Яке пурсед азмнсўри ҳаллоҷ

یکی پرسید ازمنصور حلّاج

Ки эй бар фарқ маънӣ бӯда ту тоҷ

که ای بر فرق معنی بوده تو تاج

Аё донои рози ломаконӣ

ایا دانای راز لامکانی

Яқин донам ки ту роз наоне

یقین دانم که تو راز نهانی

Тўӣии султони сари лоязолӣ

توئی سلطان سرّ لایزالی

Маро баргӯӣ ин асрори ҳоле

مرا برگوی این اسرار حالی

Ки сари дӯсти аинҷогаҳ чаҳ бошад

که سرّ دوست اینجاگه چه باشد

Бигуфто саҷда кардан гар набошад

بگفتا سجده کردن گر نباشد

Гумон дар хотири вондишаҳ дар дил

گمان در خاطر واندیشه در دل

Ки то саҷда нагардад зуди ботил

که تا سجده نگردد زود باطل

Намоз онаст коинҷои рози бинӣ

نماز آنست کاینجا راز بینی

Яқини айни алъёнро бози бинӣ

یقین عین العیان را باز بینی

Намозати ончунон бояд зи асрор

نمازت آنچنان باید ز اسرار

Ки гирди хотири ту ҳеҷ такрор

که گردِ خاطرِ تو هیچ تکرار

Нагардад ҷузи яке андари яке бас

نگردد جز یکی اندر یکی بس

Валикин ин набошад сар ҳар кас

ولیکن این نباشد سرّ هر کس

Касе бояд ки ин асрор донад

کسی باید که این اسرار داند

Ки худ куллӣ вуҷӯд ёр донад

که خود کلّی وجود یار داند

Касе бояд ки бигузоради чунин ӯ

کسی باید که بگذارد چنین او

Ки бошад доимои айни алиқин ӯ

که باشد دائما عین الیقین او

Ки то айни яқини андари намозаш

که تا عین یقین اندر نمازش

Кунад восили зи яке корсозаш

کند واصل ز یکّی کارسازش

з дид дӯст дар яке наоне

ز دید دوست در یکی نهانی

Биёбад ӯ нишон бе нишоне

بیابد او نشان بی نشانی

Ҳузури ҷону дилро дар яке ӯ

حضور جان و دل را در یکی او

Худо бинад дар он тоъати яке ӯ

خدا بیند در آن طاعت یکی او

Биҷуз яке нагардад дар замираш

بجز یکی نگردد در ضمیرش

Ки яке бошад ӣнҷои дастгираш

که یکی باشد اینجا دستگیرش

Намози содиқони роз илоҳ аст

نماز صادقان راز اله است

Намози ошиқони дидор шоҳ аст

نماز عاشقان دیدار شاه است

Намози зоҳидӣ баҳр савобаст

نماز زاهدان بهر ثوابست

Агарчӣ андари ӣнҷо бас ҷавобаст

اگرچه اندر اینجا بس جوابست

Намози восилон аъён зотаст

نماز واصلان اعیان ذاتست

Ки ин маънии ҳақиқат бе сифотаст

که این معنی حقیقت بی صفاتست

Намозии кон намоз ошиқонаст

نمازی کان نماز عاشقانست

Чаҳ ҷои фаҳму ваҳму ҷисм ва ҷонаст

چه جای فهم و وهم و جسم و جانست

Нагунҷад ҳеҷ андар назд ҷонон

نگنجد هیچ اندر نزد جانان

Шроӣт ҳар касеро рози пинҳон

شرائط هر کسی را راز پنهان

Куҷои оради баҷо ӣнҷоӣ дорад

کجا آرد بجا اینجای دارد

Биҷузи онкас ки бошад соҳиби дард

بجز آنکس که باشد صاحبِ درد

Агар ту соҳиби дардӣ чу ҳайдар

اگر تو صاحب دردی چو حیدر

з ман дарёбу зини маънӣ ту бигузар

ز من دریاب و زین معنی تو بگذر

Намози ӣнҷо чу ҳайдар кард бояд

نماز اینجا چو حیدر کرد باید

Вале дар ишқи марди мард бояд

ولی در عشق مردِ مرد باید

Ки то ӣнҷои намозии ончунонаш

که تا اینجا نمازی آنچنانش

Кунад рӯзии ҳақиқати ҷони ҷонаш

کند روزی حقیقت جان جانش

Намоз ӯ ҳақиқати ҷони ҷон буд

نماز او حقیقت جان جان بود

Ки ҳайдари бишкии сурби аён буд

که حیدر بیشکی سرب عیان بود

Ҳамаи дунё баров бўдхошок

