Вуҷӯдат дар сифот нур гардонаст

وجودت در صفات نور گردانست

Агар ёбии ҳақиқати ҷони ҷононст

اگر یابی حقیقت جان جانانست

Сифот ҳарчӣ ёбии андари ӣнҷо

صفات هرچه یابی اندر اینجا

зи тақвои ҷумларо бинии мусаффо

ز تقوی جمله را بینی مصفّا

Сифоти ҷисми ёбии қӯти дил

صفات جسم یابی قوّت دل

Муроди дил шуда аз ваии бҳосл

مراد دل شده از وی بحاصل

Сифоти ҷон назар кун маънии зот

صفات جان نظر کن معنی ذات

Фитодаи нур ӯ бар ҷумлаи заррот

فتاده نور او بر جمله ذرّات

Сифоти ҷумлаи ашё бар ту пайдост

صفات جمله اشیا بر تو پیداست

Ҳақиқати зот дар ҷонат ҳувайдост

حقیقت ذات در جانت هویداست

Сифоти офтоб рӯҳ мебайн

صفات آفتاب روح میبین

Ки оғозат аз ин бад дар нахустин

که آغازت از این بُد در نخستین

Сифот моҳ бингар дар дарунат

صفات ماه بنگر در درونت

Ки нур ӯст дар ҷони раҳнамӯнат

که نور اوست در جان رهنمونت

Сифот муштарӣ бингар зи ботин

صفات مشتری بنگر ز باطن

Агар мард раҳе бигузар зи ботин

اگر مرد رهی بگذر ز باطن

Сифоти Зуҳра дар шамсу қамари байн

صفات زهره در شمس و قمر بین

Ҳақиқати кавкабонро сари басари байн

حقیقت کوکبان را سر بسر بین

Сифоти ҷумлагии андари ту мавҷӯд

صفات جملگی اندر تو موجود

Буд бишки тўӣии дидори маъбуд

بود بیشک توئی دیدار معبود

Сифот ҳарчӣ ёбии сӯии афлок

صفات هرچه یابی سوی افلاک

Ҳама пайдост дар ту хуфтаи брхок

همه پیداست در تو خفته برخاک

Сифоти рӯҳро дар дил назар кун

صفات روح را در دل نظر کن

Дар ӯ пайдои ҳақиқати сар басар кун

در او پیدا حقیقت سر بسر کن

Сифоти хешро андари қалами байн

صفات خویش را اندر قلم بین

Вуҷӯдати бишкии айни адами байн

وجودت بیشکی عین عدم بین

Сифоти арш дар ҷонаст ва дар дил

صفات عرش در جانست و در دل

Шудаи нураши яқин дар ҷумлаи ҳосил

شده نورش یقین در جمله حاصل

Сифот арш ҷисмаст то бадоне

صفات عرش جسمست تا بدانی

Дар ӯ пайдои ҳамаи рози маъонӣ

در او پیدا همه راز معانی

Сифоти ҷинату ҳурони яқини байн

صفات جنّت و حوران یقین بین

Сифоти дӯзах аз байни алқрини байн

صفات دوزخ از بین القرین بین

Сифоти оташ аз нураст бингар

صفات آتش از نورست بنگر

Мари ин сар ҷумла машҳураст бингар

مر این سر جمله مشهورست بنگر

Сифоти бод мавҷӯдаст дар ту

صفات باد موجود است در تو

Яқини рӯҳ маъбудаст дар ту

یقینِ روحِ معبود است در تو

Сифот об бингар дар рагу пӯст

صفات آب بنگر در رگ و پوست

Гирифта дар дарунати тӯй бар туаст

گرفته در درونت توی بر توست

Сифоти хок чун пайдост дар тан

