На асли хӯни зи ҳайвон ва наботаст

نه اصل خون ز حیوان و نباتست

Набот аз файзу файз аз нур зотаст

نبات از فیض و فیض از نور ذاتست

На асли ҷону дил аз қатра хӯнаст

نه اصل جان و دل از قطرهٔ خونست

Вале ин маънӣ аз гуфтор берунаст

ولی این معنی از گفتار بیرونست

зи файз нур меравед наботӣ

ز فیض نور میروید نباتی

зи ҳайвони баъд аз он оради ҳаётӣ

ز حیوان بعد از آن آرد حیاتی

Манам айни набот ва буд ҳайвон

منم عین نبات و بود حیوان

Шавад пайдои ҳақиқати ҷисми инсон

شود پیدا حقیقت جسم انسان

Ҳакямон май басӣ тақрир карданд

حکیمان می بسی تقریر کردند

Кутубҳоро пар аз тафсир карданд

کتبها را پر از تفسیر کردند

Мари ин маънӣ басӣ гуфтанд ӣнҷо

مر این معنی بسی گفتند اینجا

Дар асрор бар сифтанд ӣнҷо

دُرِ اسرار بر سُفتند اینجا

Валикин кард Носири сари изҳор

ولیکن کرد ناصر سرّ اظهار

Бибояд мибсФтни он бночор

بباید میبُسفتن آن بناچار

Чаро гуяд ҳакими поки дида

چرا گوید حکیم پاک دیده

Дар ӣнҷо буд сари поки дида

در اینجا بود سرّ پاک دیده

Камоли ҳикматаши айн алиқин шуд

کمال حکمتش عین الیقین شد

Аз он пинҳони вай аз халқ замин шуд

از آن پنهان وی از خلق زمین شد

Чунон пинҳон шуд аз халқи ҷаҳон ӯ

چنان پنهان شد از خلق جهان او

Ки монад аз сӯрату маънии ниҳон ӯ

که ماند از صورت و معنی نهان او

Агарчӣ буд ҳукмаши мари варои пеш

اگرچه بود حکمش مر ورا پیش

Ҳамаи бади дида ӯ асрор аз пеш

همه بُد دیده او اسرار از پیش

Дар охири ҳикматаш чун азлат афтод

در آخر حکمتش چون عزلت افتاد

Аз он дар айни зот ва қурбат афтод

از آن در عین ذات و قربت افتاد

Дар охири ҳикматаши афзуди бичўн

در آخر حکمتش افزود بیچون

Худоро боздид ӯ бе чаҳ ва чун

خدا را بازدید او بی چه و چون

Худоро боз дид ӯ охири кор

خدا را باز دید او آخر کار

Гурезон шуд зи халқ ӯ кули бикбор

گریزان شد ز خلق او کل بیکبار

Худоро боз диду зот ӯ шуд

خدا را باز دید و ذات او شد

Ки ин маънии яқини зот ӯ бад

که این معنی یقین ذات او بُد

Вуҷӯди хеш пинҳон кард ӣнҷо

وجود خویش پنهان کرد اینجا

Ҳақиқат буд мардии марди ӣнҷо

حقیقت بود مردی مرد اینجا

Чу худро кард пинҳони сӯии он зот

چو خود را کرد پنهان سوی آن ذات

Аён шуд дар ҳақиқат зу ҳар оёт

عیان شد در حقیقت زو هر آیات

Ҳамаи тақрир ӯ аз ақлу ҷон буд

همه تقریر او از عقل و جان بود

Ки ақли вҷони яқини айни алъён буд

که عقل وجان یقین عین العیان بود

зи ҷону тани ҳама тақрир пардохт

ز جان و تن همه تقریر پرداخت

Бохри ҷону тани ӣнҷои броФрохт

بآخر جان و تن اینجا برافراخت

Сӯии кӯҳи қаноат роҳаш афтод

سوی کوه قناعت راهش افتاد

Хур аз моҳии басӯи моҳаш афтод

خور از ماهی بسوی ماهش افتاد

Дар он қурбат ки будаш ҳаду имкон

در آن قربت که بودش حدّ و امکان

Сулӯкӣ кард ва худро кард пинҳон

سلوکی کرد و خود را کرد پنهان

Басӯии қоф қурбат рафт ва бинишаст

بسوی قاف قربت رفت و بنشست

Дар аз олам биравӣ худ фурӯбаст

در از عالم بروی خود فروبست

Дар аз олами басӯии худ фано кард

در از عالم بسوی خود فنا کرد

Пас онгаҳ рухи бадаргоҳ худо кард

پس آنگه رخ بدرگاه خدا کرد

Дар он қофи қаноат буд чандон

در آن قاف قناعت بود چندان

Ки роҳат ёфт дар ваии ҳаду бурҳон

که راحت یافت در وی حدّ و برهان

Чунон ҳикмат ки ӯро буд ӣнҷо

چنان حکمت که او را بود اینجا

Зиён хеш карда суди ӣнҷо

زیان خویش کرده سود اینجا

Ҳакямони ҷаҳон аз рӯй таъзим

حکیمان جهان از روی تعظیم

Чу ӯ дигар нахоҳад буд бе бим

چو او دیگر نخواهد بود بی بیم

Чунон восил шуд ӣнҷои охири кор

چنان واصل شد اینجا آخر کار

Ки шуд аз чашми инсони нопадедор

که شد از چشم انسان ناپدیدار

Чу яксон шуд аз онсони бргзшт ӯ

چو یکسان شد از آنسان برگذشت او

Бисоти ҷузву кулро дар навишт ӯ

بساط جزو و کل را در نوشت او

Чу яксон шуд ҳақиқат ёфт охир

چو یکسان شد حقیقت یافت آخر

Чу мардон дар раҳаш бишитофт охир

چو مردان در رهش بشتافت آخر

Ҳар онкўи андари ин қофи қаноат

هر آنکو اندر این قاف قناعت

Гурезад пеш гирад ҳар се одат

گریزد پیش گیرد هر سه عادت

Кам озорӣ ва кам хӯрдани ҳақиқат

کم آزاریّ و کم خوردن حقیقت

Пас онгаҳ тоъат аз айни шариъат

پس آنگه طاعت از عین شریعت

Биёбад асли аввали ҳамчуи мардон

بیابد اصل اوّل همچو مردان

Расад чун Носири хусрави бҷонон

رسد چون ناصر خسرو بجانان

Зиҳии онкас ки азлати ҷусти охир

زهی آنکس که عزلت جست آخر

Ки дар ботин шудаш асрори зоҳир

که در باطن شدش اسرار ظاهر

Мар ӯро гашти маънӣ дида дид

مر او را گشت معنی دیدهٔ دید

Наёбади ин магари онкас ки ин дид

نیابد این مگر آنکس که این دید

Бибинӣ ин ту ӣнҷои охири кор

ببینی این تو اینجا آخر کار

Чу мардони гирди ӣнҷои нопадедор

چو مردان گرد اینجا ناپدیدار

з хӯнӣ омадӣ пайдои ту , бингар

ز خونی آمدی پیدا تو، بنگر

Дар ин роҳи асли хӯнӣ нек бингар

در این راه اصل خونی نیک بنگر

з хӯнӣ омадӣ пайдоу пинҳон

ز خونی آمدی پیدا و پنهان

Даруни хок хоҳӣ шуд накӯи дон

درون خاک خواهی شد نکو دان

зи хӯнии ту рухи андари айни сӯрат

ز خونی تو رخ اندر عین صورت

Турои пайдо шудаи ӣнҷои нФўрт

ترا پیدا شده اینجا نفورت

з хӯнӣ гашта ту муддатӣ чанд

ز خونی گشتهٔ تو مدّتی چند

Фитодаи ҳамчуи мурғии монда дар банд

فتاده همچو مرغی مانده در بند

зи хӯни пайдоу андар хок монадӣ

ز خون پیدا و اندر خاک ماندی

Миёни ин палидӣ пок монадӣ

میان این پلیدی پاک ماندی

зи хӯн на моҳ дар айни раҳми дӯст

ز خون نُه ماه در عین رحم دوست

Фурӯбаст ӯ зҳкмт бар танати пӯст

فروبست او زحکمت بر تنت پوست

зи хӯн хӯрдан бҷон бишитофтӣ боз

ز خون خوردن بجان بشتافتی باز

Чу берун омадӣ ҷон ёфтӣ боз

چو بیرون آمدی جان یافتی باز

Чу берун омадӣ бар рӯй хокат

چو بیرون آمدی بر روی خاکت

Маконеи сохтӣ охир чаҳ бокат

مکانی ساختی آخر چه باکت

Чу на маи хӯну дигари баси ду солат

چو نُه مه خون و دیگر بس دو سالت

Ҳамеи хӯни сипед аз айни ҳолат

همی خون سپید از عین حالت

Нажодат шуд зи хӯни бастаи ӣнҷо

نژادت شد ز خون بسته اینجا

Ҳақиқати ақл ӣнҷо кард доно

حقیقت عقل اینجا کرد دانا

Басӣ хӯн хӯрдӣ ва роҳӣ надидӣ

بسی خون خوردی و راهی ندیدی

Ки худ ҷуз дар бен чоҳӣ надидӣ

که خود جز در بُنِ چاهی ندیدی

Дар ин чоҳи бломондии ту пари хӯн

در این چاه بلاماندی تو پر خون

Раҳеи нобарда аз ин чоҳи берун

رهی نابرده از این چاه بیرون

Чу Юсуф дар бен чоҳии фитода

چو یوسف در بُن چاهی فتاده

Назар дар маркази шоҳии кушода

نظر در مرکز شاهی گشاده

Чу Юсуфи бозмондӣ дар асирӣ

چو یوسف بازماندی در اسیری

Даруни чоҳи ту бадари мунирӣ

درون چاه تو بَدْرِ منیری

Даруни чоҳи мондстӣ чу Юсуф

درون چاه ماندستی چو یوسف

Даруни ҳайратӣ ва сад таъассуф