همه دنیا براو بودخاشاک

Мубини ҳайдари чунин ӣнҷои ту ҳошок

مبین حیدر چنین اینجا تو حاشاک

Ки ҳайдар буд асрори ҳақиқат

که حیدر بود اسرار حقیقت

Баёни шаръу анвори тариқат

بیان شرع و انوار طریقت

Намоз ӯ намозӣ буд доне

نماز او نمازی بود دانی

На ҳамчун дигарон феъли маъонӣ

نه همچون دیگران فعل معانی

Дар он дамгар ҳузури ёр будаш

در آن دم گر حضور یار بودش

Аён дар лӣси фии алдёр будаш

عیان در لیس فی الدّیار بودش

На дунё ва на уқборо бахотир

نه دنیا و نه عقبی را بخاطر

Бадаши ҷузи дӯст дар асрори зоҳир

بدش جز دوست در اسرار ظاهر

Ки аз поиши чунон пайкони алмос

که از پایش چنان پیکان الماس

Бурун карданду номади ҳеҷ васвос

برون کردند و نامد هیچ وسواس

Даруни хотираши ҳақ дар назар буд

درون خاطرش حق در نظر بود

Аз он ҳайдари зи сӯрати бихбр буд

از آن حیدر ز صورت بیخبر بود

Чунин кун гар кунӣ ӣнҷои намозат

چنین کن گر کنی اینجا نمازت

Ки то бошад турои доими иҷозат

که تا باشد ترا دائم اجازت

Дамии бинои ҷисму ҷон ва дил бош

دمی بینای جسم و جان و دل باش

На биноӣ намӯд об ва гул бош

نه بینای نمودِ آب و گِل باش

Бикбораҳи чунин мағрури гаштӣ

بیکباره چنین مغرور گشتی

Аз ӣнҷо чунки даври дўргштӣ

از اینجا چونکه دور دورگشتی

Ту пиндории ту наздикӣ , ту даврӣ

تو پنداری تو نزدیکی، تو دوری

Ки аз нафаси табиат дар ғурурӣ

که از نفس طبیعت در غروری

зи нафаси сӯрати ӣнҷои худ чаҳ дидӣ

ز نفس صورت اینجا خود چه دیدی

Ки ҷузи ранҷу бало чизе надидӣ

که جز رنج و بلا چیزی ندیدی

Чу ту сар бар замин ҳар дам наҳй ту

چو تو سر بر زمین هر دم نهی تو

Куҷо дод худовандии диҳии ту

کجا داد خداوندی دهی تو

Чўмрдон бош андари айни тоъат

چومردان باش اندر عین طاعت

Ки то беруни шӯии кул аз шақоват

که تا بیرون شوی کل از شقاوت

Дилати рокни хабар аз тоъати дӯст

دلت راکن خبر از طاعت دوست

Буруни оӣии дамӣ чун мағз аз пӯст

برون آئی دمی چون مغز از پوست

Дилатро кун хабар аз тоъати ёр

دلت را کن خبر از طاعت یار

Чаро ӣнҷои ту хуонеи роз бисёр

چرا اینجا تو خوانی راز بسیار

На онаст ончии андешӣдаи ту

نه آنست آنچه اندیشیدهٔ تو

Чаҳгар умрӣ бхўн гардӣда ту

چه گر عمری بخون گردیدهٔ تو

На чандон сол тоъат кард Иблис

نه چندان سال طاعت کرد ابلیس

Нмигнҷид дар ваии макру талбис

نمیگنجید در وی مکر و تلبیس

Вале ӯро зи худ бинӣ ки будаш

ولی او را ز خود بینی که بودش

Дар онсоъти зи ҳақ судӣ набӯдаш

در آنساعت ز حق سودی نبودش

Чу ӯ охир намӯд хештан дид

چو او آخر نمود خویشتن دید

Пас онгоҳии балои ҷон ва тан дид

پس آنگاهی بلای جان و تن دید

зи қурбат баъд меояд падедор

ز قربت بعد میآید پدیدار

Бар восил буд ин сари намӯдор

بر واصل بُوَد این سرّ نمودار

Ту қурбат кун аёнро ҳосили кул

تو قربت کن عیان را حاصل کل

Ки чун мардони шӯии ту восили кул

که چون مردان شوی تو واصل کل

На чун Иблиси худ байн бош ӣнҷо

نه چون ابلیس خود بین باش اینجا

Макун даъвии ту чун ӯ бош ӣнҷо

مکن دعوی تو چون او باش اینجا

Бмънӣ бошу тоъатро гузин ту

بمعنی باش و طاعت را گزین تو

