Аз он нураст бишки тобиши моҳ

از آن نور است بیشک تابش ماه

Аз он ӣнҷо занад ҳар моҳи харгоҳ

از آن اینجا زند هر ماه خرگاه

Аз он нураст арши аъзами кул

از آن نور است عرش اعظم کل

Ки пайдои гашти андари одами кул

که پیدا گشت اندر آدم کل

Аз он нураст фарши ӣнҷои падедор

از آن نورست فرش اینجا پدیدار

Ҳақиқат нур зотаст ӯ хабари дор

حقیقت نور ذاتست او خبر دار

Аз он нураст ӣнҷои айни курсӣ

از آن نورست اینجا عین کرسی

Нмўдористи азуии рӯҳи қудсӣ

نموداریست ازوی روح قدسی

Аз он нураст ӣнҷо дид ҷинат

از آن نورست اینجا دید جنّت

Бибин кӯҳаст аз аъёни қудрат

ببین کوهست از اعیان قدرت

Аз он нураст ӣнҷои нури оташ

از آن نور است اینجا نور آتش

Аз он гаштаст андари ҷумлаи саркаш

از آن گشتست اندر جمله سرکش

Аз он нураст бишки махзани бод

از آن نور است بیشک مخزن باد

Ки мурдори обро кардаст обод

که مردار آب را کرد است آباد

Аз он нураст дар ойӣнаи об

از آن نور است در آیینهٔ آب

Ки мегардад ваии андари кули бошитоб

که میگردد وی اندر کل باشتاب

Аз он нурост ӣнҷои хок гуё

از آن نوراست اینجا خاک گویا

Чу гуё гашт онгаҳ ҳаст ҷӯё

چو گویا گشت آنگه هست جویا

Аз он нурат агар бўӣии даройад

از آن نورت اگر بوئی درآید

Турои он нури куллӣ дар рибоед

ترا آن نور کلّی در رباید

Аз он нураст агар аксии падедор

از آن نور است اگر عکسی پدیدار

Шавад гардии бики раҳи нопадедор

شود گردی بیک ره ناپدیدار

Назар кун нури бичўн дар тани хеш

نظر کن نور بیچون در تن خویش

Ки ҳастӣ нури кул дар маскани хеш

که هستی نور کل در مسکن خویش

Ҳақиқат нур зотаст ва дар ӯ гум

حقیقت نور ذاتست و در او گم

Шуда ҳар зарра ҳамчун айни қулзум

شده هر ذرّه همچون عین قلزم

Дариғо ин баён чун кас надонад

دریغا این بیان چون کس نداند

Вагар донад аз он ҳайрон бимонад

وگر داند از آن حیران بماند

Гирифтаи нур дар зарроти олам

گرفته نور در ذرّات عالم

Агар мефайз мебошад дамодам

اگر می فیض میباشد دمادم

Ту зон нурӣ агар ҳастӣ ту огоҳ

تو زان نوری اگر هستی تو آگاه

Ки он нураст тобон аз рухи шоҳ

که آن نور است تابان از رخ شاه

Ту он нурӣ ки ашё партав туаст

تو آن نوری که اشیا پرتوِ توست

Буд нурат чу ҷисм ва мағз ?биртаст

بود نورت چو جسم و مغز برتست

Аз он нурии надории мари хабари ту

از آن نوری نداری مر خبر تو

Фтодстии аҷаби мар бе басари ту

فتادستی عجب مر بی بصر تو

Аз он нурии ту огоҳии надорӣ

از آن نوری تو آگاهی نداری

Ки бар ашёи тамомати пойдорӣ

که بر اشیا تمامت پایداری

Аз он нурии ту эй гум карда роҳат

از آن نوری تو ای گم کرده راهت

Ки ашё буд дар дидори шоҳат

که اشیا بود در دیدار شاهت

Чунон рахшони бадии андари хдоӣӣ

چنان رخشان بدی اندر خدائی

Ки яксар мӯии микрдии ҷдоӣӣ

که یکسر موی میکردی جدائی

зи асли зоти кули пайваста будӣ

ز اصل ذات کل پیوسته بودی

Аз он дар ҷузву кули пайваста будӣ

از آن در جزو و کل پیوسته بودی

Ҳама зон ту буд ва ту бадии кул

همه زان تو بود و تو بدی کل

Чаро худро фикандӣ андари ин зл

چرا خود را فکندی اندر این ذل

Ҳама зон ту буд аз ҷавҳари зот

همه زان تو بود از جوهر ذات

Назари афкандии андари айни оёт

نظر افکندی اندر عین آیات

Гузар кардӣ зи зоти андари сифотат

گذر کردی ز ذات اندر صفاتت

Рҳокрдии аҷаби аъёни зотат

رهاکردی عجب اعیان ذاتت

Сӯй хок омадӣ аз олами пок

سوی خاک آمدی از عالم پاک

Раҳо кардӣ аҷаб дар ҳуққаи хок

رها کردی عجب در حقهٔ خاک

Сӯй хок омадӣ аз ҷавҳари кул

سوی خاک آمدی از جوهر کل

Бибастӣ нақш аз ҳафт ахтари кул

ببستی نقش از هفت اختر کل

Сӯй хок омадӣ кардӣ ватани ту

سوی خاک آمدی کردی وطن تو

Шудӣ тобони аҷаб дар айни тани ту

شدی تابان عجب در عین تن تو

Сӯй хок омадӣ нақшӣ бибастӣ

سوی خاک آمدی نقشی ببستی

Баландиро раҳо кардӣ зи пастӣ

بلندی را رها کردی ز پستی

Сӯй хок омадӣ эй нури ҷонон

سوی خاک آمدی ای نور جانان

Ватан кардӣ дар ӣнҷо гашта пинҳон

وطن کردی در اینجا گشته پنهان

зи як ҷавҳари дўӣӣ пайдо намӯдӣ

ز یک جوهر دوئی پیدا نمودی

зи пидоӣии ту нопидо намӯдӣ

ز پیدائی تو ناپیدا نمودی

зи як ҷавҳари дамодами лавн бар лавн

ز یک جوهر دمادم لون بر لون

Аҷоиби сохтӣ дар олами кун

عجایب ساختی در عالم کون

зи як ҷавҳари чунин тобони шдстӣ

ز یک جوهر چنین تابان شدستی

Валикин то чунин бошад бадастӣ

ولیکن تا چنین باشد بدستی

Аҷаби нақшӣ кунун дар ҳуққаи хок

عجب نقشی کنون در حقهٔ خاک

з баҳрат ҳаст гардони айни афлок

ز بهرت هست گردان عین افلاک

Дар ӣнҷои ёр аинҷогаҳ надидӣ

در اینجا یار اینجاگه ندیدی

Аҷаби аинҷоигаҳ чун орамидӣ

عجب اینجایگه چون آرمیدی

Агарчӣ ҷумлаи ҷои тести заррот

اگرچه جمله جای تست ذرّات

Валикин кӣ буд чун айни оёт

ولیکن کی بود چون عین آیات

На зотии ин замони айни сифотӣ

نه ذاتی این زمان عین صفاتی

Дар имкони ҳаётӣ дар мамотӣ

در امکان حیاتی در مماتی

Ба сӯрат гарчи меҳаргиз намирӣ

به صورت گرچه می هرگز نمیری

Ки тобонтар ту аз бадари мунирӣ

که تابان تر تو از بدر منیری

Дар ӣнҷо манзилӣ кардӣ аҷаби хуш

در اینجا منزلی کردی عجب خوش

зи боду обу хок ва дид оташ

ز باد و آب و خاک و دید آتش

Дар ӣнҷо манзалат набӯд ҳақиқат

در اینجا منزلت نبود حقیقت

Ки хоҳӣ кард аз ин манзили тариқат

که خواهی کرد از این منزل طریقت

Дар ӣнҷои оқибат чун коми ёбӣ

در اینجا عاقبت چون کام یابی

Ҳақиқат дар сарои ӣнҷои шитобӣ

حقیقت در سرا اینجا شتابی

Ҳақиқат омадан рафтан чу будат

حقیقت آمدن رفتن چو بودت

Ки то пайдо кунӣ мар буд будат

که تا پیدا کنی مر بود بودت

Ҳақиқат омадан рафтан чаҳ донист

حقیقت آمدن رفتن چه دانست

Яқинат дар яқин дид Фноист

یقینت در یقین دید فنایست

Раҳати охир чу аввал боз дидӣ

رهت آخر چو اوّل باز دیدی

Агарчӣ ранҷу фикр ва оз дидӣ

اگرچه رنج و فکر و آز دیدی

Раҳи ту дар фано омад дар охир

ره تو در فنا آمد در آخر

Буруни хоҳӣ шудан аз дид зоҳир

برون خواهی شدن از دید ظاهر

Буруни хоҳӣ шудан то манзили худ

برون خواهی شدن تا منزل خود

Ки то пайдо кунӣ мари ҳосили худ

که تا پیدا کنی مر حاصلِ خود

Буруни хоҳӣ шудан аз андаруни ту

برون خواهی شدن از اندرون تو

Яке хоҳӣ шудан куллӣ буруни ту

یکی خواهی شدن کلّی برون تو

Чу восил омадӣ аз олами зот

چو واصل آمدی از عالم ذات

Ҳамеи восили шӯй то он дами зот

همی واصل شوی تا آن دم ذات

Чу восил омадӣ ӣнҷои збўдт

چو واصل آمدی اینجا زبودت

Дигар айни зиёни хоҳии ту судат

دگر عین زیان خواهی تو سودت

Чу восил омадӣ восили шӯии боз

چو واصل آمدی واصل شوی باز

Дар охир гарчи сӯии дили шӯии боз

در آخر گرچه سوی دل شوی باز

Дар ӣнҷои рози куллӣ боз дидӣ

در اینجا راز کلّی باز دیدی

Шарафи бодавлат ва эъзоз дидӣ

شرف بادولت و اعزاز دیدی

Гумони бардоштӣ дар охири кор

گمان برداشتی در آخر کار

Аноолҳқ гуфтӣу гаштии падедор

اناالحق گفتی و گشتی پدیدار

Аноолҳқ гуфтӣу ҷовиди гаштӣ

اناالحق گفتی و جاوید گشتی

з буд сӯрат кул даргузаштӣ

ز بود صورت کل درگذشتی

Аноолҳқ гуфтӣ аз дидори хешат

اناالحق گفتی از دیدار خویشت

Аён худ дид аз асрори хешат

عیان خود دید از اسرار خویشت

Чўхўд дидӣ дар охир то бовел

چوخود دیدی در آخر تا باول

Набад ғайриӣ аз он гаштии мубаддил

نبد غیری از آن گشتی مبدّل

Баҳри нақшӣ ки миоӣии ту берун

بهر نقشی که میآئی تو بیرون

Яке зотӣ ва мегардӣ дигаргун

یکی ذاتی و میگردی دگرگون

Баҳри нақшӣ ки ӣнҷои минмоӣӣ

بهر نقشی که اینجا مینمائی

Чу восил мешӯй дигари броӣӣ

چو واصل میشوی دیگر برآئی

Баҳри нақшӣ ки бинмудӣ зи кули рух

بهر نقشی که بنمودی ز کل رخ

Ҳақиқатро диҳӣ дар хеши посух

حقیقت را دهی در خویش پاسخ

Баҳри нақшӣ ки бинмудӣ яке зот

بهر نقشی که بنمودی یکی ذات

Туро бошад аён дар ҷумлаи заррот

ترا باشد عیان در جمله ذرّات

Мисоли офтобии ту басӯрат

مثال آفتابی تو بصورت

Ки андари оби бнмоӣии зарурат

که اندر آب بنمائی ضرورت

Мисоли офтобӣ дар ҳамаи ту

مثال آفتابی در همه تو

Фиканда нури худ дар дмдмаҳи ту

فکنده نور خود در دمدمه تو

Мисоли офтобии сӯии хона

مثال آفتابی سوی خانه

Заҳр равзан битобӣ бе баҳона

زهر روزن بتابی بی بهانه

Мисоли офтобии тофтаи худ

مثال آفتابی تافته خود

Ҷамоли хештани дарёфтаи худ

جمال خویشتن دریافته خود

Мисоли офтобӣ дар сӯии кул

مثال آفتابی در سوی کل

Шудаи пайдои зи пинҳони инат ҳосил

شده پیدا ز پنهان اینت حاصل

Мисоли офтоби андари сроӣӣ

مثال آفتاب اندر سرائی

з ҳар равзани ту нақшии минмоӣӣ

ز هر روزن تو نقشی مینمائی

Мисоли офтоб ӣнҷо намӯдӣ

مثال آفتاب اینجا نمودی

Ки худ дар ҷузву кул пайдо намӯдӣ

که خود در جزو و کل پیدا نمودی

Мисоли офтоби андари ҳаи гум

مثال آفتاب اندر هه گم

Шуда ин баҳри дили ошнои мардум

شده این بحر دل آشنای مردم

Ту ӣнҷогар ҳақиқати офтобӣ

تو اینجا گر حقیقت آفتابی

Ки дар зарроти худ пӯстаи тобӣ

که در ذرّات خود پوسته تابی

Ҳамаи ашёи бтўи пайдо шудаи боз

همه اشیا بتو پیدا شده باز

Бнўри ту аёни анҷоми воғоз

بنور تو عیان انجام وآغاز

Бнўри ту тамомат гашта равшан

بنور تو تمامت گشته روشن

Ҳақиқати ин сарои ҳафт гулшан

حقیقت این سرای هفت گلشن

Бнўри ту шудаи зарроти тобон

بنور تو شده ذرّات تابان

Талабкори ту ва ту дар ҳамаи ҷон

طلبکار تو و تو در همه جان

Бнўри ту музайяни ҷумлаи афлок

بنور تو مزیّن جمله افلاک

Ту мондаи ин чунин дар маскани хок

تو مانده این چنین در مسکن خاک

Бнўри ту дил ӣнҷо шуд хабардор

بنور تو دل اینجا شد خبردار

Аз он миҷўидт дар худ дгрбор

از آن میجویدت در خود دگربار

Бнўри ту шудаи ҷон айн дидат

بنور تو شده جان عین دیدت

Фитода дар пай гуфт вшнидт

فتاده در پی گفت وشنیدت

Бтўи ту раҳи худ боздида

بتو تو ره خود بازدیده

Дар ин ҷомами бтў ӯ рози дида

در این جامم بتو او راز دیده

Гуҳӣ аз ту гумон гоҳе яқинаш

گهی از تو گمان گاهی یقینش

Ки бинмудӣ ту рози аввалинаш

که بنمودی تو راز اوّلینش

Гуҳии восили гуҳӣ ӯро ту дар худ

گهی واصل گهی او را تو در خود

Гуҳии яксон шуда ҳам неки ҳам бад

گهی یکسان شده هم نیک هم بد

Гуҳии андари сулӯкаши раҳи диҳии ту

گهی اندر سلوکش ره دهی تو

Раҳеи гуми оре ва миннат наҳй ту

رهی گم آری و منّت نهی تو

Гуҳӣ дар айни ашёи сарфарозӣ

گهی در عین اشیا سرفرازی

Гуҳӣ онгаҳ бгўӣии ҷумлаи розӣ

گهی آنگه بگوئی جمله رازی

Гуҳӣ дар сФл андозӣ бхўорӣ

گهی در سفل اندازی بخواری

Мар ӯро гуҳ кунӣ ту пойдорӣ

مر او را گه کنی تو پایداری

Гуҳӣ дар сФлши оре дар сӯии фарш

گهی در سفلش آری در سوی فرش

Ҳақиқати раҳи диҳӣ дар олами арш

حقیقت ره دهی در عالم عرش

Гуҳии айни сифот худ кунӣ ту

گهی عین صفات خود کنی تو

Гуҳии аъёни зот худ кунӣ ту

گهی اعیان ذات خود کنی تو

Гуҳӣ дар қурбату гуҳ дар сифотаст

گهی در قربت و گه در صفاتست

Гуҳар дар наҷ ва гоҳе дар саботаст

گهر در نج و گاهی در ثباتست

Гуҳӣ дам мезанад аз ту аноолҳқ

گهی دم میزند از تو اناالحق

Ту бошӣ ва бигӯед рози мутлақ

تو باشی و بگوید راز مطلق

Гуҳии андари гумон гоҳе яқинаст

گهی اندر گمان گاهی یقینست

Гуҳии афтода гоҳе пеш байн аст

گهی افتاده گاهی پیش بین است

Гуҳии азбўди худ безор гардад

گهی ازبود خود بیزار گردد

Гуҳӣ дар олам асрор гардад

گهی در عالم اسرار گردد

Гуҳии андар харобот Муғонаст

گهی اندر خرابات مغانست

Гуҳӣ ҷисмаст кандар кўдконст

گهی جسمست کاندر کودکانست

Гуҳӣ дар салтанати сари барфарозад

گهی در سلطنت سر برفرازد

Гуҳӣ дар оташи шавқати гудозад

گهی در آتش شوقت گدازد

Гуҳӣ дар айшу гуҳ дар ранҷ бошад

گهی در عیش و گه در رنج باشد

Гуҳии дарвешу гуҳ дар ганҷ бошад

گهی درویش و گه در گنج باشد

Гуҳӣ дар ҳазрат хешаш диҳад роҳ

گهی در حضرت خویشش دهد راه

Гуҳӣ аз зоти худ аўротўи огоҳ

گهی از ذات خود اوراتو آگاه

Гуҳӣ гӯям ки ман зон туами боз

گهی گویم که من زان توام باز

Аз ӣнҷояши нмоӣии олами роз

از اینجایش نمائی عالم راز

Гуҳии Мансуру гуҳи ҳаллоҷи гардӣ

گهی منصور و گه حلّاج گردی

Гуҳии султону гуҳи муҳтоҷи гардӣ

گهی سلطان و گه محتاج گردی

Гуҳии одами шӯй аз сари он дам

گهی آدم شوی از سرّ آن دم

Намӯд худ нмоӣии кули дамодам

نمود خود نمائی کل دمادم

Гуҳии мари Нӯҳи гардии ҷовдонӣ

گهی مر نوح گردی جاودانی

Шӯй дар киштӣу нури маъонӣ

شوی در کشتی و نور معانی

Гуҳӣ дар хулати иброҳӣми гардӣ

گهی در خلت ابراهیم گردی

Миёни нори ту бе бими гардӣ

میان نار تو بی بیم گردی

Гуҳии Мӯсои шӯй дар пеши фиръавн

گهی موسی شوی در پیش فرعون

Нмоӣии розати ӣнҷои лавн бар лавн

نمائی رازت اینجا لون بر لون

Гуҳии ёқӯби гардии ту дар асрор

گهی یعقوب گردی تو در اسرار

Кунӣ Юсуфи зи пешати нопадедор

کنی یوسف ز پیشت ناپدیدار

Гуҳӣ дар кисвати асҳқи гардӣ

گهی در کسوت اسحق گردی

Бурӣдаи сари бахуди муштоқи гардӣ

بریده سر بخود مشتاق گردی

Гуҳӣ дар айни асмиъил бе бим

گهی در عین اسمیعیل بی بیم

Шӯй дар кӯҳи тан дар ишқи таслим

شوی در کوه تن در عشق تسلیم

Гуҳии Юсуфи шӯй дар банду зиндон

گهی یوسف شوی در بند و زندان

Гуҳӣ бар тахти Мисри оӣии ту шодон

گهی بر تخت مصر آئی تو شادان

Гуҳии Љорҷиси гардии сари бурӣда

گهی جرجیس گردی سر بریده

Ки то бошӣ бакулии сари бурӣда

که تا باشی بکلّی سر بریده

Гуҳӣ Айюб бошӣ ҷисми ранҷур

گهی ایّوب باشی جسم رنجور

Гуҳии роҳати шӯйу ҷисми ранҷур

گهی راحت شوی و جسم رنجور

Гуҳии исои шӯй дар пойдорӣ

گهی عیسی شوی در پایداری

Кунӣ дар ишқи доими пойдорӣ

کنی در عشق دائم پایداری

Гуҳии Аҳмади нмоӣӣ дар ҳамаи роз

گهی احمد نمائی در همه راز

Ҳиҷоб андозӣ аз маънии бакули боз

حجاب اندازی از معنی بکل باز

Гуҳии гардии ту айни мртзоӣӣ

گهی گردی تو عین مرتضائی

Гуҳӣ дар анбиё гоҳе хдоӣӣ

گهی در انبیا گاهی خدائی

Гуҳии Мансури ҳаллоҷӣ ту бурдор

گهی منصور حلّاجی تو بردار

Намӯд хештан карда дар асрор

نمود خویشتن کرده در اسرار

Гуҳии худро бисӯзоне дар оташ

گهی خود را بسوزانی در آتش

Гуҳӣ таслим бошӣ гоҳи саркаш

گهی تسلیم باشی گاه سرکش

Чгўими ин баёни кин кас нагуфтаст

چه گویم این بیان کین کس نگفته‌ست

Дар асрори зини сон кас насуфтаст

دُرِ اسرار زین سان کس نسفتست

Чгўим менадонам то чгўим

چگویم می ندانم تا چگویم

Ки дар майдони ишқат барда гӯям

که در میدان عشقت برده گویم

Чгўим эй дилу ҷони ҷони ту дорӣ

چگویم ای دل و جان جان تو داری

Ки мардуми ин чунин посух гузорӣ

که مردم این چنین پاسخ گذاری

Яқини худ дорӣ аз худ бигмонӣ

یقین خود داری از خود بیگمانی

Ки аз баҳри маъонии дирафшоне

که از بحر معانی درفشانی

Забонати зини баён ҳаргиз наризад

زبانت زین بیان هرگز نریزد

Каз ӯ ҳар лаҳзаи ҷавҳари бирезад

کز او هر لحظهٔ جوهر بریزد

Забонат дар баёни худ чунин аст

زبانت در بیان خود چنین است

Ки қандасту набот ва шаккарин аст

که قند است و نبات و شکّرین است

Аҷаби ширини забонӣ ва дурӯ бош

عجب شیرین زبانی و دورو باش

Ки нақшии бишкӣу хеши наққош

که نقشی بیشکی و خویش نقاش

Каст ӣнҷо надонад ҷуз ки восил

کست اینجا نداند جز که واصل

Касе кӯро буд мақсӯди ҳосил

کسی کو را بود مقصود حاصل

Касе буд ту аинҷогаҳи шиносад

کسی بود تو اینجاگه شناسد

Ки дар буд вуҷӯдати шаҳи шиносад

که در بود وجودت شه شناسد