صفات خاک چون پیداست در تن

Ки худ дар хоки дории айни маскан

که خود در خاک داری عین مسکن

Сифот кӯҳ бингар ҷисми худ байн

صفات کوه بنگر جسم خود بین

Машав эй дӯсти андари рози худ байн

مشو ای دوست اندر راز خود بین

Сифот баҳр бингар дар дарунат

صفات بحر بنگر در درونت

Садаф дар ҷавҳари ӣнҷои раҳнамӯнат

صدف در جوهر اینجا رهنمونت

Сифоти ин ҳама чун ёфтӣ боз

صفات این همه چون یافتی باز

Ҳиҷобаст ин ҳама аз худ барандоз

حجابست این همه از خود برانداز

Чу дар хилват надонист ӯ ки чунаст

چو در خلوت ندانست او که چونست

Ҳақиқати ишқи байн кӯ раҳнамӯнаст

حقیقت عشق بین کو رهنمونست

Чу дар хилват надидӣ рози ҷонон

چو در خلوت ندیدی راز جانان

Тўӣии анҷом бо оғози ҷонон

توئی انجام با آغاز جانان

Дар ин хлўтсрои ҷону дили худ

در این خلوتسرای جان و دل خود

Фанои шӯ то биёбӣ ҳосили худ

فنا شو تا بیابی حاصل خود

Дар ин хлўтгаҳи ҷонон ки ҳастӣ

در این خلوتگه جانان که هستی

Бути нафас ва ҳаво башикан ки рстӣ

بت نفس و هوا بشکن که رستی

МсФӣ кун дилу ҷони ҳамчуи вай низ

مصفّی کن دل و جان همچو وی نیز

Назар ки ҷумларо арвоҳу ҳӣ низ

نظر که جمله را ارواح و حَی نیز

Назар кун дар дил ва дарёб бичўн

نظر کن در دل و دریاب بیچون

Дарунро бо бурун бигрифта дар хӯн

درون را با برون بگرفته در خون

Дар он хӯнаст бишки ҷавҳари дӯст

در آن خونست بیشک جوهر دوست

Намӯда нури худ дар мағз ва дар пӯст

نموده نور خود در مغز و در پوست

Сафоӣ дил бааст аз нури хуршед

صفای دل بهست از نور خورشید

Ки хоҳад буд мари ин нури ҷовид

که خواهد بود مر این نور جاوید

Сафои дил талаб кун аз маъонӣ

صفای دل طلب کن از معانی

Агарчӣ қадари ин ҷавҳар ндонӣ

اگرچه قدر این جوهر ندانی

Чу ҳсн қалб дидӣ сӯии ҷони шӯ

چو حِصن قلب دیدی سوی جان شو

Нидои сари раббонӣ ту бишинав

ندای سرّ ربانی تو بشنو

Висоли дил талаб кун дар даруни ту

وصال دل طلب کن در درون تو

Ки ҷон хоҳад шудан ин раҳнамӯни ту

که جان خواهد شدن این رهنمون تو

Ҳақиқати ҷони шинос ва ёр бингар

حقیقت جان شناس و یار بنگر

Ки аз ҷони бози ёбии сари Акбар

که از جان باز یابی سرّ اکبر

Тўӣӣ дар хилвати дили бозмонда

توئی در خلوت دل بازمانده

Надидаи роз дар дили бози монда

ندیده راز در دل باز مانده

Дар ин хилват агар кажи байни шӯии ту

در این خلوت اگر کژ بین شوی تو

Наёбӣ мари чунин сари қўитў

نیابی مر چنین سرّ قویتو

Аё солик ки дории хилвати дил

ایا سالک که داری خلوت دل

Чаҳ кардӣ оқибати ӣнҷои ҳосил

چه کردی عاقبت اینجای حاصل

