Висоли шоҳ май ҷӯянди ҷумла

وصال شاه می‌جویند جمله

Яқин аз васл мегӯйанд ҷумла

یقین از وصل می‌گویند جمله

Висоли шоҳ он ёбад яқини боз

وصال شاه آن یابد یقین باز

Ки сари дрбозд аз айни алиқини боз

که سر دربازد از عین‌الیقین باز

Висоли шоҳ он ёбад зи дунё

وصال شاه آن یابد ز دنیا

Ки мари чизеи наёбади айни мавло

که مر چیزی نیابد عین مولی

Висоли шоҳ он ёбад ки дар роз

وصال شاه آن یابد که در راز

Яке донад ҳама дар қурбу эъзоз

یکی داند همه در قرب و اعزاز

Висол он дид каз даргузашт ӯ

وصال آن دید کز درگذشت او

Ҳақиқати нури худро дар навишт ӯ

حقیقت نور خود را در نوشت او

Висол он дид кандар ӯ фано шуд

وصال آن دید کاندر او فنا شد

зи айни лои илоҳи аъён ло шуд

ز عین لا اله اعیان لا شد

Висол он дид чун Мансури ӣнҷо

وصال آن دید چون منصور اینجا

Ки куллӣ дид айни нури ӣнҷо

که کلّی دید عین نور اینجا

Висол он дид чун Мансур алҳақ

وصال آن دید چون منصور الحق

зи айн ло зад ӣнҷои дами аноолҳқ

ز عین لا زد اینجا دم اناالحق

Висол ӯ дид ӣнҷои ҳамчу ӯ боз

وصال او دید اینجا همچو او باز

Ки бигузашт аз вуҷӯду гашти сарбоз

که بگذشت از وجود و گشت سرباز

Висол он дид алооллаҳ он шуд

وصال آن دید الّااللّه آن شد

Ки ӣнҷои ҳамчу ӯ айн алъён шуд

که اینجا همچو او عین العیان شد

Висол он дид ӣнҷо аз яқин ӯ

وصال آن دید اینجا از یقین او

Ки чун Мансур омад пеши байн ӯ

که چون منصور آمد پیش بین او

Висол он дид кандар ҷузву кули боз

وصال آن دید کاندر جزو و کل باز

Ҳама худ ёфт бо анҷому оғоз

همه خود یافت با انجام و آغاز

Висол шоҳ ёб эй дил чу Мансур

وصال شاه یاب ای دل چو منصور

Аз ӯ чун бстдии ӣнҷои ту машҳур

از او چون بستدی اینجا تو مشهور

Турои маншури ишқ ӯ додат ӣнҷо

ترا منشور عشق او دادت اینجا

з ғам кардат ба кули озодати ӣнҷо

ز غم کردت به‌کل آزادت اینجا

Турои маншури ишқ ӯ дод бингар

ترا منشور عشق او داد بنگر

Дарунати ганҷи ҷон обод бингар

درونت گنج جان آباد بنگر

Турои маншур аз ӯу ганҷ аз ӯии сет

ترا منشور از او و گنج از اوی‌ست

Ба охири карт аз вай кул накӯй сет

به ‌آخر کارت از وی کل نکوی‌ست

Турои маншури ишқ эй рози дида

ترا منشور عشق ای راز دیده

Аз ӯ ин қурби охири бози дида

از او این قرب آخر باز دیده

Турои маншур аз ӯ шуд ошкора

ترا منشور از او شد آشکاره

Ҳамаи заррот дар ту шуд назора

همه ذرّات در تو شد نظاره

Турои маншур кул дода сети Мансур

ترا منشور کل داده‌ست منصور

Вази ин Мансури хоҳии гашти Мансур

وز این منصور خواهی گشت منصور

Турои маншур кул дод аз ҳақиқат

ترا منشور کل داد از حقیقت

Намӯд аинҷоигаҳ кул дид дидат

نمود اینجایگه کل دید دیدت

Турои маншур ӯ дар айн ло дод

ترا منشور او در عین لا داد

Дар охири мари турои ъз ва бақо дод

در آخر مر ترا عزّ و بقا داد

Турои маншур ӯ чун ҳаст ӣнҷо

ترا منشور او چون هست اینجا

Раседӣ ту ба кул дар қурбати ло

رسیدی تو به کل در قربت لا

зи маншураши дами кул май зании боз

ز منشورش دم کل می‌زنی باز

Яқин дидӣ аз ӯ ин иззату ноз

یقین دیدی از او این عزّت و ناز

зи маншураши дами ҷонони зани ӣнҷо

ز منشورش دم جانان زن اینجا

Ки гардуни сети арзани пешати ӣнҷо

که گردون‌ست ارزن پیشت اینجا

зи маншураши ҳақиқат боз дидӣ

ز منشورش حقیقت باز دیدی

Ҳамаи андари шариъат боз дидӣ

همه اندر شریعت باز دیدی

Турои ин дам аз ӯ дидор пайдост

ترا این دم از او دیدار پیداست

Ту пинҳон гаштау кул ёр пайдост

تو پنهان گشته و کل یار پیداست

Турои ин дам аз ӯ бояд задани дам

ترا این دم از او باید زدن دم

Ки мегуяд турои сари дамодам

که می‌گوید ترا سرّ دمادم

Турои ин дам аз ӯ бояд задани кул

ترا این دم از او باید زدن کل

Ки то беруни шӯй аз айни ин зл

که تا بیرون شوی از عین این ذل

Туро омад аз ӯ ин дами яқини сет

ترا آمد از او این دم یقین‌ست

Ки ӯ дар ҷонат омад пеши байни сет

که او در جانت آمد پیش بین‌ست

Аз ӯ зани дам ки одам ин бидида сет

از او زن دم که آدم این بدیده‌ست

Магӯ чандин ки ӯ чандини падедаи сет

مگو چندین که او چندین پدیده‌ست

Аз ӯ дами зани ҳақиқати пойдораш

از او دم زن حقیقت پایدارش

Сари худ бози андари пои дораш

سر خود باز اندر پای دارش

Аз ӯ дами зани ваз ӯ май гӯи сухани ту

از او دم زن وز او می‌گو سخن تو

Ҳаме кун фоши асрори куҳани ту

همی‌کن فاش اسرار کهن تو

Аз ӯ дами зан ки дар айни алъёнӣ

از او دم زن که در عین العیانی

Бибозат ҷон ки дар ваии ҷони ҷонӣ

ببازت جان که در وی جان جانی

Аз ӯ дами зани ваз ӯ магзар замонӣ

از او دم زن وز او مگذر زمانی

Ваз ӯ бурдор ҳар дами достонӣ

وز او بردار هر دم داستانی

Аз ӯ дами зани ту андари кули ҳолат

از او دم زن تو اندر کلّ حالت

Ки ногоҳе расонат дар висолат

که ناگاهی رسانت در وصالت

Аз ӯ дами зан ки айн буд гардӣ

از او دم زن که عین بود گردی

Чу ӯ дар оқибати маъбуди гардӣ

چو او در عاقبت معبود گردی

Аз ӯ дами зан ки ӯ андари дами тест

از او دم زن که او اندر دم تست

Ҳақиқати ҳамдам ва ҳам одами тест

حقیقت همدم و هم آدم تست

Аз ӯ дами зани ваз ӯ май гӯии доим

از او دم زن وز او می‌گوی دائم

Давои дард аз ӯ май ҷӯии доим

دوای درد از او می‌جوی دائم

Аз ӯ дами зан чу зи он дами омдстӣ

از او دم زن چو ز آن دم آمدستی

зи айн ӯ ту ҳамдами омдстӣ

ز عین او تو همدم آمدستی

Аз ӯ дами зани ту дар аъён ӯ бош

از او دم زن تو در اعیان او باش

Аз ӯ пайдо шудӣ пинҳон ӯ бош

از او پیدا شدی پنهان او باش

Аз ӯ дами зан ки ӯ ҷону дили тест

از او دم زن که او جان و دل تست

Ҳақиқати васли кул зу ҳосили тест

حقیقت وصل کل زو حاصل تست

Аз ӯ дами зан ки то зу ҳақи шӯии ту

از او دم زن که تا زو حق شوی تو

Аз ӯ дар охири ҷони ҳақи шӯии ту

از او در آخر جان حق شوی تو

Аз ӯ дами зан дар аинҷогаҳи фанои гирд

از او دم زن در اینجاگه فنا گرد

Агар ҳастӣ чу ӯ мари соҳиби дард

اگر هستی چو او مر صاحب درد

Аз ӯ дами зан ки ҷонон рафт таҳқиқ

از او دم زن که جانان رفت تحقیق

Ҳақиқати дард ва ҳам дармони сети тавфиқ

حقیقت درد و هم درمان‌ست توفیق

Туро чун пери кул Мансур омад

ترا چون پیر کل منصور آمد

зи сар то пояти ӣнҷо нур омад

ز سر تا پایت اینجا نور آمد

Туро дар нур худ дод ошноӣ

ترا در نور خود داد آشنایی

Раседӣ боз дар айни худоӣ

رسیدی باز در عین خدایی

Туро дар нури худ ӯ роҳ дода сет

ترا در نور خود او راه داده‌ست

Дар ӣнҷояти дил огоҳ дода сет

در اینجایت دل آگاه داده‌ست

Туро дар нур ӯ бояд шудани пок

ترا در نور او باید شدن پاک

Ки то восили шӯй аз васли восил ( ? )

که تا واصل شوی از وصل واصل (؟)