Касе донад ки дар асрор раҳ ёфт

کسی داند که در اسرار ره یافت

Ки дар дидори худ дидор шаҳ ёфт

که در دیدار خود دیدار شه یافت

Касе донад ки дидор ту дидаст

کسی داند که دیدار تو دیدست

Ки андари хеши дидор ту дидаст

که اندر خویش دیدار تو دیدست

Касе бишнохтаст андари аёнӣ

کسی بشناختست اندر عیانی

Ки дар худ ёфт ин ҷумлаи маъонӣ

که در خود یافت این جمله معانی

Касе буд ту ӣнҷогоҳ дидаст

کسی بود تو اینجاگاه دیدست

Ки дар худ бишкӣ аллоҳ дидаст

که در خود بیشکی اللّه دیدست

Яқин дидаст ӯ дидори бичўн

یقین دیدست او دیدار بیچون

Ҳақиқат ёфт ӯ кули бичаҳ ва чун

حقیقت یافت او کل بیچه و چون

Яқин дар хештан асрор донад

یقین در خویشتن اسرار داند

Яқини ҷузву кул аттор донад

یقین جزو و کل عطّار داند

Ту эй аттор басӣ кун аз ҷдоӣӣ

تو ای عطّار بسی کن از جدائی

Ки ин дам мезанӣ андари хдоӣӣ

که این دم میزنی اندر خدائی

Фано бояд шудан то рози доне

فنا باید شدن تا راز دانی

зи маънӣу зи сӯрати боздонӣ

ز معنی و ز صورت بازدانی

Фано бояд шудани андари вуҷӯдот

فنا باید شدن اندر وجودات

Ки ҳақ дидӣ ту бишки ҷумлаи заррот

که حق دیدی تو بیشک جمله ذرّات

Фано бояд шудан дар ҷумлаи ашё

فنا باید شدن در جمله اشیا

Ки тогрдии з буд дӯсти якто

که تاگردی ز بود دوست یکتا

Фано бояд шудан дар асли фитрат

فنا باید شدن در اصل فطرت

Ки то яке шӯй дар айни ҳазрат

که تا یکی شوی در عین حضرت

Фано бояд шудан дар зиндагонӣ

فنا باید شدن در زندگانی

Ки дар охрҳқиқти ҷони ҷонӣ

که در آخرحقیقت جان جانی

Фано бояд шудан монанди мардон

فنا باید شدن مانند مردان

Ки то маҳвоварӣ ин чархи гардон

که تا محو آوری این چرخ گردان

Фано бояд шудан дар зоти бичўн

فنا باید شدن در ذات بیچون

Ки то нақшии намояди ҳафт гардун

که تا نقشی نماید هفت گردون

Фано бояд шудан дар охири кор

فنا باید شدن در آخر کار

Ки дар он зоти худ ореи падедор

که در آن ذات خود آری پدیدار

Фано бояд шудан дар ҷузв ва дар кул

فنا باید شدن در جزو و در کل

Ки руста то шӯй аз айни он зл

که رسته تا شوی از عین آن ذل

Фано бояд шудан монанди Мансур

فنا باید شدن مانند منصور

Ки тодри кули дамии ту нафхаи сувар

که تادر کل دمی تو نفخهٔ صور

Фано бояд шудан аз ҷисми вази ҷон

فنا باید شدن از جسم وز جان

Ки то бошӣ ҳақиқати ҷумлаи ҷонон

که تا باشی حقیقت جمله جانان

Фано бояд шудан то ҳақ ту бошӣ

فنا باید شدن تا حق تو باشی

Ҳақиқати айни он мутлақ ту бошӣ

حقیقت عین آن مطلق تو باشی

Фано бояд шудан монандаи ло

فنا باید شدن مانندهٔ لا

Ки ло омад ҳақиқати ҷумлаи якто

که لا آمد حقیقت جمله یکتا

Чаро дории зи лои алои шӯии боз

چرا داری ز لا الّا شوی باز

Фанои гардии бакулии лои шӯии боз

فنا گردی بکلّی لا شوی باز

зи лои алои баҳақи аллоҳи гардӣ

ز لا الّا بحق اللّه گردی

зи лои таҳқиқи алои аллоҳи гардӣ

ز لا تحقیق الّا اللّه گردی

зи алои аллоҳ айн лост аллоҳ

ز الّا اللّه عین لاست اللّه

Ки бошад ҳам зи алои аллоҳи огоҳ

که باشد هم ز الّا اللّه آگاه

Зиҳии лои дрнмўди айни исбот

زهی لا درنمود عین اثبات

Аёни зоти андари ло шудаи зот

عیان ذات اندر لا شده ذات

Яқин дар айни ло ҳар кӯ раседаст

یقین در عین لا هر کو رسیدست

Ҷамоли зоти ало аллоҳ дидаст

جمال ذات الّا اللّه دیدست

Аёни зоти лои мавҷӯди ҷумла

عیان ذات لا موجود جمله

Надорам Зуҳра ӯ маъбуди ҷумла

ندارم زهره او معبود جمله

Сухан кӯатон кун аттор аз ин роз

سخن کوتان کن عطّار از این راز

Ки дидӣ зини яқини айни алиқини боз

که دیدی زین یقین عین الیقین باز

Бақадр ҳар касе гуяд дигар зан

بقدر هر کسی گوید دگر زن

Дар ин маънӣ ки гуфтӣ май ту бар зан

در این معنی که گفتی می تو بر زن

Забонам лол шуд дар дидани ло

زبانم لال شد در دیدن لا

Касе мело набинад инаст савдо

کسی می لا نبیند اینست سودا

Вале асли яқини лои бидонад

ولی اصل یقین لا بداند

Ҳақиқати рози ин маънии бидонад

حقیقت راز این معنی بداند

Ки бинад дар вуҷӯди хештани дам

که بیند در وجود خویشتن دم

Бигӯед роз ӯ сари дамодам

بگوید راز او سرّ دمادم

Басӣ гӯйанд аз тақлиди ӣнҷо

بسی گویند از تقلید اینجا

Вале лоро ки орад дид ӣнҷо

ولی لا را که آرد دید اینجا

Касе кӯ дид ло дар ло фано шуд

کسی کو دید لا در لا فنا شد

Ҳақиқати ҳам дар он дид худо шуд

حقیقت هم در آن دید خدا شد

Касе кӯ дид ло дар ло хабар ёфт

کسی کو دید لا در لا خبر یافت

Ҳақиқати зоти бичўн дар назар ёфт

حقیقت ذات بیچون در نظر یافت

Касе кӯ дид ло дар сӯрати хеш

کسی کو دید لا در صورت خویش

Ҳақиқат маҳв шуд дар сирати хеш

حقیقت محو شد در سیرت خویش

Касе кӯ дид ло монанди Мансур

کسی کو دید لا مانند منصور

Ҳақиқат ёфт ло дар нафхаи сувар

حقیقت یافت لا در نفخهٔ صور

з ло магзар ки лои асрори бичўнст

ز لا مگذر که لا اسرار بیچونست

Ҳақиқат дар дарун ва роз берунаст

حقیقت در درون و راز بیرونست

з ло магзар ки ло дидор шоҳаст

ز لا مگذر که لا دیدار شاهست

Даруни ҷисми вҷон асрор шоҳаст

درون جسم وجان اسرار شاهست

з ло магзар даруни дили қадами зан

ز لا مگذر درون دل قدم زن

зи лои гӯйу зи лои пайвастаи дами зан

ز لا گوی و ز لا پیوسته دم زن

з ло магзар ки алои аллоҳ ло аст

ز لا مگذر که الّا اللّه لا است

Магӯ дар сари лои кин лоФно аст

مگو در سرّ لا کین لافنا است

з ло бишнос ҳам логрди охир

ز لا بشناس هم لاگرد آخر

Ки хоҳии гашт дар лои фарди охир

که خواهی گشت در لا فرد آخر

зи лои исботи ало аллоҳ бингар

ز لا اثبات الّا اللّه بنگر

зи лои кули зоти ало аллоҳ бингар

ز لا کل ذات الّا اللّه بنگر

з ло мебайн тамомати айни ашё

ز لا میبین تمامت عین اشیا

Ки аз ло гашта алои аллоҳи ҳувайдо

که از لا گشته الّا اللّه هویدا

зи лои байн ҳар чаҳ бинии охири кор

ز لا بین هر چه بینی آخر کار

Ки аз ло шуд ҳамаи ашёи падедор

که از لا شد همه اشیا پدیدار

Агар андари аёни кул ло набӯдӣ

اگر اندر عیان کل لا نبودی

Чунин дар ҷисму ҷон ғавғо набӯдӣ

چنین در جسم و جان غوغا نبودی

Агар андари аёни лои бози бинӣ

اگر اندر عیان لا باز بینی

Даруни лои бинӣу кули рози бинӣ

درون لا بینی و کل راز بینی

Ҳақиқати ло дар аввали пеш байн шуд

حقیقت لا در اوّل پیش بین شد

Аз он дили ҷони падед ва дар яқин шуд

از آن دل جان پدید و در یقین شد

Ҳақиқати ло дар аввал боз дидам

حقیقت لا در اوّل باز دیدم

Аз он андари дами худ роз дидам

از آن اندر دم خود راز دیدم

з ло шуд азти алои аллоҳи мавҷӯд

ز لا شد اذت الّا اللّه موجود

Назар кун кул бибин дидори маъбуд

نظر کن کل ببین دیدار معبود

з ло шуд ҷумлаи ашёи пар аз нур

ز لا شد جملهٔ اشیا پر از نور

Ҳақиқати сар ло дарёфт Мансур

حقیقت سرّ لا دریافت منصور

зи ло мавҷӯд шуд сари кмоҳӣ

ز لا موجود شد سرّ کماهی

Бибин бигрифта лои аи замаи бмоҳӣ

ببین بگرفته لا ا زمه بماهی

Назар кун зонка нопидост кул ро

نظر کن زانکه ناپیداست کل را

Чаҳ донеи ин маъонӣ бо мусаффо

چه دانی این معانی با مصفّا

Накардӣ азўҷўди ҷони ҳақиқат

نکردی ازوجود جان حقیقت

Ҳақиқати лои бигардади ин табиат

حقیقت لا بگردد این طبیعت

Мусаффо кард беруну дарунат

مصفّا کرد بیرون و درونت

Назар кун ло намӯда раҳнамӯнат

نظر کن لا نموده رهنمونت

Ҳам аз ло бошад онгаҳ дид аллоҳ

هم از لا باشد آنگه دید اللّه

Намояди дами занӣ аз қул ҳўоллаҳ

نماید دم زنی از قل هواللّه

Ҳам аз лои бози байни асрори аввал

هم از لا باز بین اسرار اوّل

Машав андари табиати ҳони мубаддил

مشو اندر طبیعت هان مبدّل

Мубаддил кун табиатро ту дрло

مبدّل کن طبیعت را تو درلا

Ки охир ло шавад дар ҷони ҳувайдо

که آخر لا شود در جان هویدا

Дар охир чун шавад сӯрати зи дунё

در آخر چون شود صورت ز دنیا

Аёни лои шӯ дар айни ъқбо

عیان لا شو در عین عقبا

Аён ло шавад ҷуз ло набошад

عیان لا شود جز لا نباشد

Ҳақиқати ҷон ба ҷуз якто набошад

حقیقت جان به جز یکتا نباشد

Чу ҷисм вҷон шавад ӣнҷо наоне

چو جسم وجان شود اینجا نهانی

з ман бишинав дигар роз наоне

ز من بشنو دگر راز نهانی

Ниҳон гардад дар аввали ҷон дар ӣнҷо

نهان گردد در اوّل جان در اینجا

з дид ло шавад кули поки якто

ز دید لا شود کل پاک یکتا

Вуҷӯдати зери тин ризидаҳ гардад

وجودت زیر طین ریزیده گردد

Вуҷӯди ҷузв ва куллӣ дар навардад

وجود جزو و کلّی در نوردد

Шавад лорҷъти андар хок гардад

شود لارجعت اندر خاک گردد

зи олоиши бакулӣ пок гардад

ز آلایش بکلّی پاک گردد

Шавад лои аввали андрхоки мавҷӯд

شود لا اوّل اندرخاک موجود

з олоиш шавад кули поки мавҷӯд

ز آلایش شود کل پاک موجود

з олоиш шавад сари кмоҳӣ

ز آلایش شود سرّ کماهی

Бама ояд ҳақиқати он зи моҳӣ

بمه آید حقیقت آن ز ماهی

зи охири рози аввал боз бинад

ز آخر راز اوّل باز بیند

Чу дар аввал расед ӯ роз бинад

چو در اول رسید او راز بیند

Чу зоти лоббинди охир ӯ боз

چو ذات لاببیند آخر او باز

Аён гардад зи қурбат ӯ боъзоз

عیان گردد ز قربت او باعزاز

Вале кораст соликро дар ин роҳ

ولی کار است سالک را در این راه

Ки то асрор гардад куллӣ огоҳ

که تا اسرار گردد کلّی آگاه

Ҷавобаши сӯй оташ шуд Фноист

جوابش سوی آتش شد فنایست

Ҳақиқат аз лақои айни бқоист

حقیقت از لقا عین بقایست

Чу бод аз сӯии бод ободтар шуд

چو باد از سوی باد آبادتر شد

Аён дар айни лои куллӣ сипар шуд

عیان در عین لا کلّی سپر شد

Ҷавоб аз сӯии оби оради вуҷӯдаш

جواب از سوی آب آرد وجودش

Ҳама дар ло буд зикри вуҷӯдаш

همه در لا بود ذکر وجودش

Чу хок аз хок гардад нопадедор

چو خاک از خاک گردد ناپدیدار

Ҳақиқат дар яке гардад падедор

حقیقت در یکی گردد پدیدار

Дар охири раҷъат ҳар чори ӣнҷо

در آخر رجعت هر چار اینجا

Яке бошад ниҳон дар дид пайдо

یکی باشد نهان در دید پیدا

Яке бошад ниҳон дар дид пайдо

یکی باشد نهان در دید پیدا

Бигардади ҷумлаи худ зонҷои шайдо

بگردد جمله خود زانجای شیدا

Дар охири васли ҷонон чун биёбӣ

در آخر وصل جانان چون بیابی

зи айни лои ту чун бичўн биёбӣ

ز عین لا تو چون بیچون بیابی

Ниҳон бошӣу пайдои азтўи мавҷӯд

نهان باشی و پیدا ازتو موجود

Яке бинии ту андари зоти маъбуд

یکی بینی تو اندر ذات معبود

Ниҳони шӯи пеш аз он конҷо наоне

نهان شو پیش از آن کانجا نهانی

Шавад пайдо дар аввали боздонӣ

شود پیدا در اول بازدانی

Ниҳони шӯ то бадонеи кин чаҳ розаст

نهان شو تا بدانی کین چه رازست

Сари ин сари даруни ҷонат боз аст

سر این سرّ درون جانت باز است

Ниҳони шӯи азўҷўди худ бикбор

نهان شو ازوجود خود بیکبار

Ки аз лоӣии вази ло парда бурдор

که از لائی وز لا پرده بردار

Ниҳони шӯи аидли вази худ ниҳони шӯ

نهان شو ایدل وز خود نهان شو

Аён лост дар айни алъёни шӯ

عیان لاست در عین العیان شو

Ниҳони шӯ эй дили ошуфтаи маст

نهان شو ای دل آشفتهٔ مست

Мадаи ин сари бичўнро ту аз даст

مده این سر بیچون را تو از دست

Ниҳони шӯи пойдорӣ дар фано кун

نهان شو پایداری در فنا کن

Фанои гирду бакули худро бақо кун

فنا گرد و بکل خود را بقا کن

Ниҳони шӯи кул аз ин дидори сӯрат

نهان شو کل از این دیدار صورت

Буруни шӯи бишкии ту аз кудурат

برون شو بیشکی تو از کدورت

Ниҳони шӯ то бадонеи зоти бичўн

نهان شو تا بدانی ذات بیچون

Ки ин маънӣаст дар оёти бичўн

که این معنی است در آیات بیچون

Аз ин маънӣ касе ӣнҷои хабардор

از این معنی کسی اینجا خبردار

Нмибинм ба ҷузи дидори аттор

نمیبینم به جز دیدار عطّار

Аз ин маънӣ ки ӯро даст додаст

از این معنی که او را دست دادست

Аз аинсонши дамии пайваст ва додаст

از اینسانش دمی پیوست و دادست

Аз ин маънӣ ки меояд наоне

از این معنی که میآید نهانی

Аё доно агар ин байти доне

ایا دانا اگر این بیت دانی

Раҳеи барадии ту андари рози ӣнҷо

رهی بردی تو اندر راز اینجا

Биёбӣ зоти бичўни бози ӣнҷо

بیابی ذات بیچون باز اینجا

Марои ин шеваи зини сон ки байн

مرا این شیوهٔ زین سان که بین

Ҳақиқат даст додаст аз яқинӣ

حقیقت دست دادست از یقینی

Марои имрӯзи ин маънии ҳақиқат

مرا امروز این معنی حقیقت

Шудаст пайдо дар ӣнҷо аз шариъат

شدست پیدا در اینجا از شریعت

зи шаръати рози ӣнҷои дидҳоми ман

ز شرعت راز اینجا دیدهام من

Биҷуз аз ҳақ касе ншнидҳоми ман

بجز از حق کسی نشنیدهام من

Ҳақиқати шаръами ӣнҷо рух намӯдаст

حقیقت شرعم اینجا رخ نمودست

Марои аздли аён дидор будаст

مرا ازدل عیان دیدار بودست

Чу шаръам офтоб лоязоласт

چو شرعم آفتاب لایزالست

Марои ин шаръ дардед ҳалоласт

مرا این شرع دردید حلالست

Чу шаръам пешво омад дар ӣнҷо

چو شرعم پیشوا آمد در اینجا

Ҳақиқати кул худо омад дар ӣнҷо

حقیقت کل خدا آمد در اینجا

Намудем то ниҳон дидам ҳақиқат

نمودم تا نهان دیدم حقیقت

Чунин рӯ то биёбӣ дид дидат

چنین رو تا بیابی دید دیدت

зи васлашгар дилат огоҳ гардад

ز وصلش گر دلت آگاه گردد

Вуҷӯди ту аён шоҳ гардад

وجود تو عیان شاه گردد

зи васлаши брхўри ӣнҷои гоҳи таҳқиқ

ز وصلش برخور اینجا گاه تحقیق

Ки ба зин даст набӯд роҳи таҳқиқ

که به زین دست نبود راه تحقیق

Кунун чун зинда дар айни сӯрат

کنون چون زندهٔ در عین صورت

Туро бинмуд ин маънии зарурат

ترا بنمود این معنی ضرورت

Ҳам андари зиндагонӣ дӯст бишнос

هم اندر زندگانی دوست بشناس

Ҳақиқати ҷисм ва ҷонат ӯст бишнос

حقیقت جسم و جانت اوست بشناس

Ҳам андар зиндагонӣ ёб дилдор

هم اندر زندگانی یاب دلدار

Ки ӯ хоҳӣ шудан дарёб дилдор

که او خواهی شدن دریاب دلدار

Ҳам андари зиндагонӣ буд ӯ гирд

هم اندر زندگانی بود او گرد

Ки то бошӣ ҳақиқати андар ӯ фард

که تا باشی حقیقت اندر او فرد

Зиҳии айни алиқин ба зин чаҳ бошад

زهی عین الیقین به زین چه باشد

Ки мари атторро ба зин набошад

که مر عطّار را به زین نباشد

Ман андар зиндагонӣ ёфтам дӯст

من اندر زندگانی یافتم دوست

Ки дидам мағзи кули андари яқини пӯст

که دیدم مغز کل اندر یقین پوست

Ман андари зиндагонӣ ёр дидам

من اندر زندگانی یار دیدم

Рахш безаҳмат ағёр дидам

رخش بی زحمت اغیار دیدم

Ман андари зиндагонии дидҳоми роз

من اندر زندگانی دیدهام راز

Шудам дар дид ӯ дар ишқи сарбоз

شدم در دید او در عشق سرباز

Ман андари зиндагонии дами зи дастам

من اندر زندگانی دم ز دستم

Ки дар аввали аёни зондми зи дастам

که در اوّل عیان زاندم ز دستم

Ман андари зиндагонии раҳи супурдам

من اندر زندگانی ره سپُردم

Ки то раҳро басӯии дӯсти барадам

که تا ره را بسوی دوست بردم

Ман андари зиндагонӣ буд дидам

من اندر زندگانی بود دیدم

Даруни ҷисму ҷон маъбуд дидам

درون جسم و جان معبود دیدم

Ман андари зиндагонии зоти бичўн

من اندر زندگانی ذات بیچون

Дар ӣнҷои дидҳоми кули бичаҳ ва чун

در اینجا دیدهام کل بیچه و چون

Ман андари зиндагонӣ кул шудам зот

من اندر زندگانی کل شدم ذات

Ҳақиқат зот кардам ҷумлаи заррот

حقیقت ذات کردم جمله ذرّات

Ман андар зиндагонӣ дид аллоҳ

من اندر زندگانی دید اللّه

Аён дидам ҳақиқати қул ҳўи аллоҳ

عیان دیدم حقیقت قل هو اللّه

Ман андари зиндагонии ин чунинам

من اندر زندگانی این چنینم

Ки бишк дар аёни айни алиқинм

که بیشک در عیان عین الیقینم

Ман андари зиндагонии гштҳоми ҳақ

من اندر زندگانی گشتهام حق

Ҳаме гӯям зи зоти худ ҳўолҳқ

همی گویم ز ذات خود هوالحق