درون حیرتی و صد تأسّف

Даруни чоҳ чун Юсуфи бмънӣ

درون چاه چون یوسف بمعنی

Бимонада сӯрату маънии мавло

بمانده صورت و معنی مولی

Турои ин ишқ кард андари бен чоҳ

ترا این عشق کرد اندر بُنِ چاه

Фрўондохти дигар дар бен чоҳ

فروانداخت دیگر در بُنِ چاه

Рисӣ бо рифъату ъзу камолат

رسی با رفعت و عزّ و کمالت

Чу берун омад аз чоҳи ваболат

چو بیرون آمد از چاه وبالت

Буруни оради туро аз чоҳи охир

برون آرد ترا از چاه آخر

Расонади бишкӣ бо ҷоҳи охир

رساند بیشکی با جاه آخر

Дар охири қадари чоҳии бозёбӣ

در آخر قدر چاهی بازیابی

Мақоми иззату эъзози ёбӣ

مقام عزّت و اعزاز یابی

Ту чун Юсуфи рисӣ дар Мисри ҷонат

تو چون یوسف رسی در مصر جانت

Шавад макшуф дар роз наҳант

شود مکشوف در راز نهانت

Ту чун Юсуф рӯй бар тахт , ҷоно

تو چون یوسف روی بر تخت، جانا

Шӯй аз ишқи никўбхт , ҷоно

شوی از عشق نیکوبخت، جانا

Кунун аз Юсуфи маънии ҷдоӣӣ

کنون از یوسف معنی جدائی

Фитодаи андари ин чоҳи блоӣӣ

فتاده اندر این چاه بلائی

Туро Юсуф намӯда рух дар ӣнҷо

ترا یوسف نموده رخ در اینجا

Ҳамаи малики дилати пуршӯру ғавғо

همه ملک دلت پرشور و غوغا

Нмибинии ту Юсуф бар сари тахт

نمیبینی تو یوسف بر سر تخت

Ки то бахтати нишонд бар сари тахт

که تا بختت نشاند بر سر تخت

Нмибинии ту Юсуфро дар он дид

نمیبینی تو یوسف را در آن دید

Нахоҳӣ дид дигари ин ки бишунид

نخواهی دید دیگر این که بشنید

Ки Юсуфи омадаи ӣнҷои падедор

که یوسف آمده اینجا پدیدار

Маро ӯро ҷони ёқӯбии талабкор

مرا او را جان یعقوبی طلبکار

Чу Юсуф бар сар тахтаст бингар

چو یوسف بر سر تختست بنگر

зи дидори азизаши зуди брхўр

ز دیدار عزیزش زود برخور

Чу Юсуф рух намӯд ва худ аён кард

چو یوسف رخ نمود و خود عیان کرد

Худ ӣнҷои фитнаи халқ ҷаҳон кард

خود اینجا فتنهٔ خلق جهان کرد

Турои Юсуфи ҷамол хеш бинмуд

ترا یوسف جمال خویش بنمود

Дар аинҷогаҳи висол хеш бинмуд

در اینجاگه وصال خویش بنمود

Аз аввал буд андар чаҳ фитода

از اوّل بود اندر چه فتاده

Кунун бар тахт шуд эй марди сода

کنون بر تخت شد ای مرد ساده

Надидӣ Юсуфи ҷонат дар ӣнҷо

ندیدی یوسف جانت در اینجا

Ду рӯзӣ ҳаст меҳмонат дар ӣнҷо

دو روزی هست مهمانت در اینجا

Туро меҳмонаст Юсуфи грбдонӣ

ترا مهمانست یوسف گربدانی

Ту мари ҷонони магари ҷонони бадоне

تو مر جانان مگر جانان بدانی

Ҷамоли Юсуф аз бурқаъи падедор

جمال یوسف از برقع پدیدار

Чаро пардаи биҳиштӣ бар рухи ёр

چرا پرده بهشتی بر رخ یار

Ҷамол Юсуфаст ӣнҷои тобон

جمال یوسف است اینجای تابان

Бензади ошиқон чун меҳри рахшон

بنزد عاشقان چون مهر رخشان

Ҷамоли Юсуфи ӣнҷои рухи нмўдост

جمال یوسف اینجا رخ نموده‌است

Фарози тахти ҷон дар айн будаст

فراز تخت جان در عین بوده‌ست

Ҷамоли Юсуфи тести ошкора

جمال یوسف تست آشکاره

Бар ӯ зарроти олам дар назора

بر او ذرّات عالم در نظاره

Надидӣ Юсуф эй дар хоби монда

ندیدی یوسف ای در خواب مانده

Даруни баҳр дар ғарқоби монда

درون بحر در غرقاب مانده

Надидӣ Юсуф эй афтодаи маъзӯр

ندیدی یوسف ای افتاده معذور

Ки аз Юсуфи бнздикӣ шудаи давр

که از یوسف بنزدیکی شده دور

Надидӣ Юсуфи садиқи ӣнҷо

ندیدی یوسف صدّیق اینجا

Ки то ёбии аёни таҳқиқи ӣнҷо

که تا یابی عیان تحقیق اینجا

Надидӣ Юсуф ва дар хӯн бимонадӣ

ندیدی یوسف و در خون بماندی

зи васли Юсуфат берун бимонадӣ

ز وصل یوسفت بیرون بماندی

Надидӣ Юсуф ва дар интизорӣ

ندیدی یوسف و در انتظاری

Бҳрзаҳ буд умрат мегузорӣ

بهرزه بود عمرت میگذاری

Надидӣ Юсуфи андари ҷони худ ту

ندیدی یوسف اندر جان خود تو

Аз он монадӣ на нек ва ҳаст бади ту

از آن ماندی نه نیک و هست بد تو

Ту Юсуфро надидӣ кӯр ҳастӣ

تو یوسف را ندیدی کور هستی

Агарна кӯрӣ эй бечораи мастӣ

اگرنه کوری ای بیچاره مستی

Турои Юсуфи даруни парда ва ту

ترا یوسف درون پرده و تو

Бахуд ҳастӣ худ гум карда худ ту

بخود هستیِ خود گم کرده خود تو

Туро гум карда раҳи ақли паррондяш

ترا گم کرده ره عقل پراندیش

Ҷамоли Юсуфати бад дар аёни пеш

جمال یوسفت بُد در عیان پیش

Набард ӯ роҳ ва ту аз раҳи биндохт

نبرد او راه و تو از ره بینداخت

Чу парвонаи туро дар шамъи бгдохт

چو پروانه ترا در شمع بگداخت

Зиҳӣ дар хоки раҳ дар хӯни тпидаҳ

زهی در خاک ره در خون طپیده

Ҷамоли Юсуфи аинҷогаҳи надида

جمال یوسف اینجاگه ندیده

Мусӣбати номае бояд зи оғоз

مصیبت نامه‌ای باید ز آغاز

Ки бар Юсуф бидидӣ оқибати боз

که بر یوسف بدیدی عاقبت باز

Чу Юсуф бо ту дар парда нишастаст

چو یوسف با تو در پرده نشسته‌ست

Вуҷӯди ту туро аз даври хстст

وجود تو ترا از دور خسته‌ست

Турои ёқӯби мотами дидаи ёр

ترا یعقوب ماتم دیدهٔ یار

Бимонада дар фироқи Юсуфати хор

بمانده در فراق یوسفت خوار

Турои Юсуфи ҷудо ва ту ҷдоӣӣ

ترا یوسف جدا و تو جدائی

Аз он дар фурқату айни блоӣӣ

از آن در فرقت و عین بلائی

Туро Юсуф бишуд аз пеш ногоҳ

ترا یوسف بشد از پیش ناگاه

Фитодаи гашти Юсуф дар бен чоҳ

فتاده گشت یوسف در بُن چاه

з ту шуд давру андари чоҳ ғам монад

ز تو شد دور و اندر چاه غم ماند

Дар он манзили миён лонъм монад

در آن منزل میان لانعم ماند

Вагар аз чоҳаш овараданд берун

وگر از چاهش آوردند بیرون

Расида бо ту ва ту дили пар аз хӯн

رسیده با تو و تو دل پر از خون

Ҷамол ӯ ба нашиносӣ дигар боз

جمال او به نشناسی دگر باز

Ҳиҷоби парда аз Юсуфи барандоз

حجاب پرده از یوسف برانداز

Ҳиҷоби парда аз рӯйиш барафкан

حجاب پرده از رویش برافکن

Ки асрорат шавад ӣнҷои равшан

که اسرارت شود اینجای روشن

Ҳиҷоб аз рӯй Юсуф зуд бурдор

حجاب از روی یوسف زود بردار

Назар кун рӯй Юсуф эй длозор

نظر کن روی یوسف ای دلازار

Ҳиҷоб рӯй Юсуф боз кун ту

حجاب روی یوسف باز کن تو

Чу Юсуф бар Зулайхо ноз кун ту

چو یوسف بر زلیخا ناز کن تو

Ҳиҷоб аз рӯй Юсуф чун шавад давр

حجاب از روی یوسف چون شود دور

Туро гардад аёни асрори Мансур

ترا گردد عیان اسرار منصور

Ҳиҷобаш боз кун аз рӯй ва бингар

حجابش باز کن از روی و بنگر

Ки хуршед рахт бигирифт яксар

که خورشید رخت بگرفت یکسر

Ҳиҷобаш боз кун аз рӯй чўнмоаҳ

حجابش باز کن از روی چونماه

Ки то куллӣ бисӯзоне ту харгоҳ

که تا کلّی بسوزانی تو خرگاه

Ҳиҷобаши бозкн аз рӯй парда

حجابش بازکن از روی پرده

Бисӯзон ҳафт чархи солхурда

بسوزان هفت چرخ سالخورده

Ҳиҷобаш давр кун аз рухи замонӣ

حجابش دور کن از رخ زمانی

Фрўхўон ҳар замонаши достонӣ

فروخوان هر زمانش داستانی

Ҳиҷоб ин бурқаъаст ва бе таъассуф

حجاب این برقعست و بی تأسف

Аён бурдор ҳон аз рӯй Юсуф

عیان بردار هان از روی یوسف

Чу бурдорӣ зи рӯйиши пардаи ноз

چو برداری ز رویش پردهٔ ناز

Ба пеши шамъи рӯйиши зуди бгдоз

به پیش شمع رویش زود بگداز

Чу бурдорӣ зи рӯйиши пардаи ъз

