Ало эй сабзи товуси муқаддас

الا ای سبز طاووس مقدّس

зи сари сабзяти аксии чархи атлас

ز سر سبزیت عکسی چرخ اطلس

Замину осмони гирду бухори т

زمین و آسمان گَرد و بخار‌ت

Кавокиб бар тибқи баҳри нисори т

کواکب بر طبق بهر نثار‌ت

Ду олам гарчи олӣ менамӯда сет

دو عالم گرچه عالی می‌نموده‌ست

Ду чашмҳои ҳастӣ ту бӯда сет

دو چشمهای هستی تو بوده‌ست

Чу акс туаст ҳар чизе ки ҳастанд

چو عکس توست هر چیزی که هستند

Чу файз туаст ҳар нақшӣ ки бастанд

چو فیض توست هر نقشی که بستند

Замонии нақши бандӣ сухан кун

زمانی نقش‌بندی سخن کن

Чу нави дории сухани тарк куҳан кун

چو نو داری سخن ترک کهن کن

Сухани гуфтани зи мардуми ёдгори сет

سخن گفتن ز مردم یادگار‌ست

Хамӯшӣ безабононро ба кори сет

خموشی بی زبانان را به‌کار‌ست

Бигӯ чун фикри дурандеши дорӣ

بگو چون فکر دوراندیش داری

Хамӯшӣ худ басӣ дар пеши дорӣ

خموشی خود بسی در پیش داری

Чунин гуфт он сухани санҷи сухани рон

چنین گفت آن سخن‌سنج سخن‌ران

Казу беҳтар надидам ман сухани дон

کزو بهتر ندیدم من سخن‌دان

Ки чун шаҳ бо сипоҳон шуд зи хўзон

که چون شه با سپاهان شد ز خوزان

зи ишқи гули дилӣ чун шамъи сӯзон

ز عشق گل دلی چون شمع سوزان

зи гирди раҳ чу рафту чеҳр гул дид

ز گرد ره چو رفت و چهر گل دید

зи чеҳри гули дилии пари меҳр гул дид

ز چهر گل دلی پر مهر گل دید

Чунон аз як назари зер ва зибр шуд

چنان از یک نظر زیر و زبر شد

Ки гуфтӣ аз ду гетӣ бехабар шуд

که گفتی از دو گیتی بی‌خبر شد

Чу шаҳ дар чеҳраи глрх нигаҳ кард

چو شه در چهرهٔ گلرخ نگه کرد

Гул аз кин ҳар ду абрӯи пар гиреҳ кард

گل از کین هر دو ابرو پر گره کرد

зи хашми шаҳи қсб аз моҳи бардошт

ز خشم شه قصب از ماه برداشت

Ба як захми забони сад оҳи бардошт

به یک زخم زبان صد آه برداشت

Гуҳ аз маи доми мшгин банд ме кунад

گه از مه دام مشگین بند می‌کند

Гуҳ аз марҷони канор қанд ме кунад

گه از مرجان کنار قند می‌کند

Гуҳ аз наргиси замин чун лола ме кард

گه از نرگس زمین چون لاله می‌کرد

Гуҳ аз мижгони ҳавои пар жола ме кард

گه از مژگان هوا پر ژاله می‌کرد

Замонии дарди хон ва мон гирифташ

زمانی درد خان و مان گرفتش

Замонии ишқи ҷонон ҷон гирифташ

زمانی عشق جانان جان گرفتش

Чунон зи он шоҳи гул бебарг будӣ

چنان ز‌آن شاه گل بی‌برگ بودی

Ки гар дидяш бими марг будӣ

که گر دیدیش بیم مرگ بودی

Замонии шоҳро аз дар брондӣ

زمانی شاه را از در براندی

Замонии дояро дар бар бхўондӣ

زمانی دایه را در بر بخواندی

Замонии парда бар моҳи аўФгндӣ

زمانی پرده بر ماه اوفگندی

Замонии санг бар шоҳи аўФгндӣ

زمانی سنگ بر شاه اوفگندی

Замонии хоки раҳ бар фарқ кардӣ

زمانی خاک ره بر فرق کردی

Замонии ҷома дар хӯн ғарқ кардӣ

زمانی جامه در خون غرق کردی

На дидаи як нафас беоб будаш

نه دیده یک نفس بی آب بودش

На дар бистари замонии хоб будаш

نه در بستر زمانی خواب بودش

Ҳамаи шаб то ба рӯзаши дидатар буд

همه شب تا به روزش دیده تر بود

Ҳамаи рӯзаши зи шаби ториктар буд

همه روزش ز شب تاریک‌تر بود

На рӯз осуд то шаб аз пагоҳӣ

نه روز آسود تا شب از پگاهی

На шаб хуфт аз хурӯши ши мурғу моҳӣ

نه شب خفت از خروش‌ش مرغ و ماهی

Чу барқ аз оташи дил тез гашта

چو برق از آتش دل تیز گشته

Чу абр аз чашм , борон рез гашта

چو ابر از چشم، باران ریز گشته

зи чашмаши бистари ши Ҷайҳуни гирифта

ز چشمش بستر‌ش جیحون گرفته

Взони Ҷайҳуни ҷаҳонии хӯни гирифта

وزآن جیحون جهانی خون گرفته

Дилаш чун деги ҷӯшон бар ҳаме шуд

دلش چون دیگ جوشان بر همی شد

зи сар то бен зи бен то сар ҳаме шуд

ز سر تا بن ز بن تا سر همی شد

зи ҷазаътар гуҳар бар зари ҳамеи рехт

ز جزع تر گهر بر زر همی ریخت

Ду дастии хоки раҳ бар сари ҳамеи рехт

دو دستی خاک ره بر سر همی ریخت

Чу кардӣ ёди он норафта аз ёд

چو کردی یاد آن نارفته از یاد

Бирав май аўФтодии бонгу фарёд

برو می‌اوفتادی بانگ و فریاد

Чу ронадӣ бар забони номи длором

چو راندی بر زبان نام دلارام

Бирафтӣ аз таниши дили вази дили ором

برفتی از تنش دل وز دل آرام

Набӯдаш хобгар як дам бихуфтӣ

نبودش خواب گر یک دم بخفتی

Бирав моҳӣу ма мотам гирифтӣ

برو ماهی و مه ماتم گرفتی

Чу ашк аз чашми хӯни афшони брондӣ

چو اشک از چشم خون افشان براندی

зи ашкаши бистари ши тӯфони брондӣ

ز اشکش بستر‌ش طوفان براندی

Агар шабро хабар будӣ зи сӯзи ш

اگر شب را خبر بودی ز سوز‌ش

Набӯдӣ то қиёмати бози рӯзаш

نبودی تا قیامت باز روزش

Вагар худ субҳ дидӣ мотам ӯ

وگر خود صبح دیدی ماتم او

Фурӯ рафтӣ дами субҳ аз ғам ӯ

فرو رفتی دم صبح از غم او

Вагар парвин бидидӣ дар ашкаш

وگر پروین بدیدی دُرّ اشکش

Чу ашкаши сарнигӯни гаштии зи рашкаш

چو اشکش سرنگون گشتی ز رشکش

Вагар дидӣ шафақи он нотавонии ш

وگر دیدی شفق آن ناتوانی‌ش

Чу зари гаштии з рӯй заъфаронии ш

چو زر گشتی ز روی زعفرانی‌ش

Вагар моҳ аз ғамаши огоҳ будӣ

وگر ماه از غمش آگاه بودی

Баровардӣ зи худ ногоҳ дӯдӣ

برآوردی ز خود ناگاه دودی

Вагар хуршед дидӣ сӯзу дардаш

وگر خورشید دیدی سوز و دردش