Ман ин дидор аз ҳақи дидҳоми боз

من این دیدار از حق دیدهام باز

Ки дар куну макони грдидҳоми боз

که در کون و مکان گردیدهام باز

Манам ӣнҷои ҳақиқати қул ҳўи аллоҳ

منم اینجا حقیقت قل هو اللّه

Ки мегӯям аёни сари ҳўи аллоҳ

که میگویم عیان سرّ هو اللّه

Манам ӣнҷои дами Мансур аз дил

منم اینجا دم منصور از دل

Зада аз ҷон ки мақсӯдаст ҳосил

زده از جان که مقصودست حاصل

Манам ӣнҷо зада дам аз ҳақиқат

منم اینجا زده دم از حقیقت

Ки софӣ шуд дилу ҷону табиат

که صافی شد دل و جان و طبیعت

Манам ӣнҷои зи ло дар айни ало

منم اینجا ز لا در عین الّا

Шуда аз чун ва бе чунам мубарро

شده از چون و بی چونم مبرّا

Манам ӣнҷои зи ло ало бидида

منم اینجا ز لا الّا بدیده

зи ло дар айни алооми расида

ز لا در عین الّاام رسیده

Манам ӣнҷои ҳақиқати зоти бичўн

منم اینجا حقیقت ذات بیچون

Ки грдонстми аздидори гардун

که گردانستم ازدیدار گردون

Манам лодидаҳ алооллаҳ гашта

منم لادیده الاّاللّه گشته

Фано дар ло шуда аллоҳ гашта

فنا در لا شده اللّه گشته

Манам лои дида дар ашёи тамомат

منم لا دیده در اشیا تمامت

Бдонстаҳи яқини сари қиёмат

بدانسته یقین سرّ قیامت

Манам лои дида ва исбот карда

منم لا دیده و اثبات کرده

БроФкндаҳи зи айни зоти парда

برافکنده ز عین ذات پرده

Манам лои дида дар айни алиқинм

منم لا دیده در عین الیقینم

Ки дар ло аз ҳақиқати рози байнам

که در لا از حقیقت راز بینم

Манам лои дидау ало шудаи кул

منم لا دیده و الّا شده کل

Ҳақиқати зоти ман якто шудаи кул

حقیقت ذات من یکتا شده کل

Манам лои дида дар ашё аён аст

منم لا دیده در اشیا عیان است

Ки аз лоем чунин шарҳ ва баён аст

که از لایم چنین شرح و بیان است

Манам лои дидау фориғ шуда ман

منم لا دیده و فارغ شده من

зи нури зоти ҳақи болиғ шуда ман

ز نور ذات حق بالغ شده من

Манам лои дидаи дрмўҷўди аъён

منم لا دیده درموجود اعیان

Аз ӯ гӯям ҳақиқати шарҳу бурҳон

از او گویم حقیقت شرح و برهان

Чу дар ҳилоҷи ин асрор гӯям

چو در هیلاج این اسرار گویم

Ҳама дар дид зот ёр гӯям

همه در دید ذات یار گویم

Ман аз ҳилоҷ ҳар мақсӯди ҳосил

من از هیلاج هر مقصود حاصل

Кунам зонҷои ҳамаи зарроти восил

کنم زانجا همه ذرّات واصل

Ман аз ҳилоҷи ӣнҷо сар бибозам

من از هیلاج اینجا سر ببازم

з дид ҷони ҷонони барфарозам

ز دید جان جانان برفرازم

Ман аз ҳилоҷи бурҳони ҳақиқат

من از هیلاج برهان حقیقت

Кунам ӣнҷо намоям дид дидат

کنم اینجا نمایم دید دیدت

Ман аз ҳилоҷ дидам ончӣ дидам

من از هیلاج دیدم آنچه دیدم

Ҳақиқат дар висоли кули расидам

حقیقت در وصال کل رسیدم

Ман аз ҳилоҷи гаштами айни ашё

من از هیلاج گشتم عین اشیا

Ниҳон гаштам шудам дар зоти якто

نهان گشتم شدم در ذات یکتا

Ман аз ҳилоҷ дидам айни дидор

من از هیلاج دیدم عین دیدار

Кунун пайдо шуда ман дар рухи ёр

کنون پیدا شده من در رخ یار

Ман аз ҳилоҷми ӣнҷои рози дида

من از هیلاجم اینجا راز دیده

з дид кули рух ӯ бози дида

ز دید کل رخ او باز دیده

Марои розӣ чу зини ҳилоҷи охир

مرا رازی چو زین هیلاج آخر

Нмўдорист гашта ҷумлаи зоҳир

نموداریست گشته جمله ظاهر

Тамоми орми ҷавоҳирро дар ӣнҷо

تمام آرم جواهر را در اینجا

Дигар пайдо кунам ҳилоҷи дардо

دگر پیدا کنم هیلاج دردا

Кунам пайдо ҳақиқат дид дидор

کنم پیدا حقیقت دید دیدار

з ҳилоҷм шавад кули нопадедор

ز هیلاجم شود کل ناپدیدار

Кунам пайдо ва онгаҳ ёри гирдам

کنم پیدا و آنگه یار گردم

Даруни ҷузву кули дидори гирдам

درون جزو و کل دیدار گردم

Кунам пайдо ва хомӯшӣ гузинам

کنم پیدا و خاموشی گزینم

Ҳақиқати ҷузи яке дар як набинам

حقیقت جز یکی در یک نبینم

Кунам пайдо ва онгаҳ сар бибозам

کنم پیدا و آنگه سر ببازم

Бензади анбиёи сари барфарозам

بنزد انبیا سر برفرازم

Кунам пайдо ки вақт рафтан мо

کنم پیدا که وقت رفتن ما

Намӯда сари ҷонони ҷумлаи пайдо

نموده سرّ جانان جمله پیدا

Кунам пайдоу пинҳони гирдам аз дид

کنم پیدا و پنهان گردم از دید

Ки то аъён шавам аздидн дид

که تا اعیان شوم ازدیدن دید

Ҳақиқат чун даҳуми ҳилоҷи тақрир

حقیقت چون دهم هیلاج تقریر

з дид анбиё дар айни тафсир

ز دید انبیا در عین تفسیر

Ниҳон кардам даруни ҷузву кули пок

نهان کردم درون جزو و کل پاک

Барандозами ҳиҷоби об дар хок

براندازم حجاب آب در خاک

Барандозами ҳиҷоб аз рӯй ҷонон

براندازم حجاب از روی جانان

Яке гирдам дар кӯии ҷонон

یکی گردم در کوی جانان

Барандозами ҳиҷобу ёри гирдам

براندازم حجاب و یار گردم

Бисоти ишқи куллӣ дар навардам

بساط عشق کلّی در نوردم

Барандозами ҳиҷоб аз рӯй дилдор

براندازم حجاب از روی دلدار

Кунам сари ниҳони куллӣ падедор

کنم سرّ نهان کلّی پدیدار

Барандозами ҳиҷоби нору бодам

براندازم حجاب نار و بادم

Агарчӣ нору обу хоку бодам

اگرچه نار و آب و خاک و بادم

Маро розӣаст бе ин сӯрати хеш

مرا رازیست بی این صورت خویش

Ки рози хештан кул дидам аз хеш

که راز خویشتن کل دیدم از خویش

Ман он сари пеш аз он каз худ бимирам

من آن سرّ پیش از آن کز خود بمیرم

Шудам пайдо аз ани бадари мунирам

شدم پیدا از ان بدر منیرم

Ман он сари дидҳоми пеш аз қиёмат

من آن سر دیدهام پیش از قیامت

Аз он маънӣ кунам ӣнҷои қиёмат

از آن معنی کنم اینجا قیامت

Ман он сари дидҳом куллӣ бигӯям

من آن سر دیدهام کلّی بگویم

Давои дард ҳар солик биҷӯем

دوای درد هر سالک بجویم

Ман он сари дидҳом дар дидаи худ

من آن سرّ دیدهام در دیدهٔ خود

Ки кули фошами ҳақиқати дидҳхўд

که کل فاشم حقیقت دیدهٔخود

Шуд ӣнҷо то ҳақиқат рух намӯдаст

شد اینجا تا حقیقت رخ نمودست

Марои дидори ёр аз буд будаст

مرا دیدار یار از بود بودست

Чу он сар шуд марои аинҷоигаҳи фош

چو آن سر شد مرا اینجایگه فاش

Ҳақиқат боз дидам дид наққош

حقیقت باز دیدم دید نقاش

Чу наққоши азалро боз дидам

چو نقاش ازل را باز دیدم

Аз он ӣнҷои ҳақиқат роз дидам

از آن اینجا حقیقت راز دیدم

Чу наққош азал дидам ҳақиқат

چو نقاش ازل دیدم حقیقت

Ки ӯ мар баста шуд ӣнҷои табиат

که او مر بسته شد اینجا طبیعت

Чу наққоши азал дидор бинмуд

چو نقاش ازل دیدار بنمود

Маро дар ҷузву кул дидор бинмуд

مرا در جزو و کل دیدار بنمود

Чу наққоши азал бо ман баён кард

چو نقاش ازل با من بیان کرد

Рухи худ ҳамчуи хуршедам аён кард

رخ خود همچو خورشیدم عیان کرد

Чу наққоши азали бргФти розам

چو نقاش ازل برگفت رازم

Ҳақиқат парда кард аз рӯй бозам

حقیقت پرده کرد از روی بازم

Чу наққоши азали ин пардаи бигусаст

چو نقاش ازل این پرده بگسست

Маро бодед худ ӣнҷо ба пайваст

مرا بادید خود اینجا به پیوست

Чу наққош азал бинмуд розам

چو نقاش ازل بنمود رازم

Ҳақиқат парда кард аз рӯй бозам

حقیقت پرده کرد از روی بازم

Чу наққоши азал дар ман аён шуд

چو نقاش ازل در من عیان شد

Ҳақиқати нақш ӯ дар вай аён шуд

حقیقت نقش او در وی عیان شد

Чу худ пардохт аввал наҚишм ӣнҷо

چو خود پرداخت اول نقشم اینجا

з дид хештан кард ӯ ҳувайдо

ز دید خویشتن کرد او هویدا

Чу худ пардохт аз дидор худ кард

چو خود پرداخت از دیدار خود کرد

Дар ӯ пайдои ҳақиқати нек ва бад кард

در او پیدا حقیقت نیک و بد کرد

Чу худ пардохт дар айни сафоташ

چو خود پرداخت در عین صفاتش

Ниҳон кард онгаҳе дар дид зотш

نهان کرد آنگهی در دید ذاتش

Чу худ пардохт худ пинҳон кунад боз

چو خود پرداخت خود پنهان کند باز

Дигар дар ҷузву кул аъён кунад боз

دگر در جزو و کل اعیان کند باز

Аҷаби ин нақши баст ва дид худ сохт

عجب این نقش بست و دید خود ساخت

Яқини андари сафоташ кул бипардохт

یقین اندر صفاتش کل بپرداخت

Тилисми ганҷи зот хеш кард

طلسم گنج ذات خویش کرد

Дар ӯ пайдои ҳақиқати нек ва бад кард

در او پیدا حقیقت نیک و بد کرد

Тилисми зот ганҷ ӯст бингар

طلسم ذات گنج اوست بنگر

Ки кардаст аз аён некӯаст бингар

که کردست از عیان نیکوست بنگر

Тилисми ганҷи зоти ин сувари байн

طلسم گنج ذات این صور بین

Дар ӯ аъёни ҳақиқати роҳбари байн

در او اعیان حقیقت راهبر بین

Тилисми ганҷ зот ӯст сӯрат

طلسم گنج ذات اوست صورت

Ки рух бинмуд андари ваии зарурат

که رخ بنمود اندر وی ضرورت

Тилисми ганҷ зот ломаконаст

طلسم گنج ذات لامکانست

Дар ӯ пайдои ҳама роз ниҳонаст

در او پیدا همه راز نهانست

Тилисми ганҷ зот ломаконаст

طلسم گنج ذات لامکانست

Дар ӯ пайдои ҳама роз ҷаҳонаст

در او پیدا همه راز جهانست

Тилисми ганҷ зот лоязоласт

طلسم گنج ذات لایزالست

Ки пайдои андар ӯ айн висоласт

که پیدا اندر او عین وصالست

Тилисм ганҷ зотаст аи зҳқиқт

طلسم گنج ذاتست ا زحقیقت

Шудаи кули пок аз айни табиат

شده کل پاک از عین طبیعت

Тилисми ганҷ зот омад дили ту

طلسم گنج ذات آمد دل تو

Намӯда дар ҳавоси ин мушкили ту

نموده در حواس این مشکل تو

Тилисми ганҷ зот омад дар ӯ дид

طلسم گنج ذات آمد در او دید

Баёнам бишинав аз аъёни тавҳид

بیانم بشنو از اعیان توحید

Тилисми ин вуҷӯд ва ганҷ ҷонаст

طلسم این وجود و گنج جانست

Дигар мари ранҷи ҷон зот аёнаст

دگر مر رنج جان ذات عیانست

Туро то ин тилисм ганҷ бошад

ترا تا این طلسم گنج باشد

Турои пайвастаи дард ва ранҷ бошад

ترا پیوسته درد و رنج باشد

Тилисм ганҷ башикан то бадоне

طلسم گنج بشکن تا بدانی

Дар он ранҷи кули роз наоне

در آنِ رنج کل راز نهانی

Тилисм ранҷ башикан ганҷи бустон

طلسم رنج بشکن گنج بستان

Нмигўими турои ин ранҷи бустон

نمیگویم ترا این رنج بستان

Туро то ин тилисм ӣнҷо аёнаст

ترا تا این طلسم اینجا عیانست

Ҳақиқат чун ғуборӣ бор ҷонаст

حقیقت چون غباری بار جانست

Туро то ин тилисмат ҳаст мавҷӯд

ترا تا این طلسمت هست موجود

Наёбӣ дар аён дид мақсӯд

نیابی در عیان دید مقصود

Туро то ин тилисмаст андари ӣнҷо

ترا تا این طلسمست اندر اینجا

Туро бошад ҳақиқати шӯру ғавғо

ترا باشد حقیقت شور و غوغا

Туро то ин тилисм ӣнҷост дар пеш

ترا تا این طلسم اینجاست در پیش

Наёбӣ рози ҷони мискини длриш

نیابی راز جان مسکین دلریش

Туро то ин тилисмат ҳаст таҳқиқ

ترا تا این طلسمت هست تحقیق

Наёбӣ ҳамчуи мардони ҳеҷ тавфиқ

نیابی همچو مردان هیچ توفیق

Туро то ин тилисмати дӯстдорӣ

ترا تا این طلسمت دوستداری

Абии мағзии ҳақиқати пӯсти дорӣ

ابی مغزی حقیقت پوست داری

Туро то ин тилисмат бошад эй ёр

ترا تا این طلسمت باشد ای یار

Наёяд ганҷи ҷонатро падедор

نیاید گنج جانت را پدیدار

Тилисмат гар шавад аз пеши вази давр

طلسمت گر شود از پیش وز دور

Шӯии дрҷзўу кули нури алии нур

شوی درجزو و کل نورٌ علی نور

Тилисмат гар шавад ӣнҷои шикаста

طلسمت گر شود اینجا شکسته

Биёбӣ ҷони зғмҳои бози руста

بیابی جان زغمها باز رسته

Тилисмат гар шавад ӣнҷои ниҳони боз

طلسمت گر شود اینجا نهان باز

Биёбӣ ганҷи ҷони айни алъёни боз

بیابی گنج جان عین العیان باز

Тилисмат гар шавад кули нопадедор

طلسمت گر شود کل ناپدیدار

Муроди васл ҷон ояд бадӣдор

مراد وصل جان آید بدیدار

Тилисмат гар шавад ӣнҷои фано ӯ

طلسمت گر شود اینجا فنا او

Бияёд дар ҳамаи аъёни бақо ӯ

بیاید در همه اعیان بقا او

Тилисмат бор андӯҳаст башикан

طلسمت بار اندوهست بشکن

Ҳақиқати парда аз розат барафкан

حقیقت پرده از رازت برافکن

Ҳамаи маънии яке ва ту ндонӣ

همه معنی یکی و تو ندانی

Аз он ҳайрон бимонада дар маъонӣ

از آن حیران بمانده در معانی

Агар мибшкнии ӣнҷои тилисмат

اگر میبشکنی اینجا طلسمت

Шавад кули маҳви мари дидори ҷисмат

شود کل محو مر دیدار جسمت

Биёбӣ ганҷи андари зоти худ боз

بیابی گنج اندر ذات خود باز

Сифоти ҷисми андари зоти худ боз

صفات جسم اندر ذات خود باز

Сифоти ҷисмро куллӣ барафкан

صفات جسم را کلّی برافکن

Ки то онгаҳ ту бошӣ бишкии ман

که تا آنگه تو باشی بیشکی من

Дўӣӣ бурдор то яке бибинӣ

دوئی بردار تا یکی ببینی

Гумони андар дўӣӣастгар пеши бинӣ

گمان اندر دوئی است گر پیش بینی

Гумонатро яқин кун ҳамчуи Мансур

گمانت را یقین کن همچو منصور

Ки андар дид ҷони гардии ту машҳур

که اندر دید جان گردی تو مشهور

Гумонати ин ҳамаи фикр ва ғам оварад

گمانت این همه فکر و غم آورد

Тродри ранҷу айн мотам оварад

ترادر رنج و عین ماتم آورد

На кори тести ӣнҷои ҷони супурдан

نه کار تست اینجا جان سپردن

Ҳақиқати пеш аз сӯрати бмрдн

حقیقت پیش از صورت بمردن

На кори тести ӣнҷои роз дидан

نه کار تست اینجا راز دیدن

Чу мардони марди вази худ роз дидан

چو مردان مُرد وز خود راز دیدن

На кори тести ҷонбозӣ чу ушшоқ

نه کار تست جانبازی چو عشاق

Ки то гардии даруни ҷузву кули тоқ

که تا گردی درون جزو و کل طاق

На кори тести ҷонбозии ҳақиқат

نه کار تست جانبازی حقیقت

На куллӣ боз дидӣ дид дидат

نه کلّی باز دیدی دید دیدت

На кори тести ҷон додан чу мардон

نه کار تست جان دادن چو مردان

Ки ёбии хештанро ҷони ҷонон

که یابی خویشتن را جان جانان

На кори тест буд хеш дидан

نه کار تست بود خویش دیدن

Висоли охирин аз пеш дидан

وصال آخرین از پیش دیدن

На кори тести ҷонбозии чгўим

نه کار تست جانبازی چگویم

Ки чун тифлии ту дар бозии чгўим

که چون طفلی تو در بازی چگویم

На кори тести ҷонбозӣу тани зан

نه کار تست جانبازی و تن زن

Ки ҳастӣ дар раҳи мардон кам аз зан

که هستی در ره مردان کم از زن

На кори тести ҷонбозӣ чу Мансур

نه کار تست جانبازی چو منصور

Ки то ёбии барӣ то нафхаи сувар

که تا یابی بری تا نفخهٔ صور

На кори тести ҷонбозӣ чу Љорҷис

نه کار تست جانبازی چو جرجیس

Ки то фориғи шӯй аз макру талбис

که تا فارغ شوی از مکر و تلبیس

На кори тести ҷонбозӣ чу исҳоқ

نه کار تست جانبازی چو اسحاق

Ки аз айни дўӣии гардии баҳақи тоқ

که از عین دوئی گردی بحق طاق

На кори тести ҷонбозӣ чу ҳайдар

نه کار تست جانبازی چو حیدر

Ки зоти ҷовдони гардии ту раҳбар

که ذات جاودان گردی تو رهبر

На кори тести ҷонбозӣ чу он шоҳ

نه کار تست جانبازی چو آن شاه

Ҳусайни ибни алӣ то гардии огоҳ

حسین ابن علی تا گردی آگاه

На кори тести ҷонбозӣ чу асҳоб

نه کار تست جانبازی چو اصحاب

Ки то гардӣ чу хуршеди ҷҳонтоб

که تا گردی چو خورشید جهانتاب

На кори тести ҷонбозӣ чу аттор

نه کار تست جانبازی چو عطّار

Ки гардӣ дар аёни ҳақи ту кули ёр

که گردی در عیان حق تو کل یار

Чу худро ин чунин мари дӯсти дорӣ

چو خود را این چنین مر دوست داری

Раҳо кардӣ ту мағзу пӯсти дорӣ

رها کردی تو مغز و پوست داری

Чунин ларзони ҷону тани шдстӣ

چنین لرزان جان و تن شدستی

Баландӣ кӣ биёбӣ зонка пастӣ

بلندی کی بیابی زانکه پستی

Биёбӣ ҷони ҷон аз нестии боз

بیابی جان جان از نیستی باز

Ки то нгшоӣии ӣнҷои пӯстии боз

که تا نگشائی اینجا پوستی باز

Биёбӣ ҷони ҷони ӣнҷои ҳақиқат

بیابی جان جان اینجا حقیقت

Ки то ӣнҷо нагардӣ нопадидат

که تا اینجا نگردی ناپدیدت

Ту чун дар банд ҷон монадӣ гирифтор

تو چون در بند جان ماندی گرفتار

Аз он гаштии ҳақиқати айни пиндор

از آن گشتی حقیقت عین پندار

Ту чун дар банди ёр хеш бошӣ

تو چون در بند یار خویش باشی

зи нафаси ӣнҷои яқин длриш бошӣ

ز نفس اینجا یقین دلریش باشی

Нмигўим ки ҷон дар бози ӣнҷо

نمیگویم که جان در باز اینجا

Фанои шӯ то биёбӣ рози ӣнҷо

فنا شو تا بیابی راز اینجا

Фанои шӯгар фанои гаштии ҳақиқат

فنا شو گر فنا گشتی حقیقت

Шудӣ ҷонбоз бинӣ дид дидат

شدی جانباز بینی دید دیدت