چو برداری ز رویش پردهٔ عز

Магӯ аз моҳу хури дигари ту ҳаргиз

مگو از ماه و خور دیگر تو هرگز

Чу бурдорӣ зи рӯйиши пардаи зот

چو برداری ز رویش پردهٔ ذات

Бихон бар ҳар ду ҷамъаши зуди оёт

بخوان بر هر دو جمعش زود آیات

Дарунаши сами ваҷҳ аллоҳ бингар

درونش ثمّ وجه اللّه بنگر

Вазони ваҷҳати айн аллоҳ бингар

وزان وَجّهْتُ عین اللّه بنگر

Ду олам дар рух ӯ кули аёни байн

دو عالم در رخ او کل عیان بین

Рахши хуршеди бурҷи ломакони байн

رخش خورشید برج لامکان بین

Ду олам аз фурӯғи нури рӯйиш

دو عالم از فروغ نور رویش

Мисоли заррае афтодаи сӯяш

مثال ذرّه‌ای افتاده سویش

Ду олами партави як лмъаҳ ӯст

دو عالم پرتو یک لمعهٔ اوست

Ду олами партави дидор он рӯаст

دو عالم پرتو دیدار آن روست

Ҷамолаши моҳ то моҳӣ гирифтаст

جمالش ماه تا ماهی گرفته‌ست

Дилатгар низ огоҳӣ гирифтаст

دلت گر نیز آگاهی گرفته‌ست

Ҷамоли Юсуфи андари ту наоне

جمال یوسف اندر تو نهانی

Турои ҳайвони шуморам гарчи ҷонӣ

ترا حیوان شمارم گرچه جانی

Рахш бингар бихон пас қул ҳўоллаҳ

رخش بنگر بخوان پس قل هواللّه

Даруни ҷон назар кун мо сӯии аллоҳ

درون جان نظر کن ما سوی اللّه

Ду маънӣ дорад ингар рози доне

دو معنی دارد این گر راز دانی

Ду маънӣ дар яке кули боздонӣ

دو معنی در یکی کل بازدانی

Бмънии раҳбарӣ ва раҳ биёбӣ

بمعنی رهبری و ره بیابی

Чу мардон каз дил огаҳ биёбӣ

چو مردان کز دل آگه بیابی

Чу мардони роҳбар то роҳи ёбӣ

چو مردان راهبر تا راه یابی

Дар он дидор , дид шоҳи ёбӣ

در آن دیدار، دید شاه یابی

Надонам то сухан бо ки бигуфтам

ندانم تا سخن با که بگفتم

Мари ин дарҳои маънӣ аз чаҳ сифтам

مر این دُرهای معنی از چه سُفتم

Ки медонад ки ин асрорҳо чист

که میداند که این اسرارها چیست

Ки дил ҳар лаҳзаи хӯн барҷоӣ бигирист

که دل هر لحظه خون برجای بگریست

Ки бархонад дар ӣнҷои рози аттор

که برخوانَد در اینجا راز عطّار

Ки донад оқибати мари нози аттор

که داند عاقبت مر ناز عطّار

Чунон аттор чун ёқӯб омад

چنان عطار چون یعقوب آمد

Ки айни толибаш матлӯб омад

که عین طالبش مطلوب آمد

Дили аттори ин дам ҷон надорад

دل عطّار این دم جان ندارد

Ки дил ҷонаст ҷон ҷонон надорад

که دل جانست جان جانان ندارد

Дилаш ҷонасту ҷони дили сӯии ҷонон

دلش جانست و جان دل سوی جانان

Бихоҳад рафтани андари пардаи пинҳон

بخواهد رفتن اندر پرده پنهان

Чунон дар айн доноӣӣ фитодаст

چنان در عین دانائی فتاده‌ست

Ки сар аз даври пеш ҷон ниҳодаст

که سر از دور پیش جان نهاده‌ست

Сару ҷонро буриш биниҳод аз давр

سر و جان را برش بنهاد از دور

Надорад ҷузи мар ин зонаст маъзӯр

ندارد جز مر این زانست معذور

Ки медонад яқин то ҷонаши ӣнҷо

که میداند یقین تا جانش اینجا

Ки ӯ пайдост дар пинҳонаши ӣнҷо

که او پیداست در پنهانش اینجا

Дилу ҷонаш чаҳ бошад то нишонд

دل و جانش چه باشد تا نشاند

Чу як қатраи абр ҷонон фишонд

چو یک قطره ابر جانان فشاند

Чунон аз шавқи ҷононст дар зот

چنان از شوق جانانست در ذات

Ки ҳам зотаст гўӣии ҷумлаи заррот

که هم ذاتست گوئی جمله ذرّات

Бихоҳад бохти ҷон дар пои дилдор

بخواهد باخت جان در پای دلدار

Агарчӣ ҳаст дар ғавғои дилдор

اگرچه هست در غوغای دلدار

Чунон ғавғо намӯдаст ёри бичўн

چنان غوغا نمودست یار بیچون

Ки хоҳад рехтан аз ҳалқ ӯ хӯн

که خواهد ریختن از حلق او خون

Мақомӣ дорад ӯро дар мақолат

مقامی دارد او را در مقالت

Каз онҷо ёфт ӯ айни саодат

کز آنجا یافت او عین سعادت

Ниҳодаи рози кул дар ҷони яқин ӯ

نهاده راز کل در جان یقین او

Дар ин офоқ омад пеши байн ӯ

در این آفاق آمد پیش بین او

Хроботӣаст дар айни харобот

خراباتی است در عین خرابات

Муноҷотӣаст андари кашфи томот

مناجاتی است اندر کشف طامات

Баҳами пайвастаи куфру фисқу ислом

بهم پیوسته کفر و فسق و اسلام

Ки ӣнҷо менамояд нек бо ном

که اینجا مینماید نیک با نام

Чу ман рафтам чаҳ куфраст ва чаҳ дайнаст

چو من رفتم چه کفرست و چه دینست

Ки дар охири марои айн алиқин аст

که در آخر مرا عین الیقین است

Чу ман рафтам чаҳ бут бошад чаҳ зуннор

چو من رفتم چه بت باشد چه زنّار

Чаҳ ғам дорам чу ёр омад бадӣдор

چه غم دارم چو یار آمد بدیدار

Чу ман рафтам чаҳ монад айни он зот

چو من رفتم چه ماند عین آن ذات

Шавад хуршедами ӣнҷои айни заррот

شود خورشیدم اینجا عین ذرّات

Раҳо кардам намӯд ҷисми биҷон

رها کردم نمود جسم بیجان

Расидам дар ҷамол рӯй ҷонон

رسیدم در جمال روی جانان

Маро Юсуф намӯда рӯй худ боз

مرا یوسف نموده روی خود باز

Аз ӯ дидам аз ӯ анҷому оғоз

از او دیدم از او انجام و آغاز

Марои Юсуфи дарун парда бошад

مرا یوسف درون پرده باشد

Ки раҳ бар дигарон гум карда бошад

که ره بر دیگران گم کرده باشد

Маро бинмуда раҳ дар сӯии худ ӯ

مرا بنموده ره در سوی خود او

Бкрдми фориғ аз ҳар неку бад ӯ

بکردم فارغ از هر نیک و بد او

Марои гуфто ки ӣнҷои васли хоҳӣ

مرا گفتا که اینجا وصل خواهی

зи баъди аслам ар ту васли хоҳӣ

ز بعد اصلم ار تو وصل خواهی

Манам асли андари ӣнҷои васли дида

منم اصل اندر اینجا وصل دیده

Туро дар пардаи дидаи асли дида

ترا در پرده دیده اصل دیده

Манам асл ва манам васл ва манам зот

منم اصل و منم وصل و منم ذات

Ки бинмудам туро дар дид заррот

که بنمودم ترا در دید ذرّات

Манам асли тамомат буд ашё

منم اصل تمامت بود اشیا

Манам ҳам Юсуфу маъбуди ашё

منم هم یوسف و معبود اشیا

Манам бинмуда рух аз коф ваз навен

منم بنموده رخ از کاف وز نون

Гирифта акс рӯем ҳафт гардун

گرفته عکس رویم هفت گردون

Манам бинмуда рухи андари дили вҷонт

منم بنموده رخ اندر دل وجانت

Ҳаме гӯям дамодами рози пинҳонат

همی گویم دمادم راز پنهانت

Манам дидорў дидорам надидӣ

منم دیدارو دیدارم ندیدی

Манам асрор ва асрорам шунидӣ

منم اسرار و اسرارم شنیدی

Бигуфтам бо ту асрорӣ ки дорам

بگفتم با تو اسراری که دارم

Намудем бо ту ҳар корӣ ки дорам

نمودم با تو هر کاری که دارم

Манам нуқта ки мигрдм чу паргор

منم نقطه که میگردم چو پرگار

Туро аз хештан кардам падедор

ترا از خویشتن کردم پدیدار

Манам бичўни туро чун офаридам

منم بیچون ترا چون آفریدم

Нмиёбӣ дар ин ҷовид дидам

نمییابی در این جاوید دیدم

Манам кардам баён дар ҳар маъонӣ

منم کردم بیان در هر معانی

Ҳар он чизе ки гуфтам худ бадоне

هر آن چیزی که گفتم خود بدانی

Бадоне гуфту бинии бози аттор

بدانی گفت و بینی باز عطّار

Валикин ҳастӣ андари айни пиндор

ولیکن هستی اندر عین پندار

Ндонӣ хонд ҳастӣ ё зи пешам

ندانی خواند هستی یا ز پیشم

Агарчӣ ман турои ҳам куфру кешам

اگرچه من ترا هم کفر و کیشم

Гумони дорӣ аз он рӯем набинӣ

گمان داری از آن رویم نبینی

Гумон бурдор агар соҳиби яқинӣ