Ки то ҳақи байни шӯии андари яқини ту

که تا حق بین شوی اندر یقین تو

Яқин бар хотири худ дордоӣм

یقین بر خاطر خود داردائم

Дилати роҳозри ҷони дори доим

دلت راحاضر جان دار دائم

Яқин бишнос ҳақро худ яқини ту

یقین بشناس حق را خود یقین تو

Намӯд аввалин ва охирин ту

نمود اوّلین و آخرین تو

Яқин бишносу доим дар фано бош

یقین بشناس و دائم در فنا باش

Чу ту гардии фанои айн бақо бош

چو تو گردی فنا عین بقا باش

зи тоъати як нафас ғофил машав ту

ز طاعت یک نفس غافل مشو تو

Дар аинднёи чунин бедил машав ту

در ایندنیا چنین بیدل مشو تو

Бтоът хуй кун монанди Иблис

بطاعت خوی کن مانند ابلیس

Вале гармӣ набошад макру талбис

ولی گرمی نباشد مکر و تلبیس

Аз он рӯ ӯ ҳамаи макру риё буд

از آن رو او همه مکر و ریا بود

Вале айни алъёнши мунтаҳо буд

ولی عین العیانش منتها بود

Бидид ӯ авҷи рифъати ҳамчуи ушшоқ

بدید او اوج رفعت همچو عشاق

Ки омад лаънатӣ дар кули офоқ

که آمد لعنتی در کل آفاق

На ҳамчун ӯ шӯи алои ҳамчу ӯ бош

نه همچون او شو الّا همچو او باش

Бтоът кардани хуб ва накӯ бош

بطاعت کردن خوب و نکو باش

зи тоъати ёбӣ ӣнҷо дид мардон

ز طاعت یابی اینجا دید مردان

зи тоъатгар ту мардӣ рух магардон

ز طاعت گر تو مردی رخ مگردان

Чу ӯ дар дори дунёи оқилии ту

چو او در دار دنیا عاقلی تو

зи худ берун шудаи баси бедилии ту

ز خود بیرون شده بس بیدلی تو

Дилу ҷонро мунаввар кун бнўрш

دل و جان را منوّر کن بنورش

зи тоъати ҷӯии аинҷогаҳи ҳузураш

ز طاعت جوی اینجاگه حضورش

Тамомат анбиё карданд тоъат

تمامت انبیا کردند طاعت

Сабурӣ кун хамӯшӣ кун қаноат

صبوری کن خموشی کن قناعت

Бкрднди ихтиёри андари сафоташ

بکردند اختیار اندر صفاتش

Казин ёбанд ӣнҷогоҳи зотш

کزین یابند اینجاگاه ذاتش

Дамӣ тоъат бааст азкли олам

دمی طاعت بهست ازکلّ عالم

Ки файз нур мебахшад дамодам

که فیض نور میبخشد دمادم

Дамӣ тоъат бааст аз ҳашт ҷинат

دمی طاعت بهست از هشت جنّت

Ки аъёнаст дар ваии нури қурбат

که اعیانست در وی نور قربت

Дамии ту тоъату фармони ҳақ бар

دمی تو طاعت و فرمان حق بر

зи ҷумлаи зарраҳо ӣнҷои хабар бар

ز جمله ذرّهها اینجا خبر بر

Буд тоъат кам озории мардум

بود طاعت کم آزاری مردم

Чунин кун то нагардӣ дар балои гум

چنین کن تا نگردی در بلا گم

Буд тоъати ҳамаи фармони ббрдн

بود طاعت همه فرمان ببردن

Чу фармон ояд онгаҳ ҷони супурдан

چو فرمان آید آنگه جان سپردن

Буд тоъати ҳамаи таслим бӯдан

بود طاعت همه تسلیم بودن

Або ӯ гуфтан ва бо ӯ шунидан

ابا او گفتن و با او شنودن

зи роз ӯ кас огоҳӣ надорад

ز راز او کس آگاهی ندارد

Яқини майдон ки онкас роз дорад

یقین میدان که آنکس راز دارد

Ки ҷони оради фидоӣ рӯй ҷонон

که جان آرد فدای روی جانان

Срондозди миёни кӯии ҷонон

سراندازد میان کوی جانان

Бакули даст аз худу олами Фрўшўӣ

بکل دست از خود و عالم فروشوی

Бизан охир чу мардони мари яке гӯй

بزن آخر چو مردان مر یکی گوی

Чу гўӣӣ бош таслими андари ин хок

چو گوئی باش تسلیم اندر این خاک

Ки чун гўӣисти ӣнҷои айни афлок

که چون گوئیست اینجا عین افلاک