Фанои шӯ кин намӯд охири Фноист

فنا شو کین نمود آخر فنایست

Ки зоти ҳақи яқини зоти бқоист

که ذات حق یقین ذات بقایست

Чу буд ҷисмати ӣнҷои охир эй ҷон

چو بود جسمت اینجا آخر ای جان

Фано хоҳад шудан дар пеши ҷонон

فنا خواهد شدن در پیش جانان

Ту пеш аз марг аз ҷисмати фанои гирд

تو پیش از مرگ از جسمت فنا گرد

Ҳақиқати ҷони шӯ ва дид бақои гирд

حقیقت جان شو و دید بقا گرد

Фанои шӯи пеш аз ин коиди фаноят

فنا شو پیش از این کآید فنایت

Ки дар айни фанои ёбии бақоят

که در عین فنا یابی بقایت

Фанои шӯи пеш аз он коинҷои бимирӣ

فنا شو پیش از آن کاینجا بمیری

Ки дар айни фанои гардии бдирӣ

که در عین فنا گردی بدیری

Ту ин дами ҷисм ва ҷонӣ ҳастӣ ӣнҷо

تو این دم جسم و جانی هستی اینجا

Фитода дар ғамати мастӣ дар ӣнҷо

فتاده در غمت مستی در اینجا

Туро то ин намӯд хеши бинӣ

ترا تا این نمود خویش بینی

Ҳақиқати ҷисму ҷони длриши бинӣ

حقیقت جسم و جان دلریش بینی

Чу мардони сӯрату маънии барандоз

چو مردان صورت و معنی برانداز

Ниҳоди хеш аз ин даъвии барандоз

نهاد خویش از این دعوی برانداز

Бидон эй ҷон ки ту бас бе баҳоӣ

بدان ای جان که تو بس بی بهائی

Ҳақиқат бо ҳақиқати ошноӣӣ

حقیقت با حقیقت آشنائی

Турои некӯ агар ӣнҷо бибинӣ

ترا نیکو اگر اینجا ببینی

Чу Мансур аз яқини айни алиқинӣ

چو منصور از یقین عین الیقینی

Турои ӣнҷо чу Мансураст ин зот

ترا اینجا چو منصورست این ذات

Валикин кӣ биёбӣ то ки заррот

ولیکن کی بیابی تا که ذرّات

Шавад маҳви аввалин чун аввал буд

شود محو اوّلین چون اوّل بود

Биёбӣ ин замони ӣнҷои ту мақсӯд

بیابی این زمان اینجا تو مقصود

Биёбӣ он замон каз худ ҷдоӣӣ

بیابی آن زمان کز خود جدائی

Биёбӣу шӯии айни хдоӣӣ

بیابی و شوی عین خدائی

Биёбӣ он замон гум кардаро боз

بیابی آن زمان گم کرده را باز

Тилисмат гардад аинҷогаҳи аёни боз

طلسمت گردد اینجاگه عیان باز

Биёбӣ ганҷи зотат дар бар худ

بیابی گنج ذاتت در بر خود

Наҳй бар сари ҷаҳони гуҳи афсари худ

نهی بر سر جهان گه افسر خود

Биёбӣ ганҷи ҷон эй ранҷи дида

بیابی گنج جان ای رنج دیده

Бадаст ояд турои ганҷи гузида

بدست آید ترا گنج گزیده

Ки ин ганҷаст ин пайдоу пинҳон

که این گنجست این پیدا و پنهان

Ҳақиқати бози дони ин сари қуръон

حقیقت باز دان این سرّ قرآن

Ҳақиқати канти кнзо кӣ шунидӣ

حقیقت کُنتُ کنزاً کی شنیدی

Шунидӣ канзу ганҷатро надидӣ

شنیدی کنز و گنجت را ندیدی

Агар ганҷат бибинӣ андари ӣнҷо

اگر گنجت ببینی اندر اینجا

Набояд то бар ореи шӯри вғўғо

نباید تا بر آری شور وغوغا

Макун шӯр ар шавад ганҷати падедор

مکن شور ار شود گنجت پدیدار

Каз он ояд яқини бахти падедор

کز آن آید یقین بخت پدیدار

Дар аввали поя чун ганҷати намояд

در اوّل پایه چون گنجت نماید

Дар ганҷат дар ӣнҷои бргшоид

دَرِ گنجت در اینجا برگشاید

Назар андозӣ онгоҳии сӯии ганҷ

نظر اندازی آنگاهی سوی گنج

Форумонеи ту андари ҳасрату ранҷ

فرومانی تو اندر حسرت و رنج

Чунон ганҷат кунад бихўиши ӣнҷо

چنان گنجت کند بیخویش اینجا

Дигар пинҳон шавад аз пеши ӣнҷо

دگر پنهان شود از پیش اینجا

Дигар чун бози ҳуши оӣӣ дигар бор

دگر چون باز هوش آئی دگر بار

Шавад ганҷати дигарбораи падедор

شود گنجت دگرباره پدیدار

Дигар оҳистатар зон пешу тани зан

دگر آهسته تر زان پیش و تن زن

Ҳақиқати роз он мебишинав аз ман

حقیقت راز آن می بشنو از من

Магӯ бо каси туу хомӯш ҷон бош

مگو با کس تو و خاموش جان باش

Чу он ганҷи аздми худ тўнҳон бош

چو آن گنج ازدم خود تونهان باش

Магӯ бо кас ки ғайри ҷон басӣ ҳаст

مگو با کس که غیر جان بسی هست

Ки грдонндти андари ганҷи кули баст

که گردانندت اندر گنج کل بست

Талабкоранд чун ганҷат биёбанд

طلبکارند چون گنجت بیابند

Пас онгоҳии сӯй ранҷат шитобанд

پس آنگاهی سوی رنجت شتابند

Кунандат қасди ҷон то хуши бадоне

کنندت قصد جان تا خوش بدانی

з ман бишинав яқини роз наоне

ز من بشنو یقین راز نهانی

Кунандат қасди ҷони ӣнҷои ҳақиқат

کنندت قصد جان اینجا حقیقت

Ки ҳам дар ганҷи оранди нопадидат

که هم در گنج آرند ناپدیدت

Кунандат қасди ҷони ӣнҷои бтҳқиқ

کنندت قصد جان اینجا بتحقیق

Пас онгаҳ бозёбии айни тавфиқ

پس آنگه بازیابی عین توفیق

Агар ин ганҷ мехоҳӣ ки бошад

اگر این گنج میخواهی که باشد

Туро ва ҳеҷ ғам ӣнҷо набошад

ترا و هیچ غم اینجا نباشد

Чу ёбии ганҷ чун Мансури ҳаллоҷ

چو یابی گنج چون منصور حلاج

Наҳй аз ганҷи ҳақ бар фарқи ҷони тоҷ

نهی از گنج حق بر فرق جان تاج

Чу шоҳи ҷузву кули гардӣ чу Мансур

چو شاه جزو و کل گردی چو منصور

Макун монанди ӯ худро ту машҳур

مکن مانند او خود را تو مشهور

Чу мари тоҷи ҳақиқат на абри сар

چو مر تاج حقیقت نه ابر سر

Аз он тоҷат кун ӣнҷогоҳи афсар

از آن تاجت کن اینجاگاه افسر

Ту манимо тоҷи худ бо ҳар лӣимӣ

تو منما تاج خود با هر لئیمی

Макун мари хеш чун соҳиби карӣмӣ

مکن مر خویش چون صاحب کریمی

Вале дар шаръи ин ногуфтанӣ ба

ولی در شرع این ناگفتنی به

Дар ин сари кул носифтанӣ ба

دُر این سرّ کل ناسُفتنی به

Чаро коинҷо набувват ошкораст

چرا کاینجا نبوّت آشکارست

Набувват дар яқини дидор ёр аст

نبوّت در یقین دیدار یار است

Набувват бишкӣ бурдорат орад

نبوّت بیشکی بردارت آرد

Ҳақиқати мари турои зои ҷони برارد

حقیقت مر ترا زا جان برآرد

Набуввати мари туро ӣнҷо занад бор

نبوّت مر ترا اینجا زند بار

Аз он мегӯям ӣнҷои сари нигаҳдор

از آن میگویم اینجا سر نگهدار

Набувват бар кунад пинҳонати ӣнҷо

نبوّت بر کند پنهانت اینجا

Туро гирданд андари ишқи шайдо

ترا گرداند اندر عشق شیدا

Набувват барканд мари охир эй ҷон

نبوّت برکند مر آخر ای جان

Турои маънии ҳақиқати зоҳир эй ҷон

ترا معنی حقیقت ظاهر ای جان

Набуввати мари туро оташ фурӯзад

نبوّت مر ترا آتش فروزد

Намӯд ҷисмат аинҷогаҳ бисӯзад

نمود جسمت اینجاگه بسوزد

Набувват дар фанои андоздти кул

نبوّت در فنا اندازدت کل

Чу шамъӣ аз яқини бгдоздти кул

چو شمعی از یقین بگدازدت کل

Фанои грдондт аз буд хешат

فنا گرداندت از بود خویشت

Бохр ӯ наад мари ҷумлаи пешат

بآخر او نهد مر جمله پیشت

Набувватро аз он бинмуд Аҳмад

نبوّت را از آن بنمود احمد

Ки то пайдо кунад мари нек аз бад

که تا پیدا کند مر نیک از بد

Набуввати нек ва бад донад дар ӣнҷо

نبوّت نیک و بد داند در اینجا

Кунад бишк ки битавонад дар ӣнҷо

کند بیشک که بتواند در اینجا

Набуввати мари турои брдормрдон

نبوّت مر ترا بردارمردان

Агар гўӣии яқини асрори мардон

اگر گوئی یقین اسرار مردان

Аз он Мансурро карданд бар дор

از آن منصور را کردند بر دار

Ки дар аъён набӯд ӯ срнгҳдор

که در اعیان نبود او سرنگهدار

Чунон бади дида ӯ асрори ӣнҷо

چنان بُد دیده او اسرار اینجا

Ки худ дидаст ҳақ бурдор ӣнҷо

که خود دیدست حق بردار اینجا

Чунон бади дида ӯ асрори бичўн

چنان بد دیده او اسرار بیچون

Ки майдонаст кӯи резади яқини хӯн

که میدانست کو ریزد یقین خون

Чунон бади дидаи рози ёр дар роз

چنان بد دیده راز یار در راز

Ки хоҳад дар шудан дар ишқи шаҳбоз

که خواهد در شدن در عشق شهباز

Ҳақиқати тарки ном ва нанг кард ӯ

حقیقت ترک نام و ننگ کرد او

Аз он дар дид ҳақи он ҷом хӯрд ӯ

از آن در دید حق آن جام خورد او

Ҳақиқати ҷоми сари лоязолаш

حقیقت جام سرّ لایزالش

Мар ӯро дода бади ҳақи дрўсолш

مر او را داده بُد حق دروصالش

Дар он ҷоми ҳақиқати хӯрдаи бад ӯ

در آن جام حقیقت خورده بد او

Ки ӯ чун дигарон гум карда бад ӯ

که او چون دیگران گم کرده بُد او

Аз он ҷом муҳаббат ёфт ӣнҷо

از آن جام محبّت یافت اینجا

Ки дар дидор кул бишитофт ӣнҷо

که در دیدار کل بشتافت اینجا

Аз он ҷом муҳаббат хӯрд ва дам зад

از آن جام محبّت خورد و دم زد

Ки ҷисму ҷони бакулӣ бар адам зад

که جسم و جان بکلّی بر عدم زد

Аз он ҷом муҳаббат хӯрд бичўн

از آن جام محبّت خورد بیچون

Бмстии бргзшт аз ҳафт гардун

بمستی برگذشت از هفت گردون

Аз он ҷом муҳаббат хӯрд бо ёр

از آن جام محبّت خورد با یار

Ки ҷуз ӯ менадид аз айни дидор

که جز او می ندید از عین دیدار

Аз он ҷом муҳаббат хӯрд дар сар

از آن جام محبّت خورد در سرّ

Ки шуд ботини мар ӯро ҷумлаи зоҳир

که شد باطن مر او را جمله ظاهر

Аз он ҷом муҳаббат хӯрд дар роз

از آن جام محبّت خورد در راز

Ки куллӣ гашта бади анҷоми воғоз

که کلّی گشته بُد انجام وآغاز

Аз он ҷом муҳаббат хӯрд аз дид

از آن جام محبّت خورد از دید

Ки пешаш маҳв шуд мари ҷумлаи тақлид

که پیشش محو شد مر جمله تقلید

Аз он ҷом муҳаббат хӯрд ва кул шуд

از آن جام محبّت خورد و کل شد

Ки ӯ дар асли фитрати зот кул шуд

که او در اصل فطرت ذات کل شد

Аз он ҷом муҳаббат хӯрд аздўст

از آن جام محبّت خورد ازدوست

Ки мағзи ёр буду рафта аз пӯст

که مغز یار بود و رفته از پوست

Аз он ҷом муҳаббат хӯрд ӣнҷо

از آن جام محبّت خورد اینجا

Ки буд ӯ соҳиби ҳрдрди ӣнҷо

که بود او صاحب هردرد اینجا

Аз он ҷом муҳаббат кард ӯ нӯш

از آن جام محبّت کرد او نوش

Ки буд ҷисм ва ҷон кардаш фаромӯш

که بود جسم و جان کردش فراموش

Аз он ҷоми яқин бо нӯш оварад

از آن جام یقین با نوش آورد

Ки зоти покро пайдо бакул кард

که ذات پاک را پیدا بکل کرد

Аз он ҷоми яқин чун хӯрд Мансур

از آن جام یقین چون خورد منصور

Ҳақиқати зоти куллӣ гашт аз нур

حقیقت ذات کلّی گشت از نور

Аз он ҷоми яқин чун хӯрд ҷонон

از آن جام یقین چون خورد جانان

Мар ӯро кул намӯдаш рози пинҳон

مر او را کل نمودش راز پنهان

Аз он ҷом яқин шуд куллӣ аздст

از آن جام یقین شد کلی ازدست

зи ҷоми дӯст дар ҳақи ҳақ ба пайваст

ز جام دوست در حق حق به پیوست

Аз он ҷоми яқини роз фано дид

از آن جام یقین راز فنا دید

Фано шуд аз худ ва куллӣ бақо дид

فنا شد از خود و کلی بقا دید

Аз он ҷоми яқини айни алъёнш

از آن جام یقین عین العیانش

Бигуфт асрор дар сар наонаш

بگفت اسرار در سرّ نهانش

Аз он ҷоми яқини маст азал шуд

از آن جام یقین مست ازل شد

Аз он сӯрати бад-ӣни маънӣ бадал шуд

از آن صورت بدین معنی بدل شد

Аз он ҷоми яқин сӯрат барандохт

از آن جام یقین صورت برانداخت

зи дидори маъонии сари броФрохт

ز دیدار معانی سر برافراخت

Аз он ҷоми яқин бихўиш омад

از آن جام یقین بیخویش آمد

Ҳақиқат аз ҳама дар пеш омад

حقیقت از همه در پیش آمد

Аз он ҷоми яқини таслим кул шуд

از آن جام یقین تسلیم کل شد

Дар он таслим ӯ бебим ва кул шуд

در آن تسلیم او بی بیم و کل شد

Аз он ҷоми яқини аинҷоигаҳи ҳақ

از آن جام یقین اینجایگه حق

Дам кул зад чу Аҳмад дар аноолҳқ

دم کل زد چو احمد در اناالحق

Аз он ҷоми яқин дар дид дид ӯ

از آن جام یقین در دید دید او

Набад дид аз яқин кул гузид ӯ

نبد دید از یقینِ کل گزید او

з ҳақ диду зи ҳақи бргФти ин роз

ز حق دید و ز حق برگفت این راز

Чу мардон дар раҳи ҳақи гашти ҷонбоз

چو مردان در ره حق گشت جانباز

Чу ҷон бозед ҷисм ӣнҷо барандохт

چو جان بازید جسم اینجا برانداخت

Сар аинҷогаҳ буриду сари броФрохт

سر اینجاگه بُرید و سر برافراخت

Чу ҷон бозед ҷонон рух намӯдаш

چو جان بازید جانان رخ نمودش

з дид дид худ фаррух намӯдаш

ز دید دید خود فرّخ نمودش

Чу ҷон бозед ҷонон шуд ҳақиқат

چو جان بازید جانان شد حقیقت

Даруни парда пинҳон шуд ҳақиқат

درون پرده پنهان شد حقیقت

Чу ҷон бозед ҷонон шуд дар ашё

چو جان بازید جانان شد در اشیا

Ҳақиқати гашти мавҷӯду ҳувайдо

حقیقت گشت موجود و هویدا

Чу ҷон бозед дар дилдори пайваст

چو جان بازید در دلدار پیوست

Ҳам андари дор ӯ бо ёри пайваст

هم اندر دار او با یار پیوست

Чу ҷон бозед берун рафт аз кун

چو جان بازید بیرون رفت از کون

Ҳақиқат хеш дид ӯ лавн бар лавн

حقیقت خویش دید او لون بر لون

Чу ҷон бозеду сар дар охири кор

چو جان بازید و سر در آخر کار

Ҳиҷоб аз ҷон барафканад ӯ бикбор

حجاب از جان برافکند او بیکبار

Чу ҷон бозед ва сар шуд боз сар дид

چو جان بازید و سر شد باز سر دید

Яке дар охир аз худ айни тавҳид

یکی در آخر از خود عین توحید

Худо худ дид ӯ шуд дар хдоӣӣ

خدا خود دید او شد در خدائی

Аноолҳқ шуд зи ҷисму ҷони ҷдоӣӣ

اناالحق شد ز جسم و جان جدائی

Чу худро ёфт ӯ дидори бичўн

چو خود را یافت او دیدار بیچون

Аноолҳқ мезад аз дасту забони хӯн

اناالحق میزد از دست و زبان خون

Аноолҳқ мезад аз дидори аллоҳ

اناالحق میزد از دیدار اللّه

Ки рух бинмуда будаш бишкии шоҳ

که رخ بنموده بودش بیشکی شاه

Аноолҳқ мезад аздиди худованд

اناالحق میزد ازدید خداوند

Ки руста дид ҷисму ҷонаш аз банд

که رسته دید جسم و جانش از بند

Аноолҳқ мезада ҷисму забонаш

اناالحق میزده جسم و زبانش

Сару чашм ва забон шуд ҷони ҷонаш

سر و چشم و زبان شد جان جانش

Аноолҳқ зад забон ва гуфт розаш

اناالحق زد زبان و گفت رازش

Яке бади бишкии шебу фарозаш

یکی بد بیشکی شیب و فرازش

Аноолҳқ зад зи яке дар яке буд

اناالحق زد ز یکی در یکی بود

Забонаши худ худои кули бишкӣ буд

زبانش خود خدا کل بیشکی بود

Аз он ин роз натавонӣ шунидан

از آن این راز نتوانی شنیدن

Ки ин асрор натавонӣ бдидн

که این اسرار نتوانی بدیدن

Туро кӣ сар ганҷ ояд падедор

ترا کی سرّ گنج آید پدیدار

Ки ҳастӣ дар вуҷӯду айни пиндор

که هستی در وجود و عین پندار

Турои ин сар наёяд фоши ӣнҷо

ترا این سرّ نیاید فاش اینجا

Ки то куллӣ ҳамеи наққоши ӣнҷо

که تا کلّی همی نقاش اینجا

Набинӣ ва бннмоид намаваддат

نبینی و بننماید نمودت

Ки то пайдо кунад мар буд будат

که تا پیدا کند مر بود بودت

Турои наққоши ҷонҳо дар дил ва ҷонаст

ترا نقاش جانها در دل و جانست

Ҳақиқат дар дарун хуршед рахшонаст

حقیقت در درون خورشید رخشانست

Турои наққоши ҷон дар асли фитрат

ترا نقاش جان در اصل فطرت

Намӯдаст андар ӣнҷо дид қурбат

نمودست اندر اینجا دید قربت

Турои наққоши ҷон ӣнҷо бидидаст

ترا نقاش جان اینجا بدیدست

Даруни ҷисму ҷон ӣнҷо шунидаст

درون جسم و جان اینجا شنیدست

Турои наққоши ҳосили нақши бинӣ

ترا نقاش حاصل نقش بینی

Аз он худро ту чун тини бахши бинӣ

از آن خود را تو چون طین بخش بینی

Турои наққоши ҳосили ин дилу ҷон

ترا نقاش حاصل این دل و جان

Бигардоне дар ӯ восили дилу ҷон

بگردانی در او واصل دل و جان

Турои наққоши кули асл яқин аст

ترا نقاش کل اصل یقین است

Дар ӯ сари ҳақиқати куфр ва дайн аст

در او سرّ حقیقت کفر و دین است

Турои наққоши ҷони пайдои ту пинҳон

ترا نقاش جان پیدا تو پنهان

Чунин монадӣ аҷаб дар хеши ҳайрон

چنین ماندی عجب در خویش حیران

Турои наққош пайдо гашта ӣнҷо

ترا نقاش پیدا گشته اینجا

Бимонада ту аҷаби саргаштаи ӣнҷо

بمانده تو عجب سرگشته اینجا

Турои наққоши мавҷӯд аз ҳақиқӣ

ترا نقاش موجود از حقیقی

Абои дидор ӯ дории рафиқӣ

ابا دیدار او داری رفیقی

Даруни хешро наққош бингар

درون خویش را نقاش بنگر

Аён дар ҷонаст ӯро фош бингар

عیان در جانست او را فاش بنگر

Даруни хеш ӯро байни бтҳқиқ

درون خویش او را بین بتحقیق

Ки то аз дид ӯ ёбии ту тавфиқ

که تا از دید او یابی تو توفیق

Даруни хеш наққош аст дарёб

درون خویش نقاش است دریاب

Чроӣии бихбр акнӯн ту дарёб

چرائی بیخبر اکنون تو دریاب

Даруни тести наққошу варои байн

درون تست نقاش و ورا بین

Назар бигушоӣу дидори худои байн

نظر بگشای و دیدار خدا بین

Даруни тести наққоши ҳақиқат