گمان بردار اگر صاحب یقینی

Гумони дорӣ аз онии мондаи ҳайрон

گمان داری از آنی مانده حیران

Чу дулобии шдстии сахти гардон

چو دولابی شدستی سخت گردان

Гумон дорӣ надидӣ ҳеҷ рӯем

گمان داری ندیدی هیچ رویم

Фтодстӣ аз он дар гуфт ва гӯям

فتادستی از آن در گفت و گویم

Гумони дорӣ аз онии монда бар дар

گمان داری از آنی مانده بر در

Маии дарёфтаи васлами манам хур

مهی دریافته وصلم منم خور

зи ман даврии фитодае маи нав

ز من دوری فتاده‌ای مه نو

Дамодам то даҳуми ман нури партав

دمادم تا دهم من نور پرتو

з ман уфтада давру носабурӣ

ز من افتده دور و ناصبوری

Бмънии сахти наздик аз чаҳ даврӣ

بمعنی سخت نزدیک از چه دوری

зи ман даврӣ вале орм бар худ

ز من دوری ولی آرم بَرِ خود

Кунам бар ҷисму ҷонами раҳбари худ

کنم بر جسم و جانم رهبر خود

зи ман даврӣ кунун шайдо бимонада

ز من دوری کنون شیدا بمانده

зи нопидоӣим пайдо бимонада

ز ناپیدائیم پیدا بمانده

Манам хуршед ва ту бадари тамомӣ

منم خورشید و تو بدر تمامی

Манам пухта вале ту сахти хомӣ

منم پخته ولی تو سخت خامی

Ҷамолам мешиносӣ лекини аздўр

جمالم میشناسی لیکن ازدور

Фтодстӣ аз онии сахти маъзӯр

فتادستی از آنی سخت معذور

Ҷамолам мешиносӣ гарчи бадарӣ

جمالم میشناسی گرچه بدری

Бихон охир бақадр аллоҳ қадре

بخوان آخر بقدر اللّه قدری

Расонами охират бо хештани ту

رسانم آخرت با خویشتن تو

Манам маҳви фанои мари ҷону тани ту

منم محو فنا مر جان و تن تو

Чу нақди ман з рӯй тести яксон

چو نقد من ز روی تست یکسان

Манам хуршед ва ту моҳӣ ба яксон

منم خورشید و تو ماهی به یکسان

Расонами охират то бози ёбӣ

رسانم آخرت تا باز یابی

Марои дидори худ дар рози ёбӣ

مرا دیدار خود در راز یابی

Расонам бо худати ҳам бишкии ман

رسانم با خودت هم بیشکی من

Ки то гирдем ҳар ду деги як ман

که تا گردیم هر دو دیگ یک من

Маро бингар ту буд худ раҳо кун

مرا بنگر تو بود خود رها کن

Бензад буд ман худро фано кун

بنزد بود من خود را فنا کن

Маро бингар барафкан сӯрати хеш

مرا بنگر برافکن صورت خویش

Ҳиҷобами ҷисм ва ҷон бурдор аз пеш

حجابم جسم و جان بردار از پیش

Маро бингар ки худро ман бибинӣ

مرا بنگر که خود را من ببینی

Дар ин будам агар соҳиби яқинӣ

در این بودم اگر صاحب یقینی

Маро бингар ки ҷузи ман ҳеҷ набӯд

مرا بنگر که جز من هیچ نبود

Ки ҳар чизеи зи ман ҷуз ҳеҷ набӯд

که هر چیزی ز من جز هیچ نبود

Маро бингар ту дар зарроти олам

مرا بنگر تو در ذرّات عالم

Ки мегӯям турои сари дамодам

که میگویم ترا سرّ دمادم

Чу ман ҷонами даруни ту назар кун

چو من جانم درون تو نظر کن

зи ман зарроти ҷисматро хабар кун

ز من ذرّات جسمت را خبر کن

Хабар кун ҷумлаи заррот аз ман

خبر کن جملهٔ ذرّات از من

Ки ман кардам турои асрори равшан

که من کردم ترا اسرار روشن

Хабар кун аз ман ин буд вуҷӯдам

خبر کن از من این بود وجودم

Ки ман рухи ин замон дар сар намудем

که من رخ این زمان در سر نمودم

Хабар кун аз ман ӣнҷои соликон ро

خبر کن از من اینجا سالکان را

Ки бшнФтии ҳамаи шарҳу баён ро

که بشنفتی همه شرح و بیان را

Хабар кун солконмро бтҳқиқ

خبر کن سالکانم را بتحقیق

Ки то ёбанд монанди ту тавфиқ

که تا یابند مانند تو توفیق

Хабар кун то хабар ёбанд ӣнҷо

خبر کن تا خبر یابند اینجا

Чу зарра зуд башитобанд ӣнҷо

چو ذرّه زود بشتابند اینجا

Хабар кун ҷумла аз хуршед рӯем

خبر کن جمله از خورشید رویم

Ки ман дар ҷумла андар гуфт ва гӯям

که من در جمله اندر گفت و گویم

Хабар кун ҷумла аз ман то бидонанд

خبر کن جمله از من تا بدانند

Чу дар ту диданам ҳайрон бимонанд

چو در تو دیدنم حیران بمانند

Хабар кун ҷумлаи азмн то намӯдор

خبر کن جمله ازمن تا نمودار

Ба бенанди вшўнд аз хоби бедор

به بینند وشوند از خواب بیدار

Хабар кун ҷумла аз ман аз аноят

خبر کن جمله از من از عنایت

Ки то бахшами мари эшонро саодат

که تا بخشم مر ایشان را سعادت

Хабар кун ҷумла аз ман то аёнам

خبر کن جمله از من تا عیانم

Напиндорад аёни ҷони ниҳонам

نپندارد عیان جان نهانم

Чу зоти Юсуф ин гуфтаст бо ман

چو ذات یوسف این گفته‌ست با من

Марои асрорҳо зу гашти равшан

مرا اسرارها زو گشت روشن

Манам ёқӯби Юсуфи бози дида

منم یعقوب یوسف باز دیده

Дигар ҳам иззат ва ҳам нози дида

دگر هم عزّت و هم ناز دیده

Манам ёқӯби дида рӯй дилдор

منم یعقوب دیده روی دلدار

Ҳиҷобами рафтау ёрами падедор

حجابم رفته و یارم پدیدار

Манам ёқӯби Юсуфи омадаи пеш

منم یعقوب یوسف آمده پیش

Ниҳодами марҳами ӣнҷо бар дили риш

نهادم مرهم اینجا بر دل ریش

Манам ёқӯб , Юсуф дар дарунам

منم یعقوب، یوسف در درونم

з ман пресс аз висолаш то ки чунам

ز من پرس از وصالش تا که چونم

Ҷамол Юсуфам шуд ошкора

جمال یوسفم شد آشکاره

Аз он кардам намӯд буд пора

از آن کردم نمودِ بود پاره

Ҷамол Юсуфам бинмуд дидор

جمال یوسفم بنمود دیدار

Чу маи гаштам бар худ нопадедор

چو مه گشتم بر خود ناپدیدار

Ҷамоли Юсуфам тобон намӯдаст

جمال یوسفم تابان نموده‌ست

Чу хуршедии дилам рахшон намӯдаст

چو خورشیدی دلم رخشان نموده‌ست

Ҷамоли Юсуфам дар Миср ҷонаст

جمال یوسفم در مصر جانست

зи ман бишки ҳамаи шарҳ ва баёнаст

ز من بیشک همه شرح و بیانست

Манам Юсуфи ҷамол офтоб аст

منم یوسف جمال آفتاب است

Шудаи зарроти ман дар нур ва тобаст

شده ذرّات من در نور و تابست

Манам Юсуф ки айн ҷоҳ дидам

منم یوسف که عین جاه دیدم

Дар охири рифъати ин чоҳ дидам

در آخر رفعت این چاه دیدم

Манам Юсуф намӯда рухи зи парда

منم یوسف نموده رخ ز پرده

Бмн ҳайронаст чархи солхурда

بمن حیرانست چرخ سالخورده

Манам Юсуф ки асрори кмоҳӣ

منم یوسف که اسرار کماهی

Гирифта наварам аз ма то ба моҳӣ

گرفته نورم از مه تا به ماهی

Манам Юсуф намӯда рухи пар аз тоб

منم یوسف نموده رخ پر از تاب

Ҷамоли моҳи канъонам ту дарёб

جمال ماه کنعانم تو دریاب

Ҷамоли ман чунон ғўғоФкндст

جمال من چنان غوغا فکنده‌ست

Ки аввали шӯр дар ҷонҳо фикандаст

که اوّل شور در جانها فکنده‌ست

Ҷамоли ман мусаххар кард олам

جمال من مسخّر کرد عالم

Намӯда бадари ман дидори одам

نموده بدر من دیدار آدم

Ҷамоли ман чунон бинмуд ӣнҷо

جمال من چنان بنمود اینجا

Ки кори баста кул багушӯд ӣнҷо

که کار بسته کُل بگشود اینجا

Ҷамоли ман яқини айн ҷамол аст

جمال من یقین عین جمال است

Забонҳо дар ҷалолами гунг ва лоласт

زبانها در جلالم گنگ و لالست

Ҷамоли ман ба ҳар васфӣ ки гӯйанд

جمال من به هر وصفی که گویند

Нмидоннду саргардон чу гӯйанд

نمیدانند و سرگردان چو گویند

Ҷамол васф карда ҳар забонӣ

جمال وصف کرده هر زبانی

Баҳр шарҳӣ бигуфтанд аз беоне

بهر شرحی بگفتند از بیانی

Ки ёради васф кардани андари ӣнҷо

که یارد وصف کردن اندر اینجا