Туро дар нур ӯ бояд шудани пок

ترا در نور او باید شدن پاک

Ки то восили шӯй дар ҳуққаи хок

که تا واصل شوی در حقهٔ خاک

Туро дар нур ӯ бояд шудани дил

ترا در نور او باید شدن دل

Ки дар охири шӯй аз васли восил

که در آخر شوی از وصل واصل

Туро дар нур ӯ бояд шудани ҷон

ترا در نور او باید شدن جان

Ки то ҷонат шавад дар васли ҷонон

که تا جانت شود در وصل جانان

Туро аз нур ӯ васласт пайдо

ترا از نور او وصل است پیدا

Ҳақиқати рафтаи фаръу асли пайдо

حقیقت رفته فرع و اصل پیدا

Туро аз нур ӯ ӣнҷо яқин аст

ترا از نور او اینجا یقین است

Дилу ҷонати зи нураши пеш байн аст

دل و جانت ز نورش پیش بین است

Туро аз нур ӯ васласт дар ҷон

ترا از نور او وصل است در جان

Аз он рӯ мекунӣ зу насу бурҳон

از آن رو می‌کنی زو نصّ و برهان

Туро аз васл ӯ дидор шоҳ аст

ترا از وصل او دیدار شاه است

Ки ӯ шоҳи сету дидор илоҳ аст

که او شاه‌ست و دیدار اِله است

Туро аз васл ӯ шуд ранҷи ӣнҷо

ترا از وصل او شد رنج اینجا

Ба дастат дод бе шаки ганҷи ӣнҷо

به‌دستت داد بی‌شک گنج اینجا

Туро дар васл ӯ таҳқиқ фош аст

ترا در وصل او تحقیق فاش است

Ки асрори аён бемунтаҳо ш аст

که اسرار عیان بی‌منتها‌ش است

Ту чун аз васл ӯ дидӣ рух ӯ

تو چون از وصل او دیدی رخ او

Бигуфтӣ андари ӣнҷои посух ӯ

بگفتی اندر اینجا پاسخ او

зи васлаши андари ӣнҷои сарфарозӣ

ز وصلش اندر اینجا سرفرازی

Дар охир чун сар ва ҷонат бибозӣ

در آخر چون سر و جانت ببازی

Сару ҷони пеш васлат ме бибозам

سر و جان پیش وصلت می‌ببازم

Ки аз ту дар ҳақиқати сарфарозам

که از تو در حقیقت سرفرازم

Сару ҷони пеши васлат бохт хоҳам

سر و جان پیش وصلت باخت خواهم

Бо аёни ту куллӣ тохт хоҳам

با عیان تو کلّی تاخت خواهم

Маро аз васли ту асласт мавҷӯд

مرا از وصل تو اصل است موجود

Нмўдстии марои дидори мақсӯд

نمودستی مرا دیدار مقصود

Маро аз васл ту ҷонаст шодон

مرا از وصل تو جانست شادان

Ки ҳам ҷонӣ дар ӯ ҳам моҳи тобон

که هم جانی در او هم ماه تابان

Маро аз васли ту аъён ало аст

مرا از وصل تو اعیان الّا است

Ҳақиқат буд ту ӣнҷои ҳувайдои сет

حقیقت بود تو اینجا هویدا‌ست

Маро аз васли ту ҷон дид рӯят

مرا از وصل تو جان دید رویت

з васл омад чунин дар гуфтугӯ ӣат

ز وصل آمد چنین در گفتگو‌یت

зи васлат гуфтугӯ карда сети оғоз

ز وصلت گفتگو کرده‌ست آغاز

Ки дидаи сет аз рахти анҷому оғоз

که دیده‌ست از رُخت انجام و آغاز

зи васлат гуфтугӯ оварад ӣнҷо

ز وصلت گفتگو آورد اینجا

Ки аз вай шуд ҳақиқати фарди ӣнҷо

که از وی شد حقیقت فرد اینجا

зи васлати ҷумлагӣ асрор гӯям

ز وصلت جملگی اسرار گویم

Ҳама бо ту яқин эй ёр гӯям

همه با تو یقین ای یار گویم

зи васлати ҷузи ту чизе ме набинам

ز وصلت جز تو چیزی می‌نبینم

Ки аз дид ту дар айни алиқинм

که از دید تو در عین الیقینم

зи васлати ин маъонии ҷавҳар эй дӯст

ز وصلت این معانی جوهر ای دوست

Бурун овардаам чун мағз аз пӯст

برون آورده‌ام چون مغز از پوست

зи васлат дар даруни баҳри розам

ز وصلت در درون بحر رازم

Ки парда кардае зи асрори бозам

که پرده کرده‌ای ز اسرار بازم

Чунонам парда аз рух боз кардӣ

چنانم پرده از رخ باز کردی

Марои кули соҳиби ин роз кардӣ

مرا کل صاحب این راز کردی

Ки ҷонам аз ту буд ва дар ту гум шуд

که جانم از تو بود و در تو گم شد

Мисоли қатра дар дарёӣ гум шуд

مثال قطره در دریای گم شد

з будат боз дидам будат ӣнҷо

ز بودت باز دیدم بودت اینجا

Ҳақиқат чун туе маъбудати ӣнҷо

حقیقت چون تویی معبودت اینجا

Ту мақсӯдами бадӣ дар ҷон ва дар дил

تو مقصودم بُدی در جان و در دل

Марои мақсӯд аз рӯй ту ҳосил

مرا مقصود از روی تو حاصل

Ту мақсӯдами бадӣ дар охири кор

تو مقصودم بُدی در آخر کار

Ки то пардаи гирифтаи сетии зи рухсор

که تا پرده گرفته‌ستی ز رخسار

Ту мақсӯдами бадӣ ва рух намӯдӣ

تو مقصودم بُدی و رخ نمودی

Дар аинҷогаҳи рух фаррух намӯдӣ

در اینجاگه رخ فرّخ نمودی

Ту мақсӯдами бадӣ дар асли ҷумла

تو مقصودم بُدی در اصل جمله

Ки хоҳӣ буд охири васли ҷумла

که خواهی بود آخر وصل جمله

Ту мақсӯдами бадӣ аз рӯй таҳқиқ

تو مقصودم بدی از روی تحقیق

Маро бахшедӣ ӣнҷогоҳи тавфиқ

مرا بخشیدی اینجاگاه توفیق

Ту мақсӯдами бадӣ дар охир эй ҷон

تو مقصودم بدی در آخر ای جان

Маро кардӣ бакули хуршеди тобон

مرا کردی بکل خورشید تابان

Ту мақсӯдами бадии ин дам дар ало

تو مقصودم بدی این دم در الّا

Ки кардӣ мари марои ӣнҷои ту якто

که کردی مر مرا اینجا تو یکتا

з айн дид худ дидор бӯда сет

ز عین دید خود دیدار بوده‌ست

Манам ин дам намӯдор намӯда сет

منم این دم نمودار نموده‌ست

Манам дар айни лой ӯ бимонада

منم در عین لای او بمانده

Бики раҳи даст аз худ брФшондаҳ

بیک ره دست از خود برفشانده

Туе аъёни ман кули ошкора

تویی اعیان من کل آشکاره

Ки хоҳӣ карданами ҷони пораи пора

که خواهی کردنم جان پاره پاره

Ту чун худро чунон кардӣ марои ҳон

تو چون خود را چنان کردی مرا هان

Ки ҳоҷат нест андари шарҳу бурҳон

که حاجت نیست اندر شرح و برهان

Ҷамол бенишонат ошкор аст

جمال بی نشانت آشکار است

Ҳамаи ҷонҳо турои андар нзор аст

همه جانها ترا اندر نظار است

Ҷамол бенишонат дар фишон сет

جمال بی نشانت دُر‌فشان‌ست

Ҳақиқати қул ҳўоллаҳ зон нишони сет

حقیقت قل هواللّه زان نشان‌ست

Ҷамол бенишонат ҳаст мавҷӯд

جمال بی نشانت هست موجود

Тамомат аз ту май ҷӯянди мақсӯд

تمامت از تو می‌جویند مقصود

Ҷамол бенишонат чун намӯдӣ

جمال بی نشانت چون نمودی

Ҳамаи дилҳо ба як раҳ дар рабӯдӣ

همه دل‌ها به‌یک ره در ربودی

Ҷамол бенишонат роҳат ҷонаст

جمال بی نشانت راحت جانست

Ки андари пардаи пайдоу пинҳони сет

که اندر پردهٔ پیدا و پنهان‌ست

Ҷамол бе нишонати қӯт рӯҳ аст

جمال بی نشانت قوت روح‌ است

Хушо онкаси каши ин фатҳ ва футуҳ аст

خوشا آنکس کش این فتح و فتوح است

Ҷамол бе нишонати каъбаи дил

جمال بی نشانت کعبهٔ دل

Буд коинҷости мақсӯдам ба ҳосил

بود کاینجاست مقصودم به‌حاصل

Ҷамол бенишонат хеш бинмуд

جمال بی نشانت خویش بنمود

Марои асрорҳо аз пеш бинмуд

مرا اسرار‌ها از پیش بنمود

Ҷамол бенишонат шуд давоем

جمال بی نشانت شد دوایم

Аз он аз диданаш айн бақоем

از آن از دیدنش عین بقایم

Ҷамол бенишонат дидам ӣнҷо

جمال بی نشانت دیدم اینجا

Аз он дар ишқ дар тавҳиди ми ӣнҷо

از آن در عشق در توحید‌م اینجا

Ҷамол бенишонат дидаам боз

جمال بی نشانت دیده‌ام باز

Аз он рӯ гаштаам дар ишқи мумтоз

از آن رو گشته‌ام در عشق ممتاز

Ҷамол бенишонат дидаам зот

جمال بی نشانت دیده‌ام ذات

Аз он дидор ҷон шуд ҷумлаи заррот

از آن دیدار جان شد جمله ذرّات

Ҷамол бенишонат роз дидам

جمال بی نشانت راز دیدم

Аз он зоти ту ӣнҷо боз дидам

از آن ذات تو اینجا باز دیدم

Ҷамоли равшани ти ӣнҷои ҳақиқат

جمال روشن‌ت اینجا حقیقت

Валикин дар намӯдори шариъат

ولیکن در نمودار شریعت

Ҷамоли офтобати лоязоли сет

جمال آفتابت لایزال‌ست

Дили ушшоқ аз ӯ андари висоли сет

دل عشاق از او اندر وصال‌ست

Ҷамолати тофтаи сети ӣнҷои нурӣ

جمالت تافته‌ست اینجای نوری

Дилам андохта сети андари ҳузурӣ

دلم انداخته‌ست اندر حضوری

Ҷамолатро ҳузур ҷон бидидам

جمالت را حضور جان بدیدم

Чу хуршедии дилам тобон бидидам

چو خورشیدی دلم تابان بدیدم

Ҷамолати фитнаи ҷони сет дар дид

جمالت فتنهٔ جان‌ست در دید

Каз ӣнҷо метавонам ёфт тавҳид

کز اینجا می‌توانم یافت توحید

Ҷамолат боз дидам дар аёни ман

جمالت باز دیدم در عیان من

Аз онам гашта бенақшу нишони ман

از آنم گشته بی نقش و نشان من

Ҷамолат дидам андари айни ашё

جمالت دیدم اندر عین اشیا

Ки чун нураст андари ҷумлаи шайдо

که چون نور است اندر جمله شیدا

Ҷамолат дидам андари нури хуршед

جمالت دیدم اندر نور خورشید

Аз он тобон шудаи маншури хуршед

از آن تابان شده منشور خورشید

Ҷамолат дидам андар рӯй маҳтоб

جمالت دیدم اندر روی مهتاب

Ки тобони сет аз ӯ нури ҷаҳони тоб

که تابان‌ست از او نور جهان‌تاب

Ҷамолат дидам андари муштарии ман

جمالت دیدم اندر مشتری من

Ба ҷону дил шудаи ситами муштарии ман

به‌جان و دل شده‌ستم مشتری من

Ҷамолат дидам андари айни ноҳид

جمالت دیدم اندر عین ناهید

Бидодам ҷону гаштами нури ҷовид

بدادم جان و گشتم نور جاوید

Ҷамолат дидам андари аршу курсӣ

جمالت دیدم اندر عرش و کرسی

Казон тобони сет дар ҷони рӯҳи қудсӣ

کزان تابان‌ست در جان روح قدسی

Ҷамолат дидам андари лавҳи дидор

جمالت دیدم اندر لوح دیدار

Марои зин ҷойгаҳ шуд нури дидор

مرا زین جایگه شد نور دیدار

Ҷамолат дидам андари қалами ман

جمالت دیدم اندر قلم من

Аз он ҳайрон шудам андари адами ман

از آن حیران شدم اندر عدم من

Ҷамолат дидам андар ҳар нуҷӯмӣ

جمالت دیدم اندر هر نجومی

Аз он тобон шуда ҳар ҷои улӯмӣ

از آن تابان شده هر جا علومی

Ҷамолат дидам андари айни оташ

جمالت دیدم اندر عین آتش

Аз он оташ шудаи пайвастаи саркаш

از آن آتش شده پیوسته سرکش

Ҷамолат дидам андари нафхаи бод

جمالت دیدم اندر نفخهٔ باد

Ки олам кардааст аз шавқи обод

که عالم کرده است از شوق آباد

Ҷамолат дидам андари оби равшан

جمالت دیدم اندر آب روشن

Аз он карда ба ҳар ҷогоҳи гулшан

از آن کرده به‌هر جاگاه گلشن

Ҷамолат дидам андари куни таҳқиқ

جمالت دیدم اندر کون تحقیق

Макони дарёфта аз айни тавфиқ

مکان دریافته از عین توفیق

Ҷамолат дар ҳамаи ашёи аёни сет

جمالت در همه اشیا عیان‌ست

Биҷузи восили мари инро худ ки донист

بجز واصل مر این را خود که دانست

Ҷамолати зоту зотат дар сифоти сет

جمالت ذات و ذاتت در صفات‌ست

Турои кули қул ҳўоллаҳи нури зоти сет

ترا کل قل هواللّه نور ذات‌ست

Зиҳии зоти ту ӣнҷо буд ҷумла

زهی ذات تو اینجا بود جمله

Ҳақиқати мари туе мақсӯди ҷумла

حقیقت مر تویی مقصود جمله

Аён шуд зоти ту дар ҷони ман пок

عیان شد ذات تو در جان من پاک

Аз он афтодаам дар айни нопок

از آن افتاده‌ام در عین ناپاک

Аён шуд зоти ту то ман бидидам

عیان شد ذات تو تا من بدیدم

Аёнатро аз он ман нопадидам

عیانت را از آن من ناپدیدم

Аёни зоти ту то роз дидам

عیان ذات تو تا راز دیدم

зи зоти анҷомат ва оғоз дидам

ز ذات انجامت و آغاز دیدم

Ту лоӣии айни ало аллоҳ хонанд

تو لائی عین الّا اللّه خوانند

Турои мари ошиқони ҷуз ту ндонанд

ترا مر عاشقان جز تو ندانند

Ту лоӣӣ дар ҳама мавҷӯд гашта

تو لائی در همه موجود گشته

Ту мақсӯдӣ аз он маъбуд гашта

تو مقصودی از آن معبود گشته

Ту лоӣии мари туро аллоҳ дидам

تو لائی مر ترا اللّه دیدم

Турои аъёни ало аллоҳ дидам

ترا اعیان الّا اللّه دیدم

Дилу ҷон ҳар ду ҳайрони ту монанд

دل و جان هر دو حیران تو مانند

Кавокиби ҷумлаи гардони ту монанд

کواکب جمله گردان تو مانند

Ҳамаи пайдо ба ту , ту айни пинҳон

همه پیدا به تو‌، تو عین پنهان

Ҳамаи ҷонҳо ба ту , ту мондаи биҷон

همه جان‌ها به تو‌، تو مانده بیجان

Ҳамаи пайдо ба ту , ту нопадедор

همه پیدا به تو‌، تو ناپدیدار

зи сӯрати нуқтае дар дид паргор

ز صورت نقطه‌ای در دید پرگار

Чунон пинҳонӣ аз дидори ҷумла

چنان پنهانی از دیدار جمله

Ки май донеи зи худ асрори ҷумла

که می‌دانی ز خود اسرار جمله

Турои ҷӯён шудаи заррот дар дид

ترا جویان شده ذرّات در دید

Ки мехоҳанд андари айни тавҳид

که می‌خواهند اندر عین توحید

Рсндти кул расида ме ндонанд

رسندت کل رسیده می‌ندانند

Аз он ҳайрон ва саргардон бимонанд

از آن حیران و سرگردان بمانند

Туе ҷузи ту касе набӯд ки донам

تویی جز تو کسی نبود که دانم

Аз он ғайриӣ надидам зон надонам

از آن غیری ندیدم زان ندانم

Ҳақиқат буд ашёе ҳамеша

حقیقت بود اشیایی همیشه

Ки бар ҷое ҳама ҷое ҳамеша

که بر جایی همه جایی همیشه

зи ғайри худ надида дар ҳақиқат

ز غیر خود ندیده در حقیقت

зи сайр худ бидида дар табиат

ز سیر خود بدیده در طبیعت

На аз каси зодаеу неи кас аз ту

نه از کس زاده‌ای و نی کس از تو

Яке май биниаш пеш ва пас аз ту

یکی می‌بینی‌اش پیش و پس از تو

Яке медонамат дар ҷавҳари зот

یکی می‌دانمت در جوهر ذات

Ба ту пайдои ҳақиқати ҷумлаи заррот

به تو پیدا حقیقت جمله ذرّات

Сифотати файзу фазл аз нур дорад

صفاتت فیض و فضل از نور دارد

Аз он ҳар зарра маншур дорад

از آن هر ذرّه منشور دارد

Ниҳон аз дидаеу дидае ту

نهان از دیده‌ای و دیده‌ای تو

Ҳақиқат дар ҳама гардӣдае ту

حقیقت در همه گردیده‌ای تو

Ниҳон аз ҷумлаеу ҷумла аз тест

نهان از جمله‌ای و جمله از تست

Аён аз тест ва ҳар зарраи турои ҷуст

عیان از تست و هر ذرّه ترا جست

Надидат ҳеҷ каси ҷузи онкии дидор

ندیدت هیچ کس جز آنکه دیدار

Намоеи мари варо ӯ нопадедор

نمایی مر ورا او ناپدیدار

Кунӣ буд вуҷӯдаши ҷумла дар хеш

کنی بود وجودش جمله در خویش

Ҳиҷобаш онгаҳе бурдорӣ аз пеш

حجابش آنگهی برداری از پیش

Роҳаши диҳии ӣнҷои яқини боз

راهش دهی اینجا یقین باز

Намоеи ту варои анҷому оғоз

نمایی تو ورا انجام و آغاز

Камолат кӣ биёбад ақли ӣнҷо

کمالت کی بیابد عقل اینجا

Агарчӣ мекунад сад нақли ӣнҷо

اگرچه می‌کند صد نقل اینجا

Чунон дар тести ақли ӣнҷои рабӯда

چنان در تست عقل اینجا ربوده

Ки гуфта сет аз ту ва аз ту шунӯда

که گفته‌ست از تو و از تو شنوده

Аёни сари тавҳидат басӣ гуфт

عیان سرّ توحیدت بسی گفت

Ҳақиқат ӯ ҳам аз дидат басӣ гуфт

حقیقت او هم از دیدت بسی گفت

Басӣ дар роҳ будат рӯзу шаби тохт

بسی در راه بودت روز و شب تاخت

Надидат рӯй ва онгаҳ худ биндохт

ندیدت روی و آنگه خود بینداخت

Чунон андохти мари худро ба таслим

چنان انداخت مر خود را به تسلیم

Ки афтодаи сети андари тарс ва дар бим

که افتاده‌ست اندر ترس و در بیم

Раҳи ту бенишон ва бе макони бад

ره تو بی نشان و بی مکان بُد

Аз он дар дид дидат бенишон шуд

از آن در دید دیدت بی نشان شد

Нишон май ҷусти андар бе нишоне

نشان می‌جست اندر بی نشانی

Набӯдаш рози аинҷогаҳ наоне

نبودش راز اینجاگه نهانی

Чу ӯро менадид аз пеши вази пас

چو او را می‌ندید از پیش وز پس

Форуманд андари ин гуфторҳо бас

فروماند اندر این گفتارها بس

Куҷо ёбад камолати ақлу идрок

کجا یابد کمالت عقل و ادراک

Ки ҳар ду сарнигӯни афтода дар хок

که هر دو سرنگون افتاده در خاک

Туро чун ёфт ишқи рози дида

ترا چون یافت عشق راز دیده

Висоли ту ҳам аз ту бози дида

وصال تو هم از تو باز دیده

зи ту пайдо ва ҳам аз ту зада дам

ز تو پیدا و هم از تو زده دم

Ҳақиқат дар даруни ҷони одам

حقیقت در درونِ جان آدم

Ба ту мавҷӯд ва ломўҷўд бӯда

به تو موجود و لاموجود بوده

з буд ту ҳақиқат буд бӯда

ز بود تو حقیقت بود بوده

Туро ӣнҷо надидат охири кор

ترا اینجا ندیدت آخر کار

Ҳам андари ту шуда ӯ нопадедор

هم اندر تو شده او ناپدیدار

Камолат дар ҷамол ломакон дид

کمالت در جمال لامکان دید

Ҳақиқати хеш дар кун ва макон дид

حقیقت خویش در کون و مکان دید

Намудем зад ки ишқами ҳамдами тест

نمودم زد که عشقم همدم تست

Ҳақиқат ӯ зи баҳрати шабнами тест

حقیقت او ز بحرت شبنم تست

Ҷамолат ёфт Мансур аз яқини боз

جمالت یافت منصور از یقین باز

Фидо шуд андари ӣнҷои ҷону сарбоз

فدا شد اندر اینجا جان و سرباز

Тамомати анбиёи ҳайрони зотат

تمامت انبیا حیران ذاتت

Малоики ҷумлаи саргардони зотат

ملائک جمله سرگردان ذاتت

На роҳ аз пешу не аз пас чаҳ гӯям

نه راه از پیش و نی از پس چه‌گویم

Кунам аинҷоигаҳ ё бас чаҳ гӯям

کنم اینجایگه یا بس چه‌گویم

Дилу ҷон ҳар ду дории ту дар ӣнҷо

دل و جان هر دو داری تو در اینجا

з буд худ хабари дорӣ дар ӣнҷо

ز بود خود خبر داری در اینجا

Чаҳ ҷӯям чун туе дар ҷон ва дар дил

چه جویم چون تویی در جان و در دل

Марои мақсӯд аз дид ту ҳосил

مرا مقصود از دید تو حاصل

Чу пайдоеи даруни ҷони ҳақиқат

چو پیدایی درون جان حقیقت

Куҷо гунҷад марои андари табиат

کجا گنجد مرا اندر طبیعت

Ту бинмудӣ ҷамол бе нишоне

تو بنمودی جمال بی نشانی

Фузудӣ ҳар нафас дар ман маъонӣ

فزودی هر نفس در من معانی

Туе бо ман , манам дар ту бимонада

تویی با من‌، منم در تو بمانده

Сару ҷон бар ҷамоли ту фишонда

سر و جان بر جمال تو فشانده

Тӯй бо ман манам дар ту падедор

توی با من منم در تو پدیدار

Даруни ҷони ман ту нопадедор

درون جان من تو ناپدیدار

Дарунам бо бурун бигрифта бо дӯст

درونم با برون بگرفته با دوست

Туе мағз ва манам дармонда дар пӯст

تویی مغز و منم درمانده در پوست

Даруни дорӣ бурун бигрифта аз пӯст

درون داری برون بگرفته از پوست

Ҳақиқат ҳаст дидам ин абои дӯст

حقیقت هست دیدم این ابا دوست

Туе дар пеши зот ту нагунҷад

تویی در پیش ذات تو نگنجد

Ду олам назд ту мӯе насинҷид

دو عالم نزد تو مویی نسنجد

Чу зоти тести мустағнии зи олам

چو ذات تست مستغنی ز عالم

Ту дар ҷонӣ фиканда нафхаи дам

تو در جانی فکنده نفخهٔ دم

Дилу ҷони равшан аз асрорат омад

دل و جان روشن از اسرارت آمد

Аз он сармаст дар бозорат омад

از آن سرمست در بازارت آمد

Дар ин бозори ҷузи рӯяти надидаи сет

در این بازار جز رویت ندیده‌ست

Аз он андари камоли ту расидаи сет

از آن اندر کمال تو رسیده‌ست

Туро дид ва ба ҷузи ту кас набинад

ترا دید و به جز تو کس نبیند

Туе дрҷмлгӣ зон кас набинад

تویی درجملگی زان کس نبیند

Туро дид ва туро бинад ҳақиқат

ترا دید و ترا بیند حقیقت

Аз он дам мезанад андари шариъат

از آن دم می‌زند اندر شریعت

Ҷамолат ёфт андари пардаи ҷоно

جمالت یافت اندر پرده جانا

Аз он шуд дар аёни кули тавоно

از آن شد در عیان کل توانا

Зиҳии пардаи броФкндаҳи зи рухсор

زهی پرده برافکنده ز رخسار

Даруни ҷон шуда дар ман падедор

درون جان شده در من پدیدار

Чаҳ васфат гӯям эй мавҷӯд бе чун

چه وصفت گویم ای موجود بی‌چون

Ки гардонаст аз шавқи ту гардун

که گردان است از شوق تو گردون

Фалак бисёр так зад солҳо ӯ

فلک بسیار تک زد سال‌ها او

зи ту бисёр дидаи ҳолҳо ӯ

ز تو بسیار دیده حال‌ها او

Вале дар қрбтт кӣ роҳ ёбад

ولی در قربتت کی راه یابد

Чу ҷон ӯ кӣ дил огоҳ ёбад

چو جان او کی دل آگاه یابد

Агар шамсаст саргардони зотат

اگر شمس است سرگردان ذاتت

Шудаи гардунат дар дид сифотат

شده گردونت در دید صفاتت

Агар моҳаст дар шавқат гудоз аст

اگر ماه است در شوقت گداز است

Гуҳӣ дар шеб ва гоҳе бар фароз аст

گهی در شیب و گاهی بر فراز است

Агар наҷмаст ҳар як дар раҳи ту

اگر نجم است هر یک در ره تو

Ҳаме бӯсанд хоки даргаи ту

همی‌بوسند خاک درگه تو

Агар аршаст гардонаст доим

اگر عرش است گردان است دائم

Ҳамеи андари ту ҳайронаст доим

همی اندر تو حیران است دائم

Агар лавҳаст аз ту мечаҳ хонд ?