зи зории хирқаи гаштии шеъри зардаш

ز زاری خرقه گشتی شعر زردش

Вагар дидӣ фалаки хунхорӣ ӯ

وگر دیدی فلک خونخواری او

Дилаш хунин шудӣ аз зорӣ ӯ

دلش خونین شدی از زاری او

Вагар худ кӯҳи он андӯҳ дидӣ

وگر خود کوه آن اندوه دیدی

Ҷаҳонӣ бар дили худ кӯҳ дидӣ

جهانی بر دل خود کوه دیدی

Вагар дарёаш дидӣ дар чунон дард

وگر دریاش دیدی در چنان درد

Азу бархестӣ дар як замони гирд

ازو برخاستی در یک زمان گرد

Вагар дидӣ дарон андӯҳи меғи ш

وگر دیدی دران اندوه میغ‌ش

Нборидӣ , магари дарду дареғаш

نباریدی، مگر درد و دریغش

Гуҳии сайлоби баст аз чашм бар хеш

گهی سیلاب بست از چشم بر خویش

Гуҳӣ чун оташӣ афтод дар хеш

گهی چون آتشی افتاد در خویش

Гуҳӣ чун шамъи сар партоб ме тофт

گهی چون شمع سر پرتاب می‌تافت

Гуҳии баси зор чун маҳтоб ме тофт

گهی بس زار چون مهتاب می‌تافت

Гуҳӣ бар бом мешуд даст бар сар

گهی بر بام می‌شد دست بر سر

Гуҳӣ мерафт ҳамчун ҳалқа бар дар

گهی می‌رفت همچون حلقه بر در

Гуҳӣ чун булбулӣ дар доми монда

گهی چون بلبلی در دام مانده

Гуҳӣ бар даргаӣ бар боми монда

گهی بر درگهی بر بام مانده

Гуҳӣ аз боми роҳ дар гирифтӣ

گهی از بام راه در گرفتی

Дигар раҳи роҳи бом аз сар гирифтӣ

دگر ره راه بام از سر گرفتی

Чу роҳ дар гирифтӣ дили ду нимаш

چو راه در گرفتی دل دو نیمش

Сегон кӯй будандӣ надими ш

سگان کوی بودندی ندیم‌ش

Замонӣ бо сегон анбози гаштӣ

زمانی با سگان انباز گشتی

Нишастӣ соъатӣу бози гаштӣ

نشستی ساعتی و باز گشتی

Дигар раҳи сӯй бом оварадӣ оҳанг

دگر ره سوی بام آوردی آهنگ

Чу шаби гаштии зи оҳ ӯ шбоҳнг

چو شب گشتی ز آه او شباهنگ

Вагар шаби худ шаби маҳтоб будӣ

وگر شب خود شب مهتاب بودی

Ки донад ков чаҳ сон дар тоб будӣ

که داند کاو چه‌سان در تاب بودی

Чу дидӣ моҳ , бе рӯй длором

چو دیدی ماه، بی روی دلارام

Бгрдидӣ ба паҳлуи ҷумлаи бом

بگردیدی به پهلو جملهٔ بام

Накардӣ бомро борони чунон тар

نکردی بام را باران چنان تر

Ки кардӣ наргисаш дар як замон тар

که کردی نرگسش در یک زمان تر

Чаҳ гӯям ман ки чун буд ва чаҳ сон буд

چه‌گویم من که چون بود و چه‌سان بود

Надонам то чунон ҳаргизи тавон буд

ندانم تا چنان هرگز توان بود

зи баси кони моҳи гирди бом ва дар гашт

ز بس کان ماه گرد بام و در گشت

Ҳамаи шаби мурғу моҳӣ зу ба сари гашт

همه شب مرغ و ماهی زو به‌سر گشت

зи бас каз оҳи сардаш бод бархест

ز بس کز آه سردش باد برخاست

зи мурғони ҳаво фарёд бархест

ز مرغان هوا فریاد برخاست

зи бас каз оташи дил дам барафрӯхт

ز بس کز آتش دل دم برافروخت

Ҳамаи мурғони шабро болу пари сӯхт

همه مرغان شب را بال و پر سوخت

Чу гирд бом монадӣ пой дар гул

چو گِرد بام ماندی پای در گل

Дигар раҳи сӯй дар шуд даст бар дил

دگر ره سوی در شد دست بر دل

Замонии пеш дар дар рӯй афтод

زمانی پیشِ در در روی افتاد

Замонӣ бо сегон дар кӯй афтод

زمانی با سگان در کوی افتاد

Замонӣ устихон оварад саг ро

زمانی استخوان آورد سگ را

Замонӣ бо сегон биниҳод раг ро

زمانی با سگان بنهاد رگ را

Замонӣ об зад аз чашм бар дар

زمانی آب زد از چشم بر در

Замонии хоки рехт аз ишқ бар сар

زمانی خاک ریخت از عشق بر سر

Замонии сари бараҳнаи пой бар хок

زمانی سر برهنه پای بر خاک

Ба дасти хеш бар тан ҷома зад чок

به‌دست خویش بر تن جامه زد چاک

Фиғон аз дояи мискини баромад

فغان از دایهٔ مسکین برآمد

Ту гуфтӣ ҷон аз он ғамгини баромад

تو گفتی جان از آن غمگین برآمد

Канизиро бихонад ва кор фармуд

کنیزی را بخواند و کار فرمود

Ба зӯдии бом ва дар мсмор фармуд

به‌زودی بام و در مسمار فرمود

Чунон дарҳо бар он дилбари фурӯи баст

چنان درها بر آن دلبر فرو بست

Ки натавонист бодӣ хуш бирав ҷуст

که نتوانست بادی خوش برو جست

Чу гул дармонда шуд зи доя май хост

چو گل درمانده شد ز دایه می‌خواست

Ки кор гул нагардад ҷуз ба май рост

که کار گل نگردد جز به می راست

Бирафташ доя ва ҳоле ме оварад

برفتش دایه و حالی مِی آورد

Танӣ чандаш зи хубон дар пай оварад

تنی چندش ز خوبان در پی آورد

Нишаст он дилбару шамъӣ ба бар бар

نشست آن دلبر و شمعی به‌بر بر

Ба дастии бодау дастӣ ба сар бар

به دستی باده و دستی به‌سر بر

Чу ҷомӣ нӯш кардӣ он шкрбор

چو جامی نوش کردی آن شکربار

зи хӯни чашм пар кардӣ дигар бор

ز خون چشم پر کردی دگر بار

Накардӣ ҳеҷ ҷом аз бодаи холӣ

نکردی هیچ جام از باده خالی

Ки на пари гаштӣ аз биҷодаҳи ҳоле

که نه پر گشتی از بیجاده حالی

Чу будӣ навбати хусрав дигар бор

چو بودی نوبت خسرو دگر بار

Нахурдӣу бкрдии сари нигунсор

نخوردی و بکردی سر‌نگونسار

Чунин будӣ чунин май хӯрдан ӯ

چنین بودی چنین می خوردن او

Зиҳии фарёду зорӣ кардан ӯ

زهی فریاد و زاری کردن او

Ҷавонӣ буду дилтангӣу пастӣ

جوانی بود و دلتنگی و پستی

Фироқу иштиёқу ишқу мастӣ

فراق و اشتیاق و عشق و مستی

Чу зад сад гӯнаи дардаши дасти дарҳам

چو زد صد گونه دردش دست درهم

Фурӯ шуд глрхи сармаст дар ғам

فرو شد گلرخ سرمست در غم

Баровард аз ҷигари оҳӣ чаҳ оҳӣ !

برآورد از جگر آهی چه آهی‌‌!