Нмибинӣ ки ӣнҷои дрсҷўдст

نمیبینی که اینجا درسجودست

Ҳамеша ошиқи он буд будаст

همیشه عاشق آن بود بودست

Бар гардонаст доим дар суҷудаш

بر گردانست دائم در سجودش

Ки бўӣӣ бардааст аз буд будаш

که بوئی برده است از بود بودش

Ту чун ӯ бош доим дар сФотў

تو چون او باش دائم در صفاتو

Ки бошӣ дар миёни андари лақои ту

که باشی در میان اندر لقا تو

Машав худ низ чун шайтони макор

مشو خود نیز چون شیطان مکّار

Чу мардон бош дар ҳақи шӯ кам озор

چو مردان باش در حق شو کم آزار

Кам озорӣ бааст аз малики олам

کم آزاری بهست از ملک عالم

Каси коинҷо наад бар риши марҳам

کس کاینجا نهد بر ریش مرهم

Набошад беҳтар аз халқи хуши ӣнҷо

نباشد بهتر از خُلق خوش اینجا

Намӯд ҷисм ва ҷон дорад мусаффо

نمود جسم و جان دارد مصفّا

Дамии бодӯсти дрхлўт ту биншин

دمی بادوست درخلوت تو بنشین

Агар ту марди розии ҷумлаи ҳақи байн

اگر تو مرد رازی جمله حق بین

Чу ғайриӣ нест ӣнҷои пас чаро ту

چو غیری نیست اینجا پس چرا تو

Чу диқи гирони зании ин моҷарои ту

چو دق گیران زنی این ماجرا تو

Чу ғайриӣ нест ӣнҷои ҷумлаи ҷононст

چو غیری نیست اینجا جمله جانانست

Чаро зоти ту ҳар дам навъ гардонаст

چرا ذات تو هر دم نوع گردانست

Чу ғайриӣ нест як байн бош ӣнҷо

چو غیری نیست یک بین باش اینجا

Макун чандини фиғон эй марди шайдо

مکن چندین فغان ای مرد شیدا

Худо донад ки ӯ мари ҷумла ӯ буд

خدا داند که او مر جمله او بود

Бснъи хеш ӯ хубу накӯ буд

بصُنع خویش او خوب و نکو بود

Ҳар он чизе ки ӣнҷо шуд ҳақоиқ

هر آن چیزی که اینجا شد حقایق

Ба натавонад касе ӣнҷои дақоиқ

به نتواند کسی اینجا دقایق

Гирифтан чун ҳама худ ӯст кас нест

گرفتن چون همه خود اوست کس نیست

Биҷуз ӯ дар дарунати ҳеҷ кас нест

بجز او در درونت هیچ کس نیست

Биҷуз ӯ ҳеҷ дигар ғайр набӯд

بجز او هیچ دیگر غیر نبود

Агарчӣ пеши восил сайр набӯд

اگرچه پیش واصل سیر نبود

Чгўими ин ҳамаи айни румузот

چگویم این همه عین رموزات

Ки то заррот гардад ҷумла дар зот

که تا ذرات گردد جمله در ذات

Ҳамаи зарроту зоти андари дил ва ҷонаст

همه ذرّات و ذات اندر دل و جانست

Вале ин роз аз авбош пинҳонаст

ولی این راز از اوباش پنهانست

Муҳаққиқ бош ва ин айни алиқини байн

محقق باش و این عین الیقین بین

Дилу ҷони аввалин ва охирин байн

دل و جان اوّلین و آخرین بین

Муҳаққиқ бошу ҷону дил бар андоз

محقق باش و جان و دل بر انداز

Агрмрди раҳе чун шамъи бгдоз

اگرمرد رهی چون شمع بگداز

Фанои маҳзи шӯ чун ҷумлаи мардон

فنای محض شو چون جمله مردان

Бикбораҳи ту худ озоди гардон

بیکباره تو خود آزاد گردان

Фаноӣ маҳз бош ва хуррамӣ кун

فنای محض باش و خرّمی کن

Даруни тест чун ӯ ҳамдамӣ кун

درون تست چون او همدمی کن

Чронодону саргардони чунинӣ

چرانادان و سرگردان چنینی

Аз он зини рози кул рамзӣ набинӣ

از آن زین راز کل رمزی نبینی

Ки худ бинӣ ва давр афтодӣ аз ҳақ

که خود بینی و دور افتادی از حق

Ту ноҳақро мадони аинҷоигаҳи ҳақ

تو ناحق را مدان اینجایگه حق

Чу ҷуз ҳақ нест ҳам ботили мубини ту

چو جز حق نیست هم باطل مبین تو