اگر لوح است از تو می چه خواند‌؟

Ки ҳам дар ин қалам чизе надонад

که هم در این قلم چیزی نداند

Агар курсӣаст курсии рафта аз пой

اگر کرسی است کرسی رفته از پای

Ъҷоӣб ӯ фурӯмондаи сет бар ҷой

عجائب او فرومانده‌ست بر جای

Агар ҳам низ дидор биҳишт аст

اگر هم نیز دیدار بهشت است

Биҷуз ту дид худ ӣнҷо биҳишт аст

بجز تو دید خود اینجا بهشت است

Агар ҳам дӯзахаст аз завқ сӯзон аст

اگر هم دوزخ است از ذوق سوزان است

зи ишқати доимои дархур фурӯзон аст

ز عشقت دائما درخور فروزان است

Агар норсти дрнорст бе шак

اگر نارست درنارست بی‌شک

Фитодаи доимо дар шуъла ва так

فتاده دائما در شعله و تک

Агар бодаст ҷуз бодӣ надорад

اگر بادست جز بادی ندارد

Биҷузи ту ҳеҷ ободӣ надорад

بجز تو هیچ آبادی ندارد

Агар оби сет дар роҳати равона

اگر آب‌ست در راهت روانه

Ҳаме гардад дар ӣнҷо аз баҳона

همی‌گردد در اینجا از بهانه

Агар хокаст бар сар хок дорад

اگر خاک است بر سر خاک دارد

Даруни ҷону дил бар хок дорад

درون جان و دل بر خاک دارد

Агар кӯҳаст кӯҳи ғам варо ҳаст

اگر کوه است کوه غم ورا هست

Аз он шуд реза реза гашта он аст

از آن شد ریزه ریزه گشته آن است

Агар баҳраст дар шӯру фиғони сет

اگر بحر است در شور و فغان‌ست

Ҳама аз дарёӣ фазлат менадонист

همه از دریای فضلت میندانست

Куҷо донад раҳе дар сӯии ту барад

کجا داند رهی در سوی تو برد

Вагар бар даст дар даргоҳи ту мард

وگر بر دست در درگاه تو مرد

Куҷои ёради кас аз ту дам задани боз

کجا یارد کس از تو دم زدن باز

Магари Мансур ков гашта сети ҷонбоз

مگر منصور کاو گشته‌ست جانباز

Ҷалолати сӯхти ӣнҷои ҷони ушшоқ

جلالت سوخت اینجا جان عشاق

зи тести ин замзама дар кули офоқ

ز تست این زمزمه در کلّ آفاق

Ҷалолати сӯхти муштоқони даргоҳ

جلالت سوخت مشتاقان درگاه

Аз он коФтодаҳи аинҷогаҳи абри роҳ

از آن کافتاده اینجاگه ابر راه

Ҷалолати сӯхти мари зарроти таҳқиқ

جلالت سوخت مر ذرّات تحقیق

Агарчӣ рухи нмўдстии зи тавфиқ

اگرچه رخ نمودستی ز توفیق

Маро бинмоӣ мари куллӣ ҷамолат

مرا بنمای مر کلّی جمالت

Ки то сӯзон шавам андари ҷалолат

که تا سوزان شوم اندر جلالت

Бсўзонм ки муштоқами ҳақиқат

بسوزانم که مشتاقم حقیقت

намехоҳам мари ин нақши табиат

نمی‌خواهم مر این نقش طبیعت

Бсўзонм агарчӣ сӯхтаи ситам

بسوزانم اگرچه سوخته‌ستم

Ки сари ишқ ту омӯхта ситам

که سرّ عشق تو آموخته‌ستم

Бсўзонм ки кул гирдонеам ту

بسوزانم که کل گردانی‌ام تو

Ки роз аинҷоигаҳ майдонӣам ту

که راز اینجایگه میدانی‌ام تو

Висолатро харидорами бад-ӣни ҷон

وصالت را خریدارم بدین جان

Аз он афтодаам мадҳушу ҳайрон

از آن افتاده‌ام مدهوش و حیران

Агарчӣ мастам аз шавқи ҷамолат

اگرچه مستم از شوق جمالت

Шуда ситам гашта дар айни висолат

شده‌ستم گشته در عین وصالت

Шудаи ситами кушта чун Мансури асрор

شده‌ستم کشته چون منصور اسرار

Маро овехтӣ андари сари дор

مرا آویختی اندر سر دار

Маро бурдор карда сетии ҳақиқат

مرا بردار کرده‌ستی حقیقت

Ки дидаи ситами з зотат дид дидат

که دیده‌ستم ز ذاتت دید دیدت

Яқини тавҳиди ту ман фош гуфтам

یقین توحید تو من فاش گفتم

Аз он ин ҷавҳари андари зоти сифтам

از آن این جوهر اندر ذات سُفتم

Манам маст ва туе ҳушёр гашта

منم مست و تویی هشیار گشته

Кунун аз ҷисму ҷон безор гашта

کنون از جسم و جان بیزار گشته

Бихоҳӣ куштанами охир ки донам

بخواهی کشتنم آخر که دانم

Дар ӣнҷои гашти рози ту аёнам

در اینجا گشت راز تو عیانم

Фано кун буд ман , то ту Бамоне

فنا کن بود‌ِ من‌، تا تو بمانی

Макун мастами фанои кули ту доне

مکن مستم فنای کل تو دانی

Бихоҳӣ куштанам дар хоки Кувайт

بخواهی کشتنم در خاک کویت

Аз инам доимои афтодаи сӯят

از اینم دائما افتاده سویت

Фано кун то бақо ёбам зи ту боз

فنا کن تا بقا یابم ز تو باز

Ту донои дарун эй соҳиби роз

تو دانایی درون ای صاحب راز

Биҷузи тавҳид зотат ме надонам

بجز توحید ذاتت می‌ندانم

Аз он ман доимо тавҳид хонам

از آن من دائما توحید خوانم

Чу дидам андари ӣнҷогоҳ мар дид

چو دیدم اندر اینجاگاه مر دید

Турои кул зон ҳаме гӯям зи тавҳид

ترا کل زان همی‌گویم ز توحید

Маро то ҷон буд тавҳид гӯям

مرا تا جان بود توحید گویم

Туро дар айни он тавҳид ҷӯям

ترا در عین آن توحید جویم

Яке зотаст тавҳиди ту мо ро

یکی ذات است توحید تو ما را

Аён дар дид он дид ту мо ро

عیان در دید آن دید تو ما را

Агарчӣ гум накарда ситами турои ман

اگرچه گم نکرده‌ستم ترا من

Ки медонам турои айни лақои ман

که می‌دانم ترا عین لقا من

Накардам ҳеҷ гум то ман биҷӯем

نکردم هیچ گم تا من بجویم

Ба сӯрат зон зи маънӣ ту гӯям

به صورت زان ز معنیّ تو گویم

Яке зотаст пинҳон аз тамомат

یکی ذات است پنهان از تمامت

Ба ҳар дам мекунад дар ҷони қиёмат

به هر دم می‌کند در جان قیامت

Яке зотаст ӣнҷои ошкора

یکی ذات است اینجا آشکاره

Яқин дар хештан аз худ назора

یقین در خویشتن از خود نظاره

Яке зотаст ин бурҳон намӯда

یکی ذاتست این برهان نموده

Ҳамеи асрор аз қуръон намӯда

همی اسرار از قرآن نموده

Яке зотаст кули пинҳону пайдо

یکی ذاتست کل پنهان و پیدا

Маро дар ҷону дили куллӣ ҳувайдо

مرا در جان و دل کلّی هویدا

Висоли зот ту дидам дар ӣнҷо

وصال ذات تو دیدم در اینجا

Шудам дар зоти ту эй дӯсти якто

شدم در ذات تو ای دوست یکتا

Ту ман ман ту дар ин маънӣ чаҳ гӯям

تو من من تو در این معنی چه گویم

Туе зоҳир касе дигар чаҳ ҷӯям

تویی ظاهر کسی دیگر چه جویم

Ту ҳастӣ зоҳиру ботини ту дорӣ

تو هستی ظاهر و باطن تو داری

Ту дории мари турои посухи ту дорӣ

تو داری مر ترا پاسخ تو داری

Яке бичўн ва бе мислии ва монанд

یکی بیچون و بی مثلی و مانند

Надории ёру хешу завҷу фарзанд

نداری یار و خویش و زوج و فرزند

Ҳама аз ту ту аз худ дидаи розат

همه از تو تو از خود دیده رازت

Бахуд гуфта ҳақиқати ҷумлаи бозат

بخود گفته حقیقت جمله بازت

Набинам ғайри ту чун кули ту будӣ

نبینم غیر تو چون کل تو بودی

Ки доим бӯда ва будӣ ва будӣ

که دائم بوده و بودی و بودی

Зиҳии асрори ту машкоти арвоҳ

زهی اسرار تو مشکات ارواح

Маро аз ҷон ва дил нураст мисбоҳ

مرا از جان و دل نورست مصباح

зи равзанҳои мшкотии ҳувайдо

ز روزن‌های مشکاتی هویدا

Аз он нур ту шуд дар ҷоми пайдо

از آن نور تو شد در جام پیدا

Яке ҷоми ъҷоӣби сохтаи сетӣ

یکی جام عجائب ساخته‌ستی

з буд зоти худ пардохтаи сетӣ

ز بود ذات خود پرداخته‌ستی

Яке ҷомаст пари нури ҳақиқат

یکی جام است پر نور حقیقت

Дар он мавҷӯд бешак дид дидат

در آن موجود بی‌شک دید دیدت

Яке ҷомаст дар ваии зоти пакет

یکی جام است در وی ذات پاکت

Аён бинмуда зу оёти пакет

عیان بنموده زو آیات پاکت

Яке ҷомаст нури пакет эй зот

یکی جام است نور پاکت ای ذات

Ҳамеи ронӣ дар ӣнҷои айни оёт

همی رانی در اینجا عین آیات

Даруни ҷоми роҳ кул намӯдӣ

درون جام راح کل نمودی

Ҳақиқат ҷом дидам ҳам ту будӣ

حقیقت جام دیدم هم تو بودی

Дарун ҷом ҳастӣ нури равшан

درون جام هستی نور روشن

Бтобидаҳи аён дар ҳафт гулшан

بتابیده عیان در هفت گلشن

зи нурати партав ӣӣ дар коинот аст

ز نورت پرتو‌یی در کائنات است

Аз он пайвастаи имкон сабот аст

از آن پیوسته امکان ثبات است

Музайян карда зини ҷовиди афлок

مزیّن کرده زین جاوید افلاک

Ба сари гардон шудаи пайваста дар хок

به‌سر گردان شده پیوسته در خاک

зи нурат файз дорам ҳар чаҳ дидам

ز نورت فیض دارم هر چه دیدم

Биҷузи ту ҳеҷ дар ашё надидам

بجز تو هیچ در اشیا ندیدم

Даруни ҷон маро кардӣ музайян

درون جان مرا کردی مزّین

зи нури тест ҳар арвоҳи равшан

ز نور تست هر ارواح روشن

Дарун ҷом дорад равшаноӣ

درون جام دارد روشنایی

Аз он дар ваии ҷамолат май намое

از آن در وی جمالت می‌نمایی

Ҷамол хеш бинмудӣ ту дар ҷом

جمال خویش بنمودی تو در جام

Аз он дидам рухи хубати саранҷом

از آن دیدم رخ خوبت سرانجام

Дарун ҷом бинмудӣ аёнӣ

درون جام بنمودی عیانی

Дарун ҷом дидам тан наоне

درون جام دیدم تن نهانی

Ҷамол хеш бинмудӣ яқинат

جمال خویش بنمودی یقینت

Дар ин ҷоми ҳақиқати пеши байнат

در این جام حقیقت پیش بینت

Дили аттори масти ҷоми ишқат

دل عطار مست جام عشقت

Шудаи оғоз дар анҷоми ишқат

شده آغاز در انجام عشقت

Намӯда сетии рахт дар ҷоми аттор

نموده‌ستی رخت در جام عطّار

Яқин гашта сети саранҷоми аттор

یقین گشته‌ست سرانجام عطّار

зи ту аттор бошад масти ин ҷом

ز تو عطّار باشد مست این جام

Ҳақиқати гашт худ бинад саранҷом

حقیقت گشت خود بیند سرانجام

зи ту воқиф шудаи восиф шудаи боз

ز تو واقف شده واصف شده باز

Надида дар даруни анҷому оғоз

ندیده در درون انجام و آغاز

Ба нурат равшаноӣ ёфт ӣнҷо

به نورت روشنایی یافت اینجا

з буд худ худоӣ ёфт ӣнҷо

ز بود خود خدایی یافت اینجا

Назар кул кард андари ҷисму ҷонам

نظر کل کرد اندر جسم و جانم

Аз он бспрдаҳ эй мари исми ҷонам

از آن بسپرده‌ای مر اسم جانم

Бидида мари туро дар синаи хеш

بدیده مر ترا در سینهٔ خویش

Даруни ту тўӣии деринаи хеш

درونِ تو توئی دیرینهٔ خویش

Висолатро талаб кардам з ҳар кас

وصالت را طلب کردم ز هر کس

Чу дидам ҷумлагӣ будӣ ту худ бас

چو دیدم جملگی بودی تو خود بس

Ту будӣ дар даруни хеши пайдо

تو بودی در درون خویش پیدا

Фиканда дар даруни ин шӯру ғавғо

فکنده در درون این شور و غوغا

Талаб мекардамат андари ҷудоӣ

طلب می‌کردمت اندر جدایی

Ки то дарёфтам аз ошноӣ

که تا دریافتم از آشنایی

Талаб мекардамат то боз дидам

طلب می‌کردمت تا باز دیدم

На гум будӣ вале дар ту расидам

نه گم بودی ولی در تو رسیدم

Талаб аз ман бад ва ман толиб эй ҷон

طلب از من بُد و من طالب ای جان

Ту будӣ дар ҳақиқати ғолиб эй ҷон

تو بودی در حقیقت غالب ای جان

Талаби ҳам аз ту буд ва ман бидам ҳон

طلب هم از تو بود و من بدم هان

Ту мегуфтӣ ҳақиқати шарҳу бурҳон

تو می‌گفتی حقیقت شرح و برهان

Кунунат дар яқин чун боз дидам

کنونت در یقین چون باز دیدم

На гум будӣ вале дар ту расидам

نه گم بودی ولی در تو رسیدم

Дили аттори мискинро нигаҳдор

دلّ عطّار مسکین را نگهدار

Ду рӯзии дигараш ӣнҷо маёзор

دو روزی دیگرش اینجا میازار

Дили аттори мурғ домат омад

دل عطّار مرغ دامت آمد

Аз он мискини чунин дар карт омад

از آن مسکین چنین در کارت آمد

Дилами ҳайрони дом эй доми ҳам ту

دلم حیران دام ای دام هم تو

Ҳақиқати давлат ва ҳам коми ҳам ту

حقیقت دولت و هم کام هم تو

Дар ин доми туам дар шодкомӣ

در این دام توام در شادکامی

Ки медонам ки ту мурғ ва ту домӣ

که می‌دانم که تو مرغ و تو دامی

Дар ин доми туами ман рози дида

در این دام توام من راز دیده

Ки ман доми туам эй бози дида

که من دام توام ای باز دیده

Ҳама дар дом ту ҳастанд гирифтор

همه در دام تو هستند گرفتار

Наме донндт эй донои асрор

نمی‌دانندت ای دانای اسرار

Яқин шуд бар дили аттори ин дом

یقین شد بر دل عطار این دام

Ки берун ояд аз домати саранҷом

که بیرون آید از دامت سرانجام

Мари ин мурғи дилам то кушта гардад

مر این مرغ دلم تا کشته گردد

Миёни хоку хӯн оғишта гардад

میان خاک و خون آغشته گردد

Бикаш ин мурғ агар хоҳяши куштан

بکش این مرغ اگر خواهیش کشتن

Яқини мурғ аз ту кӣ хоҳад гузаштан

یقین مرغ از تو کی خواهد گذشتن

Бикаш мурғи дилам эй ҷони ту доне

بکش مرغ دلم ای جان تو دانی

Бикаш кини кштнстми зиндагонӣ

بکش کین کشتنستم زندگانی

Марои ин куштани ту зиндагонӣ аст

مرا این کشتن تو زندگانی است

Ҳақиқати мари ҳаёт ҷовдонӣ аст

حقیقت مر حیات جاودانی است

Чунонат дидаам анҷому оғоз

چنانت دیده‌ام انجام و آغاز

Ки хоҳам куштани ӣнҷогоҳи сарбоз

که خواهم کشتن اینجاگاه سرباز

Дами зотати занам дар сари аъён

دم ذاتت زنم در سرّ اعیان

Аз онам бартар аз хуршеди тобон

از آنم برتر از خورشید تابان

Дами зотати занам дар сари тавҳид

دم ذاتت زنم در سرّ توحید

На байнами баъд аз инам ҷуз дар ин дид

نه بینم بعد از اینم جز در این دید

Ту дарҷоне куҷо ҷӯям турои ман

تو درجانی کجا جویم ترا من

Чу тўҳстӣ кро гӯям турои ман

چو توهستی کرا گویم ترا من

Ту дар ҷонии чунин ғавғо фиканда

تو در جانی چنین غوغا فکنده

Маро дар қурбат ало фиканда

مرا در قربت الّا فکنده

Ту дарҷонеи чунин асрор гуфта

تو درجانی چنین اسرار گفته

з худ гуфта чунин дар худ шнФтаҳ

ز خود گفته چنین در خود شنفته

Ту дарҷонеу аттор аз ту мавҷӯд

تو درجانی و عطّار از تو موجود

Ҳақиқати худ ту мақсӯд ва ту мавҷӯд

حقیقت خود تو مقصود و تو موجود

Аз он ҷуз ту нахоҳам дид ғайриӣ

از آن جز تو نخواهم دید غیری

Ки ҷузи ту ман надорам ҳеҷ сирӣ

که جز تو من ندارم هیچ سیری

Бтўи равшан шудаи ҷону ҷаҳонам

بتو روشن شده جان و جهانم

Аз он аз ғайри ӣнҷои ман ҷаҳонам

از آن از غیر اینجا من جهانم

Надидам ғайри ту буд ту дидам

ندیدم غیر تو بود تو دیدم

зи он мар буд ту гуфт ва шунидам

ز آن مر بود تو گفت و شنیدم

Надидам ғайри ту ҷонони ҷуз эй дил

ندیدم غیر تو جانان جز ای دل

Ҳама аз тести ӣнҷогоҳи ҳосил

همه از تست اینجاگاه حاصل

На кас дар пардаи ту рози барда

نه کس در پردهٔ تو راز بُرده

На кас аз ту нишонеи бози барда

نه کس از تو نشانی باز برده

Ту андари пардау ҷумлаи талабкор

تو اندر پرده و جمله طلبکار

Дар охир парда бурдорӣ зи асрор

در آخر پرده برداری ز اسرار

Яке зоти дўӣии айни сифотат

یکی ذات دوئی عین صفاتت

Кунӣ махфии ҳама дар нури зотат

کنی مخفی همه در نور ذاتت

Яке зотии дўӣии ӣнҷои надорӣ

یکی ذاتی دوئی اینجا نداری

Аз он пайдо шудаи алои ту дорӣ

از آن پیدا شده الّا تو داری

зи лои мавҷӯдӣу алои ҳақиқат

ز لا موجودی و الّا حقیقت

зи ало аллоҳ дидам дид дидат

ز الّا اللّه دیدم دید دیدت

зи алои аллоҳи мибинми нишонат

ز الّا اللّه میبینم نشانت

Аз он мегӯям ин шарҳу баёнат

از آن میگویم این شرح و بیانت

зи алои аллоҳи мибинми дилу ҷон

ز الّا اللّه میبینم دل و جان

Туро эй моҳрӯи хуршеди рахшон

ترا ای ماهرو خورشید رخشان

зи ало аллоҳ дидам мари турои боз

ز الّا اللّه دیدم مر ترا باز

Надидам ҷузи турои анҷому оғоз

ندیدم جز ترا انجام و آغاز

Ҳақиқати бишкӣ ҳар ду ҷаҳонӣ

حقیقت بیشکی هر دو جهانی

Ҳақиқати сари пайдо ва наоне

حقیقت سرّ پیدا و نهانی

Биҷузи ту ҳеҷ ӣнҷо ғайр набӯд

بجز تو هیچ اینجا غیر نبود

Ҳақиқати каъба ва ҳам дайр набӯд

حقیقت کعبه و هم دیر نبود

Ту то бинмуда ин каъбаи ҷон

تو تا بنمودهٔ این کعبهٔ جان

Ҳамаи заррот гирд ӯст гардон

همه ذرّات گرد اوست گردان

Дар ин каъбаи ҷалоли тести пайдо

در این کعبه جلال تست پیدا

Яқини нури ҷамоли тести пайдо

یقین نور جمال تست پیدا

Дар ин каъбаи ҳама рӯй ту байнам

در این کعبه همه روی تو بینم

Ҳамаи заррот дар сӯии ту байнам

همه ذرّات در سوی تو بینم

Ҳама дар каъбаанду каъбаи ҷӯён

همه در کعبه اند و کعبه جویان

Ҳама дар каъбаи васли ту пӯён

همه در کعبهٔ وصل تو پویان

Ҳама дар каъбаи аинҷогаҳи расида

همه در کعبه اینجاگه رسیده

Ҷамолатро дар он каъбаи надида

جمالت را در آن کعبه ندیده

Дар ин каъбаи ҷамол ҷовдонӣ аст

در این کعبه جمال جاودانی است

Дарунаши ҳам нишон бенишоне аст

درونش هم نشانِ بی نشانی است

Дар ин каъбаи тамомат васл ёбанд

در این کعبه تمامت وصل یابند

Турои охир дар ӣнҷо асл ёбанд

ترا آخر در اینجا اصل یابند

Ҷамоли каъба аинҷогаҳ намӯдӣ

جمال کعبه اینجاگه نمودی

Дили халқии зи дидорати рабӯдӣ

دل خلقی ز دیدارت ربودی

Аз ин каъбаи нмўдстии ҷамолат

از این کعبه نمودستی جمالت

Шудаи тобон дар ӯ нури ҷалолат

شده تابان در او نور جلالت

Аз он нураст каъбаи поку равшан

از آن نور است کعبه پاک و روشن

Аз он аксӣ шуда ҳар ҳафт гулшан

از آن عکسی شده هر هفت گلشن

Ҳақиқати соликон андар тавофанд

حقیقت سالکان اندر طوافند

Ҷамолатро аз он дар ишқ лофанд

جمالت را از آن در عشق لافند

Тўӣӣ дар каъбау чиз дигар нест

توئی در کعبه و چیز دگر نیست

Биҷузи восил дар ин каъба хабар нест

بجز واصل در این کعبه خبر نیست

Ҳама раҳ карда дар каъбаи расида

همه ره کرده در کعبه رسیده

Ҷамолатро дар он каъбаи надида

جمالت را در آن کعبه ندیده

Ҳамаи андари тавофу каъба дар ҷӯш

همه اندر طواف و کعبه در جوش

Яқин дар роҳи ҳам гуёу хомӯш

یقین در راه هم گویا و خاموش

Касе дар васли каъба роҳ ёбад

کسی در وصل کعبه راه یابد

Ки дар каъбаи ҷамол шоҳ ёбад

که در کعبه جمال شاه یابد

Ҷамоли шоҳи бишк дар дарунаст

جمال شاه بیشک در درونست

Ҳақиқати ишқ ӣнҷо раҳнамӯнаст

حقیقت عشق اینجا رهنمونست

Ҳақиқати ишқи ӣнҷо дар кунад боз

حقیقت عشق اینجا در کند باز

Биёбӣ тўҷмоли худ боъзоз

بیابی توجمال خود باعزاز

Пас онгаҳ дар сӯии каъбаи шитобӣ

پس آنگه در سوی کعبه شتابی

Ҷамоли шоҳ аинҷогаҳ биёбӣ

جمال شاه اینجاگه بیابی

Валикини роҳ ҳар кас нест ӣнҷо

ولیکن راه هر کس نیست اینجا

Магари онкў буд дар ишқи якто

مگر آنکو بود در عشق یکتا

