Ало эй булбули дастони зананда

الا ای بلبل دستان زننده

Гуҳии ҷони бахшу гуҳ бар ҷони зананда

گهی جان بخش و گه بر جان زننده

Чу Юсуфи рӯеу Довӯдии овоз

چو یوسف رویی و داودی آواز

Збўри ишқ чун булбул кун оғоз

زبور عشق چون بلبل کن آغاز

Чу дар афсонаи гул боядат буд

چو در افسانهٔ گل بایدت بود

Ҳазор ово чу булбул боядат буд

هزار آوا چو بلبل بایدت بود

зи булбули биқрорӣ беш дорӣ

ز بلبل بیقراری بیش داری

Ки шарҳи ишқи гул дар пеши дорӣ

که شرح عشق گل در پیش داری

Чу ту теғи забони дории гуҳарбор

چو تو تیغ زبان داری گهربار

Биё эй абри рӯҳонии гуҳари бор

بیا ای ابر روحانی گهر بار

Сухангӯе ки брдондри сухани гӯй

سخنگویی که برد اندر سخن گوی

Сухани гӯйӣ чунин кард он сухангӯӣ

سخن گویی چنین کرد آن سخنگوی

Ки шоҳӣ буд гетии зери фурмонаш

که شاهی بود گیتی زیر فرمانش

Ҳамаи олами мусаллам чун салимонаш

همه عالم مسلّم چون سلیمانش

Сипеҳраш буд доролмлки шоҳӣ

سپهرش بود دارالملک شاهی

Вале ӯ офтоби моҳу моҳӣ

ولی او آفتاب ماه و ماهی

Чу хуршедии бсд таъзим мегашт

چو خورشیدی به صد تعظیم میگشت

Миёни бурҷи ҳафт иқлӣм мегашт

میان برج هفت اقلیم میگشت

Тавон гуфтани басӣ ҳар ҷинсу фаслаш

توان گفتن بسی هر جنس و فصلش

Каз аҷдоди Сикандар буд аслаш

کز اجداد سکندر بود اصلش

Ҷаҳонро чун Сикандари Подшаҳ буд

جهان را چون سکندر پادشه بود

зи сар то пои рӯмаши пари сипаҳ буд

ز سر تا پای رومش پر سپه بود

зи баси лашкар , чунон афтод райш

ز بس لشکر، چنان افتاد رایش

Ки ҳар солии ду мавзе буд ҷояш

که هر سالی دو موضع بود جایش

Миёни баҳр будаш як ҷазира

میان بحر بودش یک جزیره

Ҳамаи ганҷи шаҳи онҷои бади захира

همه گنج شه آنجا بد ذخیره

Яке айвонаш будӣ сари бъиўқ

یکی ایوانش بودی سر به عیوق

Ки нараседӣ боўҷши чашми махлуқ

که نرسیدی به اوجش چشم مخلوق

Ҳумое бар сари қасри сарафроз

همایی بر سر قصر سرافراز

Ки кардӣ бо дўнсрчрхи парвоз

که کردی با دو نسر چرخ پرواز

Бшодии подшоҳ онҷо нишастӣ

به شادی پادشاه آنجا نشستی

Баҳри солии се моҳ онҷо нишастӣ

به هر سالی سه ماه آنجا نشستی

Чу фасли соли номаълӯми гаштӣ

چو فصل سال نامعلوم گشتی

Бикуштӣ Нӯҳи дайн то рӯми гаштӣ

به کشتی نوح دین تا روم گشتی

Ба сунбул низ қасрӣ дошт олӣ

به سنبل نیز قصری داشت عالی

Ки кам будӣ зи глрўёнши холӣ

که کم بودی ز گلرویانش خالی

Баҳақ чун шаҳриёри баҳр ва бар буд

به حق چون شهریار بحر و بر بود

Гуҳаш дар баҳру гуҳ дар бар сафар буд

گهش در بحر و گه در بر سفر بود

Бсдқ омад ҷаҳони ҷони мутӣъаш

به صدق آمد جهان جان مطیعش

Ки тарсо буду рӯҳи аллоҳи шафиъаш