Намӯд зоти кулро бозбини ту

نمود ذات کل را بازبین تو

Бигӯ то кӣ чунин охири ту эй мард

بگو تا کی چنین آخر تو ای مرد

Чунин бошӣ блошки андари ин дард

چنین باشی بلاشک اندر این درد

Дамии дармон ҷон кун то босрор

دمی درمان جان کن تا باسرار

Ғами вдрди азнҳод хеш бурдор

غم ودرد ازنهاد خویش بردار

Даво кун хештанро пеш аз марг

دوا کن خویشتن را پیش از مرگ

Дўоӣӣ нест ошиқро ба аз тарк

دوائی نیست عاشق را به از ترک

Бикун тарки ҳамаи тодўсти гардӣ

بکن ترک همه تادوست گردی

Чаро чандин бигард пӯсти гардӣ

چرا چندین بگرد پوست گردی

Бикун тарки вуҷӯди хеши зинҳор

بکن ترک وجود خویش زنهار

Ки дар инаст бишки ҷумлаи асрор

که در این است بیشک جمله اسرار

Агар ту тарки худгирӣ хдоӣӣ

اگر تو ترک خود گیری خدائی

Чаро чандини ту дар айни блоӣӣ

چرا چندین تو در عین بلائی

Ту тарки хеши гиру ҷони асрор

تو ترک خویش گیر و جان اسرار

Мунаввари дон ҳамчун моҳи анвор

منوّر دان همچون ماه انوار

Ту тарки хеши гиру сӯрати худ

تو ترک خویش گیر و صورت خود

Раҳо кун то шавад маҳв аз балои ҳад

رها کن تا شود محو از بلا حد

Ту чун мардони раҳи айни фанои шӯ

تو چون مردان ره عین فنا شو

Агар бошад миёни сад балои шӯ

اگر باشد میان صد بلا شو

Ки чун Мансури роҳат дар бало дид

که چون منصور راحت در بلا دید

з гуфт худ яке лаҳза нигарадед

ز گفت خود یکی لحظه نگردید

Чунон биниҳода бад дар пеши худ ӯ

چنان بنهاده بد در پیش خود او

Ки фонӣаст куллӣ дар аҳад ӯ

که فانی است کلّی در احد او

Биҷуз худ менадиду хеш ҳақ дошт

بجز خود میندید و خویش حق داشت

Бики раҳи пардаро аз пеши бардошт

بیک ره پرده را از پیش برداشت

Чу ту дар пардаи худ гум шудӣ боз

چو تو در پردهٔ خود گم شدی باز

Куҷои бинӣ чу ӯ анҷому оғоз

کجا بینی چو او انجام و آغاز

Ту чун ӯ кӣ шӯй то ҳақ бибинӣ

تو چون او کی شوی تا حق ببینی

Чу шайтонӣ ки доим дар камӣнӣ

چو شیطانی که دائم در کمینی

Ҳамеи худро баҳақ аз худ фурӯи шӯй

همی خود را بحق از خود فرو شوی

Фурӯи рӯ онгаҳе дар тӯй ҳар тӯй

فرو رو آنگهی در توی هر توی

Чу беруни оӣӣ аз паргори парда

چو بیرون آئی از پرگار پرده

Намӯд ҷумлагӣ бар бодаи барда

نمود جملگی بر باده برده

Мада бар боди умри зиндагонӣ

مده بر باد عمر زندگانی

Ки то ин розро куллӣ бадоне

که تا این راز را کلّی بدانی

Бисӯзон парда буд вуҷӯдат

بسوزان پردهٔ بود وجودت

Бик раҳ кун ту пайдо буд будат

بیک ره کن تو پیدا بود بودت

зи дори лобаи алои бози шӯи ло

ز دار لابه الّا باز شو لا

Ки тогрдии муназзаҳ дар мубарро

که تاگردی منزّه در مبرّا

Мубарро шӯи зи ҷуфту ҷону фарзанд

مبرّا شو ز جفت و جان و فرزند

Ки то бгшоӣӣ аз ҳам инчунин банд

که تا بگشائی از هم اینچنین بند

Мубарро шӯи ту чун мардони дайни дор

مبرّا شو تو چون مردان دین دار

з буд хештани якбораи безор

ز بود خویشتن یکباره بیزار

Фанои багазину баси айни бақои байн

فنا بگزین و بس عین بقا بین

Ҳамаи ашёи ту дар айни фанои байн

همه اشیا تو در عین فنا بین

Дамӣ аз худ фанои шӯ эй дили риш

دمی از خود فنا شو ای دل ریش

Бики раҳи ҷумларо бурдор аз пеш