Касе дар каъба раҳ дорад ҳақиқат

کسی در کعبه ره دارد حقیقت

Ки ришта бошад аз айни ҳақиқат

که رشته باشد از عین حقیقت

Касе дар каъба раҳ дорад яқин ӯ

کسی در کعبه ره دارد یقین او

Ки бошад бишкии айни алиқин ӯ

که باشد بیشکی عین الیقین او

Касе дар каъба рӯй шоҳ бинад

کسی در کعبه روی شاه بیند

Ки куллӣ нури ало аллоҳ бинад

که کلّی نور الاّ اللّه بیند

Касе дар каъба дорад васли ҷонон

کسی در کعبه دارد وصل جانان

Ки куллӣ дида бошад асли ҷонон

که کلّی دیده باشد اصل جانان

Касе дар каъбаи ҷони пеш байн шуд

کسی در کعبه جان پیش بین شد

Ки чун Мансур дар айн алиқин шуд

که چون منصور در عین الیقین شد

Касе дар каъбаи ҷонон сафо дид

کسی در کعبه جانان صفا دید

Ки буд хештани мар мстФо дид

که بود خویشتن مر مصطفا دید

Касе дар каъбаи ҷонони аноолҳқ

کسی در کعبه جانان اناالحق

Занад кӯ боз бинад рози мутлақ

زند کو باز بیند راز مطلق

Ҳарам гоҳеаст ҷонати каъбаи ёр

حرم گاهی است جانت کعبهٔ یار

Висол ӯ дар онҷогаҳи падедор

وصال او در آنجاگه پدیدار

Висоли ҳақ дар ӣнҷои ҷӯии бичўн

وصال حق در اینجا جوی بیچون

Ки бинмоед Муҳамади бичаҳ ва чун

که بنماید محمّد بیچه و چون

з дид Мустафо дар каъбаи дил

ز دید مصطفی در کعبهٔ دل

Туро мқсўдкл ояд бҳосл

ترا مقصودکل آید بحاصل

з дид Мустафои дами зани бъолм

ز دید مصطفی دم زن بعالم

Ки бинмоед турои сари дамодам

که بنماید ترا سرّ دمادم

з дид Мустафои байни зот дар хеш

ز دید مصطفی بین ذات در خویش

Агар бурдорӣ ӣнҷогоҳ аз пеш

اگر برداری اینجاگاه از پیش

Ҳиҷоби куфр ва зу гардии мусулмон

حجاب کفر و زو گردی مسلمان

Бохри бози ёбӣ рӯй ҷонон

بآخر باز یابی روی جانان

Висоли Мустафои дони зоти мутлақ

وصال مصطفی دان ذات مطلق

Ки мегӯям турои оёти мутлақ

که میگویم ترا آیات مطلق

Яқин кант набиёгар бадоне

یقین کُنْتُ نَبِیّا گر بدانی

Биҷузи Аҳмад дигар чизе ндонӣ

بجز احمد دگر چیزی ندانی

Яқини мо кон зибр хон ту зи қуръон

یقین ما کان زِبَر خوان تو ز قرآن

Ки то бошад турои ин насу бурҳон

که تا باشد ترا این نصّ و برهان

Касе дар каъбаи ҷонон қадам зад

کسی در کعبهٔ جانان قدم زد

Ки буд хўитшн ӯ бар адам зад

که بود خویتشن او بر عدم زد

Касе дар каъбаи ҷонон яқин ёфт

کسی در کعبهٔ جانان یقین یافت

Ки буд Мустафоро пеш байн ёфт

که بود مصطفی را پیش بین یافت

Чу ҳақ бо Мустафо асрор гуфтаст

چو حق با مصطفی اسرار گفته‌ست

Нигаҳи майдори ончат ёр гуфтаст

نگه میدار آنچه‌ت یار گفته‌ست

Манеҳ пой аз шариъати дӯсти берун

منه پای از شریعت دوست بیرون

Вагарнаи аўФтӣ дар хоки вдри хӯн

وگرنه اوفتی در خاک ودر خون

Манеҳ пои аи зшриъти дӯст бар дар

منه پای ا زشریعت دوست بر در

Ки ногуҳи аўФтӣ аз хайр дар шар

که ناگه اوفتی از خیر در شر

Шариъати пеши гир ва бебало бош

شریعت پیش گیر و بی بلا باش

Ҳақиқат онгаҳе айни лқобош

حقیقت آنگهی عین لقاباش

Шариъати пеши гир ва роз дарёб

شریعت پیش گیر و راز دریاب

Ки аз шаръи Муҳамади ёбии ин боб

که از شرع محمّد یابی این باب

Дар Аҳмади зан ва рӯ кун тавалло

دَرِ احمد زن و رَو کن تولّا

Ки то ӯят расонади сӯии ало

که تا اویت رساند سوی الّا

Дар Аҳмади зану вази ғами ҷудои гирд

دَرِ احمد زن و وز غم جدا گرد

з дид Мустафо дид хдогрд

ز دید مصطفی دید خداگرد

Дар Аҳмади зану асрор ӯ байн

در احمد زن و اسرار او بین

з дид ӯ яқини анвор ӯ байн

ز دید او یقین انوار او بین

Дар Аҳмади зан ва фориғ нишин ту

در احمد زن و فارغ نشین تو

з дид ӯ аёни дидори байни ту

ز دید او عیان دیدار بین تو

Дар Аҳмади зан ва зу хоҳи ӣнҷо

در احمد زن و زو خواه اینجا

Ҳақиқат то намояди шоҳи ӣнҷо

حقیقت تا نماید شاه اینجا

Ҳақиқати боздон зу дар шариъат

حقیقت بازدان زو در شریعت

Ки ӯ бнмоидти ҳақ бе табиат

که او بنمایدت حق بی طبیعت

Бозн ӯ шӯи андари зоти бичўн

باذن او شو اندر ذات بیچون

зи зот Мустафо ҳақаст бичўн

ز ذات مصطفی حقست بیچون

Машав маҷнӯн ва оқил бош дар шаръ

مشو مجنون و عاقل باش در شرع

Ки ӣнҷои бози донеи асл аз фаръ

که اینجا باز دانی اصل از فرع

Яқингар Мустафоро дӯсти доне

یقین گر مصطفی را دوست دانی

Аз ӯ асрори зотати бози доне

از او اسرار ذاتت باز دانی

Яқингар Мустафои ҷўӣии раҳ ӯ

یقین گر مصطفی جوئی رهِ او

Бабўсӣ хоки поки дарга ӯ

ببوسی خاکِ پاکِ درگهِ او

Яқингар Мустафои бнмоидти дӯст

یقین گر مصطفی بنمایدت دوست

Буруни оради туро чун мағз аз пӯст

برون آرد ترا چون مغز از پوست

Яқингар Мустафои бнмоидти роз

یقین گر مصطفی بنمایدت راز

Ба бинӣ дар нафаси анҷому оғоз

به بینی در نفس انجام و آغاز

Яқингар Мустафои розати намояд

یقین گر مصطفی رازت نماید

Раҳ гум кард кӣ бозати намояд

ره گم کرد کی بازت نماید

Тавалло кун ки ӯ дидаст аллоҳ

تولاّ کن که او دیدست اللّه

Ҳақиқат роз бишунидаст зи аллоҳ

حقیقت راز بشنیدست ز اللّه

Аз ӯ ёбии маъонӣ то бадоне

از او یابی معانی تا بدانی

Вагарнаи хору саргардони Бамоне

وگرنه خوار و سرگردان بمانی

Ман аз вай боз дидам рози таҳқиқ

من از وی باز دیدم راز تحقیق

Ваз ӯ ҳам ёфтам оёти тавфиқ

وز او هم یافتم آیات توفیق

Якеро бози байн дар аршу курсӣ

یکی را باز بین در عرش و کرسی

Ки гардӣ дар замонаи рӯҳи қудсӣ

که گردی در زمانه روح قدسی

Якеро бози байни лавҳу қалами дӯст

یکی را باز بین لوح و قلم دوست

Пас онгаҳ зан ба ҷузи ҳақи кули рақами дӯст

پس آنگه زن به جز حق کل رقم دوست

Якеро бози байн дар айни ҷинат

یکی را باز بین در عین جنّت

Ки ҳастӣ одами андари асли фитрат

که هستی آدم اندر اصل فطرت

Якеро бози байн дар фарши ӣнҷо

یکی را باز بین در فرش اینجا

Ки нурии омада дар арши ӣнҷо

که نوری آمده در عرش اینجا

Якеро бози байн дар айни оташ

یکی را باز بین در عین آتش

Машав монанди ӯ ҷонони ту саркаш

مشو مانند او جانان تو سرکش

Якеро бози байн дар дмдмаҳи бод

یکی را باز بین در دمدمه باد

Дар ӯ рӯҳ фано кун дар яке бод

در او روح فنا کن در یکی باد

Якеро бози байн дар оби аъён

یکی را باز بین در آب اعیان

Ки зон обаст ӣнҷои ҷисми тобон

که زان آبست اینجا جسم تابان

Яке бингар зи хоку бози байни ту

یکی بنگر ز خاک و باز بین تو

Ҳақиқати бозбину рози байни ту

حقیقت بازبین و راز بین تو

Ҳама дар хоку хок аз сонеъи пок

همه در خاک و خاک از صانع پاک

Ниҳода бар сари худ тоҷи лўлок

نهاده بر سر خود تاج لولاک

з дид Мустафо дар хок бингар

ز دید مصطفی در خاک بنگر

Дар ӯ асрори сунъ пок бингар

در او اسرار صنع پاک بنگر

Ҳама дрхок шуд мавҷӯди таҳқиқ

همه درخاک شد موجود تحقیق

Аз ӯ бингар ту буд буд таҳқиқ

از او بنگر تو بود بود تحقیق

зи асли худ агар воқифи шӯии ту

ز اصل خود اگر واقف شوی تو

Дар аъёни худои восифи шӯии ту

در اعیان خدا واصف شوی تو

Яқин хокаст мар ойӣна бингар

یقین خاکست مر آیینه بنگر

Ҷамоли дӯсти мар ойӣна бингар

جمال دوست مر آیینه بنگر

Даруни хоки майдони ту ки хокӣ

درون خاک میدان تو که خاکی

Басӯрат лек маънии зоти покӣ

بصورت لیک معنی ذات پاکی

Даруни хоки пайдои омдстӣ

درون خاک پیدا آمدستی

Ҳам андари хоки яктои омдстӣ

هم اندر خاک یکتا آمدستی

Ту андари хокӣу хоки азтўи бино

تو اندر خاکی و خاک ازتو بینا

Ҳақиқати саршинос эй пери доно

حقیقت سرشناس ای پیر دانا

Ту андари хокӣу рӯҳи ту дар хок

تو اندر خاکی و روح تو در خاک

Ҳамин атвор дорад сӯии афлок

همین اطوار دارد سوی افلاک

Тан аз хокасту ҷон аз баҳри ту ёр

تن از خاکست و جان از بهر تو یار

Даруни хок пок омад падедор

درون خاک پاک آمد پدیدار

Тан аз хокасту ҷон аз зот бингар

تن از خاکست و جان از ذات بنگر

зи хоки баста наққош бингар

ز خاک بستهٔ نقاش بنگر

зи хокат боз гуфтам бози дони ту

ز خاکت باز گفتم باز دان تو

зи хоки поки ӣнҷои рози дони ту

ز خاک پاک اینجا راز دان تو

Нагуфтаст ҷисм аз хокаст ӣнҷо

نگفته‌ست جسم از خاکست اینجا

Бибинӣ рӯҳи қудси поки ӣнҷо

ببینی روح قدس پاک اینجا

Ҳақиқати хок восил гашта донам

حقیقت خاک واصل گشته دانم

Фалак аз баҳр ӯ саргашта донам

فلک از بهر او سرگشته دانم

Фалак саргашта шуд аз баҳри тин ӯ

فلک سرگشته شد از بهر طین او

Ки тин дорад яқини айни алиқин ӯ

که طین دارد یقین عین الیقین او

Ҳамаи нури ҳақиқат дар сӯии хок

همه نور حقیقت در سوی خاک

Марови резади зи зотати сӯии афлок

مراو ریزد ز ذاتت سوی افلاک

Ҳақиқати нури ҳақ дрхок дидам

حقیقت نور حق درخاک دیدم

Аз ӣнҷои ман дар ин даргаи расидам

از اینجا من در این درگه رسیدم

Ҳақиқати хок даргоҳ илоҳаст

حقیقت خاک درگاه الهست

Касе донад ки дар роҳ илоҳаст

کسی داند که در راه الهست

Дар ин даргоҳи одами гашти пайдо

در این درگاه آدم گشت پیدا

Ҳақиқати ҷон ҷон гашта ҳувайдо

حقیقت جان جان گشته هویدا

Дар ин даргоҳ одам офариданд

در این درگاه آدم آفریدند

Млоики ишқ аз ҷонам мазиданд

ملایک عشق از جانم مزیدند

Дар ин даргоҳи куллӣ саҷда карданд

در این درگاه کلّی سجده کردند

Ҳамаи зинҷоигаҳи мргўии бурданд

همه زینجایگه مرگوی بردند

Ҳама дар сҷдли одам шудаи боз

همه در سجدل آدم شده باز

Ки омад буд андари иззату ноз

که آمد بود اندر عزّت و ناز

Аз он дам буд одам дар сӯии хок

از آن دم بود آدم در سوی خاک

Ҳақиқати омада аз ҳазрати пок

حقیقت آمده از حضرت پاک

Аз он одам дар ин даргоҳ омад

از آن آدم در این درگاه آمد

Ҳақиқат ӯ з дид шоҳ омад

حقیقت او ز دید شاه آمد

Аз он ҳазрати нафхати фӣаи ман рӯҳ

از آن حضرت نَفَخْتُ فیه من روح

Дамид андари вуҷӯд ӯ ва ҳам Нӯҳ

دمید اندر وجود او و هم نوح

Абои шису абои айни халилаш

ابا شیث و ابا عین خلیلش

Тамомати анбиё зу байни далелаш

تمامت انبیا زو بین دلیلش

Дар ин хок аз яке пайдо намуданд

در این خاک از یکی پیدا نمودند

Чўникўи бенгарӣ як зот буданд

چونیکو بنگری یک ذات بودند

Чароғӣ буд одам боз карда

چراغی بود آدم باز کرده

Аз он бади иззати ҷони ҳафт парда

از آن بُد عزّت جان هفت پرده

Аз он буд одами ӣнҷои зоти бичўн

از آن بود آدم اینجا ذات بیچون

Ки андар хок омад бичаҳ ва чун

که اندر خاک آمد بیچه و چون

Чароғи нур ваҳдат бӯда ӣнҷо

چراغ نور وحدت بوده اینجا

Аёни зот қурбат бӯда ӣнҷо

عیان ذات قربت بوده اینجا

Аз ӯ пайдо шуданд ӣнҷои тамомат

از او پیدا شدند اینجا تمامت

Аз ӯ бингар ту ин шӯру қиёмат

از او بنگر تو این شور و قیامت

Чароғӣ аз чароғӣ боз кун ту

چراغی از چراغی باز کن تو

Дигар зини рози дигар роз кун ту

دگر زین راز دیگر راز کن تو

Чунон дони кини ҳама аз як чароғанд

چنان دان کین همه از یک چراغند

Фитода аз азал дар айн боғанд

فتاده از ازل در عین باغند

Чу дунёи киштзор он ҷаҳонаст

چو دنیا کشتزار آن جهانست

Дар ӣнҷо тухмҳо гашта аён аст

در اینجا تخمها گشته عیان است

Яке тухмаст чандин бар бидода

یکی تخمست چندین بر بداده

Ҳамаи андар бар раҳбари ниҳода

همه اندر بر رهبر نهاده

Яке тухмаст андари зоти мавҷӯд

یکی تخمست اندر ذات موجود

Ҳазорон қисм дар зарроти мавҷӯд

هزاران قسم در ذرات موجود

Яке тухмаст аз сари илоҳӣ

یکی تخمست از سرّ الهی

Бидода тухми ӣнҷо аз кмоҳӣ

بداده تخم اینجا از کماهی

Яке тухмаст агар ту бози бинӣ

یکی تخم است اگر تو باز بینی

Дарунат гашта онгаҳ рози бинӣ

درونت گشته آنگه راز بینی

Яке тухмаст одам то бадоне

یکی تخمست آدم تا بدانی

Аз ӯ пайдо шудаи ганҷи маъонӣ

از او پیدا شده گنج معانی

Дар ин хокаст ӣнҷои тухми кушта

در این خاکست اینجا تخم کشته

Ҳақиқат сҷдҳош карда фиришта

حقیقت سجدهاش کرده فرشته

Туро чун тухм аз хокаст мавлуд

ترا چون تخم از خاکست مولود

Забони хешро мекарда суд

زبان خویش را میکردهٔ سود

Надидӣ тухми худ эй одами пер

ندیدی تخم خود ای آدم پیر

Аз онии доимо дар айни тадбир

از آنی دائما در عین تدبیر

Тўӣии одами зи одами бози зода

توئی آدم ز آدم باز زاده

Ту бозӣ лек аз шаҳбози зода

تو بازی لیک از شهباز زاده

Тўӣӣ дар асли фитрати шоҳбозӣ

توئی در اصل فطرت شاهبازی

Ки дорӣ дар яқин бо шоҳи розӣ

که داری در یقین با شاه رازی

Дар ӣнҷои рози худро бози байни ту

در اینجا راز خود را باز بین تو

Агар мардӣ дар ӣнҷои рози байни ту

اگر مردی در اینجا راز بین تو

Суҷудат карда ӣнҷои мари млоик

سجودت کرده اینجا مر ملایک

Нмиёбии мари ин сари Фзлк

نمییابی مر این سرّ فذلک

Ҳақиқати ин чунин ҷавҳар ки рӯҳаст

حقیقت این چنین جوهر که روحست

Аз он дами омадаи фатҳ ва футуҳаст

از آن دم آمده فتح و فتوحست

Ту ӯро ин чунин мари хўордорӣ

تو او را این چنین مر خوارداری

Ҳақиқати камтар аз нушхори дорӣ

حقیقت کمتر از نشخوار داری

Бихӯраду хоби крдстии бизоъат

بخورد و خواب کردستی بضاعت

Рисии ӣнҷо ки хоҳии мари қаноат

رسی اینجا که خواهی مر قناعت

Ббрдн то наёбӣ шармсорӣ

ببردن تا نیابی شرمساری

Зиҳӣ нодон надонам дар чикорӣ

زهی نادان ندانم در چکاری

Туро аз ҷумла ашё офаридаст

ترا از جمله اشیا آفریده‌ست

Каромати мари туро куллӣ гузидаст

کرامت مر ترا کلّی گزیده‌ست

Туро охир намӯд эй хори мискин

ترا آخر نمود ای خوار مسکین

Чунин мондаи турои рӯи зору мискин

چنین مانده ترا رو زار و مسکین

Туро пайдо намӯда иззати хеш

ترا پیدا نموده عزّت خویش

Ту афтодаи чунин дар лиззати хеш

تو افتاده چنین در لذّت خویش

Туро зон ҷавҳари қудси ҳақиқат

ترا زان جوهر قدس حقیقت

Ки пинҳони омдстӣ дар табиат

که پنهان آمدستی در طبیعت

Туро аз он ҷавҳари қудсии аёнӣ

ترا از آن جوهر قدسی عیانی

Ки макшуфаст дар ту ҳрмъонӣ

که مکشوف است در تو هرمعانی

Ту аз он ҷавҳари қудсии боъзоз

تو از آن جوهر قدسی باعزاز

Ки ӣнҷои омдстӣ ва шудӣ боз

که اینجا آمدستی و شدی باز

Ту аз он ҷавҳарӣ каз ҷумлаи ашё

تو از آن جوهری کز جمله اشیا

Аз он ҷавҳар шудаст эй дӯсти пайдо

از آن جوهر شدست ای دوست پیدا

Ҳақиқати одамӣу неи зи одам

حقیقت آدمی و نی ز آدم

Ки аъёни омдстии ту аз он дам

که اعیان آمدستی تو از آن دم

Нафхати фӣаи ман рӯҳӣ дар ин ҷисм

نَفَخْتُ فیه مِنْ روحی در این جسم

Дар ӣнҷои бози мондстии ту дрҷсм

در اینجا باز ماندستی تو درجسم

Нафхати фӣаи ман рӯҳӣ дар асрор

نفخت فیه من روحی در اسرار

Дар ин ҷисми омдстии кули падедор

در این جسم آمدستی کل پدیدار

Нафхати фӣаи ман рӯҳии зи аъён

نفخت فیه من روحی ز اعیان

Ҳақиқат исм биниҳодӣ ту дар ҷон

حقیقت اسم بنهادی تو در جان

Нафхати фӣаи ман рӯҳии яқини ту

نفخت فیه من روحی یقین تو

Агар бошӣ дар ин сари рози байни ту

اگر باشی در این سر راز بین تو

Нафхати фӣаи ман рӯҳ аз сифотӣ

نفخت فیه من روح از صفاتی

Ки аз нафхи яқини аъёни зотӣ

که از نفخ یقین اعیان ذاتی

Нафхати фӣаи ман рӯҳии аёнӣ

نفخت فیه من روحی عیانی

Ки макшуфаст дар ту ҳрмъонӣ

که مکشوفست در تو هرمعانی

Нафхати фӣаи ман рӯҳии ту аз зот

نفخت فیه من روحی تو از ذات

Мунаққаш гашта андари айни заррот

منقش گشته اندر عین ذرّات

Нафхати фӣаи ман рӯҳии висолӣ

نفخت فیه من روحی وصالی

Чаро афтода дар айни ваболӣ

چرا افتاده در عین وبالی

Нафхати фӣаи ман рӯҳии зи дидор

نفخت فیه من روحی ز دیدار

Ту дории андари ӣнҷои сари асрор

تو داری اندر اینجا سرّ اسرار

Нафхати фӣаи ман рӯҳӣ ту дарёб

نفخت فیه من روحی تو دریاب

Сӯии он нафхаи дигар зуд башитоб

سوی آن نفخه دیگر زود بشتاب

Нафхати фӣаи ман рӯҳӣ чаҳ чора

نفخت فیه من روحی چه چاره

Ҳамаи заррот дар ту шуд назора

همه ذرّات در تو شد نظاره

Нафхати фӣаи ман рӯҳии зи ашё

نفخت فیه من روحی ز اشیا

Ҳама дар ту шудаи ӣнҷои ҳувайдо

همه در تو شده اینجا هویدا

Нафхати фӣаи ман рӯҳии ту хуршед

نفخت فیه من روحی تو خورشید

Бихоҳӣ монад андари сояи ҷовид

بخواهی ماند اندر سایه جاوید

Нафхати фӣаи ман рӯҳии ту дар моҳ

نفخت فیه من روحی تو در ماه

Зада бар офариниши нурат эй шоҳ

زده بر آفرینش نورت ای شاه

Нафхати фӣаи ман рӯҳии ту аз арш

نفخت فیه من روحی تو از عرش

Фиканда нури худ андари сӯии фарш

فکنده نور خود اندر سوی فرش

Нафхати фӣаи ман рӯҳии зи ҷинот

نفخت فیه من روحی ز جنّات

Ҳақиқати саҷда ту карда заррот

حقیقت سجدهٔ تو کرده ذرّات

Нафхати фӣаи ман рӯҳӣ дар оташ

نفخت فیه من روحی در آتش

Дар ин оташи Фтодстии аҷаби хуш

در این آتش فتادستی عجب خوش

Нафхати фӣаи ман рӯҳии ту аз бод

نفخت فیه من روحی تو از باد

зи нур хеш карда бодро бод

ز نور خویش کرده باد را باد

Нафхати фӣаи ман рӯҳии ту дар об

نفخت فیه من روحی تو در آب

Фиканда нури худро андар ӯ тоб

فکنده نور خود را اندر او تاب

Нафхати фӣаи ман рӯҳии ту дар тин

نفخت فیه من روحی تو در طین

Дар ин тини мари ҷамоли хештани байн

در این طین مر جمال خویشتن بین

Мари ин сӯрати мубин коинҷо чунонаст

مر این صورت مبین کاینجا چنانست

Ҷамолати бартар аз ҳад камоласт

جمالت برتر از حدّ کمالست

Ҷамолати бартари азкўн ва маконаст

جمالت برتر ازکون و مکانست

Яқини куну макон дар ту аёнаст