Ки то ҳафтум фалак бикшод роҳӣ

که تا هفتم فلک بگشاد راهی

Забон бикшод ки охири хирманами сӯхт

زبان بگشاد که‌آخر خرمنم سوخت

зи хӯни дили ҳамаи хӯн дар танами сӯхт

ز خون دل همه خون در تنم سوخت

Чунон аз оташ дил шуд хурушон

چنان از آتش دل شد خروشان

Ки бар ҳам сӯхти сақфи сабзпушон

که بر هم سوخت سقف سبزپوشان

зи як як мижаи чандон ашки боРом

ز یک یک مژه چندان اشک بارم

Ки ёронро аз он дар рашки орм

که یاران را از آن در رشک آرم

Ҳамаи шаб дар миёни хӯни чашмам

همه شب در میان خون چشمم

Ба зории ғарқаи Ҷайҳуни чашмам

به‌زاری غرقهٔ جیحون چشمم

Ҳамаи рӯз аз хурӯши дили нзорм

همه روز از خروش دل نزارم

Басон ноӣ ва чун не нола дорам

بسان نای و چون نی ناله دارم

Ҳамаи рӯз аз ғами дил дар хурӯшам

همه روز از غم دل در خروشم

Чу баҳрии оташин дар туфу ҷӯшам

چو بحری آتشین در تفّ و جوشم

Шабамрогар умеди рӯз будӣ

شبم را گر امید روز بودی

Куҷои чандини дилам дар сӯз будӣ ? !

کجا چندین دلم در سوز بودی‌؟!

Чу дарди ман сиррӣ пайдо надорад

چو درد من سری پیدا ندارد

Шаби ялдои ман фардо надорад

شب یلدای من فردا ندارد

зи оҳами осмон ҳар шаби чунон гашт

ز آهم آسمان هر شب چنان گشت

Ки гӯйӣ абр шуд ва оташ фишон гашт

که گویی ابر شد و آتش‌فشان گشت

Ҳаме ҳарҷо ки бархезад ғуборӣ

همی هرجا که برخیزد غباری

Шавад ҳар зарра аз оҳами шарор ӣ

شود هر ذرّه از آهم شرار‌ی

Чаҳ гӯям ман ки он саргашта чун буд

چه‌گویم من که آن سرگشته چون بود

Ки ҳар дами сӯзи ҷон ӯ фузун буд

که هر دم سوز جان او فزون بود

Шабии хобӣ аҷаб дид он дили афрӯз

شبی خوابی عجب دید آن دل افروز

Ки меояд буриши ҳурмуз дигар рӯз

که می‌آید برش هرمز دگر روز

Кабобаш аз дили зеру зибр буд

کبابش از دل زیر و زبر بود

Шаробаш аз хами хӯни ҷигар буд

شرابش از خم خون جگر بود

Дар он оташи бдонсони сахт май сӯхт

در‌آن آتش بدانسان سخت می‌سوخت

Ки аз туфаши ту гӯйии тахт май сӯхт

که از تفش تو گویی تخت می‌سوخت

Фиғон мекард ки эй донои рози м

فغان می‌کرد که‌ای دانای راز‌م

з ҳад бигузашт сӯзи ман , чаҳ созам ?

