان شد سوی حق با معانی
Дамӣ холӣ мабош аз худ баҳолӣ
دمی خالی مباش از خود بحالی
Ки то ҳар соъатигирӣ камолӣ
که تا هر ساعتی گیری کمالی
Дамӣ холӣ мабош аз ҷавҳари қудс
دمی خالی مباش از جوهر قدس
Назар мекун дамодами ҷониби инс
نظر میکن دمادم جانب انس
Замонии хушинос ва дар макон бош
زمانی خودشناس و در مکان باش
Баҳамати бартар аз кун ва макон бош
بهمّت برتر از کون و مکان باش
Канории гир аз ин дунёии дуни ту
کناری گیر از این دنیای دون تو
Чўдории одами ӣнҷои раҳнамӯни ту
چوداری آدم اینجا رهنمون تو
Биҳиштат ҳосиласт ӣнҷо чу одам
بهشتت حاصلست اینجا چو آدم
Тамошо мекунӣ сари дамодам
تماشا میکنی سرّ دمادم
Биҳишти нақди дории шод дил бош
بهشت نقد داری شاد دل باش
Миёни ҷумлагии озод дил бош
میان جملگی آزاد دل باش
Биҳишти нақди дории ҳукми зоҳир
بهشت نقد داری حکم ظاهر
Тўӣӣ бар кули маънии ҷумлаи қодир
توئی بر کلّ معنی جمله قادر
Биҳишти нақди дорӣ дар баробар
بهشت نقد داری در برابر
Замонӣ чанд ту зинҷоӣ магзар
زمانی چند تو زینجای مگذر
Мабош ӣнҷои замонии фориғ аз худ
مباش اینجا زمانی فارغ از خود
Бароа шаръ мекун нек бо бад
براه شرع میکن نیک با بد
Қаноат кун гузар кун аз хуру хоб
قناعت کن گذر کن از خور و خواب
Гузаштаи умр акнӯн зот дарёб
گذشته عمر اکنون ذات دریاب
Замонии фориғи азгФтори манишин
زمانی فارغ ازگفتار منشین
Намӯд ҷузву кул бар хештани байн
نمود جزو و کل بر خویشتن بین
зи худ ҷўӣӣ чаҳ мрон карда ҳар кас
ز خود جوئی چه مرآن کرده هر کس
Чўдории сари субҳ бе танаффус
چوداری سر صبح بی تنفّس
Хушо он субҳи кини ҷони дрдмидст
خوشا آن صبح کین جان دردمیدست
Намӯд ишқ ӣнҷо шуд падедаст
نمود عشق اینجا شد پدیدست
Хушо он субҳ кодм кард пайдо
خوشا آن صبح کآدم کرد پیدا
зи зоти худ дар ин дунёи ҳувайдо
ز ذات خود در این دنیا هویدا
Хушо он субҳ кандар хок бошем
خوشا آن صبح کاندر خاک باشیم
Намӯд ишқу ҷон пок бошем
نمود عشق و جان پاک باشیم
Хушо он субҳи коинҷо кас набошад
خوشا آن صبح کاینجا کس نباشد
Ҷаҳони табъу пеш ва пас набошад
جهان طبع و پیش و پس نباشد
Хушо он субҳ кандар айни ашё
خوشا آن صبح کاندر عین اشیا
Муҳӣти оӣими пинҳонӣу пайдо
محیط آئیم پنهانی و پیدا
Хушо он субҳи чандоне ки ёбӣ
خوشا آن صبح چندانی که یابی
Биҷузи дидор ӯ чизе наёбӣ
بجز دیدار او چیزی نیابی
Хушо он субҳ кандар ҷони ҷони ту
خوشا آن صبح کاندر جان جان تو
Шӯй дар зоти як куллӣ ниҳони ту
شوی در ذات یک کلّی نهان تو
Хушо он субҳи коинҷо буд бошӣ
خوشا آن صبح کاینجا بود باشی
Макону ломакон маъбуд бошӣ
مکان و لامکان معبود باشی
Хушо он субҳ кандар ҷони ҷонат
خوشا آن صبح کاندر جان جانت
Намонад ҳеҷ аз нафаҳоти ҷонат