Аё солик ки дории хилвати ҷон

ایا سالک که داری خلوت جان

Вуҷӯди хештан дигар маранҷон

وجود خویشتن دیگر مرنجان

Фанои шӯ то бақо ояд ба пешат

فنا شو تا بقا آید به پیشت

Чаро ту монда дар куфру кешат

چرا تو ماندهٔ در کفر و کیشت

Фанои шӯ то бақои ёбии саросар

فنا شو تا بقا یابی سراسر

Агар марди раҳе аз хеши брхўр

اگر مرد رهی از خویش برخَور

зи худ осӯдаи шӯ бе ранҷи мари кас

ز خود آسوده شو بی رنج مر کس

Дар ӣнҷои як замони фарёди худ рас

در اینجا یک زمان فریاد خود رس

зи худ осӯдаи шӯ эй марди дарвеш

ز خود آسوده شو ای مرد درویش

Ҳақиқати марҳамӣ на бар дили риш

حقیقت مرهمی نه بر دل ریش

зи худ осӯдаи шӯ дар кули аҳвол

ز خود آسوده شو در کل احوال

Раҳо кун зуҳд бо солуси афъол

رها کن زهد با سالوس افعال

зи худ осӯдаи шӯ то коми ёбӣ

ز خود آسوده شو تا کام یابی

Раҳо кун нанг то мари номи ёбӣ

رها کن ننگ تا مر نام یابی

зи худ осӯдаи шӯи андар фано кӯш

ز خود آسوده شو اندر فنا کوش

Магӯ бисёр дар ҷон бош хомӯш

مگو بسیار در جان باش خاموش

зи худ осӯдаи шӯи бирнҷи ӣнҷо

ز خود آسوده شو بیرنج اینجا

Назар кун бишкии мари ганҷи ӣнҷо

نظر کن بیشکی مر گنج اینجا

зи худ осӯдаи шӯи вази нори брхўр

ز خود آسوده شو وز نار برخَور

Ки дории ҳам ту моҳ ва ҳам ту ахтар

که داری هم تو ماه و هم تو اختر

зи худ осӯдаи шӯ монанди мардон

ز خود آسوده شو مانند مردان

Худ аз ин ранҷи тани озоди гардон

خود از این رنج تن آزاد گردان

Ту худ осӯдаи шӯ эй рози дида

تو خود آسوده شو ای راز دیده

Ки гум кардӣ дили андари бози дида

که گم کردی دل اندر باز دیده

Биҷузи ҷонони мубин дар пардаи дил

بجز جانان مبین در پردهٔ دل

Ки ӯ бади бишкӣ гум карда дил

که او بُد بیشکی گم کردهٔ دل

Дар ин манзил чу ту бо ҷисми гардӣ

در این منزل چو تو با جسم گردی

Дўӣӣ бурдорӣ онгоҳии ту фардӣ

دوئی برداری آنگاهی تو فردی

Дар ин манзили яке байн ва яке шӯ

در این منزل یکی بین و یکی شو

Мари ин гуфтор аз яке ту бишинав

مر این گفتار از یکّی تو بشنو

Ҳамаи мардони раҳи андар бар тест

همه مردانِ ره اندر برِ تست

Ндонӣ инки ишқати раҳбари тест

ندانی اینکه عشقت رهبرِ تست

Румузи ин баён наз ақлу тақлид

رموز این بیان نز عقل و تقلید

Ки ин маънӣ бичишам сар тавон дид

که این معنی بچشم سِر توان دید

Туоне дид ин маънии ту аз ҷон

توانی دید این معنی تو از جان

Басӯрат менаёяд рости ин дон

بصورت مینیاید راست این دان

Бмънӣ ҳар ки ӣнҷои рози раҳи барад

بمعنی هر که اینجا رازِ ره برد