ز حد بگذشت سوز من، چه سازم‌؟

Ба оҳи синаи шаби зиндаи дори ан

به‌آه سینهٔ شب زنده‌دار‌ان

Ба хӯни дидаи парҳезгори ан

به خون دیدهٔ پرهیزگار‌ان

Бидон обӣ ки аз чашми гунаҳи кор

بدان آبی که از چشم گنه‌کار

Фурӯи резад чу тангаши дркшди кор

فرو ریزد چو تنگش درکشد کار

Бидон хокӣ ки зери хӯн буд тар

بدان خاکی که زیر خون بود تر

Ки дорад куштаи мазлӯм дар бар

که دارد کشتهٔ مظلوم در بر

Бидон бодӣ ки марди дасти кӯтоҳ

بدان بادی که مرد دست‌کوتاه

برارد аз ҷигари вақти саҳаргоҳ

برآرد از جگر وقت سحرگاه

Бидон оташ ки дар вақти надомат

بدان آتش که در وقت ندامت

Буд дар синаи соҳиби саломат

بود در سینهٔ صاحب سلامت

Ба боди сард аз ҷони карямон

به باد سرد از جان کریمان

Ба оби гарм аз чашми ятемон

به آب گرم از چشم یتیمان

Ба перии пушт чун чавгони хамида

به پیری پشت چون چوگان خمیده

Так гӯйаш ба сари майдони расида

تک ِ گوی‌اش به‌سر میدان رسیده

Ба тифлии дидаи пари нам , синаи партоб

به طفلی دیده پُر‌نم‌، سینه پُرتاب

Ба марди ташна чун гулбарги сероб

به مرد تشنه چون گلبرگ سیراب

Бидон зорӣ ки пери нотавонӣ

بدان زاری که پیر ناتوانی

Фурӯи резади басар , хоки ҷавонӣ

فرو ریزد بسر، خاک جوانی

Ба дарди наварӯс рӯй бар хок

به درد نوعروس روی بر خاک

зи дард зиҳ бидода ҷони ғамнок

ز درد زه بداده جان غمناک

Ба муштоқони асрори ҳақиқат

به مشتاقان اسرار حقیقت

Ба наққодони бозори тариқат

به نقّادان بازار طریقت

Бидон дили кови зи нав ошно монад

بدان دل کاو ز نو‌آشنا ماند

Бидон ҷони кови зи олоиш ҷудо монад

بدان جان کاو ز آلایش جدا ماند

Ба ҳақи подшоҳии ту бар ту

به حق پادشاهی تو بر تو

Чаҳ гӯям низ май доне дигар ту

چه‌گویم نیز می‌دانی دگر تو

Ки дастами гиру фарёдами раси охир

که دستم گیر و فریادم رس آخر

Баси охири гӯшмоли ман баси охир

بس آخر گوشمال من بس آخر

Маро аз тангнои даҳри бурҳон

مرا از تنگنای دهر بِرهان

Дилами зини ғуссау зини қаҳри бурҳон

دلم زین غصه و زین قهر برهان

Агар рӯзии зи олам шод будам

اگر روزی ز عالم شاد بودم

Ҳазорон рӯз бо фарёд будам

هزاران روز با فریاد بودم

Ниҳоят нест рӯзи мотамам ро

نهایت نیست روز ماتمم را

Сиррӣ пайдо намеояд ғамам ро

سری پیدا نمی‌آید غمم را

зи зорӣ кардан он моҳи пора

ز زاری کردن آن ماه‌پاره

Ба зории гашти гирён ҳар ситора

به زاری گشت گریان هر ستاره

Ба охир чун з ҳоле шуд ба ҳоле

به‌آخر چون ز حالی شد به‌حالی

Нҷотш дод аз он ғами ҳақи таъолӣ

نجاتش داد از‌آن غم حق تعالی

Расед охири дуоӣ ӯ ба ҷое

رسید آخر دعای او به‌جایی

Баромад бар ҳадафи тири дуо ӣӣ

برآمد بر هدف تیر دعا‌یی

Ҳазорон ҷони нисори субҳгоҳӣ

هزاران جان نثار صبحگاهی

Ки ояд бар нишонаи тири оҳӣ

که آید بر نشانه تیر آهی

Чу мурғи субҳгоҳӣ пар барафшонад

چو مرغ صبحگاهی پر برافشاند

Арӯси осмон гавҳар барафшонад

عروس آسمان گوهر برافشاند

Баромади субҳи ҳамчуи нори хандон

برآمد صبح همچو نار خندان

Бузади як ханда бар гардуни гардон

بزد یک خنده بر گردون گردان

Басони қуббаи заррини бадви ним

بسان قبّهٔ زرّین بدو نیم

Гирифта дар даҳани мосураи сим

گرفته در دهن ماسورهٔ سیم

Чу ёфт ин тоқи азрақи равшаноӣ

چو یافت این طاق ازرق روشنایی

Падед омад нишони ошноӣ

پدید آمد نشان آشنایی

Даромад ҳурмузи ошиқи з дар дар

درآمد هرمز عاشق ز در در

Ба дастони бастаи дасторӣ ба сар бар

به‌دستان بسته دستاری به‌سر بر

Сарой чун биҳиштӣ дид пари нур

سرای چون بهشتی دید پر‌نور

Биҳиштӣ аз биҳиштӣ рӯй пари ҳур

بهشتی از بهشتی روی پر حور

Ба пеши сафаи Тахтӣ буд аз зар

به پیش صفّه تختی بود از زر

Мурассаъ карда ӯ аз пой то сар

مرصّع کرده او از پای تا سر

Ба пеши тахт дар бистари Фгндаҳ

به پیش تخت در بستر فگنده

Бар он бистари гултар сари Фгндаҳ

بر آن بستر گل تر سر فگنده

Нишаста доя бар болини гули рух

نشسته دایه بر بالین گل‌رخ

Забони бигушода бо глрх ба посух

زبان بگشاده با گلرخ به پاسخ

Ки бурноеи ғариби ӣнҷои фитодаи сет

که برنایی غریب اینجا فتاده‌ست

Ки дар илми пизишкии Авестоади сет

که در علم پزشکی اوستاد‌ست

Турогар қарз ҳурмуз дорад ин мард

ترا گر قرض هرمز دارد این مرد

Ҳама дармон тавонад кардан ин дард

همه درمان تواند کردن این درد

Чу бишунид ин сухани глрх назар кард

چو بشنید این سخن گلرخ نظر کرد

Дили худ зон назари зер ва зибр кард

دل خود زان نظر زیر و زبر کرد

Ҷавонӣ дид дастории басар бар

جوانی دید دستاری بسر بر

Каттонии ҳамчуи барги гул ба бар дар

کتانی همچو برگ گل به‌بر در

Хаттӣ дар гирди хуршед ш кашида

خطی در گرد خورشید‌ش کشیده

Ба шоҳии хати зи ҷамшеди ши расида

به‌شاهی خط ز جمشید‌ش رسیده

Ду лаб чун пораи лаъли ду пора

دو لب چون پارهٔ لعل دو پاره

Наҳуфтаи зери лаълаши сӣ ситора

نهفته زیر لعلش سی ستاره

Сари зулфаши зи анбари ҳала дар бар

سر زلفش ز عنبر حلّه در بر

Вазон ҳар мӯиро сад фитна дар сар

وزان هر موی را صد فتنه در سر

Рухӣ каз барги гули сад доя будаш

رخی کز برگ گل صد دایه بودش

Маӣ каз мшгтар сад соя будаш

مهی کز مشگ تر صد سایه بودش

Назар чун бар рухи глФом ш афтод

نظر چون بر رخ گلفام‌ش افتاد

Чу баррагии ларза бар андом ш афтод

چو برگی لرزه بر اندام‌ش افتاد

Ба пеши хат ӯ шуд ҳалқа дар гӯш

به‌پیش خطّ او شد حلقه در گوش

Даромад хӯн ӯ як бора дар ҷӯш

درآمد خون او یک‌باره در جوش

зи дили ором ва аз сари ҳуш ӯ шуд

ز دل آرام و از سر هوش او شد

Асири чашма чун нӯш ӯ шуд

اسیر چشمهٔ چون نوش او شد

Чу чашмаш дар рухи он сабз хат монад

چو چشمش در رخ آن سبز‌خط ماند

Чу ҳайронӣ ба ҳурмуз дар ғалат монад

چو حیرانی به هرمز در غلط ماند

Бадал гуфто намедонам ки ӯ ҳаст

بدل گفتا نمی‌دانم که او هست

Ки глрх шуд ба ҳушёрии азуи маст

که گلرخ شد به‌هشیاری ازو مست

Чу кас набӯд назири ш ӯ буд ин

چو کس نبود نظیر‌ش او بود این

Агар ӯ ин буд некӯ буд ин

اگر او این بود نیکو بود این

Биё то хок ӯ дар дида гирем

بیا تا خاک او در دیده گیریم

Чаро ӯро чунин дуздида гирем

چرا او را چنین دزدیده گیریم

Дигар раҳ гуфт мумкин нест ҳаргиз

دگر ره گفت ممکن نیست هرگز

Ки гулро боз бинад низ ҳурмуз

که گل را باز بیند نیز هرمز

Чу шуд андешаи гул бе ниҳоят

چو شد اندیشهٔ گل بی‌نهایت

з бесабрӣ ба ҷӯш омад ба ғоят

ز بی صبری به‌جوش آمد به‌غایت

Ниҳон бо доя гуфт ин моҳи чеҳра

نهان با دایه گفت این ماه چهره

Ки дорад талъати ш аз моҳи баҳра

که دارد طلعت‌ش از ماه بهره

Намонад ҷуз ба ҳурмузи банди бандаш

نماند جز به هرمز بند بندش

Нигаҳ кун чеҳрау сарви баландаш

نگه کن چهره و سرو بلندش

Надонам ӯст ё монанда ӯст

ندانم اوست یا مانندهٔ اوست

Ки дили озоди азу чун банда ӯст

که دل آزاد ازو چون بندهٔ اوست

Ҷавобаш дод ҳолеи дояи к-эии ҳур

جوابش داد حالی دایه کای حور

Басӣ монад ба мардуми мардум аз давр

بسی مانَد به مردم مردم از دور

Ба кирдори ту беҳосил дилӣ нест

به‌کردار تو بی‌حاصل دلی نیست

Чу хоҳӣ кард дар обам гулӣ нест

چو خواهی کرد در آبم گلی نیست

Накӯ афтодат алҳақ ъшқбозӣ

نکو افتادت الحق عشقبازی

Ки аз сари пардаи ушшоқ созӣ

که از سر پردهٔ عشّاق سازی

Магари он рангрази лоф ҳунар зад

مگر آن رنگرز لاف هنر زد

Ки чун рангаш хуш омад риши дарзад

که چون رنگش خوش آمد ریش درزد

Бигуфт ин ва ба гармӣ кард сарди ш

بگفت این و به‌گرمی کرد سرد‌ش

Казон гуфтори гули дил дард кардаш

کزان گفتار گل دل درد کردش

Нигаҳ кард аз канори чашми доя

نگه کرد از کنار چشم دایه

Барон хуршед рӯй афганд соя

بران خورشید روی افگند سایه

Чу ҳурмузро бидид ӯ боз бишнохт

چو هرمز را بدید او باز بشناخت

Бар гули ҷои ҳурмузи бозпардохт

بر گل جای هرمز بازپرداخت

Даромад ҳурмуз ва аз пой бинишаст

درآمد هرمز و از پای بنشست

Гирифташ чун табибони набз дар даст

گرفتش چون طبیبان نبض در دست

Таъаммул карду набзаш нек бишнохт

تأمل کرد و نبضش نیک بشناخت

Валикини хештанро аъҷмии сохт

ولیکن خویشتن را اعجمی ساخت

Аҷаб ки онҷои ҷаҳон бар ҳам наме зад

عجب که‌آنجا جهان بر هم نمی‌زد

Дилаш май сӯхт аммо дам наме зад

دلش می‌سوخت اما دم نمی‌زد

Бифармудаш алоҷ ва зуд бархест

بفرمودش علاج و زود برخاست

Чу оташ омад ва чун дӯд бархест

چو آتش آمد و چون دود برخاست

Чу ҳурмуз шуд буруни глрх ба зорӣ

چو هرمز شد برون گلرخ به‌زاری

зи наргиси рехти борони баҳорӣ

ز نرگس ریخت باران بهاری

зи ҳурмузи дили чунон дар бандаш афтод

ز هرمز دل چنان در بندش افتاد

Ки оташ дар ҳамаи пайванд ш афтод

که آتش در همه پیوند‌ش افتاد

Ҳамаи рӯзу ҳамаи шаб дар фиғон буд

همه روز و همه شب در فغان بود

Дилаш дар орзӯ ӣ длстон буд

دلش در آرزو‌ی دلستان بود

Ҳамон рӯз ва ҳамон шаби ҳурмуз аз ғам

همان روز و همان شب هرمز از غم

Чу субҳи оташ ҳаме афрӯхт аз дам

چو صبح آتش همی‌افروخت از دم

Дарон оташи чунон май сӯхти ҷонаш

دران آتش چنان می‌سوخت جانش

Ки мавҷ оташин мезад забонаш

که موج آتشین می‌زد زبانش

Ду ёри андар буриш бинишаста буданд

دو یار اندر برش بنشسته بودند

зи бедории хусрав хаста буданд

ز بیداری خسرو خسته بودند

Бадв гуфтанд ки охири дил ба хеши ор

بدو گفتند که‌آخر دل به‌خویش آر

Хирадмандӣ ! хирадмандяти пеши ор !