یقین کون و مکان در تو عیانست

Ҷамолати пуртӯй бар олам афтод

جمالت پرتوی بر عالم افتاد

Ки он партави дарун одам афтод

که آن پرتو درون آدم افتاد

Ҷамолат бе ниҳояти аўФтодст

جمالت بی نهایت اوفتادست

Латифии баси бғоити аўФтодост

لطیفی بس بغایت اوفتاداست

Ҷамолати рашки моҳи андар хур омад

جمالت رشک ماه اندر خور آمد

Ҳақиқати мардумӣ зон хуштар омад

حقیقت مردمی زان خوشتر آمد

Ҷамолати олами дил дар гирифтаст

جمالت عالم دل در گرفتست

Рақам бар чарху моҳ ва хур гирифтаст

رقم بر چرخ و ماه و خور گرفتست

Ъҷоӣби сӯрат маънӣ намӯда

عجائب صورت معنی نموده

Латофат бар латофат дар фузуда

لطافت بر لطافت در فزوده

Ҳамаи ҳайрони ту мондаи ту ҳайрон

همه حیران تو مانده تو حیران

зи худтои ту чаҳ чизеи мондаи пинҳон

ز خودتا تو چه چیزی مانده پنهان

Ту андари парда иззат бимонада

تو اندر پردهٔ عزت بمانده

Дар ин қурбат аз он ҳазрат бимонада

در این قربت از آن حضرت بمانده

Ҳақиқати ту аз ин ойӣна ҳастӣ

حقیقت تو از این آیینه هستی

з буд хештан бут мепарастӣ

ز بود خویشتن بت میپرستی

Дар ин ойӣнаи мавҷӯдӣ ҳамеша

در این آیینه موجودی همیشه

Ки андар буд кул будӣ ҳамеша

که اندر بود کل بودی همیشه

Дар ин ойӣна бар худ ошиқии ту

در این آیینه بر خود عاشقی تو

Аз он ди ръшқи куллӣ лоиқии ту

از آن د رعشق کلّی لایقی تو

Дар ин ойӣнаи пидоӣӣу пинҳон

در این آیینه پیدائی و پنهان

Ҳақиқати ҷонӣ аз дидори ҷонон

حقیقت جانی از دیدار جانان

Вуҷӯди ҷумлагии ӣнҷои ту дорӣ

وجود جملگی اینجا تو داری

Ки ҳам пинҳон ва ҳам пайдои тӯдорӣ

که هم پنهان و هم پیدا توداری

Чунон тӯфон фикандӣ дар гулу дил

چنان طوفان فکندی در گِل و دل

Ки кардӣ дар яқини аттори восил

که کردی در یقین عطّار واصل

Дар ин маънии туро дар хеш дидам

در این معنی ترا در خویش دیدم

Биҷузи ту ман кас дигар надидам

بجز تو من کس دیگر ندیدم

Ҳақиқати солконт банда омад

حقیقت سالکانت بنده آمد

Ки рӯят чун ма тобанда омад

که رویت چون مه تابنده آمد

Ҳақиқати бадару хуршеди мунирӣ

حقیقت بدر و خورشید منیری

Сазад коФтоди гонро дастгирӣ

سزد کافتاد گان را دستگیری

зи шавқат ҷонҳо доданд ушшоқ

ز شوقت جانها دادند عشاق

Ки дар айни тўӣии афтодаи тоқ

که در عین توئی افتادهٔ طاق

зи шавқати ҷон чаҳ бошад то фишонд

ز شوقت جان چه باشد تا فشاند

Басар дар роҳи ту инсон намонад

بسر در راه تو انسان نماند

Туро донад ҳар онкў восил омад

ترا داند هر آنکو واصل آمد

Ки мақсӯд аз ту куллӣ ҳосил омад

که مقصود از تو کلّی حاصل آمد

Ту мақсӯдӣ дигар таҳқиқ ҳеҷаст

تو مقصودی دگر تحقیق هیچست

Биҷузи ту ҷумлаи нақш печ печаст

بجز تو جمله نقش پیچ پیچست

Ту мақсӯди ҷаҳонӣу вуҷӯдӣ

تو مقصود جهانی و وجودی

Ки назд ошиқонат буд будӣ

که نزد عاشقانت بود بودی

Зиҳии дидори ту дидори бичўн

زهی دیدار تو دیدار بیچون

Намӯд рӯй худ аз коф ваз навен

نمود روی خود از کاف وز نون

Нмўдстии рухи андари ҳуққаи хок

نمودستی رخ اندر حقهٔ خاک

зи баҳри тести гардони наҷму афлок

ز بهر تست گردان نجم و افلاک

зи бҳртсти гардони офариниш

ز بهرتست گردان آفرینش

Тўӣии мари ҷузви ту ӣнҷои яқинаш

توئی مر جزو تو اینجا یقینش

Чунонат андари ӣнҷо боз дидам

چنانت اندر اینجا باز دیدم

Турои анҷом бо оғоз дидам

ترا انجام با آغاز دیدم

Тўӣии асли чунон гум карда боз

توئی اصل چنان گم کردهٔ باز

Худ ӣнҷо ту ндонӣ хештани роз

خود اینجا تو ندانی خویشتن راز

Чунон гум карда дар пардаи худ ту

چنان گم کردهٔ در پرده خود تو

Ки бнмўдстии ӣнҷои неку бади ту

که بنمودستی اینجا نیک و بد تو

Ҳиҷобати сӯрат афлок омад

حجابت صورت افلاک آمد

Намӯд ишқати андар хок омад

نمود عشقت اندر خاک آمد

Ҳиҷобат сӯратасту айни розӣ

حجابت صورتست و عین رازی

Ки худро зини ҳиҷобати дидаи бозӣ

که خود را زین حجابت دیده بازی

Ҳиҷобат сӯратаст ва бас ҳиҷобаст

حجابت صورتست و بس حجابست

Аз он ӣнҷоати аъдод ва ҳисобаст

از آن اینجات اعداد و حسابست

Ҳиҷобат сӯратаст эй кори дида

حجابت صورتست ای کار دیده

Худ андари панҷ ва шаш ночори дида

خود اندر پنج و شش ناچار دیده

Худ андари чор ва шаш бинмуда ту

خود اندر چار و شش بنمودهٔ تو

Азалро бо абади паймӯдаи ту

ازل را با ابد پیمودهٔ تو

Худ андари чор ва шаш дидӣ саранҷом

خود اندر چار و شش دیدی سرانجام

Бтўи пайдо шудаи оғозу анҷом

بتو پیدا شده آغاز و انجام

Худ андари чор ва шаш дидӣ ҳамеша

خود اندر چار و شش دیدی همیشه

зи ғифлати хеши хуши дорӣ ҳамеша

ز غفلت خویش خوش داری همیشه

Машав ғофил ки ақли кули ту дорӣ

مشو غافل که عقل کل تو داری

зи нури ҷузву кули асрори дорӣ

ز نور جزو و کل اسرار داری

Машав ғофил ки асрори ҷаҳонӣ

مشو غافل که اسرار جهانی

Бмънии ин ҷаҳон ва он ҷаҳонӣ

بمعنی این جهان و آن جهانی

Рсидстии яқин зон ҳазрати пок

رسیدستی یقین زان حضرت پاک

Ватани крдстии андари ҳуққаи хок

وطن کردستی اندر حقهٔ خاک

Дар ин манзил макун ӣнҷои қарорӣ

در این منزل مکن اینجا قراری

Мҷуи зини манзили охири ҳеҷ ёрӣ

مجو زین منزل آخر هیچ یاری

Рсидстӣ дар ин манзили яқини ту

رسیدستی در این منزل یقین تو

Фрўмондстии андари кули яқини ту

فروماندستی اندر کل یقین تو

Рсидстӣ дар ин манзили ҳақиқат

رسیدستی در این منزل حقیقت

Гирифторӣ кунун сӯии табиат

گرفتاری کنون سوی طبیعت

Дар ин манзил макун ӣнҷои қарорӣ

در این منزل مکن اینجا قراری

Мҷуи зини манзили охири ҳеҷ ёрӣ

مجو زین منزل آخر هیچ یاری

Дар ин манзил макун ӣнҷои мақомат

در این منزل مکن اینجا مقامت

Ки ёбии бишкии дарду надомат

که یابی بیشکی درد و ندامت

Дар ин манзил макун ҷузи никномӣ

در این منزل مکن جز نیکنامی

Ки дар ишқати ҳақиқати кули тамомӣ

که در عشقت حقیقت کل تمامی

Дар ин манзил назар кун буд аввал

در این منزل نظر کن بود اوّل

Машав дар ҳар сифат бар худ маъаттал

مشو در هر صفت بر خود معطّل

Дар ин манзил ба ҷуз аз шаръи мангар

در این منزل به جز از شرع منگر

Яқини асли байну фаръи мангар

یقین اصل بین و فرع منگر

Дар ин манзили зи дайни тақвои нигаҳдор

در این منزل ز دین تقوی نگهدار

з сӯрат бигузару маънии нигаҳдор

ز صورت بگذر و معنی نگهدار

Дар ин манзили бтқўии ҷони мусаффо

در این منزل بتقوی جان مصفّا

Кун ва кам гирд дар айни мсмо

کن و کم گرد در عین مسمّا

Дар ин манзили зи тақвои шодмони шӯ

در این منزل ز تقوی شادمان شو

Бпокӣ аз ҳақиқати ҷони ҷони шӯ

بپاکی از حقیقت جان جان شو

Дар ин манзили бтқўии дили Фрўшўӣ

در این منزل بتقوی دل فروشوی

Даруни ҷону дили асрори кули ҷӯй

درون جان و دل اسرار کل جوی

Дар ин манзили бтқўии рост рӯ бош

در این منزل بتقوی راست رو باش

Хамӯшӣ кун ту бефарёд ва ӯ бош

خموشی کن تو بی فریاد و او باش

Дар ин манзил макун бад то туоне

در این منزل مکن بد تا توانی

Ки некии ёбӣ аз сари маъонӣ

که نیکی یابی از سرّ معانی

Дар ин манзили накӯи номии бадасти ор

در این منزل نکو نامی بدست آر

Ки то бошӣ ҳақиқати соҳиби асрор

که تا باشی حقیقت صاحب اسرار

Дар ин манзил з дид шаръ магзар

در این منزل ز دید شرع مگذر

зи шаръи дӯст дар маънии ту брхўр

ز شرع دوست در معنی تو برخور

Дар ин манзили мубини ҷузи ёри таҳқиқ

در این منزل مبین جز یار تحقیق

Ки мебахшад турои мари ёри тавфиқ

که میبخشد ترا مر یار توفیق

Дар ин манзил нахоҳӣ буд пайваст

در این منزل نخواهی بود پیوست

Макун баси ҷони худ аинҷоигаҳи паст

مکن بس جان خود اینجایگه پست

Дар ин манзили ту хоҳӣ рафт ночор

در این منزل تو خواهی رفت ناچار

Яқин бе сӯрати панҷ ва шашу чор

یقین بی صورت پنج و شش و چار

Аз ин манзили ту хоҳӣ рафт берун

از این منزل تو خواهی رفت بیرون

Ҳақиқати оқибат дар хок ва дар хӯн

حقیقت عاقبت در خاک و در خون

Аз ин манзили ту хоҳӣ рафт бишк

از این منزل تو خواهی رفت بیشک

Фанои хоҳӣ шудан дар зоти акли як

فنا خواهی شدن در ذات اکل یک

Бас эй ҷон чун дар аинҷоӣии бадунё

بس ای جان چون در اینجائی بدنیا

Назар кун пеш аз ин дидори мавло

نظر کن پیش از این دیدار مولی

Дар ӣнҷои бозбини пеш аз шудани боз

در اینجا بازبین پیش از شدن باز

Намӯд ишқи худ зонҷому оғоз

نمود عشق خود زانجام و آغاز

Дар ӣнҷои бозбин эй кори дида

در اینجا بازبین ای کار دیده

Ки то бошӣ ҳақиқати ёри дида

که تا باشی حقیقت یار دیده

Дар ӣнҷои байну ӣнҷои рӯи бшодӣ

در اینجا بین و اینجا رو بشادی

Ки чун бинии ту ӣнҷо дод додӣ

که چون بینی تو اینجا داد دادی

Турои мақсӯди сӯрати бад дар ӣнҷо

ترا مقصود صورت بد در اینجا

Яқини худ зарурати бад дар ӣнҷо

یقین خود ضرورت بُد در اینجا

Яқини хештанро мешиносӣ

یقین خویشتن را میشناسی

Ки ҳастӣ ҷавҳару бас бе қиёсӣ

که هستی جوهر و بس بی قیاسی

Ту ӣнҷои ҷавҳарӣ чун аз намӯдор

تو اینجا جوهری چون از نمودار

Даруни баҳри истиғнои падедор

درون بحر استغنا پدیدار

Дар ин баҳри ҳақиқат ҷавҳар ӯст

در این بحر حقیقت جوهر اوست

Садаф бигрифта пинҳонии ту аз пӯст

صدف بگرفته پنهانی تو از پوست

Дар ин баҳр садаф башикан ҳақиқат

در این بحر صدف بشکن حقیقت

Садаф андар намӯд худ табиат

صدف اندر نمود خود طبیعت

Буруни ойу намояти ҷавҳари ӣнҷо

برون آی و نمایت جوهر اینجا

Гузар кун аз садаф магзар дар ӣнҷо

گذر کن از صدف مگذر در اینجا

Куҷои тўқимти ин дами бадоне

کجا توقیمت این دم بدانی

Ҳақиқати ҷузи дамӣ ӣнҷо наронӣ

حقیقت جز دمی اینجا نرانی

Бихӯрад ва хоб монадӣ бози ӣнҷо

بخورد و خواب ماندی باز اینجا

Ҳақиқат менаронӣ бози ӣнҷо

حقیقت می نرانی باز اینجا

На аз худ як нафаси осӯдаи ту

نه از خود یک نفس آسودهٔ تو

Аз он дар ранҷу ғами фарсӯдаи ту

از آن در رنج و غم فرسودهٔ تو

Ҳамаи ранҷи ту баҳр хӯрду шаҳват

همه رنج تو بهر خورد و شهوت

Буд зонеи яқин дар айни нихват

بود زانی یقین در عین نخوت

Ҳамаи ранҷи ту аз кибраст вази кин

همه رنج تو از کبرست وز کین

Аз он ӣнҷои надории ҳеҷ тамкин

از آن اینجا نداری هیچ تمکین

Ҳамаи ранҷи ту аз тесту зи сӯрат

همه رنج تو از تست و ز صورت

Аз он ин дами нмиёбии ҳузурат

از آن این دم نمییابی حضورت

Ҳақиқати мардуми андари моҷроӣӣ

حقیقت مُردَم اندر ماجرائی

зи ғифлати монда дар чуну чроӣӣ

ز غفلت مانده در چون و چرائی

Магӯ чун ва чаро зин феъл бигузар

مگو چون و چرا زین فعل بگذر

Сифоти зотӣ ва дар феъли мангар

صفات ذاتی و در فعل منگر

Чаро худро чунин маҳбӯси дорӣ

چرا خود را چنین محبوس داری

Дар нобастаро мдрўси дорӣ

دَرِ نابسته را مدروس داری

Агар бошӣ чунин дар ҳуққаи хок

اگر باشی چنین در حقهٔ خاک

Куҷои гардии зи олоиши яқини пок

کجا گردی ز آلایش یقین پاک

Агар бошӣ чунин нодони Бамоне

اگر باشی چنین نادان بمانی

Бимирии раҳи сӯии маънии надорӣ

بمیری ره سوی معنی نداری

Чаҳ ту чаҳ гови хар ҳар ду яке дон

چه تو چه گاو خر هر دو یکی دان

Ту ин маънии ҳақиқати бишкии дон

تو این معنی حقیقت بیشکی دان

Чу ту дар лиззати нафасу ҳавойӣ

چو تو در لذت نفس و هوائی

Мисоли қатра аз дарёи ҷдоӣӣ

مثال قطره از دریا جدائی

Ҷдоӣии ин замон аз айни дарё

جدائی این زمان از عین دریا

Даруни чашма дар шӯру ғавғо

درون چشمهٔ در شور و غوغا

Куҷо дар сӯии куллӣ раҳбарии ту

کجا در سوی کلّی رهبری تو

Ки монда чун бақари бишки харии ту

که مانده چون بَقَر بیشک خری تو

Машав дар айни лаззоти бҳимӣ

مشو در عین لذّات بهیمی

Агар ҷӯёни ҳурону Наимӣ

اگر جویان حوران و نعیمی

Машав дар сӯрати кибру ҳасади ту

مشو در صورت کبر و حسد تو

Бурун бар мари кудурат аз ҷасади ту

برون بر مر کدورت از جسد تو

Сафои даҳ андарунро аз табиат

صفا ده اندرون را از طبیعت

зи шаръи кули шӯи ӣнҷо дар ҳақиқат

ز شرع کل شو اینجا در حقیقت

Сафои даҳ андарун аз шаҳвату оз

صفا ده اندرون از شهوت و آز

Чу мардони андарин раҳи сари броФроз

چو مردان اندرین ره سر برافراز

СФодаҳи андарун аз зштхўӣӣ

صفاده اندرون از زشتخوئی

Агар гардии чунин бишки нкўӣӣ

اگر گردی چنین بیشک نکوئی

Сафои даҳ андарун аз хоб кардан

صفا ده اندرون از خواب کردن

Бунаи наздики шаръ аз сидқи гардан

بنه نزدیک شرع از صدق گردن

Тақарруб кун ту андари шаръи Аҳмад

تقرب کن تو اندر شرع احمد

Ки беруноварӣ ёҷўҷ аз банд

که بیرون آوری یاجوج از بند

Чаҳ майдонӣ ки чаҳ будӣ дар ӣнҷо

چه میدانی که چه بودی در اینجا

Чу гардии поки маъбудӣ дар ӣнҷо

چو گردی پاک معبودی در اینجا

Худо дар тест беолоиш эй дӯст

خدا در تست بی آلایش ای دوست

Вуҷӯд хеш кун полоиш эй дӯст

وجود خویش کن پالایش ای دوست

Даруни хокии андари ҳазрати пок

درون خاکی اندر حضرت پاک

Макун олӯдаи худро андари ин хок

مکن آلوده خود را اندر این خاک

Аз ин олӯдагӣ то чанд гӯям

از این آلودگی تا چند گویم

Манам пайванди кул пайванд ҷӯям

منم پیوند کل پیوند جویم

Чу аттори ин замон бигузар зи хобат

چو عطّار این زمان بگذر ز خوابت

Ки рад уқбо набошад мари азобат

که رد عقبی نباشد مر عذابت

Чу аттори ин замон бигузар ту аз худ

چو عطّار این زمان بگذر تو از خود

Ки то кардӣ зи тақвои андар ӯ фард

که تا کردی ز تقوی اندر او فرد

Чу аттори ин замон кун ростии ту

چو عطّار این زمان کن راستی تو

Ки то ҳаргиз наёбӣ костии ту

که تا هرگز نیابی کاستی تو

Чу аттори ин замони оҳиста ҷон бош

چو عطّار این زمان آهسته جان باش

Ҳақиқат буд пайдо ва ниҳон бош

حقیقت بود پیدا و نهان باش

Чу аттори ин замон дидор меёб

چو عطّار این زمان دیدار مییاب

Ҳама аз ҷону дил асрор меёб

همه از جان و دل اسرار مییاب

Чу аттори ин замон аз худ фанои гирд

چو عطّار این زمان از خود فنا گرد

Барандози ин ҳиҷобу кули худои гирд

برانداز این حجاب و کل خدا گرد

Чу аттори ин замони ту пок рӯ бош

چو عطّار این زمان تو پاک رو باش

Ки ногоҳе бибинӣ дид наққош

که ناگاهی ببینی دید نقاش

Чу аттори ин замони раҳ роҳ кун худ

چو عطّار این زمان ره راه کن خود

Бмнзли андари ой вааш ад кун худ

بمنزل اندر آی وش اد کن خود

Чу аттори ин замон буд фано бош

چو عطّار این زمان بود فنا باش

Ҳақиқати пери маъбуд бақо бош

حقیقت پیر معبود بقا باش

Чу аттори ин замони байни зоти бичўн

چو عطّار این زمان بین ذات بیچون

Гзркрдаҳи зи хеш ва ҳафт гардун

گذرکرده ز خویش و هفت گردون

Бзири пои ҳиммат дар ниҳода

بزیر پای همّت در نهاده

Дар маънӣ з дид кули кушода

در معنی ز دید کل گشاده

Чунон кардааст раҳ то боз дидаст

چنان کرده است ره تا باز دیدست

Бензади шоҳи бишк роз дидаст

بنزد شاه بیشک راز دیدست

Чунон кардаст аинҷогаҳи сулӯк ӯ

چنان کردست اینجاگه سلوک او

Ки дар раҳ шуд бар шамси алдлўк ӯ

که در ره شد بر شمس الدّلوک او

Чунон кардаст дар аинҷоигаҳи роҳ

چنان کردست در اینجایگه راه

Ки дар манзил падедаст ӯ рухи шоҳ

که در منزل پدیدست او رخ شاه

Раҳ ҷон карду ҷонон боз дид ӯ

ره جان کرد و جانان باز دید او

Назар карду мараши худ роз дид ӯ

نظر کرد و مرش خود راز دید او

Раҳ ҷон карду аинҷодиди дидор

ره جان کرد و اینجادید دیدار

Ҳама аз ӯ падед ӯ нопадедор

همه از او پدید او ناپدیدار

Раҳ ҷон кард ва ҷон шуд андари ӣнҷо

ره جان کرد و جان شد اندر اینجا

з дид хеш пинҳон шуд дар ӣнҷо

ز دید خویش پنهان شد در اینجا

Раҳ ҷон кард дид ӯ зоти мавҷӯд

ره جان کرد دید او ذات موجود

Аз ӯ диданди мари зарроти мақсӯд

از او دیدند مر ذرّات مقصود

Раҳ ҷон карду ҷонро дид софӣ

ره جان کرد و جان را دید صافی

Чу одам дид дид дид софӣ

چو آدم دید دید دید صافی

Чу одами рози ҷонон дар биҳишт ӯ

چو آدم راز جانان در بهشت او

Бидиду ҷумла аз ботини биҳишт ӯ

بدید و جمله از باطن بهشت او

Чу одам дар биҳишти ҷон қадам зад

چو آدم در بهشت جان قدم زد

Дар охири ҷузвро дар кул рақам зад

در آخر جزو را در کل رقم زد

Чу одам дар биҳишти ҷон бақо ёфт

چو آدم در بهشت جان بقا یافت

Бнўри бадари олам мстФо ёфт

بنور بدر عالم مصطفا یافت

Чу одам дар биҳишти ҷони ҳақиқат

چو آدم در بهشت جان حقیقت

Қадам зад бишкӣ ӯ дар шариъат

قدم زد بیشکی او در شریعت

Чу одам дар биҳишти ҷон бақо шуд

چو آدم در بهشت جان بقا شد

зи ҷинат дар гузашту кул худо шуд

ز جنّت در گذشت و کل خدا شد

Чунон аз васли ҷонон нопадид аст

چنان از وصل جانان ناپدید است

Ки андари васли дргФт ва шунидаст

که اندر وصل درگفت و شنیدست

Чунон азўсл ҷонон ёфт эъзоз

چنان ازوصل جانان یافت اعزاز

Падедаст аз яқини анҷому оғоз

پدیدست از یقین انجام و آغاز

Нмўддўст шуд то дӯст дидаш

نموددوست شد تا دوست دیدش

Яқин бо ӯст мар гуфт ва шунидаш

یقین با اوست مر گفت و شنیدش

з худ бигузашт то кул дӯст гаштаст

ز خود بگذشت تا کل دوست گشتست

Ҳақиқат мағз шуд бепӯст гаштаст

حقیقت مغز شد بی پوست گشتست

Ҳама ӯ диду ҷуз ӯ ғайр нагузошт

همه او دید و جز او غیر نگذاشت

Яке шуд дар даруну сайри бгзошт

یکی شد در درون و سیر بگذاشت

Яке шуд дар даруни вдиди дилдор

یکی شد در درون ودید دلدار

Яке шуд ӯ з дид дид дилдор