نماند هیچ از نفحات جانت
Дар он дам дам набошад ҷумлаи дами дон
در آن دم دم نباشد جمله دم دان
Вуҷӯди ҷумлаи ашёро адами дон
وجود جمله اشیا را عدم دان
Дар он дам дам намонад низ одам
در آن دم دم نماند نیز آدم
Яке бинии ҳамаи сари дамодам
یکی بینی همه سرّ دمادم
Дар он дами дмдмаҳи куллӣ ту бошӣ
در آن دم دمدمه کلّی تو باشی
Бўқтӣ кандар ин сӯрат набошӣ
بوقتی کاندر این صورت نباشی
Дар он дам ҳар ду олами ҳеҷ бинӣ
در آن دم هر دو عالم هیچ بینی
На нақши сӯрати пурпечи бинӣ
نه نقش صورتِ پرپیچ بینی
Дар он дам чу назари дории вуҷӯдат
در آن دم چو نظر داری وجودت
Набошад мари яке байн буд будат
نباشد مر یکی بین بود بودت
Дар он дами ҳашт ҷинат дар нагунҷад
در آن دم هشت جنت در نگنجد
Ҳамаи куну макон мўӣӣ насинҷид
همه کون و مکان موئی نسنجد
Дар он дам маҳв гардад ҷумлаи офоқ
در آن دم محو گردد جمله آفاق
Намӯд зот бошад дръёни тоқ
نمود ذات باشد درعیان طاق
Дар он дамгар бадонеи худ ту аўӣӣ
در آن دم گر بدانی خود تو اوئی
Ки дар ҷумла забонҳо гуфту гўӣӣ
که در جمله زبانها گفت و گوئی
Ҳамаи ҳукм ту бошад бихўди онҷо
همه حکم تو باشد بیخود آنجا
Яке бошад намӯд зот дар ло
یکی باشد نمود ذات در لا
Нагунҷад он замони мўӣӣ дар афлок
نگنجد آن زمان موئی در افلاک
Яке бошад намӯд зот бо хок
یکی باشد نمود ذات با خاک
Намӯд ақли ӣнҷои бози бинӣ
نمود عقل اینجا باز بینی
Аз ӯ ин зинату эъзози бинӣ
از او این زینت و اعزاز بینی
Чу ақли кул намӯдор сифотаст
چو عقل کل نمودار صفاتست
Ба пайвастаи аён бо нур зотаст
به پیوسته عیان با نور ذاتست
зи ақли сФл чаҳ гуфт ва чаҳ гӯйаст
ز عقل سفل چه گفت و چه گویست
Намӯд сӯратасту гФтгўист
نمود صورتست و گفتگویست
зи ақли сФли пайдои гашти ғавғо
ز عقل سفل پیدا گشت غوغا
Вале аз ишқ гардад зуди шайдо
ولی از عشق گردد زود شیدا
зи ақли сФл агар ёбии намӯдор
ز عقل سفل اگر یابی نمودار
Дар ӣнҷо фош гардад ҷумлаи асрор
در اینجا فاش گردد جمله اسرار
зи ақли сФли бинии ҷумлаи афъол
ز عقل سفل بینی جمله افعال
Ки ӯ андохти ӣнҷои қил бо қол
که او انداخت اینجا قیل با قال
зи ақли сФли одами гашти сӯрат
ز عقل سفل آدم گشت صورت
Казу бад дид ҷумла бе зарурат
کزو بد دید جمله بی ضرورت
зи ақли сФл афъол ҷаҳонаст
ز عقل سفل افعال جهانست
Ки нураш дар замин ва дар замонаст
که نورش در زمین و در زمانست
зи ақли сФл дидан бошад эй ҷон
ز عقل سفل دیدن باشد ای جان
Валикин дар нагунҷад ҷони ҷонон
ولیکن در نگنجد جان جانان
зи ақли сФли бинии кули аҳвол
ز عقل سفل بینی کلّ احوال
Валикин дар нагунҷад ақли ъқол
ولیکن در نگنجد عقل عقال
зи ақли сФл чизе менаёяд
ز عقل سفل چیزی مینیاید
Кҷокорт аз онҷогаҳи кушояд