درون تست نقاش حقیقت

Гумон бурдор ва бингар дар яқинат

گمان بردار و بنگر در یقینت

Бибин ӯроу ҷон бар рӯйиши афшон

ببین او را و جان بر رویش افشان

Ҳақиқати ҷисми худ дар сӯяши афшон

حقیقت جسم خود در سویش افشان

Бибин ӯроу ҷон дар бози пешаш

ببین او را و جان در باز پیشش

Ҳақиқат ёб куфри худ зкишш

حقیقت یاب کفر خود زکیشش

Агар наққош бишносӣ ту аз роз

اگر نقاش بشناسی تو از راز

Кунад мари пардаро аз рӯй худ боз

کند مر پرده را از روی خود باز

Агар наққош бишносӣ ту аз ҷон

اگر نقاش بشناسی تو از جان

Шавад пайдо намонад ҳеҷ пинҳон

شود پیدا نماند هیچ پنهان

Агар наққош бишносӣ ҳақиқат

اگر نقاش بشناسی حقیقت

Кунад пайдои ҳам аз худ дид дидат

کند پیدا هم از خود دید دیدت

Агар бишнохтӣ ӯро ту дар дил

اگر بشناختی او را تو در دل

Кунад монандаи Мансури восил

کند مانندهٔ منصور واصل

Бар ӯгар парда гирданд дарида

بر او گر پرده گرداند دریده

Кунад чун ӯ турои мари сари бурӣда

کند چون او ترا مر سر بریده

Сарат аз тани барад ӯ дар ҷдоӣӣ

سرت از تن بُرد او در جدائی

Кунад бнмоидт дид хдоӣӣ

کند بنمایدت دید خدائی

Чу сар бардорадат тан ҷонат гардад

چو سر برداردت تن جانت گردد

Тани андари ҷону ҷон пинҳонат гардад

تن اندر جان و جان پنهانت گردد

Сару тан ҳар ду дар ҷонон шавад гум

سر و تن هر دو در جانان شود گم

Пас онгаҳ бишкӣ ҷонон шавад ҳам

پس آنگه بیشکی جانان شود هم

Бар ҷонони сару тани минмонд

بر جانان سر و تن مینماند

Нмидонд ки то ин сар ки донад

نمیداند که تا این سرّ که داند

Шавад срср буд тани ҷони бикбор

شود سرسر بود تن جان بیکبار

Ҳақиқат ҷон шавад ҷонони падедор

حقیقت جان شود جانان پدیدار

Дар ин маънии ту раҳбар то бадоне

در این معنی تو رهبر تا بدانی

Ки куллӣ инаст асрори маъонӣ

که کلّی اینست اسرار معانی

Дар ин маънии ту раҳбари бози байни дӯст

در این معنی تو رهبر باز بین دوست

Ки томғзт шавад дар охирин пӯст

که تامغزت شود در آخرین پوست

Дар ин маънии ту раҳбар аз намӯдор

در این معنی تو رهبر از نمودار

Ки ҷонати ҷон ҷон гардад дар асрор

که جانت جان جان گردد در اسرار

Яқин то хештанро дар набозӣ

یقین تا خویشتن را در نبازی

Дар ин сар нест бишки ҳеҷ бозӣ

در این سر نیست بیشک هیچ بازی

Яқин то сар набозӣ сар ндонӣ

یقین تا سر نبازی سرّ ندانی

Чунин кун грчўи Мансури ин туоне

چنین کن گرچو منصور این توانی

Сарат сараст тани дил , ҷонати ҷонон

سرت سرّ است تن دل، جانت جانان

Бўқтӣ кин шавад мари чораи пинҳон

بوقتی کین شود مر چاره پنهان

Сарат сарасту сар дар сар ниҳодаст

سرت سرّ است و سر در سر نهادست

Чунин асрор дар охир фитодаст

چنین اسرار در آخر فتادست

Наёбӣ сари ту то дар сари турои ёр

نیابی سر تو تا در سر ترا یار

Бннмоиди даруни ҷонати асрор

بننماید درون جانت اسرار

Дар ин сари ҷон аттораст рафта

در این سر جان عطّار است رفته

Яқин дар айн дидораст рафта

یقین در عین دیدار است رفته

Дар ин сари ҷони ниҳода бар кафи даст

در این سر جان نهاده بر کف دست

Ки ин сари мари яқини атторро ҳаст

که این سر مر یقین عطّار را هست

Дар ин сар ҷон нахоҳам бохти таҳқиқ

در این سر جان نخواهم باخت تحقیق

Сӯй дилдор хоҳам тохти таҳқиқ

سوی دلدار خواهم تاخت تحقیق

Дар ин сар ҷон барафшонад дар охир

در این سر جان برافشاند در آخر

Чу гардад ҷони ҷонами кули бзоҳр

چو گردد جان جانم کل بظاهر

Дар ин сар ҷон нахоҳам бохти бишк

در این سر جان نخواهم باخت بیشک

Ки то Мансури гирдам дар аёни як

که تا منصور گردم در عیان یک

Дар ин сар ҷон нахоҳам бохтан ман

در این سر جان نخواهم باختن من

Ки то ман ӯ шавам беҷон ва бе тан

که تا من او شوم بی جان و بی تن

Дар ин сар ҷон нахоҳам бохт аз дид

در این سر جان نخواهم باخت از دید

Ки тогрдми яқин дар дид тавҳид

که تاگردم یقین در دید توحید

Дар ин сар ҷон нахоҳам бохт дар дӯст

در این سر جان نخواهم باخت در دوست

Ки то ҷуз ӯ намонад мағз бо пӯст

که تا جز او نماند مغز با پوست

Дар ин сар ҷон нахоҳам бохти ҳам сар

در این سر جان نخواهم باخت هم سر

Ки то дар дӯсти гирдами роҳу раҳбар

که تا در دوست گردم راه و رهبر

Намӯд ҷони ҷонам сар намӯдаст

نمود جان جانم سر نمودست

Танам аз сари серум аз тан рабӯдаст

تنم از سر سرم از تن ربودست

Чу сар дидам серуми ӣнҷо чаҳ бошад

چو سر دیدم سرم اینجا چه باشد

Ки сари беҳтари зи сари савдо чаҳ бошад

که سر بهتر ز سر سودا چه باشد

Чу сар дидам зи ҷону саргузаштам

چو سر دیدم ز جان و سرگذشتم

Ҷони вдли бик раҳ даргузаштам

جان ودل بیک ره درگذشتم

Гузаштам аз сару тан роз дорам

گذشتم از سر و تن راز دارم

Ки ҳам анҷом ва ҳам оғоз дорам

که هم انجام و هم آغاز دارم

Гузаштам аз сару азтни бикбор

گذشتم از سر و ازتن بیکبار

Ки ҷону сари маро бар ҷону дили бор

که جان و سر مرا بر جان و دل بار

Гузаштам аз сару тан дар ғами ишқ

گذشتم از سر و تن در غم عشق

Ки чизеи миндидми ҷузи ғами ишқ

که چیزی میندیدم جز غم عشق

Гузаштам аз сару тан то яқинам

گذشتم از سر و تن تا یقینم

Ки дидам бесару тани аввалинам

که دیدم بی سر و تن اوّلینم

Ҳақиқати ҷонами ӣнҷо дар миён аст

حقیقت جانم اینجا در میان است

Ту майдонӣу фориғ аз ҷаҳонаст

تو میدانی و فارغ از جهانست

Ҳақиқати ҷонам аз дидтў шуд пок

حقیقت جانم از دیدتو شد پاک

Зуннору риҳ то онгоҳи шдхок

زنار و ریح تا آنگاه شدخاک

Серум дар хӯну хок раҳ бигардон

سرم در خون و خاک ره بگردان

Рухи худ зини гадо эй шаҳ магардон

رخ خود زین گدا ای شه مگردان

Серум дар хоку хӯни гардон чу гўӣӣ

سرم در خاک و خون گردان چو گوئی

Ки то он дами занам дар ишқи ҳўӣӣ

که تا آن دم زنم در عشق هوئی

Серум дар хок ва хӯн андоз эй ҷон

سرم در خاک و خون انداز ای جان

Ҳақиқат беш аз ин ҷонро маранҷон

حقیقت بیش از این جان را مرنجان

Серум дар хок ва хӯн андоз алҳақ

سرم در خاک و خون انداز الحق

Ки гуфтам пешат эй ҷони рози мутлақ

که گفتم پیشت ای جان راز مطلق

Серум дар хок ва хӯн андоз ӣнҷо

سرم در خاک و خون انداز اینجا

Ки то ёбам ҳақиқати бози ӣнҷо

که تا یابم حقیقت باز اینجا

Серум дар хоку хӯни афкани бхўорӣ

سرم در خاک و خون افکن بخواری

Ки крдстми зи ишқати пойдорӣ

که کردستم ز عشقت پایداری

Серум дар хоку хӯни афкани ҳақиқат

سرم در خاک و خون افکن حقیقت

Буруни орми дилу ҷон аз табиат

برون آرم دل و جان از طبیعت

Серум дар хоку хӯни афкан кунунат

سرم در خاک و خون افکن کنونت

Ки то гардон шавам дар хоку хӯнат

که تا گردان شوم در خاک و خونت

Серум дар хок ва хӯн андоз ӣнҷоӣ

سرم در خاک و خون انداز اینجای

Марои дидор аз дидат беафзой

مرا دیدار از دیدت بیفزای

Серум дар хок ва хӯн гуяд яқини боз

سرم در خاک و خون گوید یقین باز

Аноолҳқ дар яқин чун аввалин боз

اناالحق در یقین چون اوّلین باز

Серуми бодои фидои солконт

سرم بادا فدای سالکانت

Ҳақиқати ботмомти вослонт

حقیقت باتمامت واصلانت

Серуми бодои фидои поят эй ҷон

سرم بادا فدای پایت ای جان

Ки ман ҷонӣ надорам ҷуз ки ҷонон

که من جانی ندارم جز که جانان

Касе кӯ ёфт сар дид дидат

کسی کو یافت سرّ دید دیدت

Ҳақиқати ҳам сару по ӯ буридат

حقیقت هم سر و پا او بریدت

Касе кӯ ёфт зоти пакети ӣнҷо

کسی کو یافت ذات پاکت اینجا

Ҳақиқат дид сар дар хокати ӣнҷо

حقیقت دید سر در خاکت اینجا

Фано шуд аз ҷаҳони кул бенишон шуд

فنا شد از جهان کل بی نشان شد

з дидат бартар аз кун ва макон шуд

ز دیدت برتر از کون و مکان شد

Сару ҷонами фидои хои ки роҳат

سر و جانم فدای خا ک راهت

Ки хок роҳ шуд мари узри хоҳат

که خاک راه شد مر عذر خواهت

Манам аттори мискин ва ту доне

منم عطّار مسکین و تو دانی

Дам аз дами мизнми андари маъонӣ

دم از دم میزنم اندر معانی

Манам аттори мискин эй длором

منم عطّار مسکین ای دلارام

Ки ҷон рӯй ту дид дар длором

که جان روی تو دید در دلارام

Шудам то кул шудам девонаи ту

شدم تا کل شدم دیوانهٔ تو

Ҳаме гӯям турои афсонаи ту

همی گویم ترا افسانهٔ تو

Шудам таслими ту то ҷон бибозам

شدم تسلیم تو تا جان ببازم

Сари худ бар сарат эй ҷон бибозам

سر خود بر سرت ای جان ببازم

Длоромми тўӣии ороми рафта

دلارامم توئی آرام رفته

Серуми оғоз дар анҷоми рафта

سرم آغاز در انجام رفته

Серуми бодои фидоу ҷони ҳақиқат

سرم بادا فدا و جان حقیقت

Чўдидми зоти аъён бе табиат

چودیدم ذات اعیان بی طبیعت

Марои ҷузи куштан ту нест роем

مرا جز کشتن تو نیست رایم

Магардон ин замон аз ҷобаҷоем

مگردان این زمان از جابجایم

Ба як ҷоем бикаш то зиндаи гирдам

به یک جایم بکُش تا زنده گردم

Чу мардон дар ?бирти пояндаи гирдам

چو مردان در برت پاینده گردم

Ба як ҷоем бикаш эй рози бичўн

به یک جایم بکُش ای راز بیچون

Бигардон онгаҳе дар хок ва дар хӯн

بگردان آنگهی در خاک و در خون

Серуми таслим чун гӯйаст ӣнҷо

سرم تسلیم چون گویست اینجا

Валикини нутқи бргўисти ӣнҷо

ولیکن نطق برگویست اینجا

Шавад чун айни дидор ту ёбад

شود چون عین دیدار تو یابد

Яқин дар сӯии дидорати шитобад

یقین در سوی دیدارت شتابد

Аз ин маънӣ агар раҳи бозёбӣ

از این معنی اگر ره بازیابی

з буд худ яқини шаҳбози ёбӣ

ز بود خود یقین شهباز یابی

Аз ин маънии кас огоҳӣ надорад

از این معنی کس آگاهی ندارد

Биҷузи Мансури кас шоҳӣ надорад

بجز منصور کس شاهی ندارد

Яқини Мансури шоҳ соликон аст

یقین منصور شاه سالکان است

Басӯрат ӯ яқини кун ва макон аст

بصورت او یقین کون و مکان است

Гирифтаст ин замони куну макон ӯ

گرفتست این زمان کون و مکان او

Раседаст ин замон дар ҷони ҷон ӯ

رسیدست این زمان در جان جان او

Чунон ӯро мусаллам омад ин роз

چنان او را مسلّم آمد این راز

Ки шуд аз ишқи худ дар дӯсти сарбоз

که شد از عشق خود در دوست سرباز

Ҳақиқати ин замон шуд рози дида

حقیقت این زمان شد راز دیده

Ки шаҳ шуд дар макон ӯ бози дида

که شه شد در مکان او باز دیده

Чу шоҳ ӣнҷо бидид ва зу хабар ёфт

چو شاه اینجا بدید و زو خبر یافت

Ҳамаи зоти аён дар як назар ёфт

همه ذات عیان در یک نظر یافت

Чу шоҳ ӣнҷо бидод аз худ фано шуд

چو شاه اینجا بداد از خود فنا شد

з худ бификанад то куллӣ худо шуд

ز خود بفکند تا کلّی خدا شد

Чу шоҳи ӣнҷои бад ӯ аз хеш бигузашт

چو شاه اینجا بد او از خویش بگذشت

Чу дид дид ҷони куллӣ худои гашт

چو دید دید جان کلّی خدا گشت

Чу шоҳ ӯро яқин дидор бинмуд

چو شاه او را یقین دیدار بنمود

Назар кард ва ҳақиқат дид ӯ буд

نظر کرد و حقیقت دید او بود

Чунон шуд оқибати Мансур дар ишқ

چنان شد عاقبت منصور در عشق

Ки худро дид ӯ машҳур дар ишқ

که خود را دید او مشهور در عشق

Набад Мансури ҷонаши ҷони ҷон буд

نبد منصور جانش جان جان بود

Худо бо ӯ ва ӯ дар ҳақи аён буд

خدا با او و او در حق عیان بود

Ниҳони бади дӯсти дрмнсўри пайдо

نهان بد دوست درمنصور پیدا

Даруни ҷони худо буд ӯ ҳувайдо

درون جان خدا بود او هویدا

Ҳақиқат чунки Мансури гузида

حقیقت چونکه منصور گزیده

Бзот ҳақ шуд аинҷогаҳи расида

بذات حق شد اینجاگه رسیده

Таниши дил буд вдл ҷон гашта ӣнҷо

تنش دل بود ودل جان گشته اینجا

Ҳақиқати ҷонаш ҷонон гашта ӣнҷо

حقیقت جانش جانان گشته اینجا

Даруни хештани мари ҷон ҷон ёфт

درون خویشتن مر جان جان یافت

Ҳақиқати ҷисм дар кун ва макон ёфт

حقیقت جسم در کون و مکان یافت

Чунон дил дар яке дидори дида

چنان دل در یکی دیدار دیده

Ки куллӣ буд куллӣ ёри дида

که کلّی بود کلّی یار دیده

Бмнзл ёфт худро дид фориғ

بمنزل یافت خود را دید فارغ

Шудаи андари аёни ишқи болиғ

شده اندر عیان عشق بالغ

Бмнзл ёфт худро бичаҳ ва чун

بمنزل یافت خود را بیچه و چون

Ки бади як дона наздаш ҳафт гардун

که بُد یک دانه نزدش هفت گردون

Бмнзл ёфт худро бе ниҳоят

بمنزل یافت خود را بی نهایت

Расидаи боз дар айни ҳидоят

رسیده باز در عین هدایت

Бмнзл ёфт худро фориғу хуш

بمنزل یافت خود را فارغ و خوش

Шуда дар пеши ҷонони хурраму каш

شده در پیش جانان خرّم و کش

Бмнзл ёфт худро роздидаҳ

بمنزل یافت خود را رازدیده

Яқин гум карда худ бози дида

یقین گم کردهٔ خود باز دیده

Бмнзл ёфт худро бенишон ӯ

بمنزل یافت خود را بی نشان او

Худоро донад андари ҷисму ҷон ӯ

خدا را داند اندر جسم و جان او

Бмнзл ёфт васли ӣнҷои ҳақиқат

بمنزل یافت وصل اینجا حقیقت

Супурдаи рози ҷонон дар шариъат

سپرده راز جانان در شریعت

Чунон осӯда шуд дар манзили ҷон

چنان آسوده شد در منزل جان

Ки бикшод аз ҳақиқати мушкили ҷон

که بگشاد از حقیقت مشکل جان

Чунон андари аён осӯда шуд боз

چنان اندر عیان آسوده شد باز

Ки ҳақро дид андари худ ниҳони боз

که حق را دید اندر خود نهان باز

Чунон осӯда шуд дар васли дилдор

چنان آسوده شد در وصل دلدار

Ки ӣнҷо кул бидид ӯ асли дилдор

که اینجا کل بدید او اصل دلدار

Чунон осӯда шуд дар нури зотш

چنان آسوده شد در نور ذاتش

Ки кул бар зот зад айни сафоташ

که کل بر ذات زد عین صفاتش

Сифоту зотро дар ҳам фитода

صفات و ذات را در هم فتاده

Вуҷӯди хешро пайдои ниҳода

وجود خویش را پیدا نهاده

Сифоту зоти худ андар яке ёфт

صفات و ذات خود اندر یکی یافت

Худоро дар тамомат бишкӣ ёфт

خدا را در تمامت بیشکی یافت

Сифоту зот ӣнҷо ёфт дар хеш

صفات و ذات اینجا یافت در خویش

Ҳиҷоби ҷисмро бардошт аз пеш

حجاب جسم را برداشت از پیش

Сифот ва зот шуд мавсуфу Мансур

صفات و ذات شد موصوف و منصور

Яке бинмуд кули мақсӯди Мансур

یکی بنمود کل مقصود منصور

Сафоташ зот шуд зотши сафоташ

صفاتش ذات شد ذاتش صفاتش

Намӯд андари дил ва ҷон дид зотш

نمود اندر دل و جان دید ذاتش

Аноолҳқ зад аз он кўёФти худ боз

اناالحق زد از آن کویافت خود باز

Ҳама бозед ӯ сргшти ҷонбоз

همه بازید او سرگشت جانباز

Аноолҳқ зад аз он шуд рози дида

اناالحق زد از آن شد راز دیده

Ки ёри хешро ӯ бози дида

که یار خویش را او باز دیده

Чунон аз ишқ шурӣ кард оғоз

چنان از عشق شوری کرد آغاز

Ки андари шӯри бади анҷому оғоз

که اندر شور بد انجام و آغاز

Фалак диду малик дар хеши гардон

فلک دید و ملک در خویش گردان

Фалаки бад бо малик дар хеши гардон

فلک بد با ملک در خویش گردان

Яқин чун дида асрор бикшод

یقین چون دیدهٔ اسرار بگشاد

Ҳақиқати моءу нору хоку кули бод

حقیقت ماء و نار و خاک و کل باد

Ҳама дар хеш дид ӯ худо буд

همه در خویش دید او خدا بود

На ин зон венаи он зини як ҷудо буд

نه این زان ونه آن زین یک جدا بود

Яке бади ҷумлагии Мансури бичўн

یکی بُد جملگی منصور بیچون

Дарунаш буд гардони ҳафт гардун

درونش بود گردان هفت گردون

Дарунаш дар яке мавҷӯд ҳақ дид

درونش در یکی موجود حق دید

Ҳақиқати зоти худро буд ҳақ дид

حقیقت ذات خود را بود حق دید

Чунон шурӣ фитод андари дарунаш

چنان شوری فتاد اندر درونش

Ки яке шуд дарунро бо бурунаш

که یکی شد درون را با برونش

Яқини хуршеди нур хештан дид

یقین خورشید نور خویشتن دید

Аёни нур ӯ дар ҷон ва тан дид

عیان نور او در جان و تن دید

Яқин дар ҷон худ дид ӯ фалак ро

یقین در جان خود دید او فلک را

Бигӯям пеши солики як бик ро

بگویم پیش سالک یک بیک را

Яқин дар ҷони аён моҳ дид ӯ

یقین در جان عیان ماه دید او

Назар бикшоду нур шоҳ дид ӯ

نظر بگشاد و نور شاه دید او

Яқин дар ҷони аён муштарӣ ёфт

یقین در جان عیان مشتری یافت