که ترسا بود و روح الله شفیعش

Мапурс аз адл ӯ дар кишвари рӯм

مپرس از عدل او در کشور روم

Вагар номаш бипурсӣ қайсари рӯм

وگر نامش بپرسی قیصر روم

зи адл ӯ ҳамаи кишвари чунон буд

ز عدل او همه کشور چنان بود

Каз ободии замин чун осмон буд

کز آبادی زمین چون آسمان بود

Чу адл ва дод будаш кору пеша

چو عدل و داد بودش کار و پیشه

Бъдл ва дод фармудӣ ҳамеша

به عدل و داد فرمودی همیشه

зи баси кўдр ҷаҳон дод ва диҳиш кард

ز بس کو در جهان داد و دهش کرد

Ҷаҳони тунди хўрои хуш маниш кард

جهان تند خو را خوش منش کرد

Чу барҳақ буд , бединӣ наёвард

چو بر حق بود، بی دینی نیاورد

Бноҳқи хӯнӣ аз бинӣ наёвард

به ناحق خونی از بینی نیاورد

На зулми шамъ бар парвонаи бгзошт

نه ظلم شمع بر پروانه بگذاشت

На бӯмиро яке вайронаи бгзошт

نه بومی را یکی ویرانه بگذاشت

Агар як Тифли пар зар карда таштӣ

اگر یک طفل پر زر کرده طشتی

Бигард кишвари қайсари бгштӣ

به گرد کشور قیصر بگشتی

зи бим шаҳ набӯдӣ як диловар

ز بیم شه نبودی یک دلاور

Ки пурседӣ ки ин хокаст ёзр

که پرسیدی که این خاکست یا زر

Чунон адлаш кушода доштӣ даст

چنان عدلش گشاده داشتی دست

Ки дасти бод бар сунбул фурӯбаст

که دست باد بر سنبل فروبست

Ки аз бимаш накардӣ боди гардӣ

که از بیمش نکردی باد گردی

Кулоҳи гул рубудан тарк кардӣ

کلاه گل ربودن ترک کردی

Агар бодӣ биҷустӣ аз дуруштӣ

اگر بادی بجستی از درشتی

Надонам то чароғӣ низ киштӣ

ندانم تا چراغی نیز کشتی

Агарчӣ пилтанро буд зӯрӣ

اگرچه پیلتن را بود زوری

Нёзрдии азу бар хоки мӯрӣ

نیازردی ازو بر خاک موری

Агарчӣ буд олии подшоиӣ

اگرچه بود عالی پادشایی

Сухан гуфтӣ блтФии богадоӣ

سخن گفتی به لطفی با گدایی

Азон зебост шаҳро шаҳриёрӣ

ازان زیباست شه را شهریاری

Ки дар шоҳӣ кунад дарвеши дорӣ

که در شاهی کند درویش داری

Туро аз халқ хуш набӯд зӣоне

ترا از خُلق خوش نبود زیانی

Чу зар надиҳӣ макаши бории забонӣ

چو زر ندهی مکش باری زبانی

Забонии коби зар азуӣ чакидаст

زبانی کاب زر از وی چکیده‌ست

Ҷаҳонии банда безар харидаст

جهانی بندهٔ بی زر خریده‌ست

Миёни зиракони шоҳи гиромӣ

میان زیرکان شاه گرامی

Бъдл ва халқ гирад никномӣ

به عدل و خلق گیرد نیکنامی

Макун зулму зи ман дори ин сухани ёд

مکن ظلم و ز من دار این سخن یاد

Битарс аз оҳи перони куҳани зод

بترس از آه پیران کهن زاد

На шамшер он тавонад кард ва на тир

نه شمشیر آن تواند کرد و نه تیر

Ки дар вақти саҳари оҳи дили пер

که در وقت سحر آه دل پیر

Агар ту подшоҳӣ , ҳамчуи хуршед

اگر تو پادشاهی،‌ همچو خورشید

Макун як зарраро аз хеши навмед

مکن یک ذرّه را از خویش نومید