کجاکارت از آنجاگه گشاید
зи ақл кул шавад асрори пайдо
ز عقل کل شود اسرار پیدا
Намӯд ҷисм ва ҷон гардад ҳувайдо
نمود جسم و جان گردد هویدا
зи ақл кул бибинӣ ҳар чаҳ пайдост
ز عقل کل ببینی هر چه پیداست
Ки нури ишқи андар вай мусаффост
که نور عشق اندر وی مصفّاست
зи ақли кул агар раҳи бардаи ту
ز عقل کل اگر ره بردهٔ تو
Чаро андари даруни пардаи ту
چرا اندر درون پردهٔ تو
зи ақли кул агар ёбии нишоне
ز عقل کل اگر یابی نشانی
Туро хоҳанд аинҷогаҳ беоне
ترا خواهند اینجاگه بیانی
Муҳамад ( с ) ақл кул дидаст таҳқиқ
محمد(ص) عقل کل دیدست تحقیق
з худ дарёфтаст ин сари тавфиқ
ز خود دریافتست این سرّ توفیق
Муҳамади ақли кули дон вагар ҳеҷ
محمّد عقل کل دان وگر هیچ
Дар ин асрор нест эй дӯсти мари ҳеҷ
در این اسرار نیست ای دوست مر هیچ
Аз ӯ бади ақли кули икзраҳи дон
از او بُد عقل کل یکذرّهٔ دان
Ки дидаст ӯ ҳақиқати ҷони ҷонон
که دیدست او حقیقت جان جانان
Аз ӯ дарёб сари ҷумлаи ашё
از او دریاب سرّ جمله اشیا
Аз аўгрдони ту ҷону дили мусаффо
از اوگردان تو جان و دل مصفّا
Аз ӯ дид одами софии тҳёт
از او دید آدم صافی تحیّات
Намӯд ишқи андари иззати зот
نمود عشق اندر عزّت ذات
зи слўотши тамомати ком дил ёфт
ز صلواتش تمامت کام دل یافت
Чунон иззати миёни об ва гул ёфт
چنان عزت میان آب و گل یافت
Тамомати анбиёаш аз ҷон мурӣданд
تمامت انبیاش از جان مریدند
Ки ба зу мар касе дигрндиднд
که به زو مر کسی دیگرندیدند
Тамомати анбиё мақсӯдашон ӯст
تمامت انبیا مقصودشان اوست
Тамомати восилон маъбудашон ӯст
تمامت واصلان معبودشان اوست
Ндонӣ ин баён то ҷон набозӣ
ندانی این بیان تا جان نبازی
Касе кӯ мстФо донад бибозӣ
کسی کو مصطفا داند ببازی
Касе кӯ ба буд сад бора дар дайн
کسی کو به بود صد باره در دین
Ки ӯ бад дар ҳақиқати рози кули байн
که او بُد در حقیقت راز کل بین
Ҳақиқат ӯ чаҳ донад ошкора
حقیقت او چه داند آشکاره
Ки ӣнҷо буд аз баҳри назора
که اینجا بود از بهر نظاره
Ҳақиқат ӯ аёни ҷон ҳақ дид
حقیقت او عیان جان حق دید
Ки худ бар анбиёи ӣнҷо сабақ дид
که خود بر انبیا اینجا سبق دید
Худо бинмуд ӯ дар ман ронӣ
خدا بنمود او در من رَآنی
Бҷмлаҳи восилони рози маъонӣ
بجمله واصلان راز معانی
Гушӯд ӯ марказ ва восил нагардад
گشود او مرکز و واصل نگردد
Намӯд ҷон ӯ ҳосил нагардад
نمود جان او حاصل نگردد
Касе кӯ васл хоҳад асл ӯйаст
کسی کو وصل خواهد اصل اویست
Намӯд зоти кулро асл ӯйаст
نمود ذات کل را اصل اویست
Чу ҳақ дар ҷумлаи ашё рух намӯдаст
چو حق در جمله اشیا رخ نمودست
Намӯд зот ӯ гуфт ва шунӯдаст
نمود ذات او گفت و شنودست
Чу ҳақ бошад ҳама ғайриӣ набошад
چو حق باشد همه غیری نباشد
Ба пеши восилон дерӣ набошад