خردمندی‌! خردمندیت پیش آر‌!

Чу дар ақлу тамиз аз мо фузӯнӣ

چو در عقل و تمیز از ما فزونی

Чаро бояд дар ин савдои забунӣ ?

چرا باید در این سودا زبونی‌؟

Дилу ақл аз паии ин рӯз бояд

دل و عقل از پی این روز باید

Сабурӣ дар миёни сӯз бояд

صبوری در میان سوز باید

Бад-ӣни сон буд он шаб то ба рӯз ӯ

بدین‌سان بود آن شب تا به‌روز او

намеосуд чун шамъии зи сӯз ӯ

نمی‌آسود چون شمعی ز سوز او

Чу хуршед аз хам гардун даромад

چو خورشید از خم گردون درآمد

зи зери чархи сқлотўни баромад

ز زیر چرخ سقلاطون برآمد

Ту гуфтӣ ҷомаи зарбафт май бофт

تو گفتی جامهٔ زربفت می‌بافت

Ки бар чархи фалак зррштаҳ ме тофт

که بر چرخ فلک زررشته می‌تافت

Бар гул рафт хусрав аз пагоҳӣ

برِ گل رفت خسرو از پگاهی

Ки дар гул аз пагоҳӣ ба нигоҳӣ

که در گل از پگاهی به نگاهی

Чу дар даҳлези он айвони боситод

چو در دهلیز آن ایوان بِاستاد

Дилаш аз ашк сайлобӣ фиристод

دلش از اشک سیلابی فرستاد

На рӯй онкӣ бедмсоз гардад

نه روی آنکه بی دمساز گردد

На барги онкӣ аз гул боз гардад

نه برگ آنکه از گل باز گردد

Ба дил гуфт охир эй дили ҳуш май дор

به‌دل گفت آخر ای دل هوش می‌دار

Дамигар чашми дории гӯш май дор

دمی گر چشم داری گوش می‌دار

Ба ойин бошу сар дар пеши аФгн

به‌آیین باش و سر در پیش افگن

Назар бар пушти пои хеши аФгн

نظر بر پشت پای خویش افگن

Бигуфт ин ва бидон даҳлез дар рафт

بگفت این و بدان دهلیز در رفت

Бар он сарви қади сим бар рафт

برِ آن سرو قد سیم‌بر رفت

Чу ҳурмузро бидид он моҳи пора

چو هرمز را بدید آن ماه‌پاره

Фурӯ борид бар моҳаши ситора

فرو بارید بر ماهش ستاره

Гуҳии ашкӣ чу хӯн пӯшида ме кард

گهی اشکی چو خون پوشیده می‌کرد

Гуҳии пинҳони назар дуздида ме кард

گهی پنهان نظر دزدیده می‌کرد

Басӣ бо дили дам аз роҳ ҷадал зад

بسی با دل دم از راه جدل زد

Ки ҳурмузро табибӣ дар бадал зад

که هرمز را طبیبی در بدل زد

Замонӣ гуфт ҳаргизи ҳурмуз ӯ нест

زمانی گفت هرگز هرمز او نیست

Чу ҳурмузи хуфтаеи ту ҳаргиз ӯ нест

چو هرمز خفتهیی تو هرگز او نیست

Агар ӯ ҳурмузи мадҳуш будӣ

اگر او هرمز مدهوش بودی

Куҷо дар пеши гули хомӯш будӣ

کجا در پیش گل خاموش بودی

Касе парвона гардад дар хаёлам

کسی پروانه گردد در خیالم

Ки оради тоқати шамъи ҷамолам

که آرد طاقت شمع جمالم

Агар ӯ ҳурмузи ошуфта будӣ

اگر او هرمز آشفته بودی

Ба як як мӯӣ рамзӣ гуфта будӣ

به‌یک یک موی رمزی گفته بودی

Басӣ монад ба ҳам мардум ба мардум

بسی ماند به‌هم مردم به‌مردم

Чароғи шаб басӣ монад ба анҷум

چراغ شب بسی ماند به انجم

Замонӣ гуфт бе шаки ҷон ман ӯст

زمانی گفت بی‌شک جان من اوست

Кадомин ҷону дил ? ! ҷонон ман ӯст

کدامین جان و دل‌؟! جانان من اوست

Гар аз анҷум шавад гардуни шукуфта

گر از انجم شود گردون شکفته

Куҷои ма дар миён гардад наҳуфта

کجا مه در میان گردد نهفته

Яқин донам ки бешак ӯст ин моҳ

یقین دانم که بی‌شک اوست این ماه

Влкини сӯхтаи сет аз ранҷи ин роҳ

ولکین سوخته‌ست از رنج این راه

Чу ӯ пари сӯхти дил дар брозони сӯхт

چو او پر سوخت دل در برازان سوخت

Кадомин дил чаҳ мегӯям ки ҷони сӯхт

کدامین دل چه می‌گویم که جان سوخت

Маро бояд ки дард беш байнам

مرا باید که درد بیش بینم

Ки то рӯй табиби хеши байнам

که تا روی طبیب خویش بینم

Дар ин дардӣ ки дорам мард ман ӯст

در این دردی که دارم مرد من اوست

Ба ҳар рӯеи табиби дард ман ӯст

به‌هر رویی طبیب درد من اوست

Кунун ин дард бо ӯ боз гӯям

کنون این درد با او باز گویم

Табибам ӯст бо ӯ роз гӯям

طبیبم اوست با او راز گویم

Ба охир чун з ҳад бигузашт сӯзиш

به‌آخر چون ز حد بگذشت سوزش

Сияҳ тар шуд зи сад шабгири рӯзаш

سیه‌تر شد ز صد شبگیر روزش

Ба зӯдии ҳамчуи тирии ақл ӯ шуд

به‌زودی همچو تیری عقل او شد

Камони тоқаташ аз зиҳ фурӯ шуд

کمان طاقتش از زه فرو شد

Ба дил гуфт инат зебои дилрабое

به‌دل گفت اینت زیبا دلربایی

Табиби сети ин париваш ё балое ? !

طبیب‌ست این پریوش یا بلایی‌‌؟!

Чаҳ созам то шавад бо ман ҳам овоз ?

چه سازم تا شود با من هم آواز‌؟

Чаҳ созам ? чун гушойами пеш ӯ роз ?

چه سازم‌‌؟ چون گشایم پیش او راز‌؟

зи расвои гаштан худ ме битарсам

ز رسوا گشتن ِ خود می بترسم

Агар зини рози чизе зу бипурсам

اگر زین راز چیزی زو بپرسم

зи дасти дили балое бешам омад

ز دست دل بلایی بیشم آمد

зи сар дар пеши пое пешам омад

ز سر در پیش پایی پیشم آمد

Чу ҷое буд холӣ ва касе на

چو جایی بود خالی و کسی نه

Хусусан дар миёни даврии басӣ на

خصوصاً در میان دوری بسی نه

Дарин андеша чун ошуфтаи ҳоле

درین اندیشه چون آشفته حالی

ДроФгнд аз сари рамзии саволӣ

درافگند از سر رمزی سؤالی

Бадв гуфт эй сабки пай аз куҷое ?