Магари соҳибдилии ҷони мусаффо

مگر صاحبدلی جانِ مصفّا

Ки донад шарҳи гуфтани ҳамчуи аттор

که داند شرح گفتن همچو عطّار

Кунад ӣнҷои сифоти ман падедор

کند اینجا صفات من پدیدار

Чу аттораст ӣнҷои воқифи ман

چو عطّارست اینجا واقف من

Ҳақиқат ӯст бишки кошифи ман

حقیقت اوست بیشک کاشف من

Чу дар васфами бмънӣ дар фишонд

چو در وصفم بمعنی دُر فشاند

зи дарёии маъонӣ дар Чехияанд

ز دریای معانی دُر چکاند

Наомад ҳеҷ кас монанди аттор

نیامد هیچ کس مانند عطّار

Ки гуяд бо замона дидани ёр

که گوید با زمانه دیدن یار

На аз даври фалак то даври одам

نه از دور فلک تا دور آدم

Нагуфтаст ин маъонӣ то бад-ӣни дам

نگفته‌ست این معانی تا بدین دم

На кас барадаст раҳ чун ӯ дар асрор

نه کس بُردست ره چون او در اسرار

Ки дорад дар даруни ҷону дили ёр

که دارد در درونِ جان و دل یار

Замонӣ боз кун чашми дили худ

زمانی باز کن چشم دل خود

Ки крдстми турои ман восили худ

که کردستم ترا من واصل خود

Замонӣ боз кун мари чашми дили боз

زمانی باز کن مر چشم دل باز

Ки бинмудаст ҳам анҷому оғоз

که بنمودست هم انجام و آغاز

Чу ман раҳи барадам ва роҳат намудем

چو من ره بردم و راهت نمودم

Дар баста биравят бргшўдм

در بسته برویت برگشودم

Ҷўоҳрномаҳи крдстми турои фош

جواهرنامه کردستم ترا فاش

Замонӣ дар яқин монанди ман бош

زمانی در یقین مانند من باش

Миннат гуфтам басӣ дар пардаи ӣнҷо

منت گفتم بسی در پرده اینجا

Намӯд бишкӣ гум карда ӣнҷо

نمود بیشکی گم کرده اینجا

Басӯии ман рисӣ бингар сулӯкам

بسوی من رسی بنگر سُلوکم

Ки дар маънии аёни шамси алдлўкм

که در معنی عیان شمس الدّلوکم

Сулӯк ман бибин андари хдоӣӣ

سلوک من ببین اندر خدائی

Ки кардам сӯрату маънии хдоӣӣ

که کردم صورت و معنی خدائی

Лақои бнмўдмш монанди Мансур

لقا بنمودمش مانند منصور

Намоями ман яқин то нафхаи сувар

نمایم من یقین تا نفخهٔ صور

Аё солики гроинҷои бози бинӣ

ایا سالک گراینجا باز بینی

Ту мари аттор дар худ бози бинӣ

تو مر عطّار در خود باز بینی

Маро дар худ талаби матлӯби ҳосил

مرا در خود طلب مطلوب حاصل

Ки то грдонмт дар ишқи восил

که تا گردانمت در عشق واصل

Маро дар худ нигари мангар баҳри сӯй

مرا در خود نگر منگر بهر سوی

Ки то бнмоимт дар нури худ рӯй

که تا بنمایمت در نور خود روی

Марои дрхўди нигари ваз хеш бигузар

مرا درخود نگر وز خویش بگذر

Ҷамоли маънӣам дар хеш бингар

جمال معنیم در خویش بنگر

Маро дар хештани байн то бадоне

مرا در خویشتن بین تا بدانی

Чунин шӯгар чу ман соҳиби яқинӣ

چنین شو گر چو من صاحب یقینی

Фарид омад ту роз дидан ман

فرید آمد تو راز دیدن من

Шавад ҳар роҳи торики ту равшан

شود هر راه تاریک تو روشن

Кунам мари равшанати ман роҳи торик

کنم مر روشنت من راه تاریک

Бигӯям нуктаҳои нағзи борӣк

بگویم نکته‌های نغز باریک

Манам ҷавҳари арзи дарёии маънӣ

منم جوهر عرض دریای معنی

Машав ӣнҷои нопарвои маънӣ

مشو اینجای ناپروای معنی

Чунон худ дар дарун худ бош сокин

چنان خود در درون خود باش ساکن

Ки то бошӣ ту аз дилдори эмин

که تا باشی تو از دلدار ایمن

Миннат гуфтам чу рози ин сухани боз

منت گفتم چو راز این سخن باز

Агар ёбии ту асрори куҳани боз

اگر یابی تو اسرار کهن باز

зи ман дону зи ман байну змни гӯй

ز من دان و ز من بین و زمن گوی

з ман прессу зи ман асрори кули ҷӯй

ز من پرس و ز من اسرار کل جوی

Чаҳ гӯямгар мари ин маънӣ биёбӣ

چه گویم گر مر این معنی بیابی

Манам бе ту ту сӯии ман шитобӣ

منم بی تو تو سوی من شتابی

Мақоми соликии брдормти ман

مقام سالکی بردارمت من

Яқини хеш раҳбар дорамат ман

یقین خویش رهبر دارمت من

Аёни восифати орм ба дидор

عیان واصفت آرم به دیدار

Кунам монанди хешати нопадедор

کنم مانند خویشت ناپدیدار

Чунонат рухи намоям дар дилу ҷон

چنانت رخ نمایم در دل و جان

Ки бинмоем яқинати ҷони ҷонон

که بنمایم یقینت جان جانان

Кро мегӯйӣ ин асрор , аттор

کرا میگویی این اسرار، عطّار

Ки дрхўобнд ҷумла нест ҳушёр

که درخوابند جمله نیست هشیار

Касе кӯ дид ҷон ва ёфт дар худ

کسی کو دید جان و یافت در خود

Мау хуршед тобон ёфт дар худ

مه و خورشید تابان یافت در خود

Надонад ин вале чун ин бидонад

نداند این ولی چون این بداند

Ба сони оқилӣ ҳайрон бимонад

به سانِ عاقلی حیران بماند

Чаҳ медонад касе ин рози бичўн

چه میداند کسی این راز بیچون

Ки то ӣнҷо хӯрд андари ғам ӯ хӯн

که تا اینجا خورد اندر غم او خون

Касе кӯ хӯн хӯрд дар солҳо ӯ

کسی کو خون خورد در سالها او

Басӣ ёбад дар ӣнҷои ҳолҳо ӯ

بسی یابد در اینجا حالها او

Ҳазорон пеши ӣнҷо аз кутубҳо

هزاران پیش اینجا از کتبها

Бихонад то барояд аз ҳуҷбҳо

بخواند تا برآید از حجبها

Шавад мари солик ӯ роҳи дида

شود مر سالکِ او راه دیده

Дар охири мари ҷамоли шоҳи дида

در آخر مر جمال شاه دیده

Чунон дар восилӣ дар сари ин боз

چنان در واصلی در سرّ این باز

Ки ӣнҷо сӯхта бошад ба эъзоз

که اینجا سوخته باشد به اعزاز

Раҳи ҷонони басӣ паймӯда бошад

ره جانان بسی پیموده باشد

Або ӯ гуфта ва башнавада бошад

ابا او گفته و بشنوده باشد

Ки ҷуз ҷонон набинад низ мрҳм

که جز جانان نبیند نیز مرحم

Чунон восил буд дар куни олам

چنان واصل بود در کوْن عالم

Ҳамаи ҷонон буд дар дид маъбуд

همه جانان بود در دید معبود

Зиён хеш донад бишкии суд

زیان خویش داند بیشکی سود

Ҳамаи ҷонон буд ӣнҷои ҳақиқат

همه جانان بود اینجا حقیقت

Намонад дид ӯ андари табиат

نماند دید او اندر طبیعت

Ҳамаи ҷонон буд дар ҷумлаи ашё

همه جانان بود در جمله اشیا

Гуҳӣ ма бошад ва гоҳе сурайё

گهی مه باشد و گاهی ثریّا

Гуҳӣ хуршед бошад безавол ӯ

گهی خورشید باشد بی زوال او

Гуҳӣ чун ма шавад дар иттисол ӯ

گهی چون مه شود در اتصال او

Гуҳӣ чун ма шавад солик дар афлок

گهی چون مه شود سالک در افلاک

Гуҳӣ восил шавад чун караи хок

گهی واصل شود چون کرهٔ خاک

Гуҳӣ чун оташӣ ӣнҷо бисӯзад

گهی چون آتشی اینجا بسوزد

Гуҳӣ чун шамъи дигари брФрўзд

گهی چون شمع دیگر برفروزد

Гуҳӣ чун об гардад ӯ равона

گهی چون آب گردد او روانه

Талаб дорад ҳаёти ҷовдона

طلب دارد حیات جاودانه

Гуҳӣ чун бод бошад роҳати ҷон

گهی چون باد باشد راحت جان

Гуҳӣ чун миваи андари боғу бустон

گهی چون میوه اندر باغ و بستان

Гуҳӣ резон кунад барг аз шаҷар ро

گهی ریزان کند برگ از شجر را

Гуҳӣ барг оварад нек аз самар ро

گهی برگ آورد نیک از ثمر را

Гуҳӣ чун хок бошад басти ӣнҷо

گهی چون خاک باشد بست اینجا

Гуҳӣ чун об бошад масти ӣнҷо

گهی چون آب باشد مست اینجا

Гуҳӣ бошад лагади хури зер ҳар пой

گهی باشد لگد خور زیر هر پای

Шавад монанди зарраи ҷой бар ҷой

شود مانند ذرّه جای بر جای

Гуҳӣ мебар диҳад дар рӯй олам