Ҳақиқати ҷузви худ дар муштарӣ ёфт

حقیقت جزو خود در مشتری یافت

Яқин дар ҷони аён Зуҳра медид

یقین در جان عیان زهره میدید

Худ андари зоти куллӣ шуҳра медид

خود اندر ذات کلّی شهره میدید

Яқин дар ҷони аёни арши аъзам

یقین در جان عیان عرش اعظم

Аён дид ва аноолҳқ зад аз он дам

عیان دید و اناالحق زد از آن دم

Яқин дар ҷони аёни лавҳи аъён

یقین در جان عیان لوح اعیان

Бидида сад ҳазорон рӯҳ дар ҷон

بدیده صد هزاران روح در جان

Яқин дар ҷони аёни бишк қадам зад

یقین در جان عیان بیشک قدم زد

Биҷузи ҳақ дар вуҷӯди худ адам зад

بجز حق در وجود خود عدم زد

Яқин дар ҷон аён медид курсӣ

یقین در جان عیان میدید کرسی

Аз он тобон шудаи арвоҳи қудсӣ

از آن تابان شده ارواح قدسی

Яқин дар ҷон аён медид ҷинат

یقین در جان عیان میدید جنّت

Расида буд андари айни қурбат

رسیده بود اندر عین قربت

Яқин дар ҷон аён медид ашё

یقین در جان عیان میدید اشیا

Кавокиб дар даруни худ ҳувайдо

کواکب در درون خود هویدا

Яқин дар ҷони худ афканди оташ

یقین در جان خود افکند آتش

Чу оташ шуд зи ҳақ дар зоти саркаш

چو آتش شد ز حق در ذات سرکش

Яқин дар ҷон худ медид ӯ бод

یقین در جان خود میدید او باد

Ки зротш аз ӯ бади ҷумлаи озод

که ذرّاتش از او بُد جمله آزاد

Яқин дар ҷон худ медид мроб

یقین در جان خود میدید مرآب

Ки дар заррот мешуд дар таку тоб

که در ذرّات میشد در تک و تاب

Яқин дар ҷони худ дидор тин дид

یقین در جان خود دیدار طین دید

Аён дар зоти худ айн алиқин дид

عیان در ذات خود عین الیقین دید

Яқин дар ҷон худ медид дарё

یقین در جان خود میدید دریا

Ки мезад баҳри кул дар ишқи ғавғо

که میزد بحر کل در عشق غوغا

Яқин дар ҷони ҷавҳари нур ҳақ дид

یقین در جان جوهر نور حق دید

Аз он ӣнҷои аёни Мансур ҳақ дид

از آن اینجا عیان منصور حق دید

Дар он ҷавҳар назар кард аз аёнӣ

در آن جوهر نظر کرد از عیانی

зи нур ӯ ҳамаи сар наоне

ز نور او همه سرّ نهانی

Дар он ҷавҳар бидид ӯ зоти бичўн

در آن جوهر بدید او ذات بیچون

Ҳақиқат дид аз оёти бичўн

حقیقت دید از آیات بیچون

Дар он ҷавҳари ҳамаи тобон шудаи боз

در آن جوهر همه تابان شده باز

Ҳақиқати нури або аз ъзу эъзоз

حقیقت نور ابا از عزّ و اعزاز

Дар он ҷавҳар намӯд анбиё дид

در آن جوهر نمود انبیا دید

Ҳақиқати мари аёнро авлиё дид

حقیقت مر عیان را اولیا دید

Дар он ҷавҳари чўдиди асрорашони кул

در آن جوهر چودید اسرارشان کل

Ҳақиқат дар яқини анворашони кул

حقیقت در یقین انوارشان کل

Дар он ҷавҳар назар кард ӯ дамодам

در آن جوهر نظر کرد او دمادم

Ки тобон буд аз онҷои нури одам

که تابان بود از آنجا نور آدم

Дар он ҷавҳар назар мекард ҳар рӯҳ

در آن جوهر نظر میکرد هر روح

Ҳақиқат ёфт ӣнҷои ҷавҳари рӯҳ

حقیقت یافت اینجا جوهر روح

Дар он ҷавҳар назар мекард якто

در آن جوهر نظر میکرد یکتا

Халили аллоҳи онҷо буд пайдо

خلیل اللّه آنجا بود پیدا

Дар он ҷавҳар назар мекард ҷон дид

در آن جوهر نظر میکرد جان دید

Аёни онҷои асмиъил аз он дид

عیان آنجای اسمیعیل از آن دید

Дар он ҷавҳар бидид ӯ таври сино

در آن جوهر بدید او طور سینا

Дар ӯ Мӯсо шуда дар ишқи якто

در او موسی شده در عشق یکتا

Дар он ҷавҳар чу Айюб аз ҳақиқат

در آن جوهر چو ایّوب از حقیقت

Намӯдаш рухи абии айни табиат

نمودش رخ ابی عین طبیعت

Дар он ҷавҳари яқини ёқӯбу Юсуф

در آن جوهر یقین یعقوب و یوسف

Аён медид бе айни таассуф

عیان میدید بی عین تاسّف

Дар он ҷавҳар ҳақиқат дид исо

در آن جوهر حقیقت دید عیسی

Ҳама дар нури ҷавҳари бади ҳувайдо

همه در نور جوهر بد هویدا

Дар он ҷавҳар ҳақиқат дид Аҳмад

در آن جوهر حقیقت دید احمد

Аз он Мансур шуд куллӣ муаййид

از آن منصور شد کلّی مؤیّد

Дар он ҷавҳари ҳақиқат Муртазо дид

در آن جوهر حقیقت مرتضی دید

Ҳасан низу шаҳид Карбало дид

حسن نیز و شهید کربلا دید

Дар он ҷавҳари тамомат авлиё ёфт

در آن جوهر تمامت اولیا یافت

Ҳақиқати рози бичўн ва чаро ёфт

حقیقت راز بیچون و چرا یافت

Дар он ҷавҳари тамомати соликонаш

در آن جوهر تمامت سالکانش

Дар ӣнҷои гашти кули бишки аёнаш

در اینجا گشت کل بیشک عیانش

Дар он ҷавҳари ҳама пайдо намӯд ӯ

در آن جوهر همه پیدا نمود او

Аз он ҷавҳари чунин ғавғо намӯд ӯ

از آن جوهر چنین غوغا نمود او

Дар он ҷавҳар назар кард ва аён дид

در آن جوهر نظر کرد و عیان دید

Ҳамаи нури Муҳамад ( с )ро аз он дид

همه نور محمد(ص) را از آن دید

Муҳамад дид дар ҷавҳари аёнӣ

محمد دید در جوهر عیانی

Аз ӯ муштақ шудаи сар наоне

از او مشتق شده سرّ نهانی

Муҳамад ( с ) дид нури ҷузву кули боз

محمد(ص) دید نور جزو و کل باز

Аз он наздики он Мансури сарбоз

از آن نزدیک آن منصور سرباز

Бензади аҳмли мурсали ҳақиқат

بنزد احمل مرسل حقیقت

Расида буд ва раҳ биспурад ва дидат

رسیده بود و ره بسپرد و دیدت

Ки ӣнҷои бози ёбии ҷавҳари ҳақ

که اینجا باز یابی جوهر حق

Ҳақиқати дами зании андари аноолҳқ

حقیقت دم زنی اندر اناالحق

Аз он дам зад ки кули ӣнҷо яқин дид

از آن دم زد که کل اینجا یقین دید

Дар он ҷавҳари ҳам аввал охирин дид

در آن جوهر هم اوّل آخرین دید

Аз он дам зад ки ҷавҳар дар фано ёфт

از آن دم زد که جوهر در فنا یافت

Дар он ҷавҳари ҳақиқати худ фано ёфт

در آن جوهر حقیقت خود فنا یافت

Аз он дам зад ки одами як дамаш дид

از آن دم زد که آدم یک دمش دید

Даруни баҳр ӯ чун шабнамаш дид

درون بحر او چون شبنمش دید

Аз он дам зад каз Андами гашти восил

از آن دم زد کز آندم گشت واصل

Ҳама дар ҷавҳар кул дид ҳосил

همه در جوهر کل دید حاصل

Аз он дам зад ки он ҷавҳар аз он буд

از آن دم زد که آن جوهر از آن بود

Ҳақиқати ҳақ дар он дар гуфтугӯ буд

حقیقت حق در آن در گفتگو بود

Турои он ҷавҳар ӣнҷо ҳаст бингар

ترا آن جوهر اینجا هست بنگر

Мабош охир чу мисатон маст бингар

مباش آخر چو مستان مست بنگر

Аз он ҷавҳар ки он Мансур кул дид

از آن جوهر که آن منصور کل دید

Ҳақиқати пари балоу ранҷ взл дид

حقیقت پر بلا و رنج وذل دید

Аз он ҷавҳари дам ҳақ зад дар ӣнҷо

از آن جوهر دم حق زد در اینجا

Ҳақиқати коми худ бастад дар ӣнҷо

حقیقت کام خود بستد در اینجا

Бҳшёрӣ туоне ёфт ҷавҳар

بهشیاری توانی یافت جوهر

Дар аўҳри нур онҷоҳст бингар

در اوهر نور آنجاهست بنگر

Чу ҷавҳари ёбии аинҷогаҳи бтҳқиқ

چو جوهر یابی اینجاگه بتحقیق

Чу ӯ барадии ҳақиқати гӯии тавфиқ

چو او بردی حقیقت گوی توفیق

Чу ҷавҳар ёфтӣ аз ҷавҳари зот

چو جوهر یافتی از جوهر ذات

Ту гардии бишкии асрору оёт

تو گردی بیشکی اسرار و آیات

Аз он ҷавҳари аёни лодид дар хеш

از آن جوهر عیان لادید در خویش

Ҳиҷоби пардаҳо бардошт аз пеш

حجاب پردهها برداشت از پیش

Аз он ҷавҳари аёни лои зи тавҳид

از آن جوهر عیان لا ز توحید

Баҳақ дарёфт ӯ шуд дида дид

بحق دریافت او شد دیدهٔ دید

Аз он ҷавҳари аёнгар лошўии ту

از آن جوهر عیان گر لاشوی تو

Яқин монанди ӯ яктои шӯии ту

یقین مانند او یکتا شوی تو

Аз он ҷавҳар ки охири лои пдидост

از آن جوهر که آخر لا پدیداست

Ҳақиқати бишкӣ ало бидид аст

حقیقت بیشکی الّا بدید است

Аз он ҷавҳар чу дидӣ дидаи боз

از آن جوهر چو دیدی دیدهٔ باز

Назар мекун ту соҳиби дидаи боз

نظر میکن تو صاحب دیدهٔ باز

Аз он ҷавҳар агар ёбии камолӣ

از آن جوهر اگر یابی کمالی

Рисӣ монанди ӯ андари висолӣ

رسی مانند او اندر وصالی

Аз он ҷавҳари шӯии кули рози дида

از آن جوهر شوی کل راز دیده

Аз ин кун ин замонати бози дида

از این کن این زمانت باز دیده

Турои он ҷавҳар ӣнҷо ҳаст дарёб

ترا آن جوهر اینجا هست دریاب

Ба сӯии ҷавҳари ало ту башитоб

به سوی جوهر الّا تو بشتاب

Висоли ҷавҳари ҷонони ҳақиқат

وصال جوهر جانان حقیقت

Аз ӯ ёб ин маъонӣ бе табиат

از او یاب این معانی بی طبیعت

Висоли ҷавҳар ҷонон ҳувайдост

وصال جوهر جانان هویداست

Бичишам аҳл пинҳонаст ва пайдост

بچشم اهل پنهانست و پیداست

Висоли ҷавҳари ҷонон назар кун

وصال جوهر جانان نظر کن

Ҳамаи заррот аз он ҷавҳар хабар кун

همه ذرّات از آن جوهر خبر کن

Висоли ҷавҳар ҷонон бибин боз

وصال جوهر جانان ببین باز

Ҳақиқат дар аёни айни алиқини боз

حقیقت در عیان عین الیقین باز

Висоли ҷавҳари ҷонон чу Мансур

وصال جوهر جانان چو منصور

Назар кун то шӯии нури алии нур

نظر کن تا شوی نورٌ علی نور

Висоли ҷавҳари ҷонон туро ҷонаст

وصال جوهر جانان ترا جانست

Ки андар ӯ ҳақиқат роз пинҳонаст

که اندر او حقیقت راز پنهانست

Висоли ҷавҳари ҷонон чу Мансур

وصال جوهر جانان چو منصور

Назар кун то шӯии пайвастаи пари нур

نظر کن تا شوی پیوسته پر نور

Висоли ҷавҳар ҷон ҳаст пайдо

وصال جوهر جان هست پیدا

Вале дар ҷавҳар зотаст якто

ولی در جوهر ذاتست یکتا

Ту чун дар ҷавҳар ҷонат раседӣ

تو چون در جوهر جانت رسیدی

зи ҷони сар дидан ҷонон бидидӣ

ز جان سر دیدن جانان بدیدی

Ту чун дрҷўҳри ҷони роҳи барадӣ

تو چون درجوهر جان راه بردی

Ҳақиқати гӯии худ аз шоҳи барадӣ

حقیقت گوی خود از شاه بردی

Дар ин ҷавҳари дили ту нопадид аст

در این جوهر دل تو ناپدید است

Агарчӣ дил аз ин ҷавҳар падедаст

اگرچه دل از این جوهر پدیدست

Аз ин ҷавҳар ҳама нураст тобон

از این جوهر همه نورست تابان

Аз он тобонаст нури ҷони зи ҷонон

از آن تابانست نور جان ز جانان

Аз ин ҷавҳари шӯии восил дар охир

از این جوهر شوی واصل در آخر

Турои мақсӯд кул гардад бзоҳр

ترا مقصود کل گردد بظاهر

Аз ин ҷавҳар бибин сари кмоҳӣ

از این جوهر ببین سرّ کماهی

Гирифтаи нураш аз ма то бмоҳӣ

گرفته نورش از مه تا بماهی

Аз ин ҷавҳари ҳақиқати рози ҷумла

از این جوهر حقیقت راز جمله

Ки андар ӯст мари оғози ҷумла

که اندر اوست مر آغاز جمله

Аз ин ҷавҳар бидон сари ҳақиқат

از این جوهر بدان سر حقیقت

Вале мангар ҳақиқат дар табиат

ولی منگر حقیقت در طبیعت

Аз ин ҷавҳар бидон асрори ҷонат

از این جوهر بدان اسرار جانت

Ки асл он шудаст ӣнҷои аёнат

که اصل آن شدست اینجا عیانت

Аз ин ҷавҳар ки бинӣ ту мазан дам

از این جوهر که بینی تو مزن دم

Ки ӣнҷо ёфт бишк дид одам

که اینجا یافت بیشک دید آدم

Чу одам дид ин ҷавҳари дарунаш

چو آدم دید این جوهر درونش

Ҳақиқати нур ӯ шуд раҳнамӯнаш

حقیقت نور او شد رهنمونش

Чўодм дид ин ҷавҳари бҷнт

چوآدم دید این جوهر بجنّت

Яқин афтод андари айни қурбат

یقین افتاد اندر عین قربت

з ҷавҳар ёфт одами нури бичўн

ز جوهر یافت آدم نور بیچون

Або ҳақ гуфт ӣнҷои бичаҳ ва чун

ابا حق گفت اینجا بیچه و چون

з ҷавҳар ёфт одами ақли кули боз

ز جوهر یافت آدم عقل کل باز

Ки худ гардӣда бошад ҷузву кули боз

که خود گردیده باشد جزو و کل باز

з ҷавҳар ёфт одами рози дида

ز جوهر یافت آدم راز دیده

Аз он бикшод он шаҳбози дида

از آن بگشاد آن شهباز دیده

Агарчӣ ҷавҳараши андари аён буд

اگرچه جوهرش اندر عیان بود

Аз он ҷавҳари ҳақиқат дар миён буд

از آن جوهر حقیقت در میان بود

Ҳамаи исму сифот аз дид он нур

همه اسم و صفات از دید آن نور

Ҳақиқати одам ӣнҷо кард машҳур

حقیقت آدم اینجا کرد مشهور

Ҳақиқати исмҳо андар макон ёфт

حقیقت اسمها اندر مکان یافت

Аз он ҷавҳар дар охири ҷон ҷон ёфт

از آن جوهر در آخر جان جان یافت

Ҳамаи эъзози олам зу шудаи рост

همه اعزاز عالم زو شده راست

Турои он ҷавҳараст аз ман шинави рост

ترا آن جوهر است از من شنو راست

Ту одами дида ё неи яқини гӯй

تو آدم دیدهٔ یا نی یقین گوی

Марои ин сари яқини айни алиқини гӯй

مرا این سر یقین عین الیقین گوی

Тўӣии одами хабари ӣнҷои надорӣ

توئی آدم خبر اینجا نداری

Бҳрзаҳи умр дар талхӣ гузорӣ

بهرزه عُمر در تلخی گذاری

Тўӣӣ аз хоки одами роҳи дида

توئی از خاک آدم راه دیده

Вуҷӯди хештан дар шоҳи дида

وجود خویشتن در شاه دیده

Тўӣӣ аз насли одами омадаи боз

توئی از نسل آدم آمده باز

Бидида бишкии анҷому оғоз

بدیده بیشکی انجام و آغاز

Ту одам бӯда бо буд одам

تو آدم بودهٔ با بود آدم

Ту ин маънӣ маро баргӯӣ дар дам

تو این معنی مرا برگوی در دم

Ту зу будӣ шудӣ пайдои азҳон

تو زو بودی شدی پیدای اذهان

Надорӣ чун кунам ин насу бурҳон

نداری چون کنم این نصّ و برهان

Ту одам бӯда дар асли фитрат

تو آدم بودهٔ در اصل فطرت

Надории ин замони сари дарди қӯт

نداری این زمان سر درد قوّت

Ки то аъёни худро бозёбӣ

که تا اعیان خود را بازیابی

Гшоӣии мари назари ту рози ёбӣ

گشائی مر نظر تو راز یابی

Ту одам бӯда аммо ндонӣ

تو آدم بودهٔ امّا ندانی

Агар ёбӣ дар он ҳайрони Бамоне

اگر یابی در آن حیران بمانی

Ту одами ин замон бингар дарунат

تو آدم این زمان بنگر درونت

Ки андари қрбтст ӯ раҳнамӯнат

که اندر قربتست او رهنمونت

Ту одам гар бибинӣ кӣ шиносӣ

تو آدم گر ببینی کی شناسی

Аз ин майдон ки баси ту носипосӣ

از این میدان که بس تو ناسپاسی

Хдоӣӣ мекунӣ аз одами зот

خدائی میکنی از آدم ذات

Аз он ӣнҷои ндидстии ғами зот

از آن اینجا ندیدستی غم ذات

Дами зоти худованду дами тест

دم ذات خداوند و دم تست

Ҳақиқат ӯ дар ӣнҷои одами тест

حقیقت او در اینجا آدم تست

Дами зоти худо дар ту ниҳон аст

دم ذات خدا در تو نهان است

Валикини дидаот азуӣ аёнаст

ولیکن دیدهات ازوی عیانست

Дами зоти худо дар тести мавҷӯд

دم ذات خدا در تست موجود

Назар кун кул бибин дидори маъбуд

نظر کن کل ببین دیدار معبود

Дами зоти ҳақиқати дории аидўст

دم ذات حقیقت داری ایدوست

Агар куллӣ буруни оӣии ту аз пӯст

اگر کلّی برون آئی تو از پوست

Дами зоти худои дории ту дар ҷон

دم ذات خدا داری تو در جان

Вуҷӯди хештан чандин маранҷон

وجود خویشتن چندین مرنجان

Дами зоти худо дар ҷон аён аст

دم ذات خدا در جان عیان است

Валикини ин басии шарҳ ва баёнаст

ولیکن این بسی شرح و بیانست

Туро ӣнҷост мавҷӯди ҳақиқат

ترا اینجاست موجود حقیقت

Надида дар дарун буд ҳақиқат

ندیده در درون بود حقیقت

зи асрори ҳақиқати сари одам

ز اسرار حقیقت سرّ آدم

Туро мегӯям ӣнҷои гуҳи дамодам

ترا میگویم اینجا گه دمادم

Туро ӣнҷост зоти ҳақи яқини ту

ترا اینجاست ذات حق یقین تو

Агар гардии бакулии пеши байни ту

اگر گردی بکلّی پیش بین تو

Туро ӣнҷост бишки рўшноӣӣ

ترا اینجاست بیشک روشنائی

Дигар раҳи барадии он андари хдоӣӣ

دگر ره بردی آن اندر خدائی

Туро ӣнҷост сари лоязолӣ

ترا اینجاست سرّ لایزالی

Нмиёбӣ аз он андари ваболӣ

نمییابی از آن اندر وبالی

Туро ӣнҷост сари лои намӯдор

ترا اینجاست سرّ لا نمودار

Вале ӣнҷои нмиёбии зи пиндор

ولی اینجا نمییابی ز پندار

Турои ӣнҷои ҳақиқат дар шариъат

ترا اینجا حقیقت در شریعت

Шавад аъён намӯд дид дидат

شود اعیان نمود دید دیدت

Висоли ӣнҷои андар шаръ бингар

وصال اینجای اندر شرع بنگر

Ки шаръ андрўсолт ҳаст раҳбар

که شرع اندروصالت هست رهبر

Висол аз шаръи ёбӣу маъонӣ

وصال از شرع یابی و معانی

Раҳи шаръ набӣ биспур ки ҷонӣ

ره شرع نبی بسپر که جانی

Висол аз шаръ меояд бадӣдор

وصال از شرع میآید بدیدار

зи шаръ ӣнҷо биёбӣ васли дилдор

ز شرع اینجا بیابی وصل دلدار

Висол аз шаръи ҷӯйу айни тақво

وصال از شرع جوی و عین تقوی

Ки васлат ногуҳӣ ояд зи маънӣ

که وصلت ناگهی آید ز معنی

Висол аз шаръ пайдо кард охир

وصال از شرع پیدا کرد آخر

зи тақвои васл ҷон ояд бзоҳр

ز تقوی وصل جان آید بظاهر

Висол ӣнҷост дар шаръи Муҳамад ( с )

وصال اینجاست در شرع محمد(ص)