به پیش واصلان دیری نباشد
Ҳама маҳваст дар ҳақгар бидонад
همه محوست در حق گر بداند
Вагар бинад дилаш ҳайрон бимонад
وگر بیند دلش حیران بماند
Ҳама маҳваст дар ҳақи ҷумлаи олам
همه محوست در حق جمله عالم
Вале аинҷоигаҳи сари дамодам
ولی اینجایگه سرّ دمادم
з буд феъл меояд падедор
ز بود فعل میآید پدیدار
Бидон ин сар агар ҳастӣ ту ҳушёр
بدان این سرّ اگر هستی تو هشیار
Сифот ва феъл пайвастанд бо ҳам
صفات و فعل پیوستند با هم
Нагунҷад зарра аз беш ваз кам
نگنجد ذرّهٔ از بیش وز کم
Қазо рафтаст аз аввал то бохр
قضا رفتست از اوّل تا بآخر
зи ботин ӯ намӯда сари бзоҳр
ز باطن او نموده سر بظاهر
Қазо рафтаст аз зарроти аввал
قضا رفتست از ذرّات اوّل
Аз он карданд аз аинҷогаҳи маъаттал
از آن کردند از اینجاگه معطّل
Қазо рафтаст ӣнҷо ҳар касе ро
قضا رفتست اینجا هر کسی را
Фитодаи сайри он ӣнҷои басӣ ро
فتاده سیر آن اینجا بسی را
Қазо рафтаст вҷмлаҳи соликони рост
قضا رفتست وجمله سالکان راست
Намӯда рози ҳам пинҳон ва пайдост
نموده راز هم پنهان و پیداست
Қазо рафтаст ва бинвиштаст аз пеш
قضا رفتست و بنوشتست از پیش
Ту пеши андеши ӣнҷо бад миндиш
تو پیش اندیش اینجا بد میندیش
Қазо рафтаст тан дар даҳ бамурдӣ
قضا رفتست تن در ده بمردی
Бибин охир ки дар муҳлат чаҳ кардӣ
ببین آخر که در مهلت چه کردی
Қазоро одам аз ҷинат барандохт
قضا را آدم از جنّت برانداخت
Қадари ҳам сари раббонӣ на бишнохт
قدر هم سرّ ربّانی نه بشناخت
Қазои одами чунон эъзоз бахшед
قضا آدم چنان اعزاز بخشید
Намӯд ишқи аввал боз бахшед
نمود عشق اول باز بخشید
Қазо дар охираши хор ва забун кард
قضا در آخرش خوار و زبون کرد
зи ҷиноташи бхўорӣ ӯ бурун кард
ز جنّاتش بخواری او برون کرد
Қазои Иблисро аз тавқи лаънат
قضا ابلیس را از طوق لعنت
Бгрдн бар фикандаш баҳри нафрат
بگردن بر فکندش بهر نفرت
Қазои Иблисро дар ҷинати андохт
قضا ابلیس را در جنت انداخت
Варо монанди мум аз нори бгдохт
ورا مانند موم از نار بگداخت
Қазои Иблисро саҷда бифармуд
قضا ابلیس را سجده بفرمود
Ки худ ӯ лоиқи ин тавқи кул буд
که خود او لایق این طوق کل بود
Баён ӯ дар ӣнҷо гуҳ шавад рост
بیان او در اینجا گه شود راست
з ман бишинав ки ин маънӣ буд рост
ز من بشنو که این معنی بود راست
Намӯд қисса Иблис бишинав
نمود قصّهٔ ابلیس بشنو
Аён ӯ бар талбис бишинав
عیان او بر تلبیس بشنو
Чунон бади қиссаи аввал ки дидӣ
چنان بُد قصّهٔ اوّل که دیدی
Дар он асрор каз аввал шунидӣ
در آن اسرار کز اوّل شنیدی
Чунонам завқи маънии даврами андохт
چنانم ذوق معنی دورم انداخت
Ки кулам дар миён наварам андохт
که کلّم در میان نورم انداخت
Баҳри маънӣ ки меояд дамодам
بهر معنی که میآید دمادم