Раҳи маънии зи ишқ дӯст биспурад

رهِ معنی ز عشق دوست بسپرد

Бхлўтгоаҳ ҷон бинишаст аввал

بخلوتگاهِ جان بنشست اوّل

Ки то шуд ҷисм бо ҷонати мубаддил

که تا شد جسم با جانت مبدّل

Чу ҷисмат ҷон шуду ҷони роҳбршд

چو جسمت جان شد و جان راهبرشد

Ҳақиқати ҷисм бехавф ва хатар шуд

حقیقت جسم بی خوف و خطر شد

Туро то хавф дар ҷонаст пайдо

ترا تا خوف در جانست پیدا

Тўӣӣ ҳамчун яке девонаи шайдо

توئی همچون یکی دیوانه شیدا

Брсўоӣӣ дар уфтии охири кор

برسوائی در افتی آخر کار

Мар ин гуфта ки ман гуфтам нигаҳдор

مر این گفته که من گفتم نگهدار

Бахуди ин сар ндонӣ то бадоне

بخود این سر ندانی تا بدانی

Яқин бишнос дар сари маъонӣ

یقین بشناس در سرّ معانی

Яқин аз пеши дор эй дил дар ӣнҷо

یقین از پیش دار ای دل در اینجا

Бикун мақсӯди худ ҳосил дар ӣнҷо

بکن مقصود خود حاصل در اینجا

Яқинро пеши дору роҳ ӯ кун

یقین را پیش دار و راه او کن

Ҳамаи заррот ӯ даргоҳ ӯ кун

همه ذرّات او درگاه او کن

Бигӯ бо ҷумлаи зарроти ин роз

بگو با جملهٔ ذرّات این راز

Намоашони ҷумлагии анҷому оғоз

نماشان جملگی انجام و آغاز

Сифот хештан кун зоти аввал

صفات خویشتن کن ذات اوّل

Мари ин сӯрат дар ӣнҷо кун мубаддил

مر این صورت در اینجا کن مبدّل

Ту бошӣ лекини ӣнҷо ту набошӣ

تو باشی لیکن اینجا تو نباشی

Чу ту бе ту шудӣ куллӣ ту бошӣ

چو تو بی‌تو شدی کلّی تو باشی

Ту бошӣ аввалу охири нигаҳдор

تو باشی اوّل و آخر نگهدار

Мари ин маънии ту аз зоҳири нигаҳдор

مر این معنی تو از ظاهر نگهدار

Ту бошӣ ҳарчӣ бинӣ дар сифотат

تو باشی هرچه بینی در صفاتت

Баён мегӯям аз асрори зотат

بیان میگویم از اسرار ذاتت

Ту бошӣ он замон дар айни хилват

تو باشی آن زمان در عین خلوت

Ҳақиқат ҳарчӣ ояд айни қурбат

حقیقت هرچه آید عین قربت

Ту бошӣ ҷумлаи пинҳону пайдо

تو باشی جملهٔ پنهان و پیدا

Ҳама дар ту ту андари кули ҳувайдо

همه در تو تو اندر کل هویدا

Ту бошӣ офтобу моҳи бишк

تو باشی آفتاب و ماه بیشک

Намӯда нури ту дар ҷумлагии як

نموده نور تو در جملگی یک

Ту бошӣ муштарӣу Зуҳрае пер

تو باشی مشتری و زهره ای پیر

Баёнро гӯш кун эй солики пер

بیان را گوش کن ای سالک پیر

Ту бошӣ аршу фаршу лавҳу курсӣ

تو باشی عرش و فرش و لوح و کرسی

Ҳақиқати дону дигар май чаҳ пурсӣ

حقیقت دان و دیگر می چه پرسی

Аз ин маънӣ агар асрори ҷўӣӣ

از این معنی اگر اسرار جوئی

Нкрдстии ту гуми дилдори ҷўӣӣ

نکردستی تو گم دلدار جوئی

Шинав дилдор дилдораст дили дор

شنو دلدار دلدارست دل‌دار

Азин беҳӯшӣу мастии хабардор