Ҳақиқати нек мардӣ бош неи бад

حقیقت نیک مردی باش نی بد

Висол аз шаръ ёб онгоҳи лошў

وصال از شرع یاب آنگاه لاشو

з дид Мустафо дар ҳақи фанои шӯ

ز دید مصطفی در حق فنا شو

Висол аз шаръ ёбу бози байни дӯст

وصال از شرع یاب و باز بین دوست

Ту мағзӣу буруни оӣии ту аз пӯст

تو مغزی و برون آئی تو از پوست

Висол аз шаръ ёб ва фаръ бигзор

وصال از شرع یاب و فرع بگذار

Дили як мӯри ҳаргиз ту маёзор

دل یک مور هرگز تو میازار

Висол аз шаръ ёб ва бе нишони шӯ

وصال از شرع یاب و بی نشان شو

зи айни шаръи нури зоти ҷони шӯ

ز عین شرع نور ذات جان شو

Висол аз шаръ ёб эй кори дида

وصال از شرع یاب ای کار دیده

Ки андар шаръ бошӣ кули ту дида

که اندر شرع باشی کل تو دیده

Висол аз шаръ чун Мансур дарёфт

وصال از شرع چون منصور دریافت

Даруни ҷону дили он нўрдрёФт

درون جان و دل آن نوردریافت

зи васлатгар намоям зот инаст

ز وصلت گر نمایم ذات اینست

Дарунати ҷони ҷон ва шоҳ инаст

درونت جان جان و شاه اینست

зи тақвои ботинат покӣ гузинад

ز تقوی باطنت پاکی گزیند

Агар дид ту ҷуз бокӣ на бинад

اگر دید تو جز باکی نه بیند

Тўӣии пок ва бибинӣ одами хеш

توئی پاک و ببینی آدم خویش

Ки дорӣ дар дарунати ҳамдами хеш

که داری در درونت همدم خویش

Туро нақдаст одам чанд ҷўӣӣ

ترا نقدست آدم چند جوئی

Ту ин дами одамӣ то чанд гўӣӣ

تو این دم آدمی تا چند گوئی

Туро нақдаст одам бе баҳона

ترا نقدست آدم بی بهانه

Аз он дами байни ту ӯро ҷовдона

از آن دم بین تو او را جاودانه

Туро нақдаст одам дар намӯдор

ترا نقدست آدم در نمودار

Ҳиҷоби ҷунбишаш аз пеш бурдор

حجاب جنبشش از پیش بردار

Тронқдсти одам то бадоне

ترانقدست آدم تا بدانی

Яқин дарёб ин сар то бадоне

یقین دریاب این سر تا بدانی

Туро нақдаст одам кун назари боз

ترا نقدست آدم کن نظر باز

Туро аинҷоигаҳ додам хабари боз

ترا اینجایگه دادم خبر باز

Туро нақдаст ӣнҷои одами дам

ترا نقدست اینجا آدم دم

Дамодам нафх зотаст эй ту дар дам

دمادم نفخ ذاتست ای تو در دم

Туро нақдаст одами миндидӣ

ترا نقدست آدم میندیدی

Ки аз ин дами ту дар гуфт ва шунидӣ

که از این دم تو در گفت و شنیدی

Туро нақдаст одам рух намӯда

ترا نقدست آدم رخ نموده

Туро ҳар лаҳзаи сад посух намӯда

ترا هر لحظه صد پاسخ نموده

Туро нақдаст одам низ ҳам Нӯҳ

ترا نقدست آدم نیز هم نوح

Нишаста ин замон дар киштии Нӯҳ

نشسته این زمان در کشتی نوح

Туро нақдаст ин дарёии маънӣ

ترا نقدست این دریای معنی

Чроҳстии ту нопарвои маънӣ

چراهستی تو ناپروای معنی

Бмънии ин дами худ бози байни ту

بمعنی این دم خود باز بین تو

Даруни хеш дар айни алиқини ту

درون خویش در عین الیقین تو

Бмънии одами худгар бадоне

بمعنی آدم خود گر بدانی

Туро пайдо кунад роз наоне

ترا پیدا کند راز نهانی

Бмънии одами ӣнҷо дар дарунаст

بمعنی آدم اینجا در درونست

Буруни азҷнту кул дар дарунаст

برون ازجنّت و کل در درونست

Бмънии одам аз ту ту зи одам

بمعنی آدم از تو تو ز آدم

Бигӯ точнд гӯям ман дамодам

بگو تاچند گویم من دمادم

Бмънии одамӣ эй одамии зод

بمعنی آدمی ای آدمی زاد

Ҳақиқати одамии зоди одамизод

حقیقت آدمی زاد آدمیزاد

Вале ин сари яқини одами бидонад

ولی این سر یقین آدم بداند

Ки аз ин мари яқини он дами бидонад

که از این مر یقین آن دم بداند

Ту дидӣ одамӣ дар сӯрати хеш

تو دیدی آدمی در صورت خویش

Ҳиҷоби зотро оварда дар пеш

حجاب ذات را آورده در پیش

Ҳиҷоби зоти одами бади сафоташ

حجاب ذات آدم بُد صفاتش

Дам ӯ буд кули аъёни зотш

دم او بود کل اعیان ذاتش

Ҳиҷоби одами ин бади ҷони ҷонон

حجاب آدم این بد جان جانان

Агарчӣ буд одами зоти аъён

اگرچه بود آدم ذات اعیان

Ҳиҷоби одами ӣнҷо буд сӯрат

حجاب آدم اینجا بود صورت

Ки андари гарданаш буд он зарурат

که اندر گردنش بود آن ضرورت

Ҳиҷоби он биҳишт ояд зи ҳавво

حجاب آن بهشت آید ز حوّا

Бурун омад шуд андари зоти якто

برون آمد شد اندر ذات یکتا

Ҳиҷобаш буд сӯрати охири кор

حجابش بود صورت آخر کار

Ҳоҷиб аз ваии биФкндши бикбор

حاجب از وی بیفکندش بیکبار

Фано шуд одам ва дидаш лақои боз

فنا شد آدم و دیدش لقا باز

Ҳақиқат буд худ андари худои боз

حقیقت بود خود اندر خدا باز

Чу одам дид охир буд аллоҳ

چو آدم دید آخر بود اللّه

Ҳақиқат буд одам буд аллоҳ

حقیقت بود آدم بود اللّه

Чу одами зот ҳақ дарёфт охир

چو آدم ذات حق دریافت آخر

Басӯии зот ҳақ бишитофт охир

بسوی ذات حق بشتافت آخر

Ҳақиқат зот шуд он дами зи дидор

حقیقت ذات شد آن دم ز دیدار

зи ҷисм ва ҷон шуд ӣнҷои нопадедор

ز جسم و جان شد اینجا ناپدیدار

Дар охир чу намояди зоти аъён

در آخر چو نماید ذات اعیان

Софат зот шуд пайдоу пинҳон

صافت ذات شد پیدا و پنهان

Ҳақиқат зот шуд пайдо аз он буд

حقیقت ذات شد پیدا از آن بود

Ки ӣнҷои сӯратӣ дар ҷисму ҷон буд

که اینجا صورتی در جسم و جان بود

Ҳақиқати зот бичўн шуд дар охир

حقیقت ذات بیچون شد در آخر

Чгўим то ки ӯ чун шуд дар охир

چگویم تا که او چون شد در آخر

Чу одам зот шуд дар қурби аъён

چو آدم ذات شد در قرب اعیان

Сифот зот шуд пайдоу пинҳон

صفات ذات شد پیدا و پنهان

Ҳақиқат буд аввал дар биҳишт ӯ

حقیقت بود اوّل در بهشت او

Дар охири мари биҳишти ҷони биҳишт ӯ

در آخر مر بهشت جان بهشت او

Ҳақиқат ҷумлагӣ омад ҳиҷобаш

حقیقت جملگی آمد حجابش

Басӣ карданд аинҷогаҳи итобаш

بسی کردند اینجاگه عتابش

Висол ва ҳиҷр дид ӣнҷои ҳақиқат

وصال و هجر دید اینجا حقیقت

Дар охир раҷъатӣ кард аз тариқат

در آخر رجعتی کرد از طریقت

Табиатро раҳо кард ва фано шуд

طبیعت را رها کرد و فنا شد

Ҳаминаст ин баён дид худо шуд

همین است این بیان دید خدا شد

Дар охири ҷумлагии айни фанои ҳам

در آخر جملگی عین فنا هم

Чу одам бишкӣ дид худои ҳам

چو آدم بیشکی دید خدا هم

Дар охир чун намояди зоти бичўн

در آخر چون نماید ذات بیچون

Намояди ҷумлагиро бичаҳ ва чун

نماید جملگی را بیچه و چون

Дар охир чун намояди зоти дидор

در آخر چون نماید ذات دیدار

Сифот феълӣ ояд нопадедор

صفات فعلی آید ناپدیدار

Дар охир чун намояди зоти аъён

در آخر چون نماید ذات اعیان

Кунад дар пардаи ҷисму ҷонати пинҳон

کند در پرده جسم و جانت پنهان

Шӯии пинҳон чу одами охири кор

شوی پنهان چو آدم آخر کار

Бадонеи ончии миҷстии талабкор

بدانی آنچه میجستی طلبکار

Шӯии пайдоу пинҳони бози бинӣ

شوی پیدا و پنهان باز بینی

Намӯд зоти яктои бози бинӣ

نمود ذات یکتا باز بینی

Шӯии пинҳони ту андар дид бичўн

شوی پنهان تو اندر دید بیچون

Муҳӣти кули шӯй дар ҳафт гардун

محیط کل شوی در هفت گردون

Шӯии пинҳон ва онгаҳ зот бошӣ

شوی پنهان و آنگه ذات باشی

Ҳақиқати ҷисмро заррот бошӣ

حقیقت جسم را ذرّات باشی

Чу пинҳони гардии онгоҳии ҳувайдо

چو پنهان گردی آنگاهی هویدا

Шавад пайдои ҳақиқати зоти якто

شود پیدا حقیقت ذات یکتا

Чу пинҳонӣ шавад ҷонати зи сӯрат

چو پنهانی شود جانت ز صورت

Ҳақиқат ҷумла бархезад нФўрт

حقیقت جمله برخیزد نفورت

Чу пинҳонии шӯй охир биёбӣ

چو پنهانی شوی آخر بیابی

Наоне зотро зоҳир биёбӣ

نهانی ذات را ظاهر بیابی

Ҳақиқат дар наоне зоти бичўнст

حقیقت در نهانی ذات بیچونست

Наёрам гуфт ин сар то чаҳ ва чунаст

نیارم گفت این سر تا چه و چونست

Ҳақиқат ҳиҷр мехоҳӣ ту дар ёр

حقیقت هجر میخواهی تو در یار

Пас онгоҳии шӯй аз кули падедор

پس آنگاهی شوی از کل پدیدار

Ту он дам чун шӯии пинҳони зи сӯрат

تو آن دم چون شوی پنهان ز صورت

Шўддри хоки сӯрати мари зарурат

شوددر خاک صورت مر ضرورت

Бшиб хок хоҳад рафт таҳқиқ

بشیب خاک خواهد رفت تحقیق

Дар ӣнҷогоҳ хоҳад ёфт тавфиқ

در اینجاگاه خواهد یافت توفیق

Бшиби хоки онҷо роз бинад

بشیب خاک آنجا راز بیند

Яқин гум карда худ боз бинад

یقین گم کردهٔ خود باز بیند

Чунон доно буд дар манзили гул

چنان دانا بود در منزل گِل

Ки мақсӯдаш буд пайвастаи ҳосил

که مقصودش بود پیوسته حاصل

Чунон доно буд дар манзили хок

چنان دانا بود در منزل خاک

Ки аз олоиш шавад аинҷоигаҳи пок

که از آلایش شود اینجایگه پاک

Чунон доно буд аз сари бичўн

چنان دانا بود از سرّ بیچون

Ки пок ояд дар охир аз кафи хӯн

که پاک آید در آخر از کف خون

Чунон доно буд дар рози аввал

چنان دانا بود در راز اوّل

Чу гардад зери тини охири мубаддил

چو گردد زیر طین آخر مبدّل

Шавад пок аз ҳамаи олоиш буд

شود پاک از همه آلایش بود

Биёбад ӯ аёни дидори маъбуди яқини ҷисм

بیابد او عیان دیدار معبود یقین جسم

Хоҳад рехти ночор

خواهد ریخت ناچار

Бзири хоки Фрсўдш аз ин хор

بزیر خاک فرسودش از این خار

Табиат пок гардад то шавад ҷон

طبیعت پاک گردد تا شود جان

Наад рух дар сӯии хуршеди тобон

نهد رخ در سوی خورشید تابان

Висоли ошиқон дар зер хок аст

وصال عاشقان در زیر خاک است

Дар охир беҳуҷб дидор покаст

در آخر بی حجب دیدار پاکست

Висол ошиқон ӣнҷост дарёб

وصال عاشقان اینجاست دریاب

Ту гӯям ошиқии ҳон зуд башитоб

تو گویم عاشقی هان زود بشتاب

Висол ошиқон ӣнҷост бишк

وصال عاشقان اینجاست بیشک

Ки охир дид ҷононст дар як

که آخر دید جانانست در یک

Висол ошиқон ӣнҷост таҳқиқ

وصال عاشقان اینجاست تحقیق

Ки мебахшед ӣнҷогоҳи тавфиқ

که میبخشید اینجاگاه توفیق

Висолати шеб хок ояд ҳақиқат

وصالت شیب خاک آید حقیقت

Ки то пинҳони шӯии кул дар табиат

که تا پنهان شوی کل در طبیعت

Дар ӣнҷои пеши рӯяти бози оранд

در اینجا پیش رویت باز آرند

Бнздики ту аъмолат бидоранд

بنزدیک تو اعمالت بدارند

Намӯд аз никўӣёти айни тоъат

نمود از نیکوئیات عین طاعت

Ту некии ёбӣ аз айни саодат

تو نیکی یابی از عین سعادت

Намӯдори бадии бинии бадии боз

نمودار بدی بینی بدی باز

Бадӣ кам кун з ман бишинав ту ин роз

بدی کم کن ز من بشنو تو این راز

Агар бад карда бар ҷони мардум

اگر بد کردهٔ بر جان مردم

Шӯии дрхоки мору караму каждум

شوی درخاک مار و کرم و کژدم

Хўрндти ҷумлагӣ то рӯзи маҳшар

خورندت جملگی تا روز محشر

зи қуръони ин маъонӣ ёбу раҳ бар

ز قرآن این معانی یاب و ره بر

Бдўзхи бози Монии монда дар ранҷ

بدوزخ باز مانی مانده در رنج

Ту некӣ кун ки некӯот буд ганҷ

تو نیکی کن که نیکوات بود گنج

Ҳақиқати муъминон дар хок нуранд

حقیقت مؤمنان در خاک نورند

Чу ӣнҷои андари ӣнҷо дар ҳузуранд

چو اینجا اندر اینجا در حضورند

Ҳузури тоъату нури хдоӣӣ

حضور طاعت و نور خدائی

Дарун қабр бошад рўшноӣӣ

درون قبر باشد روشنائی

зи нури шаръу тоъат то қиёмат

ز نور شرع و طاعت تا قیامت

Ҳақиқат зот бошад ин тамомат

حقیقت ذات باشد این تمامت

Агар бишносӣ ин раҳи раҳбарии ту

اگر بشناسی این ره رهبری تو

зи зоти ҳақ дар охири брхўрии ту

ز ذات حق در آخر برخوری تو

Касе кин рози ӣнҷо боз бинад

کسی کاین راز اینجا باز بیند

Кам озорӣ кунад то роз бинад

کم آزاری کند تا راز بیند

Туро роҳӣаст баси душвор дар пеш

ترا راهی است بس دشوار در پیش

Наяндешӣ ту ин соъат бар хеш

نیندیشی تو این ساعت بر خویش

Ки хоҳӣ шуд зи дунёи охири кор

که خواهی شد ز دنیا آخر کار

Басӯии айни уқбои нопадедор

بسوی عین عقبی ناپدیدار

Ки чун бошад дар ӣнҷои розат эй дил

که چون باشد در اینجا رازت ای دل

Яқин бишнос ӣнҷои бозат эй дил

یقین بشناس اینجا بازت ای دل

Ту хоҳӣ шуд наяндешӣ дамии ту

تو خواهی شد نیندیشی دمی تو

Ки аинҷогаҳи надории ҳамдамии ту

که اینجاگه نداری همدمی تو

На хоҳари неи бародари неи падар низ

نه خواهر نی برادر نی پدر نیز

На бо мо ҳечкас ӣнҷои хабар низ

نه با ما هیچکس اینجا خبر نیز

Касе ту дорад ва ту онкасии ҳам

کسی تو دارد و تو آنکسی هم

Ки бар ришат наад ӣнҷои марҳам

که بر ریشت نهد اینجای مرهم

Ту мискини ғофилӣ дар дид дунё

تو مسکین غافلی در دید دنیا

Бимонада фориғ аз асрори уқбо

بمانده فارغ از اسرار عقبی

Ки охир рафт хоҳӣ чун кунӣ ҷон

که آخر رفت خواهی چون کنی جان

Бигӯ бо ман дар ӣнҷои розу бурҳон

بگو با من در اینجا راز و برهان

Ту хоҳӣ буд бо худ ҷовдона

تو خواهی بود با خود جاودانه

Касе дигари мҷуи андари баҳона

کسی دیگر مجو اندر بهانه

Ту хоҳӣ буд танҳо ҳеҷ бо ту

تو خواهی بود تنها هیچ با تو

Нахоҳӣ бад ба ҷузи ту ҳеҷ бо ту

نخواهی بُد به جز تو هیچ با تو

Дариғо ҷумла дар хобанд огоҳ

دریغا جمله در خوابند آگاه

Касе ӣнҷои нмибинм дар ин роҳ

کسی اینجا نمیبینم در این راه

Тамомати андари ин сари ғоФлоннд

تمامت اندر این سر غافلانند

Ҳақиқати сари ин маънӣ ндонанд

حقیقت سرّ این معنی ندانند

Чунон донанд дар айни замона

چنان دانند در عین زمانه

Ки хоҳад монад ӣнҷои ҷовдона

که خواهد ماند اینجا جاودانه

Нмидоннд то вақт андар ояд

نمیدانند تا وقت اندر آید

Намӯд умри охири ҳам сроид

نمود عمر آخر هم سرآید

Ҳиҷоб онгоҳ бурдоранд аз пеш

حجاب آنگاه بردارند از پیش

Чаҳ шоҳ ва чаҳ гадои мискину дарвеш

چه شاه و چه گدا مسکین و درویش

Ҳама яксонаст андари мурдани ӣнҷо

همه یکسانست اندر مردن اینجا

Вале роз дигар ояд ба пайдо

ولی راز دگر آید به پیدا

Ҳиҷоб ҳар касе ӣнҷо яқин аст

حجاب هر کسی اینجا یقین است

Касе донад ки ӣнҷои пеш байн аст

کسی داند که اینجا پیش بین است

Ки золими ҳамчу мазлӯмӣ набошад

که ظالم همچو مظلومی نباشد

Ғариби охири яқин бӯмӣ набошад

غریب آخر یقین بومی نباشد

Басӯрат шаръи ин бурҳони нмўдост

بصورت شرع این برهان نموداست

Ҳақиқати сари ин қуръони нмўдост

حقیقت سرّ این قرآن نموداست

Ки ҳар касро дар ин дунёи зи асрор

که هر کس را در این دنیا ز اسرار

Ҷазои нек ва бад ояд падедор

جزای نیک و بد آید پدیدار

Намӯд умри охири ҳам сар ояд

نمود عمر آخر هم سر آید

Нмидонид то вақт андар ояд

نمیدانید تا وقت اندر آید

Агар ин роз гӯям давр бошад

اگر این راز گویم دور باشد

Мари ин аттор аз ин маъзӯр бошад

مر این عطّار از این معذور باشد

Валикини амр ва наҳй аз дид шаръаст

ولیکن امر و نهی از دید شرعست

Дар ин асрори бишки асл ва фаръаст

در این اسرار بیشک اصل و فرعست

Чунон кун зиндагонии андари ӣнҷо

چنان کن زندگانی اندر اینجا

Ки бой дар маъонии андари ӣнҷо

که بای در معانی اندر اینجا

Чунон кун зиндагонӣ дар бар дӯст

چنان کن زندگانی در بر دوست

Ки пеш аз худ бимирӣ дар бар дӯст

که پیش از خود بمیری در بر دوست

Ки чун мардии яқини дил зинда бошад

که چون مردی یقین دل زنده باشد

Ҳақиқати ҷони ҷон арзанда бошад

حقیقت جان جان ارزنده باشد

На кас аз ту дили озории расида

نه کس از تو دل آزاری رسیده

На ту аз каси дил озорӣ бидида

نه تو از کس دل آزاری بدیده

Ту ҳам аз худ зи айни тоъати ёр

تو هم از خود ز عین طاعت یار

Ҳақиқати ҷисм ва рӯҳ омад бикбор

حقیقت جسم و روح آمد بیکبار

Ту рӯҳонӣ на зулмонеи нмоӣӣ

تو روحانی نه ظلمانی نمائی

Ҳақиқати рӯҳ дар рӯҳии Фзоӣӣ

حقیقت روح در روحی فزائی

Шӯии фориғи зи озори хилоиқ

شوی فارغ ز آزار خلایق

Ҳақиқати ин чунин оӣии ту лоиқ

حقیقت این چنین آئی تو لایق

Ки ҷонат аз табиат пок гардад

که جانت از طبیعت پاک گردد

Кул аз айни шариъат пок гардад

کل از عین شریعت پاک گردد

Шавад ҷисми ту ҷону ҷонати он зот

شود جسم تو جان و جانت آن ذات

Чу хуршедӣ битобад сӯии заррот

چو خورشیدی بتابد سوی ذرّات

На дар айни бало дар кули Бамоне

نه در عین بلا در کل بمانی

На ҳамчун дигарон ғофили Бамоне

نه همچون دیگران غافل بمانی

Ту дили зиндаи тўӣӣ дар аввал эй дӯст

تو دل زنده توئی در اوّل ای دوست

Чаҳ охири мағзи бинии бишкии пӯст

چه آخر مغز بینی بیشکی پوست

Чу ту азхўиши куллӣ мурда бошӣ

چو تو ازخویش کلّی مرده باشی

Ту гӯии ишқи ӣнҷо барда бошӣ

تو گوی عشق اینجا برده باشی

Бимонада зиндаи ҷовид дар ҷисм

بمانده زندهٔ جاوید در جسم

Ба никўӣӣ барояд мари турои исм

به نیکوئی برآید مر ترا اسم

Ба никўӣии шӯй дар айни уқбо

به نیکوئی شوی در عین عقبی

Биёбӣ он замони дидори мавло

بیابی آن زمان دیدار مولی

Туро дар хоки ҷисмати ҷон буд нур

ترا در خاک جسمت جان بود نور

Ки ҷисмат кул шавад дар ҷони ҷони нур

که جسمت کل شود در جان جان نور

Туро дар хок чун ҷон боз гардад

ترا در خاک چون جان باز گردد

Басӯии зоти кул эъзоз гардад

بسوی ذات کل اعزاز گردد

Дар ин маънӣ ки ман гуфтам шаккӣ нест

در این معنی که من گفتم شکی نیست

Яқин дар ёб охири ҷуз яке нест

یقین در یاب آخر جز یکی نیست

Иқнӣ дарёб охири рози ҷонон

یقنی دریاب آخر راز جانان

Ки ҷон хоҳад бадан дар рози ҷонон

که جان خواهد بُدن در راز جانان

Муҳаққиқи пеш аз он коинҷои бимирад

محقق پیش از آن کاینجا بمیرد

Сазад кини сари маънӣ ёд гирад