Ҳамон розаст агар донеи дамодам
همان رازست اگر دانی دمادم
Тамомати қисса ӯ ҳаст зорӣ
تمامت قصّهٔ او هست زاری
Агар монанди ӯ ту пойдорӣ
اگر مانند او تو پایداری
Кунун бо қисса одам шавам боз
کنون با قصّهٔ آدم شوم باز
Дар ин дами мрбдон ҳамдам шавам боз
در این دم مربدان همدم شوم باز
Аёни қисса одам бигӯям
عیان قصّه آدم بگویم
Намӯд ғусса ӯ ҳам бигӯям
نمود غصّه او هم بگویم
Ки то чаҳ бар сар омад одам ӯ ро
که تا چه بر سر آمد آدم او را
Ки бад дар ҳарфи кули ҳақи ҳамдам ӯ ро
که بُد در حرف کل حق همدم او را
зи Иблиси он ҳамаи кораш таба шуд
ز ابلیس آن همه کارش تبه شد
Ъзозил аз бадии рӯйиш сияҳ шуд
عزازیل از بدی رویش سیه شد
Сияҳи корӣ на некӯ бошад ӣнҷо
سیه کاری نه نیکو باشد اینجا
Ки ҷони бдрўши бҳросди ӣнҷо
که جان بَدرَوِش بهراسد اینجا
Сияҳ корӣ макун монанди Иблис
سیه کاری مکن مانند ابلیس
Ки назд ҳақ нагунҷад ҳеҷ талбис
که نزد حق نگنجد هیچ تلبیس
Сияҳ корӣ макун бо рӯи сипедӣ
سیه کاری مکن با رو سپیدی
Буд фардои туро зу ноумедӣ
بود فردا ترا زو ناامیدی
Набошад субҳи Иблисати қиёмат
نباشد صبح ابلیست قیامت
Набошӣ рӯзи маҳшар дар маломат
نباشی روز محشر در ملامت
Касе кӯи доимои фармони шаҳи барад
کسی کو دائماً فرمان شه برد
Чу мардони роҳи мардон зуд биспурад
چو مردان راه مردان زود بسپرد
Ҳамаи умраш ба ҷуз некӣ набад кор
همه عمرش به جز نیکی نبُد کار
Намӯдӣ ёфт ӯ ва дид дилдор
نمودی یافت او و دید دلدار
зи васвоси ъзозили аршўии давр
ز وسواس عزازیل ارشوی دور
Набошӣ зулмату доими буии нур
نباشی ظلمت و دائم بوی نور
зи васвоси ъзозил Эй бурдор
ز وسواس عزازیل ای بردار
Макун таъхири ваз афъол бигузар
مکن تأخیر وز افعال بگذر
зи феъл ӯ хатар бошад дилу ҷон
ز فعل او خطر باشد دل و جان
ХдогФтсти ин маънии бқрон
خدا گفتهست این معنی به قرآن
Ъзозиласт доим дар ҳасад ӯ
عزازیل است دائم در حسد او
Аҳад тғро зада андари ҳад ӯ
احد طغرا زده اندر حدِ او
Ъзозиласт зарраи роҳи барда
عزازیل است ذرّه راه برده
Ки ӯ дорад даруни ҳафт парда
که او دارد درون هفت پرده
Ъзозиласт сари кори дида
عزازیل است سرّ کار دیده
зи баҳри дӯсти ин лаънати гузида
ز بهر دوست این لعنت گزیده
Ъзозиласт рӯёрӯии дилдор
عزازیل است رویاروی دلدار
Ситодаи масту зор аз ғуссаи афкор
ستاده مست و زار از غصّه افکار
Ъзозиласт андари хӯни равона
عزازیل است اندر خون روانه
Ҳаме ҷӯяд дамодам ӯ баҳона
همی جوید دمادم او بهانه
Ъзозиласт мари ороиши тан
عزازیل است مر آرایش تن
Каз ӯ пайдо шудаст олоиши тан
کز او پیدا شدست آلایش تن
Ъзозиласт танро даргирифта
عزازیل است تن را درگرفته
Раҳи нопокии андари баргирифта
ره ناپاکی اندر برگرفته