بدو گفت ای سبک‌پی از کجایی‌؟

Ки дорӣ дар дили мо ошноӣ

که داری در دل ما آشنایی

Хабари даҳ аз нажоди хеши мо ро

خبر ده از نژاد خویش ما را

Ки омад шбҳтӣ дар пеши мо ро

که آمد شبهتی در پیش ما را

Лаби ҳурмуз азон бут боз хандид

لب هرمز ازان بت باز خندید

Ба шодӣ дар рух дмсоз хандид

به شادی در رخ دمساز خندید

Фусуни ҳурмузи хуршеди тимсол

فسون هرمز ِ خورشید تمثال

Азон як ханда гул бишнохт дар ҳол

ازان یک خنده گل بشناخت در حال

Бадв гуфт эй ҷаҳонро нур аз ту

بدو گفت ای جهان را نور از تو

Ба даврони чашми захмии давр аз ту

به دوران چشم زخمی دور از تو

Агар ту ҳурмузӣ бар гӯии ҳолат

اگر تو هرمزی بر گوی حالت

Ва ё дар хоб май байнами ҷамолат ?

و یا در خواب می‌بینم جمالت‌؟

Хаттӣ бар хӯнам оварадӣ дигар бор

خطی بر خونم آوردی دگر بار

Манам сар бар хатати чашмии гуҳари бор

منم سر بر خطت چشمی گهر بار

Лаби лаълати раги ҷонами гирифтаи сет

لب لعلت رگ جانم گرفته‌ست

Хати сабзати гиребонами гирифтаи сет

خط سبزت گریبانم گرفته‌ست

Дуруштӣ кард хат бо рӯй нармат

درشتی کرد خط با روی نرمت

з рӯем охир ояд бӯ ки шармат

ز رویم آخر آید بو که شرمت

Манам бе рӯй ту солӣ , зи тимор

منم بی روی تو سالی، ز تیمار

Нишаста рӯй оварда ба девор

نشسته روی آورده به دیوار

Манам бе рӯй ту бар рӯй монда

منم بی روی تو بر روی مانده

Дилии пурхӯни танӣ чун мӯии монда

دلی پرخون تنی چون موی مانده

з гул баркаш марои пои дили охир

ز گِل برکش مرا پای دل آخر

Чу ман касро макун сар дар гули охир

چو من کس را مکن سر در گِل آخر

Чу дили брбўдӣу ҷон низ барадӣ

چو دل بربودی و جان نیز بردی

Дилами хстӣ ва бар ҷонами супурдӣ

دلم خستی و بر جانم سپردی

Ба уннобам чу кардӣ мағзи хаста

به عنّابم چو کردی مغز خسته

Аз он дар пӯст май хндӣ чу писта ? !

از آن در پوست می‌خندی چو پسته‌؟!