ازین بیهوشی و مستی خبردار

Зиҳии нодони зхўд берун фитодӣ

زهی نادان زخود بیرون فتادی

Аз он афтода чун маҷнӯн фитодӣ

از آن افتاده چون مجنون فتادی

Ту маҷнӯнӣу Лайлӣ дар бар тест

تو مجنونی و لیلی در بر تست

Ҳақиқати андари ӣнҷои раҳбари тест

حقیقت اندر اینجا رهبر تست

Ту маҷнӯнӣу Лайлӣ рух намӯдаст

تو مجنونی و لیلی رخ نمودست

Туро одам бидам посух намӯдаст

ترا آدم بدم پاسخ نمودست

Ту маҷнӯнӣ кунун аз шавқи Лайлӣ

تو مجنونی کنون از شوق لیلی

Ҳамеи ёбӣ дар ӣнҷои завқи Лайлӣ

همی یابی در اینجا ذوق لیلی

Ту маҷнӯнӣу Лайлӣ дар дарунат

تو مجنونی و لیلی در درونت

Ваят дар сӯии худ чун раҳнамӯнат

ویت در سوی خود چون رهنمونت

Ту маҷнӯнӣу Лайлии бози дида

تو مجنونی و لیلی باز دیده

Яқин бигушоӣ эй шаҳбози дида

یقین بگشای ای شهباز دیده

Ту маҷнӯнӣу Лайлии ҳозири тест

تو مجنونی و لیلی حاضر تست

Гумон бар бишкӣ ӯ нозири тест

گمان بر بیشکی او ناظر تست

Ту маҷнӯнӣу Лайлии бози байни ҳон

تو مجنونی و لیلی باز بین هان

Даруни чсму ҷон май рози байни ҳон

درون چسم و جان می راز بین هان

Ту маҷнӯнӣу ғам бисёр дида

تو مجنونی و غم بسیار دیده

Висолии ҷузи ғами ҷонони надида

وصالی جز غم جانان ندیده

Туро Лайлӣаст пайдо ва ту пинҳон

ترا لیلی است پیدا و تو پنهان

Бҳрзаҳ медиҳӣ аз ишқ ӯ ҷон

بهرزه میدهی از عشق او جان

Турои Лайлии даруни ҷони ширин

ترا لیلی درون جان شیرین

Ту дода аз фироқаши ҷони ширин

تو داده از فراقش جان شیرین

Турои Лайлии дарун ва бингар асрор

ترا لیلی درون و بنگر اسرار

Туро берун шудаи Лайлии талабкор

تو را بیرون شده لیلی طلبکار

Ҷамоли хуби Лайлӣ дар дарунаст

جمال خوبِ لیلی در درونست

Чгўими ман ки ин маънии чгўнст

چگویم من که این معنی چگونست

Ҷамоли хуб Лайлӣ офтобаст

جمال خوبِ لیلی آفتابست

Дили маҷнӯн аз он дар так ва тобаст

دل مجنون از آن در تک و تابست

Ҷамоли хуб Лайлӣ ҳаст бичўн

جمال خوب لیلی هست بیچون

Фиканда нури худ бар ҳафт гардун

فکنده نور خود بر هفت گردون

Ту Лайлиро ндидстии дили маст

تو لیلی را ندیدستی دل مست

Аз он маҷнӯн сифат рафтӣ ту аз даст

از آن مجنون‌صفت رفتی تو از دست

Яқини девонае аз ишқи Лайлӣ

یقین دیوانه‌ای از عشق لیلی

Зиёдат мекунӣ ҳар лаҳзаи майлӣ

زیادت میکنی هر لحظه میلی

Яқини девонае ва ту ндонӣ

یقین دیوانه‌ای و تو ندانی

Нишоед коинчнини девонаи Монӣ

نشاید کاینچنین دیوانه مانی

Дар ин девонагӣ эй дил чаҳ дидӣ

در این دیوانگی ای دل چه دیدی

Дамӣ дар суҳбат Лайлӣ раседӣ ?