Ъзозиласт андари тани фитода
عزازیل است اندر تن فتاده
Даруни пардаи андари тани фитода
درون پرده اندر تن فتاده
Ъзозиласт дидаи аввали кор
عزازیل است دیده اوّل کار
Намӯдаш нуқтаасту дидаи паргор
نمودش نقطه است و دیده پرگار
Ъзозиласт ӣнҷои лаънати дӯст
عزازیل است اینجا لعنت دوست
Умедии бастаи андари раҳмати дӯст
امیدی بسته اندر رحمت دوست
Ҳсддорди з одам шуд расида
حسددارد ز آدم شد رسیده
Ки ӯ бади аввали охири бози дида
که او بد اوّل آخر باز دیده
Ҳасад дорад басӣ дар ҷону дил ӯ
حسد دارد بسی در جان و دل او
Аз он гаштааст аинҷогаҳи хаҷал ӯ
از آن گشته است اینجاگه خجل او
Ҳасади даври афканди мард аз раҳи ҳақ
حسد دور افکند مرد از ره حق
Куҷо бошад дил ӯ огаҳ аз ҳақ
کجا باشد دل او آگه از حق
Ҳасади даври афканди ҷону дилат ро
حسد دور افکند جان و دلت را
Бисӯзанд аёни обу гулат ро
بسوزاند عیان آب و گلت را
Ҳасади даври афканди мард аз худованд
حسد دور افکند مرد از خداوند
з ман бишинав ту эй асрори венаи панд
ز من بشنو تو ای اسرار وین پند
Ҳасад ҳаргиз мабар бар ҳечкас ту
حسد هرگز مبر بر هیچکس تو
Ки Монии ҳамчуи шайтони бози пас ту
که مانی همچو شیطان باز پس تو
Ҳасад ҳаргиз мабар бар ҳеҷ дунё
حسد هرگز مبر بر هیچ دنیا
Вагарна дар балои Монии бъқбӣ
وگرنه در بلا مانی بعقبی
Ҳасадгар бар ниҳодати рухи намояд
حسد گر بر نهادت رخ نماید
Намӯд ақлу дайнат дар рибоед
نمود عقل و دینت در رباید
Ҳасади даври афканд аз ҷавҳари пок
حسد دور افکند از جوهر پاک
Ҳасади грдондт дар ҷаҳли нопок
حسد گرداندت در جهل ناپاک
Ҳасад бар дасти шайтон бар млоик
حسد بر دست شیطان بر ملایک
Аз он дар роҳ ҳақ афтод ҳолк
از آن در راه حق افتاد هالک
Шабу рӯз аз фироқ дард месӯхт
شب و روز از فراق درد میسوخت
Баҳри лаҳзаи ду майдонаш бар афрӯхт
بهر لحظه دو میدانش بر افروخت
Шабу рӯз аз ҳасади ӣнҷои чунон буд
شب و روز از حسد اینجا چنان بود
Ки ҳамчун мум дар оташи ниҳон буд
که همچون موم در آتش نهان بود
Шабу рӯз аз ҳасади чора ҳаме кард
شب و روز از حسد چاره همی کرد
Басӣ дар зарраи назора ҳаме кард
بسی در ذرّه نظّاره همی کرد
Ки то ёбад бодми дастбурд ӯ
که تا یابد بآدم دستبرد او
Ки одами пеши чашмаш буд хирад ӯ
که آدم پیش چشمش بود خُرد او
Агарчӣ хирад буд одам басӯрат
اگرچه خُرد بود آدم بصورت
Бузургӣ дошт андари айни нурат
بزرگی داشت اندر عین نورت
Агарчӣ хиради бади ҳақи бади бузургяш
اگرچه خرد بد حق بد بزرگیش
Нмигнҷид дар ҷинат чу хӯрдяш
نمیگنجید در جنّت چو خوردیش
Чунон Иблис аз ғайрати ҳамеи сӯхт
چنان ابلیس از غیرت همی سوخت
Бирафту мори дарбонро биёмухт
برفت و مار دربان را بیاموخت
Бабрад аз роҳи онҷои мору тоўс