بیک ره جمله را بردار از پیش

Назар кун ибтидо ва интиҳо ёб

نظر کن ابتدا و انتها یاب

Ҳамаи гмгштаҳ дар айн худо ёб

همه گمگشته در عین خدا یاب

Назар кун зотро дар худ аёни байн

نظر کن ذات را در خود عیان بین

Вуҷӯди худ камоли ҷовдони байн

وجود خود کمال جاودان بین

Тўхўоҳӣ буд бо ҳақи ҷовдона

توخواهی بود با حق جاودانه

Биҷузи ҳақи ҷумларо майдони баҳона

بجز حق جمله را میدان بهانه

Баҳонаи дони ту ин донаи вуҷӯдат

بهانه دان تو این دانه وجودت

Аз ин гуфторҳо охир чаҳ судат

از این گفتارها آخر چه سودت

Чаҳ мегӯям дамодами сари асрор

چه میگویم دمادم سرّ اسرار

Вале хуши хуфта дар хоби пиндор

ولی خوش خفتهٔ در خواب پندار

Турои пиндори саргардон чунин кард

ترا پندار سرگردان چنین کرد

Ки афтодӣ чунин дар айни ин дард

که افتادی چنین در عین این درد

Турои пиндори мисўзди ботш

ترا پندار میسوزد بآتش

Ки саргардон шудӣ аз табъи нохуш

که سرگردان شدی از طبع ناخوش

Турои пиндор гмраҳ кард ӣнҷо

ترا پندار گمره کرد اینجا

Надонистӣ зи сари аўҳўидо

ندانستی ز سرّ اوهویدا

Турои пиндор хорӣ менамояд

ترا پندار خواری مینماید

Чу гўӣии дмбдм ӣнҷо рибоед

چو گوئی دمبدم اینجا رباید

Ту пиндорӣ ки ҳастӣ дар хушии ту

تو پنداری که هستی در خوشی تو

Чаҳ майдонӣ ки айни оташии ту

چه میدانی که عین آتشی تو

Бигардат оташ сӯзон гирифтаст

بگردت آتش سوزان گرفتست

Аз он ҷону дилат андар гирифтаст

از آن جان و دلت اندر گرفتست

Аз ин дӯзахи сӯии ҷинати шӯии хуш

از این دوزخ سوی جنّت شوی خوش

Нишин то растгори оӣии зи оташ

نشین تا رستگار آئی ز آتش

Биёбӣ ва бакул бошӣ ту дидор

بیابی و بکل باشی تو دیدار

Нагардад гирди ту ӣнҷои пиндор

نگردد گرد تو اینجای پندار

Яке бинии ҷалоли дӯсти аъён

یکی بینی جلال دوست اعیان

Буд ӣнҷои пидоӣӣу пинҳон

بود اینجای پیدائی و پنهان

Лақо дар ҷинатаст ва дид аллоҳ

لقا در جنّت است و دید اللّه

Ки то ёбӣ дар ӣнҷои қул ҳўи аллоҳ

که تا یابی در اینجا قل هو اللّه

Дар ин маънӣ ки ман гуфтам шаккӣ нест

در این معنی که من گفتم شکی نیست

Ки дар ҷинат ба ҷузи аллоҳ яке нест

که در جنّت به جز اللّه یکی نیست

Яке бошад агар худ ҳур бошад

یکی باشد اگر خود حور باشد

Саросар дар бар ту нур бошад

سراسر در بر تو نور باشد

Ҳамаи нуру сафо онгаҳ лқоист

همه نور و صفا آنگه لقایست

Нмўдонбёу аўлёист

نمودانبیا و اولیایست

Набошад марги алои зиндагонӣ

نباشد مرگ الّا زندگانی

Муҳаққиқро бақои ҷовдонӣ

محقّق را بقای جاودانی

Буд лекин агар марди раҳеи ту

بود لیکن اگر مرد رهی تو

Бмънӣ ва басӯрат огаҳии ту

بمعنی و بصورت آگهی تو

Ндонӣ кин баёнҳо чист охир

ندانی کین بیانها چیست آخر

Мари ин таҳқиқи кул бо кист охир

مر این تحقیق کل با کیست آخر

Мари ин таҳқиқ онкас ёфт ӣнҷо

مر این تحقیق آنکس یافت اینجا

Ки бедидор худ бишитофт ӣнҷо

که بی دیدار خود بشتافت اینجا

Турои неку бадӣ яксон намӯдаш

ترا نیک و بدی یکسان نمودش

Талаб кард аз ҳақиқат буд будаш

طلب کرد از حقیقت بود بودش

Чу сари кори худ ӣнҷоӣ бишнохт

چو سرّ کار خود اینجای بشناخت