Шаҳи қайсар ки будаш адли вдодӣ

شه قیصر که بودش عدل و دادی

Накардӣ зулм ва дод адл додӣ

نکردی ظلم و داد عدل دادی

Сипоҳ ӯ дарун ҳар диёрӣ

سپاه او درون هر دیاری

Бурун аз тангноӣ ҳар шуморӣ

برون از تنگنای هر شماری

Ма ту гашта тғрои вазиронаш

مه تو گشته طغرای وزیرانش

Уторидро хат омӯзад дабиронаш

عطارد را خط آموزد دبیرانش

Ҳакимонаши зи дил тақвим карда

حکیمانش ز دل تقویم کرده

БФкрт на фалак тақсим карда

به فکرت نُه فلک تقسیم کرده

зи ганҷаши ганҷи қоруни садақае буд

ز گنجش گنج قارون صدقه‌ای بود

Калиди ганҷ ӯро ҳалқае буд

کلید گنج او را حلقه‌ای بود

зи адлаши чашмҳои фитна дар хоб

ز عدلش چشمهای فتنه در خواب

зи ҷўдши абри гирён , баҳри ғарқоб

ز جودش ابر گریان، بحر غرقاب

Баҳри кишвар ки шаҳ лашкар кашидӣ

به هر کشور که شه لشکر کشیدی

Дар он кишвар касе лашкар надидӣ

در آن کشور کسی لشکر ندیدی

Зафар будӣ изки дори сипоҳаш

ظفر بودی یزک دار سپاهش

Фалак кардӣ замини бӯси кулоҳаш

فلک کردی زمین بوس کلاهش

Чаҳгар будаш муроду шодкомӣ

چه گر بودش مراد و شادکامی

Набӯдаш ҳеҷ фарзанди гиромӣ

نبودش هیچ فرزند گرامی

Шаҳи озода чун дилдодае буд

شه آزاده چون دلداده‌ای بود

Ки ҷонаши бастаи шҳзодҳиӣ буд

که جانش بستهٔ شهزاده‌ای بود

Набӯдаш пишгаҳро шаҳриёрӣ

نبودش پیشگه را شهریاری

Ки тобўдии пас аз ваии ёдгорӣ

که تابودی پس از وی یادگاری

Якеро дил бҷон ояд зи фарзанд

یکی را دل به جان آید ز فرزند

Якеро ҷони бФрзнди орзӯманд

یکی را جان به فرزند آرزومند

Яке дар орзӯии бачаи пайваст

یکی در آرزوی بچه پیوست

Якеро даҳ бача , як нон на дардаст

یکی را ده بچه، یک نان نه در دست

Аҷаби корӣ ки кор чарх гардунаст

عجب کاری که کار چرخ گردونست

Ки ҳар касро азу ранҷӣ дигаргунаст

که هر کس را ازو رنجی دگرگونست

Ҳамеи мардум агар ҳасташ ва гар нест

همی مردم اگر هستش وگر نیست

Биҷузи ғам хӯрданаши корӣ дигар нест

بجز غم خوردنش کاری دگر نیست

Бақои мо балои мости мо ро

بقای ما بلای ماست ما را

Ки роҳат дар фанои мости мо ро

که راحت در فنای ماست ما را

Шаҳ аз андеша дар шаби афрӯз

شه از اندیشه دُرّ شب افروز

Ҳакямонро бар худ хонд як рӯз

حکیمان را بر خود خواند یک روز

Бадишон гуфт аз дарҷӣ ки гардунаст

بدیشان گفت از دُرجی که گردونست

Насиб ҳар касе дарӣ дигаргунаст

نصیب هر کسی درّی دگرگونست

Чу ман шоҳӣ ки зероин куҳани дайр

چو من شاهی که زیر این کهن دیر

Бшоҳии мизнми бонг ва лоғайр

به شاهی میزنم بانگ و لاغیر

Бхдмти рубъи маскӯн дар суҷудам

به خدمت ربع مسکون در سجودم

Бъшрти сабъи дарёи ъушри ҷўдм

به عشرت سبع دریا عُشر جودم

Агар гардуни бком ман нагардад