گهی می بر دهد در روی عالم

Кунад ҳар боғу бустони шоду хуррам

کند هر باغ و بستان شاد و خرّم

Гуҳӣ бошад дар ӯ ганҷи маъонӣ

گهی باشد در او گنج معانی

Гуҳӣ бошад дар ӯ роз наоне

گهی باشد در او راز نهانی

Гуҳии мрзндаҳи оради ҷумлаи заррот

گهی مرزنده آرد جمله ذرّات

Гуҳии маҳви фано дар дидани зот

گهی محو فنا در دیدن ذات

Гуҳӣ бошад зпои баста чун кӯҳ

گهی باشد زپای بسته چون کوه

Бзири бори ғам чун кӯҳи андӯҳ

بزیر بار غم چون کوه اندوه

Гуҳии оради буруни ҷавҳар аз онҷо

گهی آرد برون جوهر از آنجا

На як ҷавҳари заҳри гӯнаи ҳувайдо

نه یک جوهر زهر گونه هویدا

Гуҳӣ чун хок гардад резаи реза

گهی چون خاک گردد ریزه ریزه

Ки ёрад кард бо ишқаши ситеза

که یارد کرد با عشقش ستیزه

Гуҳӣ дар шӯр бошад ҳамчуи дарё

گهی در شور باشد همچو دریا

Гуҳии мавҷаши баради сӯии сурайё

گهی موجش برد سوی ثریّا

Гуҳӣ дар висоли орад ба берун

گهی درّ وصال آرد به بیرون

Битобад тобишаш дар ҳафт гардун

بتابد تابشش در هفت گردون

Гуҳии ҷавҳар бзир ояд з буд ӯ

گهی جوهر بزیر آید ز بود او

Касе бояд ки битавонад намӯд ӯ

کسی باید که بتواند نمود او

Вази ин дарё буд пайвастаи огоҳ

وز این دریا بود پیوسته آگاه

Надида бошад аинҷогаҳи рухи шоҳ

ندیده باشد اینجاگه رخ شاه

Рухи дилдори ӣнҷо дида бошад

رخ دلدار اینجا دیده باشد

Або ӯ гуфта ва бишнида бошад

ابا او گفته و بشنیده باشد

Биҷуз яке набинад дар аён ӯ

بجز یکی نبیند در عیان او

Биҷуз яке набошад ҷони ҷон ӯ

بجز یکی نباشد جان جان او

Ҳамеша дар яқин ӯ зот бошад

همیشه در یقین او ذات باشد

Намӯд ҷумла заррот бошад

نمود جملهٔ ذرّات باشد

Ҳамеша дар яқини қул ҳўоллаҳ

همیشه در یقین قل هواللّه

Яке донад аёни рози ҳўоллаҳ

یکی داند عیان راز هواللّه

Биҷузи тавҳиди чизе раҳ надонад

بجز توحید چیزی ره نداند

Биҷузи тавҳиди ало аллоҳ нахонд

بجز توحید الّا اللّه نخواند

Биҷузи тавҳиди ҳақ ӣнҷо нагӯяд

بجز توحید حق اینجا نگوید

Даруни пардаи ҷуз ҷонон наҷуед

درون پرده جز جانان نجوید

Биёбад чун биёбад рози ӣнҷо

بیابد چون بیابد راز اینجا

Бибинад чун биёбад бози ӣнҷо

ببیند چون بیابد باز اینجا

Чунин кас хоҳам ӣнҷои кори дида

چنین کس خواهم اینجا کار دیده

Ки бошад ӯ висоли ёри дида

که باشد او وصال یار دیده

Ки бишносад марои ӣнҷои аёнӣ

که بشناسد مرا اینجا عیانی

Маро донад ҳамаи шарҳу маъонӣ

مرا داند همه شرح و معانی

Ту эй аттор бо худ гӯй ва худ байн

تو ای عطّار با خود گوی و خود بین

На худбин бош алои худ худои байн

نه خودبین باش الّا خود خدا بین

Ту эй аттор бигузар аз фанои ту

تو ای عطّار بگذر از فنا تو

Фано бишнос кули айни бақои ту

فنا بشناس کل عین بقا تو

Машав мегӯй асрори ҳақиқӣ

مشو میگوی اسرار حقیقی

Ки бо рӯҳи алқудси ӣнҷои рафиқӣ

که با روح القدس اینجا رفیقی

Агарчӣ рӯҳи пакети гашти ҷонон

اگرچه روح پاکت گشت جانان

Тўӣӣ дар ҷузву кули хуршеди тобон

توئی در جزو و کل خورشید تابان

Тўӣии ин дами рухи дилдори дида

توئی این دم رخ دلدار دیده

Заҳри маънии ҷамоли ёри дида

زهر معنی جمال یار دیده

Ҷавоҳири номаи боқӣ чанд монадаст

جواهر نامه باقی چند مانده‌ست

зи баҳри ин дилам дар банд монадаст

ز بهر این دلم در بند مانده‌ست

Расонии ин тамоми охир ба поён

رسانی این تمام آخر به پایان

Дигар ҳилоҷи сари зоти ҷонон

دگر هیلاج سرّ ذات جانان

Бгўӣии баъди ҷавҳари ошкора

بگوئی بعد جوهر آشکاره

Кунандат он замони мари пораи пора

کنندت آن زمان مر پاره پاره

Китобӣ дигараст аз ҷавҳари роз

کتابی دیگر است از جوهر راز

Ки бепарда сухан ронад дар эъзоз

که بی پرده سخن راند در اعزاز

Яқин васласт дар вай рух намӯда

یقین وصلست در وی رخ نموده

Марои дилдор зон посух намӯда

مرا دلدار زان پاسخ نموده

Чунон восил шудам дар дид ҳилоҷ

چنان واصل شدم در دید هیلاج

Ки хоҳам кишти худро ҳамчуи ҳаллоҷ

که خواهم کُشت خود را همچو حلاج

Ҳақиқати он китоби ӣнҷои марои роз

حقیقت آن کتاب اینجا مرا راز

Намояди охири корами бакули роз

نماید آخر کارم بکل راز

зи ишқаши рӯзу шаби дили биқрорст

ز عشقش روز و شب دل بیقرارست

зи дарди ишқ аинҷонм фигораст

ز درد عشق اینجانم فگارست

Марои андар ниҳон гуфтаст маҳбӯб

مرا اندر نهان گفته‌ست محبوب

Ки толиб бӯда Эй кардӣ ту матлӯб

که طالب بوده‌ای کردی تو مطلوب

Дар охир чун намонад мари ҳиҷобат

در آخر چون نماند مر حجابت

Намой охири бакули айни китобат

نمای آخر بکل عین کتابت

Ҳамаи заррот ӣнҷо кун ту восил

همه ذرّات اینجا کن تو واصل

Ҳамаи мақсӯд аз ӣнҷо кун ту ҳосил

همه مقصود از اینجا کن تو حاصل

Чаҳ мегуяд дил аз мстқбли вҳол

چه میگوید دل از مستقبل وحال

Бҳрзаҳ мезанӣ дар хештани фол

بهرزه میزنی در خویشتن فال

Якеро кун тамому баъдази он ту

یکی را کن تمام و بعداز آن تو

Дигарро кун бакули шарҳу баёни ту

دگر را کن بکل شرح و بیان تو

Якеро кун тамом ва шод мебош

یکی را کن تمام و شاد میباش

Биравӣ дӯсти ту озод мебош

بروی دوست تو آزاد میباش

Нмибинм дар ин айни риёзат

نمیبینم در این عین ریاضت

Ки то кӣ бози байнами он саодат

که تا کی باز بینم آن سعادت

Дар андешаи чунон масту харобам

در اندیشه چنان مست و خرابم

Ки як лаҳза наёяд ҳеҷ хобам

که یک لحظه نیاید هیچ خوابم

НхФтми як нафаси ҷонои ту доне

نخفتم یک نفس جانا تو دانی

Ки мигўӣии марои рози маъонӣ

که میگوئی مرا راز معانی

НхФтми як нафас то умр дорам

نخفتم یک نفس تا عمر دارم

Дар андӯҳат дамодам мегузорам

در اندوهت دمادم میگذارم

НхФтми як нафас бедор бошам

نخفتم یک نفس بیدار باشم

Турои пайвастаи ман дар кор бошам

ترا پیوسته من در کار باشم

НхФтидми дамии андари хушии ман

نخفتیدم دمی اندر خوشی من

Сазадгар сӯии зоти худ кашии ман

سزد گر سوی ذات خود کشی من

НхФтидми дамӣ дар хоби ҷоно

نخفتیدم دمی در خواب جانا

Фитодаи андари ин ғарқоби ҷоно

فتاده اندر این غرقاب جانا

Дамии зи андешаи ман холӣ набудам

دمی ز اندیشه من خالی نبودم

з ту гуфтам ҳама аз ту шунӯдам

ز تو گفتم همه از تو شنودم

Дамии зи андешаи ту ин дили ман

دمی ز اندیشهٔ تو این دل من

Нашуд холӣ дар ин обу гули ман

نشد خالی در این آب و گل من

Чунонам дар таҷаллии гуми ббўдаҳ

چنانم در تجلّی گم ببوده

Ки ин қатраи бакул қулзум намӯда

که این قطره بکل قلزم نموده

Чунонам дар таҷаллии ту ҳозир

چنانم در تجلّی تو حاضر

Дар ин гум буд кӣ дар ҷумлаи нозир

در این گم بود کی در جمله ناظر

Чунонам дар таҷаллии ту ҷонбоз

چنانم در تجلّی تو جانباز

Ки афкандами зи худ ин пардаи роз

که افکندم ز خود این پردهٔ راز

Чунонам дар таҷаллии гум шуда ман

چنانم در تجلّی گم شده من

Ки буд ту бакули ҳосил шуда ман

که بود تو بکل حاصل شده من

Чунонам дар таҷаллии васли дида