ببرد از راه آنجا مار و طاوس
БроФкндши парешони номи вномўс
برافکندش پریشان نام وناموس
Чунонашон барад аз роҳи он ситамкор
چنانشان برد از راه آن ستمکار
Ки эшон гум шуд онҷои бикбор
که ایشان گم شد آنجا بیکبار
Чунонашон макр кард аз роҳ бификанад
چنانشان مکر کرد از راه بفکند
Кушод аз кори худ аинҷоигаҳи банд
گشاد از کار خود اینجایگه بند
Бирафт ва дар даҳони мори пинҳон
برفت و در دهان مار پنهان
Шуд он малъуни пар аз макру дастон
شد آن ملعون پر از مکر و دستان
Агарчӣ ҳасани тоўси ҳумоюн
اگرچه حسن طاوس همایون
Мар ӯро раҳнамӯнӣ кард акнӯн
مر او را رهنمونی کرد اکنون
Чу чора нест коинҷо кор рафтаст
چو چاره نیست کاینجا کار رفتست
Қазо дар нукта паргор рафтаст
قضا در نکتهٔ پرگار رفتست
Чунон Иблиси эшонро забун кард
چنان ابلیس ایشان را زبون کرد
Ки ҳамчун худ мари эшонро бурун кард
که همچون خود مر ایشان را برون کرد
Қазо пӯшида карда чашми эшон
قضا پوشیده کرده چشم ایشان
Дар ин маънӣ куҷо ояд ба осон
در این معنی کجا آید به آسان
Ндонӣ ёфт ин усарои рчўни ман
ندانی یافت این اسرا رچون من
Ки аинҷогаҳ кунам асрори равшан
که اینجاگه کنم اسرار روشن
Чу мору нафас Иблисат забунаст
چو مار و نفس ابلیست زبونست
зи баҳри хештан ӯ раҳнамӯнаст
ز بهر خویشتن او رهنمونست
Чунонат ҳасани тоўси маъонӣ
چنانت حُسن طاوس معانی
Ббрдст аз ту ва ту миндонӣ
ببردست از تو و تو میندانی
Ки хоҳӣ рафт андари сӯии ҷинат
که خواهی رفت اندر سوی جنّت
Ки то одам биндозӣ зи қурбат
که تا آدم بیندازی ز قربت
Чу тўомрўзи ҳам маҳкӯми аўӣӣ
چو توامروز هم محکوم اوئی
Ба пеши ҳақи ту фардо май чгўӣӣ
به پیش حق تو فردا می چگوئی
Бабрад аз роҳи бози мондаи оҷиз
ببرد از راه باز مانده عاجز
Нахоҳад ёфт он эъзози ҳаргиз
نخواهد یافت آن اعزاز هرگز
Бабрад аз макри пари ҳасани тоўс
ببرد از مکر پرّ حُسن طاوس
БиФкндти бикраҳи номи вномўш
بیفکندت بیکره نام وناموش
Асир ӯ шудӣ дар ҳашт ҷинат
اسیر او شدی در هشت جنّت
Ки то вайрон кунад ҳам ҷону танат
که تا ویران کند هم جان و تنّت
Асир ӯ шудӣ шуд дар биҳиштат
اسیر او شدی شد در بهشتت
Ки то вайрон кунад буми сириштат
که تا ویران کند بوم سرشتت
Ту ҳастӣ бихбр монанди одам
تو هستی بیخبر مانند آدم
Ъҷоӣби мондаи ӣнҷои дамодам
عجائب ماندهٔ اینجا دمادم
Чунон мустағриқи ҳаввои шдстӣ
چنان مستغرق حوّا شدستی
Ки дрҷноти ҷонати бути парастӣ
که درجنات جانت بت پرستی
Чу ҳаввоят гирифтӣ кофарии ту
چو حوّایت گرفتی کافری تو
зи гандум хӯрдани ӣнҷои ғами хурии ту
ز گندم خوردن اینجا غم خوری تو
Ҷавобат чун гирифтӣ даври гардӣ
جوابت چون گرفتی دور گردی
Миёни ҷузву кули маъзӯри гардӣ
میان جزو و کل معذور گردی
Табиати ин замон каз ҳақ ҷудо кард