зи дасти ту чу дар дастати асири м

ز دست تو چو در دستت اسیر‌م

Макунгар дастгирии дастгирам

مکن گر دستگیری دستگیرم

Забон бикшод ҳурмузи к-эии самани бӯ ӣ

زبان بگشاد هرمز کای سمن‌بو‌ی

Машав бо ман дарин маънии сухангӯ ӣ

مشو با من درین معنی سخنگو‌ی

Ту май донеи зи меҳрат бар чаҳ сонам

تو می‌دانی ز مهرت بر چه سانم

зи меҳрат чун маи нави нотавонам

ز مهرت چون مه نو ناتوانم

Шудам овора бе рӯй ту аз рӯм

شدم آواره بی روی تو از روم

Вази анҷои аўФтодми сӯии ин бум

وز انجا اوفتادم سوی این بوم

Ҳазорон ҳила ва тазвир кардам

هزاران حیله و تزویر کردم

Ки то бо ту сухан тақрир кардам

که تا با تو سخن تقریر کردم

Манам имрӯз ҳамчун соя ӣӣ хор

منم امروز همچون سایه‌یی خوار

Чу соя бар замини афтода ӣӣ зор

چو سایه بر زمین افتاده‌یی زار

Раҳе пешат бидон умед ояд

رهی پیشت بدان امید آید

Ки соя аз пай хуршед ояд

که سایه از پی خورشید آید

Чу вақт ва ҷой нест эй зиндагонӣ

چو وقت و جای نیست ای زندگانی

Чигуна хоҳам аз ту муждагонӣ

چگونه خواهم از تو مژدگانی

Бидон эй моҳ то дилшоди гардӣ

بدان ای ماه تا دلشاد گردی

з бе аслии ман озоди гардӣ

ز بی اصلی من آزاد گردی

Ки ман фарзанди қайсари шоҳи рӯмам

که من فرزند قیصر شاه رومم

зи ртбти саҷда май оради нуҷумам

ز رتبت سجده می‌آرد نجومم

Чу зулф ӯ зи сар то бен кам ва беш

چو زلف او ز سر تا بن کم و بیش

Якояк шарҳ додаш қиссаи хеш

یکایک شرح دادش قصهٔ خویش

Чу гул башнавад кови шҳзод рӯм аст

چو گل بشنود کاو شهزاد روم است

Сипеҳри малику дарёӣ улӯм аст

سپهر ملک و دریای علوم است

Лаб гул шуд чу гули хандон аз он кор

لب گل شد چو گل خندان از آن کار

Гирифт ангушт дар дандон аз он кор

گرفت انگشت در دندان از آن کار

Ба ҳурмуз гуфт акнӯн кор афтод

به هرمز گفت اکنون کار افتاد

Ки гулро бори дигар хор афтод

که گل را بار دیگر خار افتاد

Дар он гоҳе ки будӣ боғбонӣ

در آن گاهی که بودی باغبانی

Набӯдат подшоҳӣ бар ҷаҳонӣ

نبودت پادشاهی بر جهانی

Ба ман онгаҳ намекардӣ нигоҳӣ

به من آنگه نمی‌کردی نگاهی

Нигоҳӣ чун кунӣ дар подшоҳӣ

نگاهی چون کنی در پادشاهی

Чаҳ мегӯям казин шодии чунонам

چه می‌گویم کزین شادی چنانم

Ки дар тани ҳамчуи гули бушковати ҷонам

که در تن همچو گل بشکفت جانم

Киро буд огаҳӣ кин бесару пой

که‌را بود آگهی کاین بی‌سر و پای

Ниҳода буд лоиқи пой бар ҷой

نهاده بود لایق پای بر جای

Ба ҳамдолла ки акнӯн подшоиӣ

به‌حمداللّه که اکنون پادشایی

Неи мҳмрди зоди рӯстоӣ

نیی مهمرد زاد روستایی

Кунун он рафт зини пас кори ман соз

کنون آن رفت زین پس کار من ساز

зи роҳи маслиҳат бо хештани соз

ز راه مصلحت با خویشتن ساز

Чунин магузор бар бистари марои зор

چنین مگذار بر بستر مرا زار

Ки дар олам надорам ҷузи турои ёр

که در عالم ندارم جز ترا یار

Табиб ман макун аз ман тҳошӣ

طبیب من مکن از من تحاشی

Халосами даҳ азин соҳиби фаррошӣ

خلاصم ده ازین صاحب فراشی

Табибӣ бошу ҷой ман бигардон

طبیبی باش و جای من بگردان

Вазин мавзеи ҳавоӣ ман бигардон

وزین موضع هوای من بگردان

зи даст афтодаам , аз ҷой бархез

ز دست افتاده‌ام‌، از جای برخیز

Марои зин шаҳр бигурезон ва бигурез

مرا زین شهر بگریزان و بگریز

Ту доне каз туам овора гашта

تو دانی کز توام آواره گشته

Чунин оҷизи чунин бечора гашта

چنین عاجز چنین بیچاره گشته

Падар аз ман зи хону мони баромад

پدر از من ز خان و مان برآمد

Валикини гули зи ту аз ҷони баромад

ولیکن گل ز تو از جان برآمد

Ба як раҳи фитна ҳо шуд равшан аз ту

به یک‌ره فتنه‌ها شد روشن از تو

Падари овора аз ман шуд ман аз ту

پدر آواره از من شد من از تو

Кунун чизе ки ҳолеи дилпазири сет

کنون چیزی که حالی دلپذیر‌ست

Висоли имшаби сету ногузири сет

وصال امشب‌ست و ناگزیر‌ست

Чу гардун бар замин афганд соя

چو گردون بر زمین افگند سایه

Бияёд дар ниҳони пеши ту доя

بیاید در نهان پیش تو دایه

Туро дар чодар ва дар музеии ҳоле

ترا در چادر و در موزه حالی

Фурӯди оради бад-ӣни айвони олӣ

فرود آرد بدین ایوان عالی

Магари имшаби дамӣ аз мо бароед

مگر امشب دمی از ما براید

Вазин шодии ғамӣ аз мо сарояд

وزین شادی غمی از ما سراید

Сухан бо хати ту дерина дорам

سخن با خط تو دیرینه دارم

Вазон хат насахтӣ дар сина дорам

وزان خط نسختی در سینه دارم

Чу аҳд ошиқӣ шуд тоза аз мо

چو عهد عاشقی شد تازه از ما

зи сад то сад расед овоза аз мо

ز صد تا صد رسید آوازه از ما

зи сар дар тоза гардонем аҳдӣ

ز سر در تازه گردانیم عهدی

Бромизим бо ҳам шеру шаҳд ӣ

برآمیزیم با هم شیر و شهد‌ی

Бимонад онҷоигаҳ то ним рӯз ӯ

بماند آنجایگه تا نیم روز او

Сухан мегуфт пеши длФрўз ӯ

سخن می‌گفت پیش دلفروز او

Азон чандон бимонад он ҷойгаҳи шоҳ

ازان چندان بماند آن جایگه شاه

Ки маъҷун май сиришт аз баҳри он моҳ

که معجون می‌سرشت از بهر آن ماه

Касе гар омадӣ онҷо ба корӣ

کسی گر آمدی آنجا به کاری

Равон кардӣ гулаш ҳамчун ғуборӣ

روان کردی گلش همچون غباری

Чу гулро тир омад бар нишона

چو گل را تیر آمد بر نشانه

Чу тирии гашти хусрави шаҳи равона

چو تیری گشت خسرو شه روانه

Бурун омад зи айвони пеши ёрон

برون آمد ز ایوان پیش یاران

Бигуфт аҳволи худ бо номдори ан

بگفت احوال خود با نامدار‌ان

Чу ёронаши сухан аз шаҳ шунӯданд

چو یارانش سخن از شه شنودند

Аз он посухи басӣ шодӣ намуданд

از آن پاسخ بسی شادی نمودند

Чу тоси оташи гардуни дарафтод

چو طاس آتش گردون درافتاد

Шафақ аз ҳалқи шаб чун хӯни дарафтод

شفق از حلق شب چون خون درافتاد

Кабӯтари хонаи шакли ҳафт поя

کبوتر خانه شکل هفت پایه

Ба як раҳи мурғ шаб биниҳод хоя

به یک ره مرغ شب بنهاد خایه

Ҳамаи шаб , ҳамчуи мурғони дона май рехт

همه شب، همچو مرغان دانه می‌ریخت

Ба гирди ин кбўтрхонаҳ май рехт

به گرد این کبوترخانه می‌ریخت

Чу гетӣ монад аз шаби пой дар қӣр

چو گیتی ماند از شب پای در قیر

Биёмад пеши ҳурмузи дояи пер

بیامد پیش هرمز دایهٔ پیر

Ба ҳурмуз гуфт бархезу буруни ой

به هرمز گفت برخیز و برون آی

Ба чодар дар шӯ ва дар музей кун пой

به چادر در شو و در موزه کن پای

Равони шӯ аз пасам то ман ҳам онгоҳ

روان شو از پسم تا من هم آنگاه

Ба пешат май барам шамъии дарин роҳ

به پیشت می‌برم شمعی درین راه

Балӣ чун ишқ дар сари карти орад

بلی چون عشق در سر کارت آرد

зи ҷавшани сӯии чодари ёрати орад

ز جوشن سوی چادر یارت آرد

Ба охир рафту гашти он шамъ дар роҳ

به‌آخر رفت و گشت آن شمع در راه

Даромад аз дар дуздида ногоҳ

درآمد از در دزدیده ناگاه

Чу ҳурмуз дар қафоӣ ӯ равон шуд

چو هرمز در قفای او روان شد

Ба як соъат ба назд длстон шуд

به‌یک ساعت به‌نزد دلستان شد

Бурун омад зи чодари ошиқи зор

برون آمد ز چادر عاشق زار

Дарун хона шуд аз сафаи бор

درون خانه شد از صفّهٔ بار

Чу чашм ҳар ду тан афтод бар ҳам

چو چشم هر دو تن افتاد بر هم

Бпичиднд ҳамчун мор дар ҳам

بپیچیدند همچون مار در هم

Даромади лашкари ишқ аз камӣни гоҳ

درامد لشکر عشق از کمین‌گاه

Фгнди он ҳар ду ошиқро ба як роҳ