چنانم در تجلّی وصل دیده

Ки ҳастам бишкии ман васли дида

که هستم بیشکی من وصل دیده

Чунонам дар таҷаллии рози дида

چنانم در تجلّی راز دیده

Ки ҳастам бишкии ман рози дида

که هستم بیشکی من راز دیده

Чунонам дар таҷаллии офтобӣ

چنانم در تجلّی آفتابی

Ки ҳар лаҳза барам дар таку тобӣ

که هر لحظه برم در تک و تابی

Чунонам дар таҷаллӣ буд бӯда

چنانم در تجلّی بود بوده

Ки донам ҷумла бо маъбуд бӯда

که دانم جمله با معبود بوده

Чунонам дар таҷаллии ҳамчуи моҳӣ

چنانم در تجلّی همچو ماهی

Ки гуҳи кӯҳии намоями гоҳи коҳӣ

که گه کوهی نمایم گاه کاهی

Чунонам дар таҷаллии фориғу хуш

چنانم در تجلّی فارغ و خوش

Ки гуҳ обӣ шавам ман гоҳи гуҳи оташ

که گه آبی شوم من گاه گه آتش

Чунонам дар таҷаллии ту обод

چنانم در تجلّی تو آباد

Ки гуҳи хоками гуҳӣ дар сайр чун бод

که گه خاکم گهی در سیر چون باد

Чунонам дар таҷаллии ҳамчуи кӯҳӣ

چنانم در تجلّی همچو کوهی

Ки бошам дар таҷаллӣ бо шикваӣ

که باشم در تجلّی با شکوهی

Чунонам дар таҷаллии ҳамчуи дарё

چنانم در تجلّی همچو دریا

Ки ҷавҳари миФшонм дар ҳувайдо

که جوهر میفشانم در هویدا

Чунонам дар таҷаллӣ чун фалаки ман

چنانم در تجلّی چون فلک من

Ки дидам зоти ашёи як бики ман

که دیدم ذات اشیا یک بیک من

Чунонам дар таҷаллӣ дид рӯят

چنانم در تجلّی دید رویت

Ки ҳар дами сари нуҳум бар хоки Кувайт

که هر دم سر نهم بر خاک کویت

Чунонам дар таҷаллӣ зот гашта

چنانم در تجلّی ذات گشته

Ки бишки ҷумла заррот гашта

که بیشک جملهٔ ذرّات گشته

Чунонам дар таҷаллии рози гӯйон

چنانم در تجلّی راز گویان

На бо ъсФўр , бо шаҳбози гӯйон

نه با عصفور، با شهباز گویان

Намудем ончӣ бинмудӣ марои ту

نمودم آنچه بنمودی مرا تو

Бигуфтам ончӣ гуфтае марои ту

بگفتم آنچه گفته‌ای مرا تو

Бигуфтам рози ту бо ринду авбош

بگفتم راز تو با رند و اوباش

Бкрдми сари ту аинҷоигаҳи фош

بکردم سرّ تو اینجایگه فاش

з ишқат гуфтам ва дар дарди мардум

ز عشقت گفتم و در درد مُردم

Шудам ман зинда ва ин гӯии барадам

شدم من زنده و این گوی بردم

зи ишқати огаҳам эй ҷони ман ту

ز عشقت آگهم ای جان من تو

Дар ин олами хури тобони ман ту

در این عالم خورِ تابان من تو

зи ишқати огаҳам эй ҷони ҷонам

ز عشقت آگهم ای جان جانم

Ки ҳастӣ ошкороу ниҳонам

که هستی آشکارا و نهانم

зи ишқати огаҳам эй роҳати ҷон

ز عشقت آگهم ای راحت جان

Аз он миборм аз худ дару марҷон

از آن میبارم از خود دُرّ و مرجان

зи ишқати огаҳам эй буд ҷонҳо

ز عشقت آگهم ای بود جانها

Ки дидстми чунин шарҳ ва баёнҳо

که دیدستم چنین شرح و بیانها

зи ишқати огаҳам эй роҳати дил

ز عشقت آگهم ای راحت دل

Ки кардӣ охири корами ту восил

که کردی آخر کارم تو واصل

зи ишқати огаҳам эй рози ҷумла

ز عشقت آگهم ای راز جمله

Ки ӣнҷо медаҳум оғози ҷумла

که اینجا میدهم آغاز جمله

зи ишқати огаҳам эй нури дида

ز عشقت آگهم ای نور دیده

Ки ҳастам зоти пакети ҷумлаи дида

که هستم ذات پاکت جمله دیده

зи ишқати огаҳам дар охири кор

ز عشقت آگهم در آخر کار

Ки хоҳам куштанами охири чунин зор

که خواهم کُشتنم آخر چنین زار

зи ишқати огаҳами кохри ситезӣ

ز عشقت آگهم کآخر ستیزی

Абрҳқи ҳақ шуда хӯнам бирезӣ

ابرحق حق شده خونم بریزی

зи ишқати огаҳам эй ҷони ҷонам

ز عشقت آگهم ای جان جانم

Ки хоҳии кишти охир дар ниҳонам

که خواهی کُشت آخر در نهانم

зи ишқати огаҳами таслими монда

ز عشقت آگهم تسلیم مانده

Вале хавфу балоу бими монда

ولی خوف و بلا و بیم مانده

зи ишқати огаҳам эй бартар аз нур

ز عشقت آگهم ای برتر از نور

Ки хоҳам рафт бар дорат чу Мансур

که خواهم رفت بر دارت چو منصور

Чу Мансури ту ҷон худ бибозам

چو منصور تو جان خود ببازم

Пас онгаҳ сӯии зотати сарфарозам

پس آنگه سوی ذاتت سرفرازم

Манам бинмуда рух то чанд гўӣӣ

منم بنموده رخ تا چند گوئی

Манам айни алъён то чанд гўӣӣ

منم عین العیان تا چند گوئی

Манам дар чашми ту биноӣии ту

منم در چشم تو بینائی تو

Манам дар дасти ту гироӣии ту

منم در دست تو گیرائی تو

Манам дар дид дидори ту пинҳон

منم در دید دیدار تو پنهان

Намӯду рух чунин мегӯйу майдон

نمود و رخ چنین میگوی و میدان

Манам дар ту чунин оташ фиканда

منم در تو چنین آتش فکنده

Туро дар дид худ саркаш фиканда

ترا در دید خود سرکش فکنده

Манам дар ту чунин хуноби барҷоӣ

منم در تو چنین خوناب برجای

Равона гашта чун сайлоби ӣнҷоӣ

روانه گشته چون سیلاب اینجای

Манам дар ту чу хоки афтодаи ӣнҷо

منم در تو چو خاک افتاده اینجا

Туро карда з дид худ мусаффо

ترا کرده ز دید خود مصفّا

Манам чун кӯҳи ӣнҷо дар тани ту

منم چون کوه اینجا در تن تو

Фитода хирад карда маскани ту

فتاده خُرد کرده مسکنِ تو

Манам чун бҳрдри дарёии ҷонат

منم چون بحردر دریای جانت

Чунин оварда дар шӯри фиғонат

چنین آورده در شور فغانت

Манам аз ҷони турои ӣнҷои ҳавохоҳ

منم از جان ترا اینجا هواخواه

Ту ҳар чизе ки мехоҳӣ марои хоҳ

تو هر چیزی که میخواهی مرا خواه

Манам ӣнҷои бтўи кули қоими алзот

منم اینجا بتو کُل قائم الذّات

Чу хуршедӣ ва мо ҳам ҷумлаи заррот

چو خورشیدی و ما هم جمله ذرّات

Манам тобон шудаи андари дили ту

منم تابان شده اندر دل تو

Кушодаи розҳои мушкили ту

گشاده رازهای مشکل تو

Маро бишносу мибинми дамодам

مرا بشناس و میبینم دمادم

Намӯда айни ёҳуят дар ин дам

نموده عین یاهویت در این دم

Манам ёҳуи даруни ҷонати имрӯз

منم یاهو درون جانت امروز

Туро бинмуда бахту ҳоли фирӯз

ترا بنموده بخت و حال فیروز

Манам ёҳуи даруни ҷисму ҷонат

منم یاهو درون جسم و جانت

Ҳақиқати ошкоро ва наҳант

حقیقت آشکارا و نهانت

Манам ё ҳўи даруни синаи ту

منم یا هو درون سینهٔ تو

Манам бингар манам деринаи ту

منم بنگر منم دیرینهٔ تو

Манам ё ҳўи яқини дркли ашё

منم یا هو یقین درکلّ اشیا

Манам брҷмлаҳи асрори доно

منم برجملهٔ اسرار دانا

Манам ишқи азал ӣнҷо намӯда

منم عشق ازل اینجا نموده

Висоли хеш дар ғавғо намӯда

وصال خویش در غوغا نموده

Манам аввал ки поёнӣ надорам

منم اوّل که پایانی ندارم

Ки ҷононм ки ҷононе надорам

که جانانم که جانانی ندارم

Манам бе шубҳаи ҳии лоямутам

منم بی شبهه حیّ لایموتم

Ки не хобасту неи ҷон ва на қӯтам

که نی خوابست و نی جان و نه قوتم

Манам он сонеъӣ ки қатраи об

منم آن صانعی که قطرهٔ آب

Кунам андари хами хуршеди ҷонтоб

کنم اندر خم خورشید جانتاب

Манам он қодирӣ бар кули олам

منم آن قادری بر کلّ عالم

Ки бинмоем зхоки асрори одам

که بنمایم زخاک اسرار آدم

Манам он ҳозирӣ бар ҷумлаи мавҷӯд

منم آن حاضری بر جمله موجود

Ки ман ҷумла бар орми айни мақсӯд

که من جمله بر آرم عین مقصود

Манам он нозирӣ бар ҷумлаи бино

منم آن ناظری بر جمله بینا