طبیعت این زمان کز حق جدا کرد
Ҳамаи карти аҷаб беиқтизо кард
همه کارت عجب بی اقتضا کرد
Чу шуд карти таба одам набошӣ
چو شد کارت تبه آدم نباشی
Дар ин ҷиноти ҳақ ҳамдам набошӣ
در این جنّات حق همدم نباشی
Дамодам кун назар дар сари гандум
دمادم کن نظر در سرّ گندم
Ки дар ҳар гандумӣ ғарқаст қулзум
که در هر گندمی غرقست قلزم
Агар асрори гандуми бози доне
اگر اسرار گندم باز دانی
Ту андари ҷисми худ ҳайрони Бамоне
تو اندر جسم خود حیران بمانی
Агар асрори гандуми дидаи боз
اگر اسرار گندم دیدهٔ باز
Ҳиҷоб сӯратаст аздидаҳи боз
حجاب صورتست ازدیدهٔ باز
Агар асрори гандум ҳам набӯдӣ
اگر اسرار گندم هم نبودی
Вуҷӯди кас дар ин олам набӯдӣ
وجود کس در این عالم نبودی
зи сари гандуми огаҳи нестии ҳин
ز سرّ گندم آگه نیستی هین
Назар бигушоу айни сӯратати байн
نظر بگشا و عین صورتت بین
зи сар то пои худ ӣнҷо назар кун
ز سر تا پای خود اینجا نظر کن
Дили худ аз намӯд ҷон хабар кун
دل خود از نمود جان خبر کن
Тўӣии он нуқтаи афтодаи зини роз
توئی آن نقطهٔ افتاده زین راز
Ки ӣнҷои миндидии аввалати боз
که اینجا میندیدی اوّلت باز
зи сари гандуми огоҳии надорӣ
ز سرّ گندم آگاهی نداری
Ки будӣ фари даргоҳии надорӣ
که بودی فرّ درگاهی نداری
Яқини дони гандуми ӣнҷои айни дидор
یقین دان گندم اینجا عین دیدار
Намӯд ишқ аз вай шуд падедор
نمود عشق از وی شد پدیدار
Яқини дони гандуми ӣнҷои сӯрати худ
یقین دان گندم اینجا صورت خود
Ки пайдо шуд аз ӯ ҳар нек ва ҳар бад
که پیدا شد از او هر نیک و هر بد
Яқини дони гандуми ӣнҷои сари фонӣ
یقین دان گندم اینجا سرّ فانی
Агар таркиби аввали боздонӣ
اگر ترکیب اوّل بازدانی
зи сӯрат дар нигари айни ҳақиқат
ز صورت در نگر عین حقیقت
Ки дар аъёни ту крдстии тариқат
که در اعیان تو کردستی طریقت
Басӯрат дрнгр то рози ёбӣ
بصورت درنگر تا راز یابی
Ту гум кардӣ ва ҳам ту бози ёбӣ
تو گم کردی و هم تو باز یابی
Басӯрат дар нигари таркиби сӯрат
بصورت در نگر ترکیب صورت
Ки маънии дорӣу анвоъи нурат
که معنی داری و انواع نورت
Биҳиштат эй надидаи ҳеҷ дрхўд
بهشتت ای ندیده هیچ درخود
Фрўмондии ъзозили ту дар сад
فروماندی عزازیل تو در سد
Биҳиштати дрдгшту ҷони намӯдор
بهشتت دردگشت و جان نمودار
Ҳиҷоби гандумат аз пеш бурдор
حجاب گندمت از پیش بردار
Ту дории сӯрату маънии Иблис
تو داری صورت و معنی ابلیس
Кунад ҳар лаҳза дар зоти ту талбис
کند هر لحظه در ذات تو تلبیس
Асири аўшдӣ дар ҳашт ҷинат
اسیر اوشدی در هشت جنت
Ки то вайрон кунад ҳам ҷону танат
که تا ویران کند هم جان و تنت
Биандеш ва фурӯ бишнос огоҳ
بیندیش و فرو بشناس آگاه
Шӯи ӣнҷо то ниндоздт аз роҳ
شو اینجا تا نیندازدت از راه