اگر گردون به کام من نگردد

Нагардад тоғлом ман нагардад

نگردد تا غلام من نگردد

Чунон аз ахтарам фолӣ баландаст

چنان از اخترم فالی بلندست

Ки чашми бад бар оташ чун сапандаст

که چشم بد بر آتش چون سپندست

Чунон аз даври гардун бо насибам

چنان از دور گردون با نصیبم

Ки ҳар кӯ ғам хӯрд ояд аҷибам

که هر کو غم خورد آید عجیبم

Кунад дар даст шустани ҳиммати ман

کند در دست شستن همّت من

Биҳишти аданро таштии мсмн

بهشت عدن را طشتی مثمّن

зи кавсари оби оради ҳури айнам

ز کوثر آب آرد حور عینم

Наад курсии зи чархи ҳафтуминам

نهد کرسی ز چرخ هفتمینم

Чу хашмами хати сӯии дӯзахи навид

چو خشمم خط سوی دوزخ نویسد

Ҷавобаши ном ӯ брих нависад

جوابش نام او بر یخ نویسد

Чўроими дросд хуршед гардад

چو رایم در اسد خورشید گردد

Дилами ойӣна ҷамшед гардад

دلم آیینهٔ جمشید گردد

Агар бар худ бипечам зи оташи хашм

اگر بر خود بپیچم ز آتش خشم

зи бимами оташи оради об дар чашм

ز بیمم آتش آرد آب در چشم

Агар гармем бинад дӯзах , аз шарм

اگر گرمیم بیند دوزخ، از شرم

Фитад дар сардсерӣ бо дилии гарм

فتد در سردسیری با دلی گرم

Чу роем дросд омад илм зад

چو رایم در اسد آمد علم زد

Асади шер илм шуд то ки дам зад

اسد شیر علم شد تا که دم زد

Бҷони ман ки гар ҷӯяд ҷаҳони ҷанг

به جان من که گر جوید جهان جنگ

зи лашкар бар ҷаҳони орми ҷаҳони танг

ز لشکر بر جهان آرم جهان تنگ

?хитои тарк дар ман доим омад

خطای ترک در من دایم آمد

Хато гуфтам савобам ходим омад

خطا گفتم صوابم خادم آمد

Чунон бахтами зи бедорӣ пар обаст

چنان بختم ز بیداری پر آبست

Ки фитнаи зери бахтам маст хобаст

که فتنه زیر بختم مست خوابست

Куҷо дар хоб бинад чашми ҷонӣ

کجا در خواب بیند چشم جانی

Ббидорӣ чу бахти ман ҷавонӣ

به بیداری چو بخت من جوانی

Ҷавонӣ дораму малики сулаймон

جوانی دارم و ملک سلیمان

Чу фарзандӣ надорам чист дармон

چو فرزندی ندارم چیست درمان

Маро бояд ки чун ман бар нуҳуми рахт

مرا باید که چون من بر نهم رخت

Марои тоҷӣ буд кўродҳми тахт

مرا تاجی بود کو را دهم تخت

Кунун аз қаъри ин на тоқи даввор

کنون از قعر این نُه طاق دوّار

Ки дарёӣ равонасту нигунсор

که دریایی روانست و نگونسار

Чу ғаввосони биҷӯянди ошноӣ

چو غوّاصان بجویند آشنایی

Магари дарё канор ояд з ҷое

مگر دریا کنار آید ز جایی

Хирадмандони даҳ ва ду бурҷи афлок

خردمندان ده و دو برج افلاک

Заданд аз осмон бар таҳтаи хок

زدند از آسمان بر تختهٔ خاک

Вазони пас анкабут ҳар стрлоб

وزان پس عنکبوت هر سطرلاب

Шуд аз хуршеди чорам парда бартоб

شد از خورشید چارم پرده بر تاب

Чу рӯй анкабут аз туф асар ёфт