یکی شد او ز دید دید دلدار

Биҷузи дилдор чизе менадид ӯ

بجز دلدار چیزی میندید او

Ҳам аз дилдор шуд май нопадид ӯ

هم از دلدار شد می ناپدید او

Фано шуд буд аттор аз миёна

فنا شد بود عطّار از میانه

Расед андари лақои ҷовдона

رسید اندر لقای جاودانه

Фано шуд буд аттор аз ду олам

فنا شد بود عطّار از دو عالم

Аз он дам зад аноолҳқ дар дамодам

از آن دم زد اناالحق در دمادم

Фано шуд буд аттор аз намӯдор

فنا شد بود عطّار از نمودار

Аз он зад мари аноолҳқи худ бахуди ёр

از آن زد مر اناالحق خود بخود یار

Фано шуд то злои ало аён дид

فنا شد تا زلا الّا عیان دید

Назар кард взлокл бенишон дид

نظر کرد وزلاکل بی نشان دید

Фнодр ло шуд вдидори лоёФт

فنادر لا شد ودیدار لایافت

Дар он ло охрў дид худо ёфт

در آن لا آخرو دید خدا یافت

зи ҳақи дрҳқи яқин ҳақ ёфтаст ӯ

ز حق درحق یقین حق یافتست او

Аз он дар ҷузв ва кул бишитофтаст ӯ

از آن در جزو و کل بشتافتست او

зи ҳақ дар ҳақи ҳақиқат ҳақ бидидаст

ز حق در حق حقیقت حق بدیدست

Аз он дар ҳақ чу ҳақ ҳақ нопадидаст

از آن در حق چو حق حق ناپدیدست

зи ҳақ дар ҳақ чунон шуд дар фанои боз

ز حق در حق چنان شد در فنا باز

Ки аз ҳақ ёфт ҳақи ҳақро лақои боз

که از حق یافت حق حق را لقا باز

Чу ҳақ ҳақ дид аз сӯрат гузар кард

چو حق حق دید از صورت گذر کرد

Ҳақиқат буд ҳақ аз ҳақ хабар кард

حقیقت بود حق از حق خبر کرد

зи ҳақ дар ҳақи ҳақиқати ҳақ аён дид

ز حق در حق حقیقت حق عیان دید

Ҳақиқати ҳақи аёни айн алъён дид

حقیقت حق عیان عین العیان دید

зи ҳақ дар ҳақи чунон мавҷӯд омад

ز حق در حق چنان موجود آمد

Ки ӯро ҷумлаи ҳақ мақсӯд омад

که او را جمله حق مقصود آمد

зи ҳақ дар ҳақи лақоӣ ҷовдон ёфт

ز حق در حق لقای جاودان یافت

Назар кард ва худ андари ҷон ҷон ёфт

نظر کرد و خود اندر جان جان یافت

зи ҳақ ҳақ гуфт не ботил надид ӯ

ز حق حق گفت نی باطل ندید او

Ҳамаи зарроти ҷуз восил надид ӯ

همه ذرّات جز واصل ندید او

зи ҳақ ҳақ гуфт дар роз наоне

ز حق حق گفت در راز نهانی

Ҳама дар шарҳи асрору маъонӣ

همه در شرح اسرار و معانی

зи ҳақ ҳақ гуфт ӣнҷои сари мутлақ

ز حق حق گفت اینجا سرّ مطلق

зи ҳақ дам зад дар ӣнҷо аз аноолҳқ

ز حق دم زد در اینجا از اناالحق

зи ҳақ ҳақ гуфт кул худ дид тавфиқ

ز حق حق گفت کل خود دید توفیق

зи ҳақ дар ҳақ ҳақ дарёфт таҳқиқ

ز حق در حقِّ حق دریافت تحقیق

зи ҳақ ҳақ гуфт ӣнҷои рози бичўн

ز حق حق گفت اینجا راز بیچون

Ваз ӯ бшнФти ӣнҷои бичаҳ ва чун

وز او بشنفت اینجا بیچه و چون

зи ҳақ ҳақ гуфт буд ҷовдонат

ز حق حق گفت بود جاودانت

Ҳақиқати ҳақи зи пайдо ва наҳант

حقیقت حق ز پیدا و نهانت

Чунон дар ҳақ гумасту ҳақ дар ӯ гум

چنان در حق گمست و حق در او گم

Ки ғайр қатра шуд дар айни қулзум

که غیر قطره شد در عین قلزم

Чунон дар ҳақи аён ҷовдон дид

چنان در حق عیان جاودان دید

Ки зарротӣ шуду ҳарду ҷаҳон дид

که ذرّاتی شد و هردو جهان دید

Чунон дар худ ду олам ёфт дар худ

چنان در خود دو عالم یافت در خود

Бмънӣ ва басӯрат кул рақам зад

بمعنیّ و بصورت کل رقم زد

Чунон дар ҳақи аёни сар ло шуд

چنان در حق عیان سرّ لا شد

Ки гўӣӣ доимо дид худо шуд

که گوئی دائما دید خدا شد

Чунон дар айн тавҳидаст дар дид

چنان در عین توحیدست در دید

Ки чизе менадонад ҷуз ки тавҳид

که چیزی می‌نداند جز که توحید

Чунон дар айн тавҳидаст дар худ

چنان در عین توحیدست در خود

Ки яксони сет бе шаки нек бо бад

که یکسان‌ست بی‌شک نیک با بد

Чунон дар айн тавҳидаст дар роз

چنان در عین توحید است در راز

Ки худ медонад ӯ анҷому оғоз

که خود می‌داند او انجام و آغاز

Чунон дар айн тавҳидаст гуё

چنان در عین توحیدست گویا

Ки худ дар худ шиддат ӯ дид якто

که خود در خود شدت او دید یکتا

Чунон дар айн тавҳидаст бе шак

چنان در عین توحیدست بی‌شک

Ки чизе нест наздикаш ба ҷузи як

که چیزی نیست نزدیکش به جز یک

Чунон андари яке маҳбӯби дидаи сет

چنان اندر یکی محبوب دیده‌ست

Ки толиби ҷумлагии матлӯби дидаи сет

که طالب جملگی مطلوب دیده‌ست

Чунон андар яке шуд бе нишони боз

چنان اندر یکی شد بی‌نشان باز

Ки дар яке ба бинад ҷони ҷони боз

که در یکی به بیند جان جان باز

Магӯ аттор хомӯш гузин ту

مگو عطّار خاموش گزین تو

Дар ин маънӣ ба ҷузи яке мубини ту

در این معنی به جز یکی مبین تو

Аннанро бози каш аз сӯии ин роз

عنان را باز کش از سوی این راز

Магӯ ин сар дигар бо ҳечкас боз

مگو این سر دگر با هیچکس باز

Аннанро бозкш дар сӯии ҳазрат

عنان را بازکش در سوی حضرت

Дигар мар тоза кун мари ҷони ҳазрат

دگر مر تازه کن مر جان حضرت

Аннанро бозкш то дами зании ту

عنان را بازکش تا دم زنی تو

Яқини дам дар дами одами зании ту

یقین دم در دم آدم زنی تو

Чунон мустағриқи ишқи яқинӣ

چنان مستغرق عشق یقینی

Ки ҷузи ҳақ дар ҳама чизе набинӣ

که جز حق در همه چیزی نبینی

Чунон мустағриқи дарёӣ будӣ

چنان مستغرق دریای بودی

Ки дар ҳақи ҷисму ҷони ӣнҷои рабӯдӣ

که در حق جسم و جان اینجا ربودی

Чунон мустағриқи дарёии шавқӣ

چنان مستغرق دریای شوقی

Ки андари зоти кули яктои завқӣ

که اندر ذات کل یکتای ذوقی

Чунон дидӣ ту бо худ дар яқини боз

چنان دیدی تو با خود در یقین باز

Ки ҳақӣ ва магӯ дигари ту ин роз

که حقی و مگو دیگر تو این راز

Абои лаббайк ё худ ҷӯии ҷумла

ابا لبّیک یا خود جوی جمله

Аён дид аз худ ҷӯии ҷумла

عیانِ دید از خود جوی جمله

Аён дид дар худ байну тани зан

عیان دید در خود بین و تن زن

Дамодам гуфтро зин гуфт башикан

دمادم گفت را زین گفت بشکن

Дамӣ бо сӯрат ва як дами маъонӣ

دمی با صورت و یک دم معانی

Ҳамеи пардози асрору маъонӣ

همی پرداز اسرار و معانی

Ҳақиқати ҷон дар ин маънии бидонад

حقیقت جان در این معنی بداند

Яқин дар қурбати ин маънии бидонад

یقین در قربت این معنی بداند

Надонад сӯрати худ ин чунин роз

نداند صورت خود این چنین راز

Ки мавҷӯдаст дар анҷому оғоз

که موجود است در انجام و آغاز

Ба вақти сӯрати ин маънӣ биёбад

به وقت صورت این معنی بیابد

Ки гум карда сӯии мавлои шитобад

که گم کرده سوی مولی شتابد

Чу сӯрат ин биёбад охири кор

چو صورت این بیابد آخر کار

Шавад андари фано монанди аттор

شود اندر فنا مانند عطّار

Аз он гуфтам ба қадар ҳар каси ин сар

از آن گفتم به‌قدر هر کس این سرّ

Ки мебошад дар ин маънии зоҳир

که می‌باشد در این معنی ظاهر

Туро чун нест ботини ин ҳақиқат

ترا چون نیست باطن این حقیقت

Нигаҳ май дори зоҳир дар шариъат

نگه می‌دار ظاهر در شریعت

Ба зоҳир кӯш ва дар ботин назар кун

به ظاهر کوش و در باطن نظر کن

Ҳамаи зарроти онгоҳӣ хабар кун

همه ذرّات آنگاهی خبر کن

Ба зоҳир кӯш ӣнҷо то туоне

به ظاهر کوش اینجا تا توانی

Ки бигушоед турои рози маъонӣ

که بگشاید ترا راز معانی

Ҳақиқати бози бинии охири кор

حقیقت باز بینی آخر کار

Ба тақво ва ба маънии зоҳири ёр

به تقوی و به معنی ظاهر یار

Вале сабрят бояд кард ӣнҷо

ولی صبریت باید کرد اینجا

Ки то гардии ҳақиқати фарди ӣнҷо

که تا گردی حقیقت فرد اینجا

зи сабрати оқибати ёбии саранҷом

ز صبرت عاقبت یابی سرانجام

Биёбӣ аз кафи соқии ҷони ҷом

بیابی از کف ساقی جان جام

зи сабрати оқибат Маҳмӯд бошад

ز صبرت عاقبت محمود باشد

Дар охир диданат маъбуд бошад

در آخر دیدنت معبود باشد

зи сабрати коми дил ӣнҷо барояд

ز صبرت کام دل اینجا برآید

Ба сабрати ғуссау ғам бар сар ояд

به صبرت غصّه و غم بر سر آید

зи сабрат боз бинмоед ҷамолаш

ز صبرت باز بنماید جمالش

Ба сабрат мебиёбӣ кули висолаш

به صبرت می‌بیابی کل وصالش

зи сабрат боз бинмоед рухи хеш

ز صبرت باز بنماید رخ خویش

Ба сабрати ин ҳуҷб бурдор аз пеш

به صبرت این حجب بردار از پیش

Худоро сабри муъмин дӯст дорад

خدا را صبر مؤمن دوست دارد

Мурод аз сабр дар охири برارد

مراد از صبر در آخر برآرد

Раҳат мепресс аз ҳар пери ӣнҷо

رهت می‌پرس از هر پیر اینجا

Ки ёбии пер бо тадбири ӣнҷо

که یابی پیر با تدبیر اینجا

Ки ногуҳи перати ӣнҷои рухи намояд

که ناگه پیرت اینجا رخ نماید

з ногоҳе рухи фаррухи намояд

ز ناگاهی رخ فرّخ نماید

Талаб кун пери худ дар андарун тоз

طلب کن پیر خود در اندرون تاز

Ки бо ту пер гуяд дар яқини роз

که با تو پیر گوید در یقین راز

Талаб кун пер то ӣнҷо биёбӣ

طلب کن پیر تا اینجا بیابی

Даруни хеш аз ӯ якто биёбӣ

درون خویش از او یکتا بیابی

Талаб кун пер мегуяд яқинат

طلب کن پیر می‌گوید یقینت

Ки андари андарунати пеши байнат

که اندر اندرونت پیش بینت

Талаб кун перро кови пеш байн аст

طلب کن پیر را کاو پیش بین است

Ки пери кули турои айн алиқин аст

که پیر کل ترا عین الیقین است

Талаб кун пер то кул роз гуяд

طلب کن پیر تا کل راز گوید

Туро аз дид куллӣ боз гуяд

ترا از دید کلّی باز گوید

Наме донеи туро перӣаст ҳамроҳ

نمی‌دانی ترا پیری است همراه

Турои афкандаи ӣнҷои гоҳ дар роҳ

ترا افکنده اینجا گاه در راه

Наме доне ки перат ҳаст дар ҷон

نمی‌دانی که پیرت هست در جان

Ҳақиқат дар сифати хуршеди тобон

حقیقت در صفت خورشید تابان

Наме донеи ту пери дайри ӣнҷо

نمی‌دانی تو پیر دیر اینجا

Ки афкандааст андари сайри ӣнҷо

که افکنده است اندر سیر اینجا

зи пери дайри мино дар ҳиҷобӣ

ز پیر دیر مینا در حجابی

Аз он дармонда дар дид ҳисобӣ

از آن درمانده در دید حسابی

зи пери дайри чашми хештани боз

ز پیر دیر چشم خویشتن باز

Ббрдт то намояди розҳо боз

ببردت تا نماید رازها باز

Касе аз пер ӣнҷо нест огоҳ

کسی از پیر اینجا نیست آگاه

Биҷузи онкў буд мари солики роҳ

بجز آنکو بوَد مر سالک راه

Ҳақиқати солики ӣнҷо пер бинад

حقیقت سالک اینجا پیر بیند

Дарунро пер бо тадбир бинад

درون را پیر با تدبیر بیند

Ҳақиқати солик ӣнҷо дид сайраш

حقیقت سالک اینجا دید سیرش

Бипурсед ӯ зи пер бе назираш

بپرسید او ز پیر بی نظیرش

Мусӣбати номаи ӣнҷои пери бргФт

مصیبت نامه اینجا پیر برگفت

Дар асрорҳоем пери кули сифт

دُرِ اسرارهایم پیر کل سفت

Ҷаҳон пераст агар донистае боз

جهان پیر است اگر دانسته‌ای باز

Ки гардӣда сет дар анҷому оғоз

که گردیده‌ست در انجام و آغاز

Ҳақиқати солик аз вай бо хабар шуд

حقیقت سالک از وی با خبر شد

Гуҳӣ дар шеб ва гоҳе бар зибр шуд

گهی در شیب و گاهی بر زبر شد

Ҳаме пурсед рози ҷумлаи ашё

همی‌پرسید راز جمله اشیا

Ки буд кул кунад дар хеши пайдо

که بود کل کند در خویش پیدا

Макон кӯй мегардид солик

مکان کوی می‌گردید سالک

Аз он шуд зубдаи кули мамолик

از آن شد زبدهٔ کلّ ممالک

Ҳаме пурсед аз ҳар чиз ӯ роз

همی‌پرسید از هر چیز او راز

Ҳаме омад ба назд пери худ боз

همی‌آمد به نزد پیر خود باز

Баён мекард бо пери тариқат

بیان می‌کرد با پیر طریقت

Ки то мар боз бинад ӯ ҳақиқат

که تا مر باز بیند او حقیقت

Чунон пераш яқин мегуфт таҳқиқ

چنان پیرش یقین می‌گفت تحقیق

Ки то ёбад дар ӣнҷои бози тавфиқ

که تا یابد در اینجا باز توفیق

Гуҳии солик бар хуршед будӣ

گهی سالک بَرِ خورشید بودی

Або ӯ гуфтӣ ва аз ваии шунӯдӣ

ابا او گفتی و از وی شنودی

Гуҳӣ дар пеши моҳу гоҳ бар арш

گهی در پیش ماه و گاه بر عرش

Гуҳии лавҳу қалами ҳам гоҳ ӯ фарш

گهی لوح و قلم هم گاه او فرش

Гуҳӣ бо Ҷабраилу гуҳи сроФил

گهی با جبرئیل و گه سرافیل

зи Микоил ва гоҳе ҳам ъзроӣил

ز میکائیل و گاهی هم عزرائیل

Гуҳии Мӯсои гуҳӣ бо оташу об

گهی موسی گهی با آتش و آب

Гуҳӣ бо хок ва боданд таку тоб

گهی با خاک و باد اند تک و تاب

Гуҳӣ бо ваҳшу тайри ӣнҷо аён шуд

گهی با وحش و طیر اینجا عیان شد

Абои эшон дар ин шарҳ ва баён шуд

ابا ایشان در این شرح و بیان شد

Гуҳӣ бо оташу гуҳи кӯҳу дарё

گهی با آتش و گه کوه و دریا

Гуҳӣ бар осмони гуҳ бар сурайё

گهی بر آسمان گه بر ثریّا

Гуҳӣ бо одамӣу гоҳи Иблис

گهی با آدمی و گاه ابلیس

Гуҳӣ дар ҷустан ҳақ кард талбис

گهی در جستن حق کرد تلبیس

Гуҳӣ аз одаму маргоҳ аз Нӯҳ

گهی از آدم و مرگاه از نوح

Ки то ӯро фазояд қӯти рӯҳ

که تا او را فزاید قوّتِ روح

Гуҳӣ бо осмонҳо гуҳи млоик

گهی با آسمان‌ها گه ملایک

Баён пурсед ӣнҷогоҳи як як

بیان پرسید اینجاگاه یک یک

Гуҳӣ аз Мӯсоу гуҳи мари броҳим

گهی از موسی و گه مر براهیم

Ҳаме пурсед солик гашта таслим

همی‌پرسید سالک گشته تسلیم

Гуҳии исо аз ӯ пурсед ҳам роз

گهی عیسی از او پرسید هم راز

Ҳақяти з анбиё медид ӯ роз

حقیت ز انبیا می‌دید او راز

Гуҳӣ дар шиси пеши пер будӣ

گهی در شیث پیش پیر بودی

Або ӯ гуфтӣ ва аз ваии шунӯдӣ

ابا او گفتی و از وی شنودی

Ҳамаи роҳаши сӯй Аҳмад намуданд

همه راهش سوی احمد نمودند

Дараш дар сӯии кул охир гушӯданд

درش در سوی کل آخر گشودند

Бохри пеш Аҳмад ёфт таҳқиқ

بآخر پیش احمد یافت تحقیق

Мар ӯро дод ӣнҷогоҳи тавфиқ

مر او را داد اینجاگاه توفیق

зи Аҳмади роҳи худу асрор худ ёфт

ز احمد راه خود و اسرار خود یافت

Бохри ҷисму ҷони андар аҳад ёфт

بآخر جسم و جان اندر اَحَد یافت

Муҳамад ( с ) роз ӯ бинмуд ӣнҷо

محمد(ص) راز او بنمود اینجا

Дараш дар дид кул багушӯд ӣнҷо

درش در دید کل بگشود اینجا

Раҳаш бинмуд аввали сӯии сӯрат

رهش بنمود اوّل سوی صورت

Ки дар сӯрат буд маънии зарурат

که در صورت بود معنی ضرورت

з ҳасанаш бигузаронеду хаёл ӯ

ز حُسنش بگذرانید و خیال او

зи ақлу қалбат ва онгаҳ висол ӯ

ز عقل و قلبت و آنگه وصال او

Аён дар ҷон худ дид аз ҳақиқат

عیان در جان خود دید از حقیقت

Гузар кард охири кор аз табиат

گذر کرد آخر کار از طبیعت

Чу андари манзили ҷон ӯ қадам зад

چو اندر منزل جان او قدم زد

Вуҷӯди ақл дар сӯй адам зад

وجود عقل در سوی عدم زد

Даруни ҷон дар асрори кмоҳӣ

درون جان در اسرار کماهی

Аён ҷон ёфт асрори илоҳӣ

عیان جان یافت اسرار الهی

з ҷон пурсед ва бо ҷон ӯ сухан гуфт

ز جان پرسید و با جان او سخن گفت

Мар ӯро рози ҷону сар куҳан гуфт

مر او را راز جان و سر کهن گفت

Бадв ҷон гуфт рози хеши ӣнҷо

بدو جان گفت راز خویش اینجا

Ҳақиқат чу назар багумошт ӣнҷо

حقیقت چو نظر بگماشت اینجا

Ҳақиқати солики ӣнҷои ҷон аён дид

حقیقت سالک اینجا جان عیان دید

Даруни ҷони худ ӯ ҷон ҷон дид

درون جان خود او جان جان دید

Ҳақиқати ҷони ҷон буд ӯ яқин ӯ

حقیقت جان جان بود او یقین او

Шудаи зарроти ӣнҷои пеши байн ӯ

شده ذرّات اینجا پیش بین او

Ҳамаи зарротро дар раҳ фиканданд

همه ذرّات را در ره فکندند

Бипурсаш ҷумлаи пеш шаҳ фиканданд

بپرسش جمله پیش شه فکندند

Ҳақиқат чунки солик дар бар ҷон

حقیقت چونکه سالک در بر جان

Дар ӣнҷо шуд ҳақиқати раҳбари ҷон

در اینجا شد حقیقت رهبر جان

Намӯд хештан аз ҷон яқин ёфт

نمود خویشتن از جان یقین یافت

Дар аинҷогаҳи аёни айн алиқин ёфт

در اینجاگه عیان عین الیقین یافت

з ҷон пурсед солики роз бе чун

ز جان پرسید سالک راز بی‌چون

Мар ӯро гуфт ҷони сар бе чаҳ ва чун

مر او را گفت جان سر بی چه و چون

Ки ман будам туро гум карда хеш

که من بودم ترا گم کردهٔ خویش

Ҳақиқати мари туро дар пардаи хеш

حقیقت مر ترا در پردهٔ خویش

Дар ин пардаи туро гум кардам аввал

در این پرده ترا گم کردم اوّل

Ки то монадӣ дар аинҷогаҳи маъаттал

که تا ماندی در اینجاگه معطّل

Дар охир чун ба наздам омадӣ ту

در آخر چون به نزدم آمدی تو

Ҳақиқати коми ӣнҷои бстдии ту

حقیقت کام اینجا بستدی تو

Миннат кардам дар ашёи ҷумлаи гардон

منت کردم در اشیا جمله گردان

Миннат будам дар ӣнҷои ҷони ҷонон

منت بودم در اینجا جان جانان

Ҳикояти мар басӣ бишунидам аз пер

حکایت مر بسی بشنیدم از پیر

Ҳақиқат ман бидам аз пери тадбир

حقیقت من بدم از پیر تدبیر

Ман ӣнҷои мари турои кул рух намудем

من اینجا مر ترا کل رخ نمودم

Манам ҷон низ ҳам посух намудем

منم جان نیز هم پاسخ نمودم

Манам ҷбрил ва Микоил бингар

منم جبریل و میکائیل بنگر

Ҳам исрофил ва ъзроӣил бингар

هم اسرافیل و عزرائیل بنگر

Манам лавҳ ва манам курсии манам арш

منم لوح و منم کرسی منم عرش

Манам айн қалам бинвишта бар фарш

منم عین قلم بنوشته بر فرش

Манам ҷинати манам дӯзах дар ӣнҷо

منم جنّت منم دوزخ در اینجا

Манам ҳуру қусӯру айни ҳўро

منم حور و قصور و عین حورا

Манам хуршеду моҳу ҷумлаи анҷум

منم خورشید و ماه و جمله انجم

Туро кардам даруни ҷумлагии гум

ترا کردم درون جملگی گم

Манам ошиқ яқин бингар ту мари бод

منم عاشق یقین بنگر تو مر باد

зи боду хок ман карда ту обод

ز باد و خاک من کرده تو آباد

Манам тайру вуҳушу одамии ман

منم طیر و وحوش و آدمی من

Манам ҳам ҷину инси андари камӣни ман

منم هم جنّ و انس اندر کمین من

Манам айни наботи вдиди ҳайвон

منم عین نبات ودید حیوان

Манам ӣнҷои ҳақиқати дон аз аинсон

منم اینجا حقیقت دان از اینسان

Манам одами манам Нӯҳи андари ӣнҷо

منم آدم منم نوح اندر اینجا

Манам мари анбиёи андари ту пайдо

منم مر انبیا اندر تو پیدا

Манам дидори сари мстФои кул

منم دیدار سرّ مصطفا کل

Ки бинмудам турои ӣнҷои лақои кул

که بنمودم ترا اینجا لقا کل