Бшкронаҳ намӯд хеш дар бохт

بشکرانه نمود خویش در باخت

Агар худро бибозӣ ҳамчуи Мансур

اگر خود را ببازی همچو منصور

Биҳишти ҷовдони бинии ту бо ҳур

بهشت جاودان بینی تو با حور

Дару девори ҷинат аз ҳаётаст

در و دیوار جنّت از حیاتست

Дар аинҷогаҳи аён нур зотаст

در اینجاگه عیان نور ذاتست

Сифоти ӣнҷо чу як арзани намояд

صفات اینجا چو یک ارزن نماید

Ки онҷои зоти кули равшани намояд

که آنجا ذات کل روشن نماید

Нагунҷад ҳеҷ ҷузи дидори таҳқиқ

نگنجد هیچ جز دیدار تحقیق

Касе кӯро буд ин рози таҳқиқ

کسی کو را بود این راز تحقیق

Хушо Андам ки дар ҷинати худованд

خوشا آندم که در جنّت خداوند

Кушода бошад андари дидаҳо банд

گشاده باشد اندر دیدهها بند

Намояди зотро зарроти маънӣ

نماید ذات را ذرّات معنی

Нагунҷад ҳеҷ дар гуфтори даъвӣ

نگنجد هیچ در گفتار دعوی

Аёнаст ин баён то назд дидор

عیانست این بیان تا نزد دیدار

Агар бошад бҷони ӣнҷои харидор

اگر باشد بجان اینجا خریدار

Аёнаст ин баён бо восили ӣнҷо

عیان است این بیان با واصل اینجا

Агар кардаст онроҳосли ӣнҷо

اگر کردست آنراحاصل اینجا

Аёнаст ин баён аз ман ту бишинав

عیانست این بیان از من تو بشنو

Бар ин гуфтор агар мардии ту бгрў

بر این گفتار اگر مردی تو بگرو

Ту худ мебинӣу даврии зи ҷинат

تو خود میبینی و دوری ز جنّت

зи қурбати рафта дар айни меҳнат

ز قربت رفتهٔ در عین محنت

Чу ҷинати дрнмоз ӣнҷо надидӣ

چو جنّت درنماز اینجا ندیدی

Дамии ӣнҷои баҳақи минорсидӣ

دمی اینجا بحق مینارسیدی

Куҷои ёбӣ ва кӣ донеи ту асрор

کجا یابیّ و کی دانی تو اسرار

Ки ин дами монда дар айни гуфтор

که این دم ماندهٔ در عین گفتار

Гирифтори вуҷӯди худ шдстӣ

گرفتار وجود خود شدستی

Бимонада ин чунин дар бути парастӣ

بمانده این چنین در بت پرستی

Раҳо кун ҷумла то ҷумлаи ту гардӣ

رها کن جمله تا جمله تو گردی

Агар кардӣ чунин озоду фардӣ

اگر کردی چنین آزاد و فردی

Раҳо кун ҷумла ва дар ҳақи фанои шӯ

رها کن جمله و در حق فنا شو

Дамодами сари раббонӣ ту бишинав

دمادم سرّ ربّانی تو بشنو

Фанои болои ҷинат омада дид

فنا بالای جنّت آمده دید

Агарчӣ гӯши ту бисёр бишунид

اگرچه گوش تو بسیار بشنید

Заҳри чизе вале ин сар ндонӣ

زهر چیزی ولی این سرّ ندانی

Бкомии ин баён аз мо бадоне

بکامی این بیان از ما بدانی

Ки дар болои ҳафт афлоку анҷум

که در بالای هفت افلاک و انجم

Кунӣ буд вуҷӯдатро яқини гум

کنی بود وجودت را یقین گم

Чу ғайриӣ дрнгнҷди он замонат

چو غیری درنگنجد آن زمانت

Яке бинии макин ва ҳам маконат

یکی بینی مکین و هم مکانت

з на тоқу зи чори арқон мо бош

ز نه طاق و ز چار ارکان ما باش

Ту худ ӣнҷои аёни андари бқобош

تو خود اینجا عیان اندر بقاباش

Гузар кун зончаҳ мебинӣ бадунё

گذر کن زانچه میبینی بدنیا

Ки тогрдии зи айни зоти якто

که تاگردی ز عین ذات یکتا

Гузар кун то биҳишти ҷовдонӣ

گذر کن تا بهشت جاودانی

Бибинӣ қадари худ ӣнҷои бадоне

ببینی قدر خود اینجا بدانی

Гузар кун аз нишемангоҳи ғӯлон

گذر کن از نشیمنگاه غولان

Аз ин дунёи вуҷӯди хеши бурҳон

از این دنیا وجود خویش برهان