سزد کین سرّ معنی یاد گیرد

Намирад ҷон ки ҷонон дида бошад

نمیرد جان که جانان دیده باشد

Ҳақиқати онкии соҳиб дида бошад

حقیقت آنکه صاحب دیده باشد

Намирад ҷони ошиқ дар ҳақиқат

نمیرد جان عاشق در حقیقت

Дилӣ раҷъат кунад ӯ аз табиат

دلی رجعت کند او از طبیعت

Намирад ҷони ошиқи бишкии боз

نمیرد جان عاشق بیشکی باز

Наёбади охиру анҷому оғоз

نیابد آخر و انجام و آغاز

Намирад ҷони ошиқ дар дами марг

نمیرد جان عاشق در دم مرگ

Вале ҷуз ҳақ кунад мари ҷисми худ тарк

ولی جز حق کند مر جسم خود ترک

Намирад ҷони ошиқи охири кор

نمیرد جان عاشق آخر کار

Ҳиҷоби ӣнҷои барандозади бикбор

حجاب اینجا براندازد بیکبار

Намирад ҷони ошиқ то бадоне

نمیرد جان عاشق تا بدانی

Бхосаҳ онкӣ бошад дар маъонӣ

بخاصه آنکه باشد در معانی

Намирад ҷони ошиқ зинда бошад

نمیرد جان عاشق زنده باشد

Чу хуршедии яқин тобанда бошад

چو خورشیدی یقین تابنده باشد

Намирад ҷони ошиқ дар сафоташ

نمیرد جان عاشق در صفاتش

Дар охир боз ёбад айни зотш

در آخر باز یابد عین ذاتش

Намирад ҷони ошиқи бози байни дӯст

نمیرد جان عاشق باز بین دوست

Бурун ояд ҳақиқати мағз аз пӯст

برون آید حقیقت مغز از پوست

Дил ошиқ намирад инаст розат

دل عاشق نمیرد اینست رازت

Ки гуфтам дар яқинаст ъшқбозт

که گفتم در یقین است عشقبازت

Бихоҳӣ марди лекин то бадоне

بخواهی مرد لیکن تا بدانی

Вале раҷъат кунад аз зиндагонӣ

ولی رجعت کند از زندگانی

Ҳақиқат нест марги ошиқонаш

حقیقت نیست مرگ عاشقانش

Ки пеш аз марг меринд ин бадонаш

که پیش از مرگ میرند این بَدانش

Ки пас дам мурдагӣ бошад яқин аст

که پس دم مردگی باشد یقین است

Ки ҳар дами мурданӣ дар ҳар камӣн аст

که هر دم مردنی در هر کمین است

Ту ин дами мурда дар айни сӯрат

تو این دم مردهٔ در عین صورت

зи сар то пой дар айни кудурат

ز سر تا پای در عین کدورت

Ту ин дами мурда ва ме ндонӣ

تو این دم مردهٔ و می ندانی

Ту пиндорӣ ки ҳамчун зиндагонӣ

تو پنداری که همچون زندگانی

Бимир аз хеш то ёбии рҳоӣӣ

بمیر از خویش تا یابی رهائی

Ки чун мардии зи худ айни хдоӣӣ

که چون مُردی ز خود عین خدائی

Бимир аз хеши пеш аз марги ӣнҷо

بمیر از خویش پیش از مرگ اینجا

Ҳақиқати хуии бадро тарки ӣнҷо

حقیقت خوی بد را ترک اینجا

Кун эй дил то ҳақиқати зиндаи Монӣ

کن ای دل تا حقیقت زنده مانی

Яқин дар ҷузву кули тобандаи Монӣ

یقین در جزو و کل تابنده مانی

Чу хуршедӣ ки берун ояд аз ҷайб

چو خورشیدی که بیرون آید از جیب

Саҳаргоҳони зи субҳи ишқ бе риб

سحرگاهان ز صبح عشق بی ریب

Шаккӣ набӯд дар ин маънӣ ва дарёб

شکی نبود در این معنی و دریاب

Бимир аз хешу сӯй ёр башитоб

بمیر از خویش و سوی یار بشتاب

Хушо он дил ки пеш аз марг мерад

خوشا آن دل که پیش از مرگ میرد

Дилу ҷон ҳарчӣ бошад тарк гирад

دل و جان هرچه باشد ترک گیرد

Хушо он дам ки дилдораш дар ӣнҷо

خوشا آن دم که دلدارش در اینجا

Кунад дар оқибат бурдораш ӣнҷо

کند در عاقبت بردارش اینجا

Ҳақиқати ин баён то чанд гӯям

حقیقت این بیان تا چند گویم

Тўӣии пайванд то пайванд ҷӯям

توئی پیوند تا پیوند جویم

Ту худ ӣнҷои ҳақиқати омдстӣ

تو خود اینجا حقیقت آمدستی

зи боло дар ҳақиқати сӯии пастӣ

ز بالا در حقیقت سوی پستی

Ту худ чун омадӣ хоҳӣ шудани боз

تو خود چون آمدی خواهی شدن باز

Надидаи бози ҳам анҷому оғоз

ندیده باز هم انجام و آغاز

Ҳа дар ту чунон гмгштаҳи ӣнҷо

هه در تو چنان گمگشته اینجا

Ки сар мўӣӣ набошад риштаи ӣнҷо

که سر موئی نباشد رشته اینجا

Даруни ҷумла ва берун гирифтӣ

درون جمله و بیرون گرفتی

Ҳақиқати зотӣ ва бичўн гирифтӣ

حقیقت ذاتی و بیچون گرفتی

Ҳар онкў дид рӯяти ҳамчуи ҳаллоҷ

هر آنکو دید رویت همچو حلّاج

Куняш андари балои ишқи омоҷ

کنیش اندر بلای عشق آماج

Ҳар онкўи рӯят ӣнҷо боздидаст

هر آنکو رویت اینجا بازدیدست

Худ андари айни ғавғо роз дидаст

خود اندر عین غوغا راز دیدست

Сари ушшоқ дар майдон чу гӯйаст

سر عشاق در میدان چو گویست

Фитодаи ин ҳама дар гФтгўист

فتاده این همه در گفتگویست

Сари ушшоқ дар майдон фикандӣ

سر عشاق در میدان فکندی

Чу гўӣӣ дар хам чавгон фикандӣ

چو گوئی در خَم چوگان فکندی

Турои ин ъшқбозии охири кор

ترا این عشقبازی آخر کار

Буд камтар ки ошиқро абрдор

بود کمتر که عاشق را ابردار

Кунад ҳар кас ки бинад рӯят эй ҷон

کند هر کس که بیند رویت ای جان

Кунӣ бурдораш андари Кувайт эй ҷон

کنی بردارش اندر کویت ای جان

Зиҳии ишқу зиҳии кору саранҷом

زهی عشق و زهی کار و سرانجام

Ки бояд хӯрд хӯни дил аз ин ҷом

که باید خورد خون دل از این جام

На баси чандин ки хӯн хӯрдем аз ту

نه بس چندین که خون خوردیم از تو

Ки доим соҳиб дардем азтў

که دایم صاحب دردیم ازتو

Ки охир чун шавем андари сӯии гул

که آخر چون شویم اندر سوی گِل

Зиҳии фарҷом кин сараст ҳосил

زهی فرجام کین سرّست حاصل

Бмрдн чанд дар шӯрем ӣнҷо

بمردن چند در شوریم اینجا

Бохри ҷумла дар гӯрем ӣнҷо

بآخر جمله در گوریم اینجا

Ҳақиқати марғзории събнокст

حقیقت مرغزاری صعبناکست

Ки мо тухмем куштаи сӯй хок аст

که ما تخمیم کشته سوی خاک است

Агарчӣ тухми мо дар зери ин хок

اگرچه تخم ما در زیر این خاک

Шавад чаҳ бар диҳад эй сонеъи пок

شود چه بر دهد ای صانع پاک

Чунон аттор дар ҳайрат фитодаст

چنان عطّار در حیرت فتادست

Дамодами андари ин сират фитодаст

دمادم اندر این سیرت فتادست

Дамии андари яқин аттор хокаст

دمی اندر یقین عطّار خاکست

Дамии дигари ҳақиқат ҷон покаст

دمی دیگر حقیقت جان پاکست

Дамии хавф ва раҷо ояд бадӣдор

دمی خوف و رجا آید بدیدار

Дамии айн лақо ояд бадӣдор

دمی عین لقا آید بدیدار

Дамии асрори бичўни рухи намояд

دمی اسرار بیچون رخ نماید

Бигӯед завқи ҷон ва дил фазояд

بگوید ذوق جان و دل فزاید

Дамӣ дигар шавад аз ҷони вдли пок

دمی دیگر شود از جان ودل پاک

Барандозади ҳиҷоби об бо хок

براندازد حجاب آب با خاک

Дамӣ дигар кунад аз ҷони ҷдоӣӣ

دمی دیگر کند از جان جدائی

Расад бишки ҳақиқат дар хдоӣӣ

رسد بیشک حقیقت در خدائی

Дамии андар гумон бошад ҳақиқат

دمی اندر گمان باشد حقیقت

Гуҳии айн алъён бошад тариқат

گهی عین العیان باشد طریقت

Яқин донад ки хайру шари ҳам аз тест

یقین داند که خیر و شر هم از تست

Ҳақиқати ҷисму ҷон ва ин дам аз тест

حقیقت جسم و جان و این دم از تست

Фанои гардони ту мари аттор аз хеш

فنا گردان تو مر عطّار از خویش

Ҳиҷобаш ҷумлагӣ бурдор аз пеш

حجابش جملگی بردار از پیش

Яқини айни алиқинш боз бинмоӣ

یقین عین الیقینش باز بنمای

Дар айни алиқинш боз бигушоӣ

در عین الیقینش باز بگشای

Бики дами дор ӯро қоими алзот

بیک دم دار او را قائم الذّات

Ки токл дам занад аз айни оёт

که تاکل دم زند از عین آیات

Чу ӯ дидаст зоти қул ҳўоллаҳ

چو او دیدست ذات قل هواللّه

Аз он гуфтаст мавҷӯди ҳўоллаҳ

از آن گفته‌ست موجود هواللّه

Ҳўи аллоҳии тўӣии донои асрор

هو اللّهی توئی دانای اسرار

Ҳақиқати мртўӣии бинои асрор

حقیقت مرتوئی بینای اسرار

Ту будӣ ман набудам ҳам ту бошӣ

تو بودی من نبودم هم تو باشی

Даруни риши ман марҳам ту бошӣ

درون ریش من مرهم تو باشی

Ту майдонӣ ки ришам дар дарунаст

تو میدانی که ریشم در درونست

Наёрам гуфт ту доне ки чунаст

نیارم گفت تو دانی که چونست

зи фазлати марҳамӣ на бар дили риш

ز فضلت مرهمی نه بر دلِ ریش

Ҳиҷобаш ҷумлагӣ бурдор аз пеш

حجابش جملگی بردار از پیش

Яқини айни алиқинш боз бинмоӣ

یقین عین الیقینش باز بنمای

Дар аттори мискинро ту бигушоӣ

در عطّار مسکین را تو بگشای

Ту султону ҳакимӣу хдоӣӣ

تو سلطان و حکیمی و خدائی

Ҳақиқати дардмандонро дўоӣӣ

حقیقت دردمندان را دوائی

Давои дард ҳар бечораи доне

دوای درد هر بیچاره دانی

Алоҷи дардмандонро ту доне

علاج دردمندان را تو دانی

Марои дрдисти ин дардами дўокн

مرا دردیست این دردم دواکن

Табибам чун тўӣии дардам шифо кун

طبیبم چون توئی دردم شفا کن

Давоӣ дардмандон ҳастӣ эй ҷон

دوای دردمندان هستی ای جان

Дўоӣӣ кун марои зини дарди бурҳон

دوائی کن مرا زین درد برهان

Давои дарди ушшоқии ҳақиқат

دوای درد عشاقی حقیقت

Дўоӣӣ кун тбибои зини табиат

دوائی کن طبیبا زین طبیعت

Чунон маҷрӯҳи дарди дӯсти гаштам

چنان مجروح درد دوست گشتم

Ки дар мағзи ҳақиқати пӯсти гаштам

که در مغز حقیقت پوست گشتم

Ту дардам дода дармонам аз тест

تو دردم دادهٔ درمانم از تست

Ҳақиқати дард ҳар дармонами азтст

حقیقت درد هر درمانم ازتست

Надорад дарди ман дармон дар ӣнҷо

ندارد درد من درمان در اینجا

Макун азхонаҳ бар дармон дар ӣнҷо

مکن ازخانه بر درمان در اینجا

Ки ранҷуру заъифу нотавонам

که رنجور و ضعیف و ناتوانم

Давои дарди худ ҷуз ту надонам

دوای درد خود جز تو ندانم

Чунон дар дарди ишқат зор мондам

چنان در درد عشقت زار ماندم

Ки тани маҷрӯҳу дил аФгор мондам

که تن مجروح و دل افگار ماندم

Ту эй ҷони ҷаҳон чун дард додӣ

تو ای جان جهان چون درد دادی

Маро бар ҷону дил дардӣ наҳодӣ

مرا بر جان و دل دردی نهادی

Дар охири дардам ӣнҷо кун дўобоз

در آخر دردم اینجا کن دواباز

Ки то ёбад вуҷӯди ман сафои боз

که تا یابد وجود من صفا باز

Маро зон шарбатии кон васл хонанд

مرا زان شربتی کان وصل خوانند

Ки ҷузи он ошиқон чизе ндонанд

که جز آن عاشقان چیزی ندانند

Маро зон шарбатии даҳ азўсолм

مرا زان شربتی ده ازوصالم

Ки то ман беш аз ин чандин нанолам

که تا من بیش از این چندین ننالم

Мар зон шарбатии даҳ эй дили ман

مر زان شربتی ده ای دل من

Ки то васлӣ шавад мари ҳосили ман

که تا وصلی شود مر حاصل من

Мар зон шарбати ушшоқ бояд

مر زان شربت عشّاق باید

Ки куллӣ роҳатӣ дар дил фазояд

که کلّی راحتی در دل فزاید

Мар зон шарбатии даҳ дар наоне

مر زان شربتی ده در نهانی

Ки мар ҷонам шавад айни алъёнӣ

که مر جانم شود عین العیانی

Мар зон шарбатии даҳ то шифоем

مر زان شربتی ده تا شفایم

Буд дар охир ва бинмо лақоем

بود در آخر و بنما لقایم

Яке пурсед аз он Мансури офоқ

یکی پرسید از آن منصور آفاق

Ки чаҳ ба мардро эй дарди ушшоқ

که چه به مرد را ای درد عشاق

Давои ошиқони ҷоно чаҳ бошад

دوای عاشقان جانا چه باشد

Табиби ошиқони онҷо ки бошад

طبیب عاشقان آنجا که باشد

Ҷавобӣ дод он султони асрор

جوابی داد آن سلطان اسرار

Ки дарди ишқро дармонаст дидор

که درد عشق را درمانست دیدار

Давои дарди ҷонон рӯй ҷонон

دوای درد جانان روی جانان

Касе коФтод кандар кӯии ҷонон

کسی کافتاد کاندر کوی جانان

Давои ишқи ӣнҷо бедўоӣӣ аст

دوای عشق اینجا بی دوائی است

Вафои қурбати ӣнҷо биўФоӣӣ аст

وفای قربت اینجا بیوفائی است

Давои ишқи дард васл дармонаст

دوای عشق درد وصل درمانست

Ки ҷонони айни дард ва айн дармонаст

که جانان عین درد و عین درمانست

Давои дарди ҷононсти ӣнҷо

دوای درد جانانست اینجا

Ки ҳам ӯ дард ва ҳам дармонаст ӣнҷо

که هم او درد و هم درمانست اینجا

Давои дарди ҷонон худ кунад боз

دوای درد جانان خود کند باز

Бўқтӣ ки ҳиҷоб аз худ кунад боз

بوقتی که حجاب از خود کند باز

Ҳиҷоб аз рӯй агар бардорадат кул

حجاب از روی اگر برداردت کل

Шавад дармони зи рӯйиши ранҷ ва ҳам зл

شود درمان ز رویش رنج و هم ذل

Агар пардаи барандозади зи дидор

اگر پرده براندازد ز دیدار

Шавад дарди дили ӣнҷои нопадедор

شود درد دل اینجا ناپدیدار

Агар пардаи барандозади зи рӯйиш

اگر پرده براندازد ز رویش

Шавад дармони дилам аз ранҷи кӯяш

شود درمان دلم از رنج کویش

Давои дарди худ ҳам ӯ кунад ӯ

دوای درد خود هم او کند او

Тамомати ошиқонро бишиканад ӯ

تمامت عاشقان را بشکند او

Наёбӣ муздро тоҷон набозӣ

نیابی مزد را تاجان نبازی

Дилу ҷон бар рух ҷонон набозӣ

دل و جان بر رخ جانان نبازی

Наёбӣ муздро то нашканад бор

نیابی مزد را تا نشکند بار

Турои зини нақши шаш дар панҷ ва дар чор

ترا زین نقش شش در پنج و در چار

Наёбӣ муздро то рехти ӣнҷо

نیابی مزد را تا ریخت اینجا

Фано гирданд андар дид якто

فنا گرداند اندر دید یکتا

Дўоӣии боди азинҷои дард ҷон аст

دوائی باد ازینجا درد جان است

Дар охири бишкии айни алъёнст

در آخر بیشکی عین العیانست

Нмибинии ту он асрори Мансур

نمیبینی تو آن اسرار منصور

Ки шуд дар ҷумлаи офоқи машҳур

که شد در جملهٔ آفاق مشهور

Мари он дардӣ ки бар ҷонаши даройад

مر آن دردی که بر جانش درآید

Дар охири моҳ тобонаш барояд

در آخر ماه تابانش برآید

Даво шуд дарди ҷонон дар бар ӯ

دوا شد درد جانان در بر او

Ки ҷонони бўддри ҷони раҳбар ӯ

که جانان بوددر جان رهبر او

Даво шуд дарди ҷонони пеши он моҳ

دوا شد درد جانان پیش آن ماه

Висол аз дард ӣнҷо ёфт ногоҳ

وصال از درد اینجا یافت ناگاه

Висол аз дарди вдрд андар висоласт

وصال از درد ودرد اندر وصالست

Ту пиндорӣ ки он айн вабол аст

تو پنداری که آن عین وبال است

Висол аз дарди ҷонон дар кунад ёр

وصال از درد جانان در کند یار

з дард ояд ҳамеи дармони падедор

ز درد آید همی درمان پدیدار

Висол аз дарди ӣнҷои минбинӣ

وصال از درد اینجا مینبینی

Дар охири хеши фард ӣнҷо бибинӣ

در آخر خویش فرد اینجا ببینی

Висол аз дарди ҷонони бози ёбӣ

وصال از درد جانان باز یابی

зи дарди охири ҳақиқати рози ёбӣ

ز درد آخر حقیقت راز یابی

Висол аз дарди ҷонони дони ҳақиқат

وصال از درد جانان دان حقیقت

Ки бинмоед висол аз дид дидат

که بنماید وصال از دید دیدت

Висол аз дард меояд падедор

وصال از درد میآید پدیدار

Ҳар онкў мардумӣ ояд падедор

هر آنکو مُردمی آید پدیدار

Висоли ошиқон дар дард бошад

وصال عاشقان در درد باشد

Касе кӯ дар аёни кул фард бошад

کسی کو در عیان کل فرد باشد

Висоли ошиқон дар даст дарёб

وصال عاشقان در دست دریاب

Ту дории ҷавҳари андар даст дарёб

تو داری جوهر اندر دست دریاب

Висоли ошиқони дардаст ва ранҷаст

وصال عاشقان دردست و رنجست

Бохри ҷавҳар асрор ганҷаст

بآخر جوهر اسرار گنجست

Висоли ошиқон чун дард бошад

وصال عاشقان چون درد باشد

Бохри ёрдри ҷон фард бошад

بآخر یاردر جان فرد باشد

Висол ва дард бошад бо ҳам эй ёр

وصال و درد باشد با هم ای یار

Магӯ ин сар то бо ноҷинс бисёр

مگو این سر تا با ناجنس بسیار

Висолу дард бо ҳам дар якеанд

وصال و درد با هم در یکیاند

Ҳақиқат ҳар ду аъёни бишкёнд

حقیقت هر دو اعیان بیشکیاند

Висолу дарди ҷонон ҳар ду багазед

وصال و درد جانان هر دو بگزید

Касе кӯи восили андари дард ӯ дид

کسی کو واصل اندر درد او دید

Висолаши дрдшди онгоҳи дармон

وصالش دردشد آنگاه درمان

Ҳақиқати дард ту шуд айни дармон

حقیقت درد تو شد عین درمان

Чу Мансур аз ҳақиқати ҷону сарбоз

چو منصور از حقیقت جان و سرباز

Ҳар он захмӣ ки брҷонт занад соз

هر آن زخمی که برجانت زند ساز

Агарчӣ дигарон дар айни пиндор

اگرچه دیگران در عین پندار

Надидаи сар ӯ чанде хабардор

ندیده سرّ او چندی خبردار

Ки ӯ андар чаҳ буду рози дида

که او اندر چه بود و راز دیده

Ҳақиқати васли он шаҳбози дида

حقیقت وصل آن شهباز دیده

Ҳақиқати восилон дар пои дораш

حقیقت واصلان در پای دارش

Ҳамеи диданди ин сари пойдораш

همی دیدند این سر پایدارش

Ки дасту поу сар дар сари биндохт

که دست و پا و سر در سر بینداخت

Миёни ошиқони баси сари броФрохт

میان عاشقان بس سر برافراخت

Сараши сар буду сар пайдо намӯда

سرش سر بود و سر پیدا نموده

Ҳақиқати хештан ғавғо намӯда

حقیقت خویشتن غوغا نموده

Висолаш бефироқу дарди дармон

وصالش بی فراق و درد درمان

Шуд охир ҷисм рафт ва монад ҷонон

شد آخر جسم رفت و ماند جانان

Висолаши омадаи кули дарди рафта

وصالش آمده کل درد رفته

Вази ӣнҷо то бидонҷо фарди рафта

وز اینجا تا بدانجا فرد رفته

Висолаши охири ӣнҷо даст дода

وصالش آخر اینجا دست داده

зи сари печидаи ишқ аздст дода

ز سر پیچیده عشق ازدست داده

Чунон андари висоли шоҳбоз ӯ

چنان اندر وصال شاهباز او

Яқин шуд зонка будаш шоҳбоз ӯ

یقین شد زانکه بودش شاهباز او

Чунон андари висоли шоҳ кул шуд

چنان اندر وصال شاه کل شد

Агарчӣ дар балои ишқ кул шуд

اگرچه در بلای عشق کل شد

Чунон андари висоли шоҳи дидор

چنان اندر وصال شاه دیدار

Аён дарёфт взў шуд нопадедор

عیان دریافت وزو شد ناپدیدار

Чунон дар васл ҷонон ёфт худ ро

چنان در وصل جانان یافت خود را

Ки мар гум кард мари ӣнҷои аҳад ро

که مر گم کرد مر اینجا اَحَد را

Висоли шоҳ ӣнҷо ошкораст

وصال شاه اینجا آشکارست

Валикини васлаши ӣнҷо пойдор аст

ولیکن وصلش اینجا پایدار است

Висол шоҳ диду ҷон ҷон шуд

وصال شاه دید و جان جان شد

Дилу ҷони бохт бо сар ва бенишон шуд

دل و جان باخت با سر و بی نشان شد