Манам ҷон ва манам ҷисм ва манам дил

منم جان و منم جسم و منم دل

Манам айни хаёл ва нест ботил

منم عین خیال و نیست باطل

Манам ӣнҷоу онҷо дар яқини боз

منم اینجا و آنجا در یقین باز

Намоями мари турои анҷому оғоз

نمایم مر ترا انجام و آغاز

з ман магзар ки ман ҷонами зи сӯрат

ز من مگذر که من جانم ز صورت

Намоям ҳар дамии ӣнҷои ҳузурат

نمایم هر دمی اینجا حضورت

з ман магзар бмн бингар яқини ту

ز من مگذر بمن بنگر یقین تو

Ки ман ҳастам дарунати пеши байни ту

که من هستم درونت پیش بین تو

зи ман дон ҳарчӣ донеи андари ӣнҷо

ز من دان هرچه دانی اندر اینجا

Намудем мари туро эй молики ӣнҷо

نمودم مر ترا ای مالک اینجا

Кунун то қадар ман бишносӣ аз ҷон

کنون تا قدر من بشناسی از جان

Марв ҷое дигар худро маранҷон

مرو جایی دگر خود را مرنجان

Ту қадар ман бидон то дар яқинат

تو قدر من بدان تا در یقینت

Намоями ҷовдони айни алиқинт

نمایم جاودان عین الیقینت

Дар ӣнҷои манзалати он шаҳи намоям

در اینجا منزلت آن شه نمایم

Дар охири мари турои он маи намоям

در آخر مر ترا آن مه نمایم

Дар ӣнҷои манзалат дар худ фано кун

در اینجا منزلت در خود فنا کن

Пас он гоҳе зи ман худро бақо кун

پس آن‌گاهی ز من خود را بقا کن

Дар ӣнҷо манзиласт ва ман манозил

در اینجا منزل است و من منازل

Турои гардонами андари ишқи восил

ترا گردانم اندر عشق واصل

Дар ӣнҷо манзиласт ва ман ҳақиқат

در اینجا منزل است و من حقیقت

Кунам пакет дар ӣнҷо аз табиат

کنم پاکت در اینجا از طبیعت

Дар ӣнҷо манзиласт эй марди солик

در اینجا منزل است ای مرد سالک

Назар мекун ту дар айни маносик

نظر می‌کن تو در عین مناسک

Ҳама дар тест ва ман аз ту падедор

همه در تست و من از تو پدیدار

Яқин дар ман шӯи ӣнҷои нопадедор

یقین در من شو اینجا ناپدیدار

Ҳама дар тест агар аз ман биёбӣ

همه در تست اگر از من بیابی

Ҳақиқат дар дарун аз ман биёбӣ

حقیقت در درون از من بیابی

Миннат восил кунам чун хеши ӣнҷо

منت واصل کنم چون خویش اینجا

Ҳама ҳосил кунам чун хеши ӣнҷо

همه حاصل کنم چون خویش اینجا

Ҳақиқат чун висолати охири кор

حقیقت چون وصالت آخر کار

з ҷон меояд аинҷогаҳи падедор

ز جان می‌آید اینجاگه پدیدار

зи ҷони восили шӯии ӣнҷои ҳақиқат

ز جان واصل شوی اینجا حقیقت

Намояди ҷон дар охир дид дидат

نماید جان در آخر دید دیدت

Ту ҷону асли шӯй чун бози бинӣ

تو جان و اصل شوی چون باز بینی

зи ҷони мари рози бичўни бозбӣнӣ

ز جان مر راز بیچون بازبینی

зи ҷону асли шӯй дар ҷузву кули ту

ز جان و اصل شوی در جزو و کل تو

зи ҷони ёбии ҳақиқати айни кули ту

ز جان یابی حقیقت عین کل تو

зи пер ҷонат кардам огаҳи ӣнҷо

ز پیر جانت کردم آگه اینجا

Агар ҳастӣ чу солик дар раҳи ӣнҷо

اگر هستی چو سالک در ره اینجا

Дар ин маънӣ агар раҳи бози ёбӣ

در این معنی اگر ره باز یابی

зи пери хештани шаҳбози ёбӣ

ز پیر خویشتن شهباز یابی

Туро перӣаст ҷону рози дидаи сет

ترا پیریست جان و راز دیده‌ست

Ҳама дар хештан ӯ бози дидаи сет

همه در خویشتن او باز دیده‌ست

Турои ҷони пери тани ӣнҷо равон аст

ترا جان پیر تن اینجا روان است

Ҷамоли ҷони турои айн алъён аст

جمال جان ترا عین العیان است

Ҷамол ӯ агар ёбӣ чу Аҳмад

جمال او اگر یابی چو احمد

Шӯй онгаҳ чу Мансуру муаййид

شوی آنگه چو منصور و مؤیّد

Ҷамоли ҷони назар аз андарунат

جمال جان نظر از اندرونت

Ки ҷонаст андари ӣнҷои раҳнамӯнат

که جانست اندر اینجا رهنمونت

Ҷамоли ҷон назар кун дар ниҳони ту

جمال جان نظر کن در نهان تو

Каз ӯ ёбӣ дар охири ҷони ҷони ту

کز او یابی در آخر جان جان تو

Ҷамоли ҷони бахуди пайвастаи дорӣ

جمال جان بخود پیوسته داری

Аз он нури яқини пайвастаи дорӣ

از آن نور یقین پیوسته داری

Ҷамоли ҷон чу мардони бози диданд

جمال جان چو مردان باز دیدند

Ҳақиқати он аёни шаҳбози диданд

حقیقت آن عیان شهباز دیدند

Ҷамоли ҷон агар рӯяти намояд

جمال جان اگر رویت نماید

Яке бинии з ҳар сӯяти намояд

یکی بینی ز هر سویت نماید

Ҳама ҷонаст ва тан ҷонаст ӣнҷо

همه جانست و تن جانست اینجا

Аёни тани ҷон пинҳонаст ӣнҷо

عیان تن جان پنهان است اینجا

Ҳама ҷонасту тан аз ҷони падедор

همه جانست و تن از جان پدیدار

зи тан мар ҷонаст ӣнҷои нопадедор

ز تن مر جانست اینجا ناپدیدار

Ҳақиқати ҷони з тан бошад наоне

حقیقت جان ز تن باشد نهانی

Ба тан мегуяд ӯ роз наоне

به تن می‌گوید او راز نهانی

зи тани ҳаргиз касе восили набӯдаи сет

ز تن هرگز کسی واصل نبوده‌ست

Муроди каси зи тани ҳосили набӯдаи сет

مراد کس ز تن حاصل نبوده‌ست

зи тани ҷузи ранҷу дард сар наёяд

ز تن جز رنج و درد سر نیاید

Ҳамон аз тани ғам ва андӯҳ фазояд

همان از تن غم و اندوه فزاید

Ҳамаи ранҷ аз танасту шодӣ аз ҷон

همه رنج از تن است و شادی از جان

Ки ҳамчун ҷон шавад дар хеши пинҳон

که همچون جان شود در خویش پنهان

Хабар кун ту тан аз сари ҳақиқӣ

خبر کن تو تن از سرّ حقیقی

Ки бо ҷони доимо дар дили рафиқӣ

که با جان دائما در دل رفیقی

Хабар кун тан ки хоҳӣ шуд фанои боз

خبر کن تن که خواهی شد فنا باز

Биёбӣ дар фано бе шаки бақои боз

بیابی در فنا بی‌شک بقا باز

Хабар кун тан ки ӣнҷои рози дорӣ

خبر کن تن که اینجا راز داری

Сазадгар фикр аз худ бози дорӣ

سزد گر فکر از خود باز داری

Хабар кун байн ки андари охири ман

خبر کن بین که اندر آخر من

Ту хоҳӣ буд айни зоҳири ман

تو خواهی بود عین ظاهر من

Хабар кун боз то фориғ шавад ӯ

خبر کن باز تا فارغ شود او

Ҳақиқат дар ҷаҳон болиғ шавад ӯ

حقیقت در جهان بالغ شود او

Хабар кун то яқин кул биёбад

خبر کن تا یقین کل بیابد

Ҳақиқати ҷузви сӯии кули шитобад

حقیقت جزو سوی کل شتابد

Чу солики восили ҷони гашти ӣнҷо

چو سالک واصل جان گشت اینجا

Яке бошад ҳақиқат дар ҳамаи ҷо

یکی باشد حقیقت در همه جا

зи пери ҷон агар бӯеи барии ту

ز پیر جان اگر بویی بری تو

Дар ин майдони яқини гӯйии барии ту

در این میدان یقین گویی بری تو

зи перат огаҳӣ дода сети аттор

ز پیرت آگهی داده‌ست عطّار

Кунун солики зи пери ҷони хабардор

کنون سالک ز پیر جان خبردار

Хабардорӣ ки ҷонони пер роҳ аст

خبرداری که جانان پیر راه است

Кунун андари макони аъён шоҳ аст

کنون اندر مکان اعیان شاه است

Ҳақиқат восиласт ин пери доно

حقیقت واصل است این پیر دانا

Ба ҳар маънӣ буд ӣнҷои тавоно

به هر معنی بود اینجا توانا

Ҳақиқат восиласт ин пери ҷумла

حقیقت واصل است این پیر جمله

Ҳаме ҷӯяд яқини тадбири ҷумла

همی‌جوید یقین تدبیر جمله

Агар солик бар пери ҳақиқат

اگر سالک بر پیر حقیقت

Бисозад аз аёни дили тариқат

بسازد از عیان دل طریقت

Кунад пераш чу худ ӣнҷои аён ӯ

کند پیرش چو خود اینجا عیان او

Дар охир дар расад дар ҷони ҷон ӯ

در آخر در رسد در جان جان او

Касе кови раҳи баради ӣнҷои сӯии пер

کسی کاو ره برد اینجا سوی پیر

Набошад худ мар ӯро макру тазвир

نباشد خود مر او را مکر و تزویر

Дар ин раҳ ҳарчӣ бозад пок бозад

در این ره هرچه بازد پاک بازد

з дид пери охири сарфарозад

ز دید پیر آخر سرفرازد

з дид пер ёбад ҷони ҷони боз

ز دید پیر یابد جان جان باز

Агар охир шавад ӣнҷои ҷонбоз

اگر آخر شود اینجای جانباز

Яқини Мансури пери кул аён дид

یقین منصور پیر کل عیان دید

Назар карду ҷамол ӯ аён дид

نظر کرد و جمال او عیان دید

зи пераши раҳнамое буд аввал

ز پیرش رهنمایی بود اوّل

Дар охири мари худои бад чу аввал

در آخر مر خدایی بُد چو اوّل

Чунон дар пери худ ӣнҷо расед ӯ

چنان در پیر خود اینجا رسید او

Ки пери пардаро зоинҷо бидид ӯ

که پیر پرده را زاینجا بدید او

Бар пер омад ва бинмуд розаш

بر پیر آمد و بنمود رازش

Ҳиҷоби андохти ӣнҷогоҳи бозаш

حجاب انداخت اینجاگاه بازش

Ба як раҳ чун ҳиҷоб аз вай ҷудо кард

به‌یک ره چون حجاب از وی جدا کرد

з худ кардаш гуми онгоҳӣ худо кард

ز خود کردش گم آنگاهی خدا کرد

Агар ту восилӣ монанди Мансур

اگر تو واصلی مانند منصور

Машав як дами зи пери хештани давр

مشو یک دم ز پیر خویشتن دور

Агар ту восилӣ аз пер магзар

اگر تو واصلی از پیر مگذر

Висол пер ёб аз пери брхўр

وصال پیر یاب از پیر برخور

Висол аз пери ҷӯй ва бе нишони шӯ

وصال از پیر جوی و بی‌نشان شو

Чу пер омад даруни худ ниҳони шӯ

چو پیر آمد درون خود نهان شو

Висол аз пери ҷӯйу бози байни роз

وصال از پیر جوی و باز بین راز

Ҳиҷоб аз рӯй пери ӣнҷои барандоз

حجاب از روی پیر اینجا برانداز

Висол аз пери ҷӯй ва дар фанои шӯ

وصال از پیر جوی و در فنا شو

Дар он айни фано аз ҳақи бақои шӯ

در آن عین فنا از حق بقا شو

Дариғо зини маъонии андари ӣнҷо

دریغا زین معانی اندر اینجا

Ки бе шаки раҳ наме доне дар ӣнҷо

که بی‌شک ره نمی‌دانی در اینجا

Наме донеи раҳ ва ғофил бимонада

نمی‌دانی ره و غافل بمانده

Аҷаб дар хеш беҳосил бимонада

عجب در خویش بی‌حاصل بمانده

Чунин дар хобӣу бедори ҷонат

چنین در خوابی و بیدار جانت

Ҳаме гӯям дамодам дар наҳант

همی‌گویم دمادم در نهانت

Ки ҳон аз хоби шӯи бечораи бедор

که هان از خواب شو بیچاره بیدار

Замонии ту зи дидорами хабардор

زمانی تو ز دیدارم خبردار

Чунин то кӣ бихуфта андари ин роҳ

چنین تا کی بخفته اندر این راه

Набошӣ як нафас аз дӯсти огоҳ

نباشی یک نفس از دوست آگاه

Ки ногоҳе ки ҷонат восил омад

که ناگاهی که جانت واصل آمد

Варои аъёни куллӣ ҳосил омад

ورا اعیان کلّی حاصل آمد

Дамодам мекунад шари хоби бедор

دمادم می‌کند شر خواب بیدار

Ту ҳастӣ хуфтаи андари хоби пиндор

تو هستی خفته اندر خواب پندار

Тамомати раҳравон дар кули расиданд

تمامت رهروان در کل رسیدند

Ҷамоли ҷовдонии бози диданд

جمال جاودانی باز دیدند

Раҳ ҷон кун ки андари охир эй дӯст

ره جان کن که اندر آخر ای دوست

Бадоне кин вуҷӯди ту ҳам аз ӯст

بدانی کاین وجود تو هم از اوست

Раҳ ҷон кун ки гардии восили ӣнҷо

ره جان کن که گردی واصل اینجا

Шӯй дар дидани ҷонони ту якто

شوی در دیدن جانان تو یکتا

Ҳақиқати ҷону дили пайванди ҷононст

حقیقت جان و دل پیوند جانانست

Дар охир ҳар ду андари банди ҷононст

در آخر هر دو اندر بند جانانست

Чу дар бандаст ҷонат дар ҷудоӣ

چو در بندست جانت در جدایی

Дар охири зин сухан ёбад раҳоӣ

در آخر زین سخن یابد رهایی

Аз ин зиндон чу берун оядат ҷон

از این زندان چو بیرون آیدت جان

Биёбӣ мари варои хуршеди тобон

بیابی مر ورا خورشید تابان

Чу хуршедаст ҷони ту басӯрат

چو خورشیدست جان تو بصورت

Бурун омад зи меғи тани зарурат

برون آمد ز میغ تن ضرورت

Ба як раҳи лашкари ҳирсу ҳасад ро

به یک ره لشکر حرص و حسد را

Наад ӯ теғашони андари ҷасад ро

نهد او تیغشان اندر جسد را

Чу вақт рафтани солик басӯрат

چو وقت رفتن سالک بصورت

Буд нашав маъонӣ аз ҳузурат

بود نشو معانی از حضورت

Ҳақиқат дар фано ёбад бақо ӯ

حقیقت در فنا یابد بقا او

Биёбад андари охири кули лақо ӯ

بیابد اندر آخر کل لقا او

Бурун ояд чу хуршедӣ аз ин меғ

برون آید چو خورشیدی از این میغ

Кашад мари нури худ дар ҷумла чун теғ

کشد مر نور خود در جمله چون تیغ

Ба як раҳи ҷумларо аз хештани давр

به‌یک ره جمله را از خویشتن دور

Кунад то ҷовдон монад яқини нур

کند تا جاودان ماند یقین نور

Чаро коинҷо буд аз ишқи солик

چرا کاینجا بود از عشق سالک

Ҳануз аз ишқ гардад айни молик

هنوز از عشق گردد عین مالک

Чу солик ҷон диҳад дар охири кор

چو سالک جان دهد در آخر کار

Надидаи андари ӣнҷои нақди дидор

ندیده اندر اینجا نقد دیدار

Нтобад нури ҷон дар буд ҷисмаш

نتابد نور جان در بود جسمش

Баруфтад андари ӣнҷои айни исмаш

برافتد اندر اینجا عین اسمش

Пушаймон бошад андари охири кор

پشیمان باشد اندر آخر کار

Надидаи андари ӣнҷои айни дилдор

ندیده اندر اینجا عین دلدار

Дар ӣнҷои нақд дидорат биёбад

در اینجا نقد دیدارت بیابد

Ки то дар андари охири бргшоид

که تا در اندر آخر برگشاید

Дар ӣнҷои нақди дидор ар биёбӣ

در اینجا نقد دیدار ار بیابی

Дар охир чун сӯии ҷонони шитобӣ

در آخر چون سوی جانان شتابی

Дар ӣнҷои нақд дидор аст бингар

در اینجا نقد دیدار است بنگر

Ҳаме гӯям ки ҳон ёраст брхўр

همی‌گویم که هان یار است برخَور

зи ҷони брхўр ки ҷонати дидаи ҷононст

ز جان برخور که جانت دیده جانانست

Дарун ҷон бибин бешак ки ҷононст

درون جان ببین بی‌شک که جانانست

Чу нақди ҷонати ӣнҷогоҳи пайдо

چو نقد جانت اینجاگاه پیدا

Чаро ҳарҷо ҳаме гардад зи савдо

چرا هرجا همی‌گردد ز سودا

Ҳамаи ҷони байн ки ҷони дидори шоҳи сет

همه جان بین که جان دیدار شاه‌ست

Ҳақиқати дон ки ҷони нури илоҳи сет

حقیقت دان که جان نور اله‌ست

Аз ин нақди ҳақиқат бар хури ӣнҷо

از این نقد حقیقت بر خور اینجا

Чу дидат ҷонаст аз ҷон бигузар ӣнҷо

چو دیدت جانست از جان بگذر اینجا

Ҳамаи ҷони байн ки ҷонати раҳнамӯни сет

همه جان بین که جانت رهنمون‌ست

Чаро ӣнҷои дили ту пари зи хӯни сет

چرا اینجا دل تو پر ز خون‌ست

Ки ҷонро як дамии нодидае ту

که جان را یک دمی نادیده‌ای تو

Яқин бингар агар бо дидае ту

یقین بنگر اگر با دیده‌ای تو

Нафхати фӣаи ман рӯҳаст ҷонат

نَفَخْتُ فیهِ مِن روح است جانت

зи зоти кул шудаи айни алъёнт

ز ذات کل شده عین العیانت

Нафхати фӣаи ман рӯҳаст ӣнҷо

نفخت فیه من روح است اینجا

Ҳақиқати киштӣ Нӯҳаст ӣнҷо

حقیقت کشتی نوح است اینجا

Чу ҷон Нӯҳаст ва сӯрат ҳаст киштӣ

چو جان نوح است و صورت هست کشتی

Чаро аз Нӯҳи ҷони андари гузаштӣ

چرا از نوح جان اندر گذشتی

Чу ту киштӣ наваҳй рози дида

چو تو کشتی نوحی راز دیده

Яқини баҳри ҳақиқати бози дида

یقین بحر حقیقت باز دیده

Ту дар киштӣ наваҳй фориғ эй дил

تو در کشتی نوحی فارغ ای دل

Турои баҳр ҳақиқат ҳаст ҳосил

ترا بحر حقیقت هست حاصل

Дар ин баҳри ҳақиқат дар тавофӣ

در این بحر حقیقت در طوافی

Назар кун дар даруни баҳри софӣ

نظر کن در درون بحر صافی

Ту бо наваҳйу огоҳии надорӣ

تو با نوحی و آگاهی نداری

Ки дарёии ҳақиқат май гузорӣ

که دریای حقیقت می‌گذاری

Ту дарё ва або наваҳй ндонӣ

تو دریا و ابا نوحی ندانی

Ки киштии зинчнини дарё бароне

که کشتی زینچنین دریا برانی

зи дарёӣ ҳақиқат кун гузора

ز دریای حقیقت کن گذاره

Мари он ҷавҳар кун аинҷогаҳи назора

مر آن جوهر کن اینجاگه نظاره

Набинӣ бар сари дарёи ту ҷавҳар

نبینی بر سر دریا تو جوهر

Магар дар қаъри ёбии ҷавҳарат бар

مگر در قعر یابی جوهرت بر

Турои зини баҳри ҷавҳар боядат ёр

ترا زین بحر جوهر بایدت یار

Ки ояд аз дарун ӯ падедор

که آید از درون او پدیدار

Турои зини баҳр агар ҷавҳар барояд

ترا زین بحر اگر جوهر برآید

Ҳақиқати зоти дарёи он намояд

حقیقت ذات دریا آن نماید

Ту ҳастӣ бар сар тӯфон нишаста

تو هستی بر سر طوفان نشسته

Ба гирди баҳр май гардии ту ҷуста

به گِرد بحر می‌گردی تو جسته

Даруни баҳр ҷавҳар ме ндонӣ

درون بحر جوهر می‌ندانی

Дар ин маънии ту раҳ бар то бадоне

در این معنی تو ره بر تا بدانی

Ҳақиқати ҷавҳарат аз асл бингар

حقیقت جوهرت از اصل بنگر

Дар ин дарёи ту буд васл бингар

در این دریا تو بود وصل بنگر

Дар ин дарёӣ бе поёни басии роз

در این دریای بی پایان بسی راز

Ҳақиқат ёфтам аз ҷавҳарами боз

حقیقت یافتم از جوهرم باز

Марои ин ҷавҳар ва ин баҳр дидам

مرا این جوهر و این بحر دیدم

Вале дар баҳри куллӣ нопадидам

ولی در بحر کلّی ناپدیدم

Дар ин баҳр ҳақиқат шуд марои фош

در این بحر حقیقت شد مرا فاش

Мари он ҷавҳар бидидам айни наққош

مر آن جوهر بدیدم عین نقّاش

Чу млоҳм дар аинҷогаҳ дар ин баҳр

چو ملّاحم در اینجاگه در این بحر

Рӯм аз ногаҳони андари бен қаър

روم از ناگهان اندر بُنِ قعر

Барорам ҷавҳарии ман аз маъонӣ

برآرم جوهری من از معانی

Кунам зон ҷавҳари ӣнҷои дирафшоне

کنم زان جوهر اینجا دُرفشانی

Надорад аз яқини аттори ӣнҷо

ندارد از یقین عطّار اینجا

Фишонд ҷавҳари асрори ӣнҷо

فشاند جوهر اسرار اینجا

Надорад зар ба ҷуз аз кони ҷавҳар

ندارد زر به جز از کان جوهر

Чаҳ ҷавҳар ҳаст ҷавҳари беҳтар аз зар

چه جوهر هست جوهر بهتر از زر

Марои он ҷавҳар дидаст таҳқиқ

مرا آن جوهر دیدست تحقیق

Ки андар айн аъёнаст тавфиқ

که اندر عین اعیانست توفیق

Дар ин баҳри фанои он ҷавҳари ишқ

در این بحر فنا آن جوهر عشق

Маро омад насиб аз ахтари ишқ

مرا آمد نصیب از اختر عشق

Чунон аз ишқ ҷавҳар ёфта ситам

چنان از عشق جوهر یافته‌ستم

Ки андари хонаи ман дарёфтаи ситам

که اندر خانه من دریافته‌ستم

Дар ин хонааст ёрат ар бадоне

در این خانه است یارت ار بدانی

Даруни хонае ар май туоне

درون خانه‌ای ار می‌توانی

Даруни хонае ту баҳр бингар

درون خانه‌ای تو بحر بنگر

Марои он ҷавҳари андар қаър бингар

مرا آن جوهر اندر قعر بنگر

Марои андари даруни хона дарё аст

مرا اندر درون خانه دریا است

Дар он баҳрами яке ҷавҳари ҳувайдои сет

در آن بحرم یکی جوهر هویدا‌ست

Даруни хонаи баҳри кул ки дидаи сет ?

درون خانه بحر کل که دیده‌ست‌؟

Мари ин маънӣ касе аз кас шунида сет ?