چو روی عنکبوت از تف اثر یافت

Ду чашми сқбаҳ аз парда хабар ёфт

دو چشم ثقبه از پرده خبر یافت

Чу тори анкабутӣ буд гардун

چو تار عنکبوتی بود گردون

з сқбаҳ шуд бтолъи вақти берун

ز ثقبه شد به طالع وقت بیرون

Ту гуфтӣ сқбаҳи зераши нури равшан

تو گفتی ثقبه زیرش نور روشن

Баҳам чун сӯзанасту чашми сӯзан

به هم چون سوزنست و چشم سوزن

Сӯии хуршед исо кард ишорат

سوی خورشید عیسی کرد اشارت

Ки сӯзанро бтрсобри бишорат

که سوزن را به ترسا بر بشارت

Ки хоҳад хост шаҳро шоҳзодӣ

که خواهد خاست شه را شاهزادی

Ҳумоюни талъатии фаррухи нажодӣ

همایون طلعتی فرّخ نژادی

Яке гавҳар ки дар силки замона

یکی گوهر که در سلک زمانه

Сухан манзум гуяд ҷовдона

سخن منظوم گوید جاودانه

Бдоноиӣ зар ифшоанд чу оташ

به دانایی زر افشاند چو آتش

Чигуна оташӣ , чун оби зари хуш

چگونه آتشی، چون آب زر خوش

Чунон воқиф шавад бар сари афлок

چنان واقف شود بر سرّ افلاک

Ки афлокаш наад рухсора бар хок

که افلاکش نهد رخساره بر خاک

Бшоҳӣ чун қабои пӯшади шаҳи нав

به شاهی چون قبا پوشد شه نو

Каллаи бунаади бпиш ӯ маи нав

کله بنهد بپیش او مه نو

Чунон даст уфтад аз мардии баҳолӣ

چنان دست افتد از مردی به حالی

Ки рустам оядаш чун пиразолӣ

که رستم آیدش چون پیر زالی

Чунон бахшад атои ани нофаи машк

چنان بخشد عطا آن نافهٔ مشک

Ки дарё оядаш чун чашмаи хушк

که دریا آیدش چون چشمهٔ خشک

Чунон зебо буд Мисри ҷамолаш

چنان زیبا بود مصر جمالش

Ки Юсуф баркашад нили камолаш

که یوسف برکشد نیل کمالش

Вале ин ҳафт майдони ҷафои кеш

ولی این هفت میدان جفا کیش

Наадастона сахташи фарои пеш

نهد استانهٔ سختش فرا پیش

Чу бархезад зи пеши он остона

چو برخیزد ز پیش آن آستانه

Аз он пас рост биншинад замона

از آن پس راست بنشیند زمانه

Чу шаҳро дар дил омад ин бишорат

چو شه را در دل آمد این بشارت

Дилаш гуфтӣ ки шодӣ кард ғорат

دلش گفتی که شادی کرد غارت

Шаҳ аз шодии дилӣ чун ақл кул кард

شه از شادی دلی چون عقل کل کرد

Ҳакямонро даҳани пари зар чу гул кард

حکیمان را دهن پر زر چو گل کرد

Зару симу гуҳар чандон фишонд ӯ

زر و سیم و گهر چندان فشاند او

Ки брчинндаҳи дармонд ва бимонад ӯ

که برچیننده درماند و بماند او

Бидон бинишаст то аз нуқтаи кор

بدان بنشست تا از نقطهٔ کار

Чаҳ нақшии афканди ту чатри паргор

چه نقشی افکند تو چتر پرگار

Шигифтӣ дар пас парда фаровонаст

شگفتی در پس پرده فراوانست

Намайдонӣу лекин бар ту осонаст

نمیدانی و لیکن بر تو آسانست

Агар он бар ту тобанда набӯдӣ

اگر آن بر تو تابنده نبودی

Дилати чандин пароканда набӯдӣ

دلت چندین پراکنده نبودی