Бигӯ то чанд дар мотами дарии ту

بگو تا چند در ماتم دری تو

Сазадгар парда аз ҷами брдрии ту

سزد گر پرده از جم بردری تو

Бигӯ то чанд бошӣ ғмхўри хеш

بگو تا چند باشی غمخور خویش

Нмиёбӣ дар ӣнҷои ғмхўри хеш

نمییابی در اینجا غمخور خویش

Ҷаҳони ҷони туро ӣнҷо бурунаст

جهان جان ترا اینجا برونست

Аз он пайвастаи карти божгўнст

از آن پیوسته کارت باژگونست

зи худ то чанд бошӣ дар балои зор

ز خود تا چند باشی در بلا زار

Агар мардии вуҷӯд хеш бигзор

اگر مردی وجود خویش بگذار

зи баҳри хештан дар банд монадӣ

ز بهر خویشتن در بند ماندی

Дар ин гирдоби ғами комии нрондӣ

در این گرداب غم کامی نراندی

Дамодами михўрии мари захм бар дил

دمادم میخوری مر زخم بر دل

Бимонадӣ дар ниҳоди рози мушкил

بماندی در نهاد راز مشکل

Ки бигушоед туро аинҷоигаҳи роз

که بگشاید تو را اینجایگه راز

Дамодам мекунӣ чун мурғи парвоз

دمادم میکنی چون مرغ پرواز

Чу мурғӣ дар қафас монадӣ гирифтор

چو مرغی در قفس ماندی گرفتار

Ту мондаи давр аз аъёни дилдор

تو مانده دور از اعیان دلدار

Дар ин зиндони тўӣии айни қафас ро

در این زندان توئی عین قفس را

Нмиёбӣ дар ӣнҷои пеш ва пас ро

نمییابی در اینجا پیش و پس را

Дар ин зиндон аҷаб монадӣ чу дуздон

در این زندان عجب ماندی چو دزدان

Бимонадӣ зору саргардону ҳайрон

بماندی زار و سرگردان و حیران

зи ҳайрати дмбдм хӯн шуд дили риш

ز حیرت دمبدم خون شد دل ریش

Бимонадӣ оҷизу мискину бихўиш

بماندی عاجز و مسکین و بیخویش

Наяндешӣ ту зини зиндони дамии ёр

نیندیشی تو زین زندان دمی یار

Ки мондстии чунин дар гири вдри дор

که ماندستی چنین در گیر ودر دار

Дар ин зиндон чаро хўорўи ҳазинӣ

در این زندان چرا خوارو حزینی

Мақоми ҷовдон ӣнҷо набинӣ

مقام جاودان اینجا نبینی

Мақоми ҷовдони андари дили тест

مقام جاودان اندر دلِ تست

Биҳишти нақди ӣнҷои ҳосили тест

بهشت نقد اینجا حاصل تست

Чу ту бетоъатӣ дар ҳукми ҷаббор

چو تو بی طاعتی در حکم جبّار

Бмондстӣ дар аинҷогаҳи гирифтор

بماندستی در اینجاگه گرفتار

Агар тоъат кунӣ берун барандат

اگر طاعت کنی بیرون برندت

Чу мардони аён халъат диҳандат

چو مردان عیان خلعت دهندت

Касе ӣнҷои нишон дӯст дорад

کسی اینجا نشان دوست دارد

Ки дар зиндон ӯ тоъат гузорад

که در زندان او طاعت گذارد

Касе кини айн тоъат дид ва бишнохт

کسی کین عین طاعت دید و بشناخت

зи шавқи тоъати ӣнҷои гоҳи бгдохт

ز شوق طاعت اینجا گاه بگداخت

Мисоли шукри андари оби ширин

مثال شکّر اندر آب شیرین

Шуда дарёфт андари ишқи тамкин

شده دریافت اندر عشق تمکین

Дило тоъат кун ва магзар зи тоъат

دلا طاعت کن و مگذر ز طاعت

Ба узри онкии дории иститоат

به عذر آنکه داری استطاعت

Дило тоъат гузин дар охири кор

دلا طاعت گزین در آخر کار

Чўҳстии андари ин дунёи ту бекор

چوهستی اندر این دنیا تو بیکار

Дило тоъат гузин монанди мардон

دلا طاعت گزین مانند مردان

Савоби тоъати ӣнҷо рӯй ҷонон

ثواب طاعت اینجا روی جانان

Бибин монанди эшон чун надидӣ

ببین مانند ایشان چون ندیدی

зи ҷумла дар нигар то чун раседӣ

ز جمله در نگر تا چون رسیدی