مر این معنی کسی از کس شنیده‌ست‌؟

Касе донад ки ин маънӣ чигуна сет

کسی داند که این معنی چگونه‌ست‌

Ки ҷонаш дар бен дарёӣ хӯн аст

که جانش در بُنِ دریای خون است

Касе донад ки андари хонаи дил

کسی داند که اندر خانهٔ دل

Ҳақиқати баҳр кул карда сети ҳосил

حقیقت بحر کل کرده‌ست حاصل

Касе донад ки ин баҳри гуҳарбор

کسی داند که این بحر گُهَربار

Дамодам мешавад зу нопадедор

دمادم می‌شود زو ناپدیدار

Басӣ дар баҳр ҷон хӯрданд ғӯта

بسی در بحر جان خوردند غوطه

Ки то пайдо шуданд бо далқу Фўтаҳ

که تا پیدا شدند با دلق و فوطه

Наёяд ҳечкас зини баҳри берун

نیاید هیچکس زین بحر بیرون

Шуданд ғарқа дар ин дарёии пурхӯн

شدند غرقه در این دریای پرخون

Дар ин дарёии пари хӯн ҷон бидоданд

در این دریای پر خون جان بدادند

Даруни баҳри ҷон пинҳон бидоданд

درون بحر جان پنهان بدادند

Даруни баҳр ҷон доданд ва кас нест

درون بحر جان دادند و کس نیست

Чаҳ гӯям кандар ӯ фарёдрас нест

چه‌گویم کاندر او فریادرس نیست

Наомад ҳечкас зини баҳр бар дар

نیامد هیچکس زین بحر بر در

Бидоданд ҷони ҳама аз баҳри ҷавҳар

بدادند جان همه از بهر جوهر

Ҳама аз баҳри ҷавҳар ҷон бидоданд

همه از بهر جوهر جان بدادند

Яқини ҷон бар сар ҷавҳар ниҳоданд

یقین جان بر سر جوهر نهادند

Яке дарёӣ пар хӯнаст бингар

یکی دریای پر خونست بنگر

намегӯям ки то чунаст бингар

نمی‌گویم که تا چونست بنگر

Гуҳии дарёӣ пар хӯнасту пари роз

گهی دریای پر خونست و پر راز

Агар аз ошиқонеи ҷон дар ӯ боз

اگر از عاشقانی جان در او باز

Яке дарёӣ пар хӯнаст таҳқиқ

یکی دریای پر خونست تحقیق

Касе кови ҷон дар ӯ бозед тавфиқ

کسی کاو جان در او بازید توفیق

з ҷавҳар ёфт андари охири кор

ز جوهر یافت اندر آخر کار

Даруни баҳр ҷавҳар дид бо ёр

درون بحر جوهر دید با یار

Ҳақиқат мезанад мавҷи пар аз хӯн

حقیقت می‌زند موج پر از خون

Дар ӣнҷои ҳеҷ роҳӣ нест берун

در اینجا هیچ راهی نیست بیرون

Ҳақиқат мезанад мавҷи дамодам

حقیقت می‌زند موج دمادم

Касе бояд ки ёбад андар ӯ дам

کسی باید که یابد اندر او دم

Нигаҳ кун то дар ин дарё шавад боз

نگه کن تا در این دریا شود باز

Биёбад ҷавҳари андари ъзу эъзоз

بیابد جوهر اندر عزّ و اعزاز

Дар ин дарё чу охир боз бинад

در این دریا چو آخر باز بیند

Ҳақиқати ҷавҳари ҷон боз бинад

حقیقت جوهر جان باز بیند

Даруни баҳр ҷон бингар замонӣ

درون بحر جان بنگر زمانی

Ки ҷавҳари ёбии ӣнҷо дар аёнӣ

که جوهر یابی اینجا در عیانی

Дами худ андари ин дарёи нигаҳдор

دم خود اندر این دریا نگهدار

Набояд то шӯии ту нопадедор

نباید تا شوی تو ناپدیدار

Дар ин баҳри маъонии ғӯтае хур

در این بحر معانی غوطه‌ای خوَر

Фурӯи рӯ то биёбӣ бози ҷавҳар

فرو رو تا بیابی باز جوهر

Чу андари ҷавҳар ало раседӣ

چو اندر جوهر الاّ رسیدی

Ту нури ҷавҳар ало бидидӣ

تو نور جوهر الّا بدیدی

Дар он ҷавҳари яке нураст мутлақ

در آن جوهر یکی نور است مطلق

Дар он нури ҳақиқати бозбини ҳақ

در آن نور حقیقت بازبین حق

Дар он нури ҳақиқати бенгарӣ боз

در آن نور حقیقت بنگری باز

Дар ӯ пайдост ҳам анҷому оғоз

در او پیداست هم انجام و آغاز

Дар он нураст пайдо ҳарчӣ бинӣ

در آن نورست پیدا هرچه بینی

Дар он нураст агар соҳиби яқинӣ

در آن نور است اگر صاحب یقینی

Ҳақиқати шамсу моҳу чарху анҷум

حقیقت شمس و ماه و چرخ و انجم

Шуданд дар нури ҷавҳари ҷумлагии гум

شدند در نور جوهر جملگی گم

Дар он нураст пайдо ҳар чаҳ бинӣ

در آن نور است پیدا هر چه بینی

Шудаи пайдо дар он нури яқинӣ

شده پیدا در آن نور یقینی

Ҳама аз нури ҷавҳар тобнок над

همه از نور جوهر تابناک‌ند

Шудаи пайдо дар он дидор хок над

شده پیدا در آن دیدار خاک‌ند

Ҳақиқати нур ҷавҳар ёб дар хок

حقیقت نور جوهر یاب در خاک

Ки хок омад худ сонеъи пок

که خاک آمد خود صانع پاک

Ҳақиқати баҳр дар хокаст пайдо

حقیقت بحر در خاکست پیدا

Аз он пайвастаи андари шӯру ғавғо

از آن پیوسته اندر شور و غوغا

Агар восили шӯй монанди Мансур

اگر واصل شوی مانند منصور

Ту бошӣ дар аёни он ҷавҳари нур

تو باشی در عیان آن جوهر نور

Ту бошӣ ҷавҳар ва худро ндонӣ

تو باشی جوهر و خود را ندانی

Ҳаме гӯям дамодам дар маъонӣ

همی‌گویم دمادم در معانی

Ба ҳар маънӣ ки мегӯям турои боз

به هر معنی که می‌گویم ترا باز

Наме ёбии зи худ анҷому оғоз

نمی‌یابی ز خود انجام و آغاز

Ба ҳар маънӣ ки гӯям дар гумоне

به هر معنی که گویم در گمانی

Аз он зини сар рамзӣ ме ндонӣ

از آن زین سرّ رمزی می‌ندانی

Яке ҳарфасту чандинӣ китоб аст

یکی حرف است و چندینی کتاب است

Яке нурасту чандинӣ ҳиҷоб аст

یکی نور است و چندینی حجاب است

Яке феъли сету чандинии сифоти сет

یکی فعل‌ست و چندینی صفات‌ست

Яке баҳрасту исмаши айни зоти сет

یکی بحر است و اسمش عین ذات‌ست

Яке зоти сету чандинии ъҷоӣб

یکی ذات‌ست و چندینی عجائب

Сифоту феъл май байнами ғроӣб

صفات و فعل می‌بینم غرائب

Яқин ҷисмаст пайваста дар ин дил

یقین جسم است پیوسته در این دل

з дил ҷонаст мари мақсӯди ҳосил

ز دل جانست مر مقصود حاصل

зи ҷон зотаст мақсӯд ар бадоне

ز جان ذات است مقصود ار بدانی

Валикин чун биёбӣ бе нишоне

ولیکن چون بیابی بی‌نشانی

Надорад нури ӣнҷои ранг бе шак

ندارد نور اینجا رنگ بی‌شک

Надорам низ ҳушу ҳонг бе шак

ندارم نیز هوش و هنگ بی‌شک

Ки то баргӯем ин сар то чигуна сет

که تا برگویم این سر تا چگونه‌ست

Дилами афтода дар дарёӣ хӯн аст

دلم افتاده در دریای خون است

Ҳамаи зарроти ман ҷӯёӣ ӯйанд

همه ذرّات من جویای اویند

Ҳақиқати ҳам бадв гуёӣ ӯйанд

حقیقت هم بدو گویای اویند

Ҳамаи зарроти ман ҷӯёӣ зот над

همه ذرّات من جویای ذات‌ند

Шудаи ҳайрони дарони айн сифот над

شده حیران درآن عین صفات‌ند

Тамомати дидаи дидстнд дар хеш

تمامت دیده دیدستند در خویش

Ҳиҷобӣ нест эшонро дар ин пеш

حجابی نیست ایشان را در این پیش

Биҷузи худ мари ҳиҷоб худ набошад

بجز خود مر حجاب خود نباشد

Ҳаме хоҳад ки эшон худ набошад

همی‌خواهد که ایشان خود نباشد

Чунон хоҳад ки дар ҷонон шавад гум

چنان خواهد که در جانان شود گم

Ки эшон қатраанду ёри қулзум

که ایشان قطره اند و یار قلزم

Фаноӣ хеш мехоҳанд ӣнҷо

فنای خویش می‌خواهند اینجا

Ки куллӣ дар фано ёбанд ӣнҷо

که کلّی در فنا یابند اینجا

Фаноӣ хеш мехоҳанд бе шак

فنای خویش می‌خواهند بی‌شک

Ки куллӣ дар фано ёбанд он як

که کلی در فنا یابند آن یک

Фаноашони орзӯ ва дар фаноанд

فناشان آرزو و در فنااند

Кунун афтода дар дид бақоанд

کنون افتاده در دید بقااند

Валикини фарқӣ аз ҳастӣ ва сонӣ аст

ولیکن فرقی از هستی و ثانی است

Яке ҷӯянди коинҷои худ ду то нест

یکی جویند کاینجا خود دو تا نیست

Ду набӯд ҷузи яке ӣнҷо набинад

دو نبود جز یکی اینجا نبیند

Ки дар яке ҳақиқати ҳмншиннд

که در یکی حقیقت همنشینند

Ду набӯд зот бешак ҷумла зотанд

دو نبود ذات بی‌شک جمله ذاتند

Ки мехоҳанд буд худ ки бозанад

که می‌خواهند بود خود که بازند

Ҳаме хоҳанд то андари фанои роз

همی‌خواهند تا اندر فنا راز

Наёбанд ва шавандаш ҷумлаи ҷонбоз

نیابند و شوندش جمله جانباز

Турои мари зарра ҷон нест бингар

ترا مر ذرّهٔ جان نیست بنگر

зи мари пайдоат пинҳон нест бингар

ز مر پیدات پنهان نیست بنگر

Ҳақиқат чун фаноанд аввали охир

حقیقت چون فنااند اوّل آخر

Барандоз аз миёни ин нақши зоҳир

برانداز از میان این نقش ظاهر

Барандоз аз миёни ин нақши сӯрат

برانداز از میان این نقش صورت

Ҳама зулмат шавад дар сӯии нурат

همه ظلمت شود در سوی نورت

Барандоз аз миёни ин сӯрати хеш

برانداز از میان این صورت خویش

Ки зоти ҷовдони бинии ту дар пеш

که ذات جاودان بینی تو در پیش

Агар ин нақш аинҷогаҳ бибозӣ

اگر این نقش اینجاگه ببازی

Ба назд анбиёи сари барфарозӣ

به نزد انبیا سر برفرازی

Агар ин нақш гардад нопадедор

اگر این نقش گردد ناپدیدار

Ҷамол бенишон ояд падедор

جمال بی‌نشان آید پدیدار

Агар ин нақш пинҳонӣ кунӣ пок

اگر این نقش پنهانی کنی پاک

Намонад нору риҳу моҳ бо хок

نماند نار و ریح و ماه با خاک

Бимонада ҷовдони ҷони ту пари нур

بمانده جاودان جان تو پر نور

Шавад дар ҷузву кули яке чу Мансур

شود در جزو و کل یکی چو منصور

Ҳақиқати охири кору саранҷом

حقیقت آخر کار و سرانجام

Бихоҳӣ хӯрд ҳамчун дигарон ҷом

بخواهی خورد همچون دیگران جام

Турои ҷоми фано бояд чашедан

ترا جام فنا باید چشیدن

Дар он халъати фироқи ҷони бдидн

در آن خلعت فراق جان بدیدن

Турои ҷоми фано бояд бхўрдн

ترا جام فنا باید بخوردن

Ба сӯрат аз ҳамаи ашёи бмрдн

به صورت از همه اشیا بمردن

Турои ҷом фано хоҳанд додан

ترا جام فنا خواهند دادن

Яке доғии турои ӣнҷо ниҳодан

یکی داغی ترا اینجا نهادن

Турои ҷоми фано дар охири кор

ترا جام فنا در آخر کار

Бибояд хӯрд аинҷогаҳ ба ночор

بباید خورد اینجاگه به ناچار

Турои ҷоми фано монанди мардон

ترا جام فنا مانند مردان

Фурӯ бояд кашӣдан то шавад ҷон

فرو باید کشیدن تا شود جان

Турои ҷоми фано монанди Мансур

ترا جام فنا مانند منصور

Бибояд хӯрд то гардӣ ба кули нур

بباید خورد تا گردی به کل نور

Турои ҷоми фанои ӣнҷо чу одам

ترا جام فنا اینجا چو آدم

Бибояд хӯрд ва шуд дар қурби он дам

بباید خورد و شد در قرب آن دم

Турои ҷоми фанои ӣнҷои шодмона

ترا جام فنا اینجا شادمانه

Ки то ёбии ҳаёти ҷовдона

که تا یابی حیات جاودانه

Фурӯкаши ҷомро дар иззату ноз

فروکش جام را در عزّت و ناز

Ки хоҳӣ ёфт дар он дами ту кули боз

که خواهی یافت در آن‌دم تو کل باز

Фурӯкаши ҷому хандони шӯи ту чун гул

فروکش جام و خندان شو تو چون گل

Ки хоҳӣ ёфт дар он дами яқини кул

که خواهی یافت در آن دم یقین کل

Фурӯкаши ҷоми ҷонон то шӯии пок

فروکش جام جانان تا شوی پاک

Ҳақиқат аз намӯд хоку афлок

حقیقت از نمود خاک و افلاک

Дар он дам чун хурии ин ҷоми ӣнҷо

در آن دم چون خوری این جام اینجا

Бибин ҳам аввалу анҷоми ӣнҷо

ببین هم اوّل و انجام اینجا

Бибояд карданати мари нӯши он ҷом

بباید کردنت مر نوش آن جام

Ки хоҳии гашти зоти кули саранҷом

که خواهی گشت ذات کل سرانجام

Бибояд хӯрданат беталхӣ рӯй

بباید خوردنت بی تلخی روی

Магардон рӯй худро аз дигар сӯй

مگردان روی خود را از دگر سوی

Чунон бош андари он дами рози дида

چنان باش اندر آن دم راز دیده

Ки бошӣ ҷузву кулро бози дида

که باشی جزو و کل را باز دیده

Чунон бош андари он ва дар висолаш

چنان باش اندر آن و در وصالش

Ки роҳати ёбӣ аз айни ваболаш

که راحت یابی از عین وبالش

Чунон бош андари он дами ҳамчуи ушшоқ

چنان باش اندر آن دم همچو عشاق

Ки бошӣ дар худӣ ва бе худии тоқ

که باشی در خودی و بی خودی طاق

Чунон бош андари он дами ҳамчуи мардон

چنان باش اندر آن دم همچو مردان

Ки яке ёбии андари зот ва дар ҷон

که یکی یابی اندر ذات و در جان

Чунон кун хешро онгаҳ ту таслим

چنان کن خویش را آنگه تو تسلیم

Ки бад дар оташи сӯзони броҳим

که بد در آتش سوزان براهیم

Чунон кун хешро таслими ҷонон

چنان کن خویش را تسلیم جانان

Ки асмъил худ мекард қурбон

که اسمعیل خود می‌کرد قربان

Чунон кун хешро таслими муштоқ

چنان کن خویش را تسلیم مشتاق

Ки сар бибаред андари ишқи исҳоқ

که سر ببرید اندر عشق اسحاق

Чунон кун хешро таслим он дид

چنان کن خویش را تسلیم آن دید

Ки дар яке яке ёбии зи тавҳид

که در یکی یکی یابی ز توحید

Чунон кун дар яке таслими ҷонат

چنان کن در یکی تسلیم جانت

Ки зот ҳақ шавад куллӣ аёнат

که ذات حق شود کلّی عیانت

Чунон таслим кардани ҷону дили ту

چنان تسلیم کردن جان و دل تو

Ки дар он дам наМонӣ мари хаҷали ту

که در آن دم نمانی مر خجل تو

Чунон таслим кун ҷон дар бар дӯст

چنان تسلیم کن جان در بر دوست

Ки берун оварад якбора аз пӯст

که بیرون آورد یکباره از پوست

Чунон таслим кун ҷон дар бар ёр

چنان تسلیم کن جان در بر یار

Ки то пайдои шӯии ту кули падедор

که تا پیدا شوی تو کل پدیدار

Чунон таслим кун ҷонои дил аз ҷон

چنان تسلیم کن جانا دل از جان

Ки дар ҷони ёбии он хуршеди тобон

که در جان یابی آن خورشید تابان

Чунон таслим кун ҷони андари он зот

چنان تسلیم کن جان اندر آن ذات

Ки нур қудс гардад ҷумлаи заррот

که نور قدس گردد جمله ذرّات

Чунон таслим кун ҷон дар ҷалолаш

چنان تسلیم کن جان در جلالش

Ки ёбӣ дар намӯд ҷони висолаш

که یابی در نمود جان وصالش

Чунон таслими шӯ монанди мардон

چنان تسلیم شو مانند مردان

Ки то ёбӣ дар он дами ҷумлаи ҷонон

که تا یابی در آن دم جمله جانان

Дар он дамгар ту кули таслими гардӣ

در آن دم گر تو کل تسلیم گردی

Бисоти ҷисму ҷонро дарнавардӣ

بساط جسم و جان را درنوردی

Аз ин дами сӯии он дам рафт хоҳӣ

از این دم سوی آن دم رفت خواهی

Шӯй дар ҷузву кули нури илоҳӣ

شوی در جزو و کل نور الهی

Аз ин дами сӯии он дам май шӯии боз

از این دم سوی آن دم می‌شوی باز

Ҳақиқат назд ҷонони ту ба эъзоз

حقیقت نزد جانان تو به اعزاز

Дар он дам бош ҳозир то ҳақиқат

در آن دم باش حاضر تا حقیقت

Намӯдор мекунад дар дид дидат

نمودار می‌کند در دید دیدت

Дар он дам бош ҳозир аз дилу ҷон

در آن دم باش حاضر از دل و جان

Ки бинмоед ҳақиқат рӯй ҷонон

که بنماید حقیقت روی جانان

Машав ғофили дамии ҷонон дар он дам

مشو غافل دمی جانان در آن دم

Ки бинмоед рахти ҷонони ҳамон дам

که بنماید رخت جانان همان‌دم

Ҳамаи мардон дар он дами рози диданд

همه مردان در آن‌دم راز دیدند

Ҷамоли дӯсти он дами бози диданд

جمال دوست آن دم باز دیدند

Ҳақиқати охири он дам висол аст

حقیقت آخر آن دم وصال است

Дар он дам ошиқон дид ҷамол аст

در آن دم عاشقان دید جمال است

Ҳақиқати охири он дами шӯии зот

حقیقت آخر آن دم شوی ذات

Шавад ҷони мари ҳақиқати ҷумлаи заррот

شود جان مر حقیقت جمله ذرات

Назар кун андари он дам бе вуҷӯдат

نظر کن اندر آن دم بی وجودت

Ки пайдо ояд он дам буд будат

که پیدا آید آن دم بود بودت

Назар кун андари он дам аз наоне

نظر کن اندر آن دم از نهانی

Ки дар ҷонони шӯии куллӣ ту фонӣ

که در جانان شوی کلّی تو فانی

Чу ҷонони рухи намояди андари он дам

چو جانان رخ نماید اندر آن دم

Хаёлии бинии ӣнҷои ҷумлаи олам

خیالی بینی اینجا جمله عالم

Чу ҷонони рухи намояди андари он роз

چو جانان رخ نماید اندر آن راز

Ҳиҷоб аз рӯй худ андозад ӯ боз

حجاب از روی خود اندازد او باز

Чу ҷонони рухи намояди охир аз дид

چو جانان رخ نماید آخر از دید

Ту гардии зоти қурб аз айни тавҳид

تو گردی ذات قرب از عین توحید

Чу ҷонони рухи намояди охири кор

چو جانان رخ نماید آخر کار

Баруфтад ин ҳиҷоби охир ба якбор

برافتد این حجاب آخر به یکبار

Ту ҷонони гардӣ ва ӯ дар ту мавҷӯд

تو جانان گردی و او در تو موجود

Шавад он дам биёбӣ айни мақсӯд

شود آن دم بیابی عین مقصود

Ту ҷонони гардӣу вена дам шавад пӯст

تو جانان گردی و وین‌دم شود پوست

Намонад ҷон ва монад ҷовдони дӯст

نماند جان و ماند جاودان دوست

Ту ҷонони гардӣу мар дил бимонад

تو جانان گردی و مر دل بماند

Танат дар хоки зер гул бимонад

تنت در خاک زیرِ گل بماند

Ту ҷонони гардӣ ва пайваста бошӣ

تو جانان گردی و پیوسته باشی

Азалро бо абад пайваста бошӣ

اَزَل را با اَبَد پیوسته باشی

Ту ҷонони гардӣ аз айни висолат

تو جانان گردی از عین وصالت

Дар он дам ошиқон дид ҷамолат

در آن دم عاشقان دید جمالت

Ту ҷонони гардӣ аз дид висолат

تو جانان گردی از دید وصالت

Яке бинии ҳамаи андари ҷалолат

یکی بینی همه اندر جلالت

Намонад ҷон ба ҷуз ҷонон намонад

نماند جان به جز جانان نماند

Тани андари хокдон пинҳон намонад

تن اندر خاکدان پنهان نماند

Шавад тани хоки андари охири кор

شود تن خاک اندر آخر کار

Шавад дар хоку хӯн ӯ нопадедор

شود در خاک و خون او ناپدیدار

Шавад ҷонони зи баъди муддатии тан

شود جانان ز بعد مدّتی تن

Набояд гуфт мари аттори тани зан

نباید گفت مر عطّار تن زن

Хушо он дам ки ҷон гардад дар ин хок

خوشا آن دم که جان گردد در این خاک

Чун ҷон бешак ниҳон гардад дар ин хок

چون جان بی‌شک نهان گردد در این خاک

Хушо он дам ки чун ҷон боз гардад

خوشا آن دم که چون جان باز گردد

Даруни ҷузв ва куллӣ роз гардад

درون جزو و کلّی راز گردد

Дар охир дӯст хоҳад буд таҳқиқ

در آخر دوست خواهد بود تحقیق

Бибояд аз намӯд дӯсти тавфиқ

بباید از نمود دوست توفیق

Дило дар лои яке як лаҳзаи ӣнҷо

دلا در لا یکی یک لحظه اینجا

Шуда дар айни алои аллоҳи якто

شده در عین الّا اللّه یکتا

Дило дар рози алои аллоҳи аёнӣ

دلا در راز الّا اللّه عیانی

Валикини монда дар рӯй ҷаҳонӣ

ولیکن مانده در روی جهانی

Нахоҳӣ рафт зини манзили сӯии ло

نخواهی رفت زین منزل سوی لا

Ҳақиқат буд хоҳад шуд дар ало

حقیقت بود خواهد شد در الّا

Нахоҳӣ рафт аз ин манзили ҳақиқат

نخواهی رفت از این منزل حقیقت

Раҳои хоҳии ту кардан ин табиат

رها خواهی تو کردن این طبیعت

Дило ҷои ту дар хокаст бингар

دلا جای تو در خاکست بنگر

Даруни рӯи ту з дид дӯсти брхўр

درون رو تو ز دید دوست برخور

Дар ин маънии маҷоли дам задан нест

در این معنی مجال دم زدن نیست

Аз ин манзили раҳи боз омадан нест

از این منزل ره باز آمدن نیست

Ҳамаи рафтанду каси номади падедор

همه رفتند و کس نامد پدیدار

Ҳама онҷо шудандаш нопадедор

همه آنجا شدندش ناپدیدار

Ҳамаи рафтанд дар дидор бе чун

همه رفتند در دیدار بی‌چون

Яқин дарёфтанд асрор бе чун

یقین دریافتند اسرار بی‌چون

Ҳамаи рафтанди мар дар шеби ин гул

همه رفتند مر در شیب این گِل

Ҳақиқати гашташони мақсӯди ҳосил

حقیقت گشتشان مقصود حاصل

Ҳамаи рафтанди андари ҷавҳари дӯст

همه رفتند اندر جوهر دوست

Раҳо карданд ӣнҷои ҷумлагии пӯст

رها کردند اینجا جملگی پوست

Ҳамаи рафтанд бар савдои димоғӣ

همه رفتند بر سودا دماغی

Бамурданд андари ӣнҷо чун чароғӣ

بمردند اندر اینجا چون چراغی

Ҳамаи рафтанду номади ҳечкас боз

همه رفتند و نامد هیچکس باز

Наомад ҳечкас май бози пас боз

نیامد هیچکس می باز پس باز

Ҳамаи рафтанд дар сӯии худованд

همه رفتند در سوی خداوند

Ҳақиқат бо азал карданд пайванд

حقیقت با ازل کردند پیوند

Ҳамаи рафтанд дар саҳрои уқбо

همه رفتند در صحرای عقبی

Шуданд аинҷоигаҳи яктои мавло

شدند اینجایگه یکتای مولی

Ҳамаи рафтанди пинҳон дар сӯии ёр

همه رفتند پنهان در سوی یار

Дар ӣнҷо менабинӣ лӣси фии ?илдор

در اینجا می‌نبینی لیس فی الدّار

Ҳамаи рафтанди андари ҷавҳари зот

همه رفتند اندر جوهر ذات

Раҳо карданд ӣнҷои ҷисми заррот

رها کردند اینجا جسم ذرّات

Ҳамаи рафтанду аъёни бози диданд

همه رفتند و اعیان باز دیدند

Басӯии зоти куллӣ рози диданд

بسوی ذات کلّی راز دیدند

Ҳамаи рафтанди андари айни аллоҳ

همه رفتند اندر عین اللّه

Шуданд аз рози ҷонони ҷумлаи огоҳ

شدند از راز جانان جمله آگاه

Ҳамаи рафтанд ва дар ҷонон шуданд гум

همه رفتند و در جانان شدند گم

Чу як қатраи сӯии дарёии қулзум

چو یک قطره سوی دریای قلزم

Ҳамаи рафтанди вдри айни алиқиннд

همه رفتند ودر عین الیقینند

зи зоти кулу ӣнҷои пеши бенанд

ز ذات کلّ و اینجا پیش بینند

Ҳамаи рафтанд аз ӣнҷои бози растанад

همه رفتند از اینجا باز رستند

Ҳақиқат нест гашта айн ҳастанд

حقیقت نیست گشته عین هستند

Ҳамаи рафтанди андари айни ало

همه رفتند اندر عین الّا

Ҳақиқати бози диданди ҷавҳари ло

حقیقت باز دیدند جوهرِ لا

Ҳамаи рафтанд ва меоянд дигар

همه رفتند و می‌آیند دیگر

Дигар хоҳад шуд ӣнҷо роз бингар

دگر خواهد شد اینجا راز بنگر

Ҳама восил шуданд ӣнҷои зи дидор

همه واصل شدند اینجا ز دیدار

Дар ӣнҷо бе шаккии кули нопадедор

در اینجا بی‌شکی کل ناپدیدار

Дар ин маънӣ ки ман гуфтам шаккӣ нест

در این معنی که من گفتم شکی نیست

Ки дар айни алиқини ғайр аз яке нест

که در عین الیقین غیر از یکی نیست

Дар он ҳазрат чу рафтӣ бози ное

در آن حضرت چو رفتی باز نایی

Ҳақиқати он замони айни худоӣ

حقیقت آن زمان عین خدایی

Дар ин сари раҳи барии донои асрор

در این سر ره بری دانای اسرار

Бимир аз ҷисми худ вази айни пиндор

بمیر از جسم خود وز عین پندار

Бимир аз ҷисми пеш аз марги ӣнҷо

بمیر از جسم پیش از مرگ اینجا

Бикун айни бадиро тарки ӣнҷо

بکن عین بدی را ترک اینجا

Ту ӣнҷои тарк худ кун дар ҳақиқат

تو اینجا ترک خود کن در حقیقت

Бимир аз нақши ин нафасу табиат

بمیر از نقش این نفس و طبیعت

Даруни парда пуршӯр аст бингар

درون پرده پرشور است بنگر

Ба охир манзалат гӯраст бингар

به آخر منزلت گورست بنگر

Дамодам меравад зон ҳар маъонӣ

دمادم می‌رود زان هر معانی

Ки то бошад ки як шамаи бадоне

که تا باشد که یک شمّه بدانی

Ҳамаи хоҳем рафтан дар сӯии хок

همه خواهیم رفتن در سوی خاک

Намонад ҷовдони даврони афлок

نماند جاودان دوران افلاک

Намонад ҷовдони каси сӯии дунё

نماند جاودان کس سوی دنیا

Бибояд рафтанат аз кӯии дунё

بباید رفتنت از کوی دنیا

Намонад ҷовдони каси сӯии ин ҷисм

نماند جاودان کس سوی این جسم

Нахоҳад монад ҷон ва низ мари исм

نخواهد ماند جان و نیز مر اسم

Ҳамаи хоҳем рафтани сӯии ҳазрат

همه خواهیم رفتن سوی حضرت

Дар он сар то киро бахшанд қурбат

در آن سر تا که‌را بخشند قربت

Дар он сар то киро хоҳанд додан

در آن سر تا که را خواهند دادن

Биҳишти ҷовдон ё ғул ниҳодан

بهشت جاودان یا غل نهادن

Яқини ҳол аз ду нест ӣнҷо

یقین حال از دو نیست اینجا

Ҳақиқати нор ё ҷиноти ҳўро

حقیقت نار یا جنّات حَورا

Касонеро ки некӣ карда бошанд

کسانی را که نیکی کرده باشند

На ҳамчун дигарон озурда бошанд

نه همچون دیگران آزرده باشند

Ба тоъати ҷон худ карда мусаффо

به طاعت جان خود کرده مصفّا

Биҳишт ҷовдон ёбанд фардо

بهشت جاودان یابند فردا

Биҳишти ҷовдони ҷои накукор

بهشت جاودان جای نکوکار

Буд фардои мари ин сарро нигаҳдор

بود فردا مر این سر را نگهدار