دمی در صحبت لیلی رسیدی؟

Надидӣ рӯй Лайлӣ эй дили риш

ندیدی روی لیلی ای دل ریش

Ҳиҷоб оварда аинҷогаҳи ту дар пеш

حجاب آورده اینجاگه تو در پیش

Нмидонди магари Лайлӣ дар ӣнҷо

نمیداند مگر لیلی در اینجا

Ки маҷнӯн мекунад ҳар лаҳзаи ғавғо

که مجنون میکند هر لحظه غوغا

Нмидонди магари Лайлӣ дар ин роз

نمیداند مگر لیلی در این راز

Ки хоҳад гашти маҷнӯни ҷону сари боз

که خواهد گشت مجنون جان و سر باز

Нмидонди магари Лайлӣ ки маҷнӯн

نمیداند مگر لیلی که مجنون

Фитодаст ин замони андари гӯи хӯн

فتادست این زمان اندر گوِ خون

Чунон маҷнӯни асир ва мустамандаст

چنان مجنون اسیر و مستمندست

Бадасти худ сари худро фикандаст

بدست خود سر خود را فکندست

Чунон маҷнӯни фитода дар дил хӯнаст

چنان مجنون فتاده در دل خونست

Ки андари ваии назора ҳафт гардунаст

که اندر وی نظاره هفت گردونست

Аҷаби Лайлии дарун ҷон бимонада

عجب لیلی درون جان بمانده

Миёни хоки раҳ дар хӯн бимонада

میان خاک ره در خون بمانده

Абои Лайлӣ ва Лайлӣ гашта маҷнӯн

ابا لیلی و لیلی گشته مجنون

Ки медонад ки ин асрори худ чун

که میداند که این اسرار خود چون

Чунон аттор маҷнӯн висоласт

چنان عطّار مجنون وصالست

Ки гўӣӣ дар ғаму ранҷ ва ваболаст

که گوئی در غم و رنج و وبالست

Дамодам мешавад девонаи ишқ

دمادم میشود دیوانهٔ عشق

Ҳаме гуяд яқини афсонаи ишқ

همی گوید یقین افسانهٔ عشق

Чу Лайлӣ дорад андар бар чгўид

چو لیلی دارد اندر بر چگوید

Накарда ҳеҷ гуми дигар чаҳ ҷӯяд

نکرده هیچ گم دیگر چه جوید

Чу Лайлӣ бо манаст ва роз дидам

چو لیلی با منست و راز دیدم

Ҳақиқат рӯй Лайлӣ боз дидам

حقیقت روی لیلی باز دیدم

Мари ин девонагӣ аз ишқи маҳбӯб

مر این دیوانگی از عشق محبوب

Маро бошад ки пайдои гашти матлӯб

مرا باشد که پیدا گشت مطلوب

Ҳақиқати толибам матлӯб омад

حقیقت طالبم مطلوب آمد

Вази ӣнҷои Юсуфам ёқӯб омад

وز اینجا یوسفم یعقوب آمد

Манам маҷнӯни манам Лайлӣ дар ӣнҷо

منم مجنون منم لیلی در اینجا

Манам ёқӯбу Юсуф дар ҳувайдо

منم یعقوب و یوسف در هویدا

Висол Лайлӣам ҳосил шудаи кул

وصال لیلی‌ام حاصل شده کل

Чу Юсуфи ҷони ман восил шудаи кул

چو یوسف جان من واصل شده کل

Чунон дидам ҷамол рӯй ҷонон

چنان دیدم جمال روی جانان

Ки чун маҷнӯн шудам дар ишқи пинҳон

که چون مجنون شدم در عشق پنهان

Чунон Лайлии сифати маҷнӯни шдстм

چنان لیلی صفت مجنون شدستم

Ки гӯйӣ аз худии беруни шдстм

که گویی از خودی بیرون شدستم

Чунон бихўд шудам андари худии ман

چنان بیخود شدم اندر خودی من

Ки яксон шуд барам неку бадии ман

که یکسان شد برم نیک و بدی من

Чунон мастам ки бо худ менамоям

چنان مستم که با خود مینمایم

Ки дар ҳастӣ бакул айн бақоем

که در هستی بکل عین بقایم

Чунон дар ҷон ман бинишаста маҳбӯб

چنان در جان من بنشسته محبوب

Ки толибро бик раҳ дид матлӯб

که طالب را بیک ره دید مطلوب

Дилам чун ёр дид ва бо худ омад

دلم چون یار دید و با خود آمد

Дар охири фориғ аз нек ва бад омад

در آخر فارغ از نیک و بد آمد

Дар охир фориғасту айни гуфтор

در آخر فارغست و عین گفتار

Дамодам менамояд дидани ёр

دمادم مینماید دیدن یار

Манам имрӯзи аъҷўби замона

منم امروز اعجوب زمانه

Ки маъшӯқаст ҳосил бе баҳона

که معشوقست حاصل بی بهانه

Манам имрӯз бинмуда дар ин роз

منم امروز بنموده در این راز

Абои ушшоқи худ анҷому оғоз

ابا عشّاق خود انجام و آغاز

Ҷамоли талъат Лайлӣ бидидам

جمال طلعت لیلی بدیدم

Аз он маҷнӯнӣ акнӯн орамидам

از آن مجنونی اکنون آرمیدم

Ҷамол рӯй Лайлӣ бас аёнаст

جمال روی لیلی بس عیانست

Аз ӯ шурии фитода дар ҷаҳонаст

از او شوری فتاده در جهانست