Ки аз пинҳон кунам ҳар дами ҳувайдо

که از پنهان کنم هر دم هویدا

Манам он нозирӣ каз илми ҳикмат

منم آن ناظری کز علم حکمت

Даҳуми ман бандаро таъзиму рифъат

دهم من بنده را تعظیم و رفعت

Манам он олимӣ бар ҷумлаи ҳозир

منم آن عالمی بر جمله حاضر

Ки бошам бар ҳамаи пайвастаи нозир

که باشم بر همه پیوسته ناظر

Манам донандаи асрори ҷумла

منم دانندهٔ اسرار جمله

Манам ҳам нуқтау паргори ҷумла

منم هم نقطه و پرگار جمله

Манам мавҷӯд ва буд ман аёнаст

منم موجود و بود من عیانست

Вале аз чашм ҳар инсон ниҳонаст

ولی از چشم هر انسان نهانست

Нигари қуръони ман дар айни оёт

نگر قرآن من در عین آیات

Ки то аз сӯрати уфтӣ дар сӯии зот

که تا از صورت افتی در سوی ذات

Нигари қуръони ман то рози доне

نگر قرآن من تا راز دانی

Дар ӣнҷои сари зотами бози доне

در اینجا سرّ ذاتم باز دانی

Нигари қуръони ман дар ҷумлаи ашё

نگر قرآن من در جمله اشیا

Ки кул аз нури қуръони гашти пайдо

که کل از نور قرآن گشت پیدا

Нигари қуръони ман то ҳар замонӣ

نگر قرآن من تا هر زمانی

Фурӯи хуоне аз ӣнҷои достонӣ

فرو خوانی از اینجا داستانی

Нигари қуръони ман бишк дар ӣнҷо

نگر قرآن من بیشک در اینجا

Намӯда зот дар як дар дар ӣнҷо

نموده ذات در یک دُر در اینجا

Нигари қуръони ман асрори ҷумла

نگر قرآن من اسرار جمله

Ки омад бишкии дидори ҷумла

که آمد بیشکی دیدار جمله

Ҳар онкўи сари қуръонами бидонад

هر آنکو سرّ قرآنم بداند

Яқини пайдоу пинҳонами бидонад

یقین پیدا و پنهانم بداند

Ҳар онкўи сар қуръон ёфт ӣнҷо

هر آنکو سرّ قرآن یافت اینجا

Басӯии зот кул бишитофт ӣнҷо

بسوی ذات کل بشتافت اینجا

Агар асрори қуръони боздонӣ

اگر اسرار قرآن بازدانی

Ҳақиқати андар ӯ ҳар рози доне

حقیقت اندر او هر راز دانی

Агар асрори қуръони рухи намояд

اگر اسرار قرآن رخ نماید

Туро аз зоти худ посухи намояд

ترا از ذات خود پاسخ نماید

Агар асрори қуръони гашти мавсуф

اگر اسرار قرآن گشت موصوف

Турои бишки шӯй дар ҷумлаи маърӯф

ترا بیشک شوی در جمله معروف

Агар асрори қуръони дидае ту

اگر اسرار قرآن دیده‌ای تو

Яқин донам ки соҳиби дидае ту

یقین دانم که صاحب دیده‌ای تو

Агар асрори қуръони хондае боз

اگر اسرار قرآن خوانده‌ای باز

Ҳиҷоби сӯрат аз маънии барандоз

حجاب صورت از معنی برانداز

Чу қуръонаст ӣнҷои рози бичўн

چو قرآنست اینجا راز بیچون

Намӯда зоти худ дар бичаҳ ва чун

نموده ذات خود در بیچه و چون

Чу қуръонаст аинҷогаҳи паёмаш

چو قرآنست اینجاگه پیامش

Бихон ҳар лаҳзаи рози ҷони каломаш

بخوان هر لحظه راز جان کلامش

Чу қуръонаст аинҷогаҳи давояш

چو قرآنست اینجاگه دوایش

Ҳақиқати айни дидори бақояш

حقیقت عین دیدار بقایش

Бқрон кун тақарруби ҳамчуи мардон

بقرآن کن تقرّب همچو مردان

Вуҷӯди хештани озоди гардон

وجود خویشتن آزاد گردان

Бқрон кун тақарруб аз дили пок

بقرآن کن تقرّب از دل پاک

Ки то гардии ту рӯҳонӣ дар ин хок

که تا گردی تو روحانی در این خاک

Бқрон кун тақарруб аз дилу ҷон

بقرآن کن تقرّب از دل و جان

Бихон ихрҷи ту то лؤлؤу марҷон

بخوان یَخْرُجْ تو تا لؤلؤ و مرجان

Бқрон кун тақарруб то шӯии ёр

بقرآن کن تقرّب تا شوی یار

Намояди рухи турои маънӣ бисёр

نماید رخ ترا معنی بسیار

Бқрон кун тақарруби ҳамчуи Мансур

بقرآن کن تقرّب همچو منصور

Каз ин сари гашт дар офоқи машҳур

کز این سرّ گشت در آفاق مشهور

Ҳақиқати гашти дидори ду олам

حقیقت گشت دیدار دو عالم

з қуръон ёфт асрори ду олам

ز قرآن یافت اسرار دو عالم

з қуръон ёфт сари ломаконӣ

ز قرآن یافت سرّ لامکانی

Гузар кард аз замини андари замонӣ

گذر کرد از زمین اندر زمانی

з қуръон ёфт ӯ айни алъёнӣ

ز قرآن یافت او عین العیانی

з қуръон ёфт асрори маъонӣ

ز قرآن یافت اسرار معانی

з қуръон ёфт ӣнҷо дид дидор

ز قرآن یافت اینجا دید دیدار

Аноолҳқ зад аз он шуд бар сари дор

اناالحق زد از آن شد بر سر دار

з қуръон ёфт дар қуръон қадам зад

ز قرآن یافت در قرآن قدم زد

Намӯд хеши куллӣ бар адам зад

نمود خویش کلّی بر عدم زد

з қуръон ёфт ӯ дидори бичўн

ز قرآن یافت او دیدار بیچون

Бигуфт асрори қуръони бичаҳ ва чун

بگفت اسرار قرآن بیچه و چون

з қуръон ёфт ин номи андари офоқ

ز قرآن یافت این نام اندر آفاق

Миён ошиқон афтод аз он тоқ

میان عاشقان افتاد از آن طاق

зи қуръон ӯ ҳақиқат раҳнамӯн шуд

ز قرآن او حقیقت رهنمون شد

зи шавқи ишқ дар дарёӣ хӯн шуд

ز شوق عشق در دریای خون شد

зи қуръони боздиди аинҷоигаҳи ҳақ

ز قرآن بازدید اینجایگه حق

Худои гашту з қуръон зад аноолҳқ

خدا گشت و ز قرآن زد اناالحق

зи қуръони қул ҳўоллаҳ боз дид ӯ

ز قرآن قل هواللّه باز دید او

Назар карду дарун роз дид ӯ

نظر کرد و درون راز دید او

зи қуръон дам зад ва ӯ буд қуръон

ز قرآن دم زد و او بود قرآن

Ҳақиқати миндонӣ то ки ҷонон

حقیقت میندانی تا که جانان

зи қуръони дргшо то рози ёбӣ

ز قرآن درگشا تا راز یابی

Ту чун Мансури худ дар бози ёбӣ

تو چون منصور خود در باز یابی

Манам донои қуръон дар ҳақиқат

منم دانای قرآن در حقیقت

Намудем ҷумла дар сари шариъат

نمودم جمله در سرّ شریعت

Манам доно ки ӣнҷо ғайб донам

منم دانا که اینجا غیب دانم

Ҳамеша матлаъ бар инсу ҷонам

همیشه مطّلع بر انس و جانم

Манам бичўн ва бедида чигуна

منم بیچون و بی دیده چگونه

Ки ҳастам дар дарунҳоу бурун на

که هستم در درونها و برون نه

Манам бешубҳа бе мислами расонид

منم بی شبهه بی مثلم رسانید

Ки буд ман абии ман худ бидонед

که بود من ابی من خود بدانید

Чу бинмоем касеро дидаи хеш

چو بنمایم کسی را دیدهٔ خویش

Ҳиҷоби куфр ва дайн бурдорам аз пеш

حجاب کفر و دین بردارم از پیش

Ҳиҷоби куфру дайну хубу зиштам

حجاب کفر و دین و خوب و زشتم

Ҳама дар хоки қудрат ман навиштам

همه در خاک قدرت من نوشتم

Манам ӣнҷои ҳақиқати куфру ислом

منم اینجا حقیقت کفر و اسلام

Марои ӣнҷои ҳақиқати нанг бо ном

مرا اینجا حقیقت ننگ با نام

Марои ҷӯянд ва ман дар ҷумлаи мавҷӯд

مرا جویند و من در جمله موجود

Маро буданд ва ман дар ҷумлаи маъбуд

مرا بودند و من در جمله معبود

Маро хонанд ва ман дрҷмлаҳ хонам

مرا خوانند و من درجمله خوانم

Маро донанд ва ман дар ҷумла донам

مرا دانند و من در جمله دانم

Ҳакими лами изли ҳам лоязолам

حکیم لم یزل هم لایزالم

Ҳақиқати нури қудсии ҷалолам

حقیقت نور قدسی جلالم

Бмни пайдо шудаи ӣнҷои саросар

بمن پیدا شده اینجا سراسر

Манам парвардгори ҳии довар

منم پروردگار حیّ داور

Бмни пайдо шуда ҳар инсу ҷонам

بمن پیدا شده هر انس و جانم

Маро донанд ва ман дар ҷумла донам

مرا دانند و من در جمله دانم

Ҳакими лами изли ҳам лоязолам

حکیم لم یزل هم لایزالم

Ҳақиқати нури қудси лоязолам

حقیقت نور قدس لایزالم