فگند آن هر دو عاشق را به‌یک راه

Сухани ногуфтаи як дами он ду саркаш

سخن ناگفته یک دم آن دو سرکش

Фитоданд аз дили пуртуф дар оташ

فتادند از دل پرتف در آتش

Ту гуфтӣ он ду моҳи аўФтидаҳ

تو گفتی آن دو ماه اوفتیده

Ду моҳӣанд бар оташи тапида

دو ماهی‌اند بر آتش تپیده

Чу боҳуш омаданд он ҳар ду сармаст

چو باهوش آمدند آن هر دو سرمست

Гиреҳ карданд дарҳами зулф чун шаст

گره کردند درهم زلف چون شست

Басӣ дар доғ ҳиҷрон бӯда буданд

بسی در داغ هجران بوده بودند

Ба коми дил дамӣ нағунуда буданд

به کام دل دمی نغنوده بودند

Чу аз ҳам сабрашон пурсед ҳоле

چو از هم صبرشان پرسید حالی

Ҷавонӣ буду ишқу ҷои холӣ

جوانی بود و عشق و جای خالی

Ба як раҳ ҳар ду лаб бар ҳам ниҳоданд

به یک ره هر دو لب بر هم نهادند

Чу лаб бар ҳам нишаст аз ҳам кушоданд

چو لب بر هم نشست از هم گشادند

Шаҳ аз ёқӯти гули шукр ҳаме хӯрд

شه از یاقوت گل شکّر همی خورد

Гулоб аз чашмаи кавсар ҳаме хӯрд

گلاب از چشمهٔ کوثر همی خورد

Чу шаҳ зон лаби бурун шукр гирифтӣ

چو شه زان لب برون شکّر گرفتی

Гулаши маъшӯқро дар бар гирифтӣ

گلش معشوق را در بر گرفتی

Зиҳии хушӣ ки шаҳро буд он шаб

زهی خوشی که شه را بود آن شب

Хушӣ набӯд касеро лаб бар он лаб

خوشی نبود کسی را لب بر آن لب

Замонӣ ханда зад бар лаъли хандон

زمانی خنده زد بر لعل خندان

Замонӣ бар гирифт аз лаъли дандон

زمانی بر گرفت از لعل دندان

Илм аз кӯҳ бар рӯй камар зад

علم از کوه بر روی کمر زد

Ду дасти андари камаргоҳ шукр зад

دو دست اندر کمرگاه شکر زد

Чу гул дид он чунон ҳолеи зи дилкаш

چو گل دید آن چنان حالی ز دلکش

Баровард аз дами сард аз дили оташ

برآورد از دم سرد از دل آتش

Бадв гуфт эй сар аз паймон кашида

بدو گفت ای سر از پیمان کشیده

Маро дар меҳнат ҳиҷрон кашида

مرا در محنت هجران کشیده

Дигар раҳ чун барам дар барграфтӣ

دگر ره چون برم در برگرفتی

зи сар дар кори худ аз сар гирифтӣ

ز سر در کار خود از سر گرفتی

Ба дастони дасти печи осмонӣ

به‌دستان دست پیچ آسمانی

зи дастат чун ниҳодам ҳамчунонӣ

ز دستت چون نهادم همچنانی

Бирав бар худ бабанд ин дар чаҳ пайчи

برو بر خود ببند این در چه پیچی

Ки накушояд зи ман ҷузи бӯсаи ҳайчи

که نگشاید ز من جز بوسه هیچی

Канор ва бӯса дорам зуд бархез

کنار و بوسه دارم زود برخیز

Ба нақдӣ дар канору бӯсаи овез

به نقدی در کنار و بوسه آویز

Агар розии Не бо ман чаҳ хуфтӣ

اگر راضی نیی با من چه خفتی

Бирав дунболи зан бар рег ва рафтӣ

برو دنبال زن بر ریگ و رفتی

Серуми бор дигар зери бағали гир

سرم بار دگر زیر بغل گیر

зи сар дар боз поем дар вҳли гир

ز سر در باز پایم در وحل گیر

Чаро чун авди гирди пардаи гардӣ

چرا چون عود گرد پرده گردی

Ки шукри як танаи сад мурда хӯрдӣ

که شکّر یک تنه صد مرده خوردی

Шкрбораст лаълам дар дурустӣ

شکربار است لعلم در درستی

Макун дарбора ин пораи сустӣ

مکن دربارهٔ این پاره سستی

Чаро эй дӯст носоз омадӣ ту

چرا ای دوست ناساز آمدی تو

Азин раҳи ташнатар боз омадӣ ту

ازین ره تشنه تر باز آمدی تو

Турш кардӣ маро чун ғӯраи имшаб

ترش کردی مرا چون غوره امشب

Ки то дарёбӣ ин мошўраҳи имшаб

که تا دریابی این ماشوره امشب

Шудӣ дар баст ва дар қабзам гирифтӣ

شدی در بسط و در قبضم گرفتی

Табибӣ кин чунин набзам гирифтӣ

طبیبی کاین چنین نبضم گرفتی

Ту таррорӣу нақди ман дуруст аст

تو طرّاری و نقد من درست است

Зиҳии иқбол кин сари кӣса чуст аст

زهی اقبال کاین سر کیسه چست است

Чу дили таррорӣ аз рӯй ту дидаи сет

چو دل طرّاری از روی تو دیده‌ست

Дуруст рукнӣам зу дркшидаҳи сет

درست رُکنی‌ام زو درکشیده‌ست

Шаби тираи сет ва ту баси ноҷавонмард

شب تیره‌ست و تو بس ناجوانمرد

Дурустам бо қуроза чун тавон кард

درستم با قراضه چون توان کرد

Мадаи дард ва чунин софии бмншин

مده دُرد و چنین صافی بمنشین

Шаби тира ба саррофии бмншин

شب تیره به صرّافی بمنشین

Дили шаҳ ҷӯш зад аз носабурӣ

دل شه جوش زد از ناصبوری

Ки буд аз диргоҳши дарди даврӣ

که بود از دیرگاهش درد دوری

Ду пои гули чунон печид бар пой

دو پای گل چنان پیچید بر پای

Ки гуфтӣ чор мехаш карда барҷоӣ

که گفتی چار میخش کرده برجای

Чунон печиди гул бар худ ба сад ранг

چنان پیچید گل بر خود به صد رنگ

Ки дар гаҳвораи Тифлу асб дар танг

که در گهواره طفل و اسب در تنگ

Чу кор аз ҳад бишуд шҳзодаҳи рӯм

چو کار از حد بشد شهزادهٔ روم

Даромад то кушояди меҳраш аз мум

درآمد تا گشاید مهرش از موم

Калиди шоҳ азон бар дарҷ раҳ дошт

کلید شاه ازان بر درج ره داشت

Ки яъне ин барон натавон нигаҳ дошт

که یعنی این بران نتوان نگه داشت

Гул онҷо кард бо хусрави камаргоҳ

گل آنجا کرد با خسرو کمرگاه

Ки зери ин камари кӯҳии сет бар роҳ

که زیر این کمر کوهی‌ست بر راه

Забон бикшод хусрави к-эии ҷФокор

زبان بگشاد خسرو کای جفاکار

Надидам чун ту ёрии новафодор

ندیدم چون تو یاری ناوفادار

Неам зонҳо ки орм рӯй дар пушт

نی‌ام زانها که آرم روی در پشت

Ки кори пушт ва рӯй ту марои кишт

که کار پشت و روی تو مرا کشت

Чу дар ман пушт оварадӣ чунин хор

چو در من پشت آوردی چنین خوار

Забонро чун барорам ман ба дидор ?

زبان را چون برآرم من به دیدار‌؟

Чу садра аз сари девори ҷустам

چو صدره از سر دیوار جستم

Буруновар азин девори пастам

برون آور ازین دیوار پستم

Магар чун посбони бедори гирдам

مگر چون پاسبان بیدار گردم

Ҳамаи шаби гирди ин девори гирдам

همه شب گرد این دیوار گردم

Турои худ чун диҳад дили бори охир

ترا خود چون دهد دل بار آخر

Маро бо рӯй дар девори охир

مرا با روی در دیوار آخر

Надонам то чаҳ девати роҳбар буд

ندانم تا چه دیوت راهبر بود

Магари девори ман кӯтоҳтар буд

مگر دیوار من کوتاه تر بود

Чунин ман сахт кӯш аз ҳила созӣ

چنین من سخت کوش از حیله سازی

Ту инро суст майгирӣ ба бозӣ

تو این را سست می‌گیری به بازی

Чаҳ мурғии ту ки чун пар баргушодӣ

چه مرغی تو که چون پر برگشادی

Маро аз пеши худ бар дар наҳодӣ

مرا از پیش خود بر در نهادی

Гуҳӣ аз ноз бар ҷонами супурдӣ

گهی از ناز بر جانم سپردی

Гуҳӣ аз дилбарии ҷонами ббрдӣ

گهی از دلبری جانم ببردی

Набозам ғӯра бо азмӣ дигар бор

نبازم غوره با عزمی دگر بار

Гарми ин ғӯраи дрнФшорӣ эй ёр

گرم این غوره درنفشاری ای یار

Маро сафро бикушт ин ғӯраи ту

مرا صفرا بکشت این غورهٔ‌ تو

ЪФии аллоҳи оби талхи шӯраи ту

عفی اللّه آب تلخ شورهٔ تو

Неи афъӣ чароносозӣ охир

نیی افعی چرا ناسازی آخر

Чаро ин заҳр меандозӣ охир

چرا این زهر می‌اندازی آخر

Чу сунбул заҳр дорад дар миёна

چو سنبل زهر دارد در میانه

Тавонад буд гулро эй ягона

تواند بود گل را ای یگانه

Гулаш гуфт эй маро чун ҷони гиромӣ

گلش گفت ای مرا چون جان گرامی

Бинозамгар ту бар ҷонами хиромӣ

بنازم گر تو بر جانم خرامی

Чу гули баси сахт суст афтод бандяш

چو گل بس سخت سست افتاد بندیش

Чаҳ ёзии сахттар охири азин беш

چه یازی سخت تر آخر ازین بیش

Ту май доне ки чун дар бандам аз ту

تو می‌دانی که چون در بندم از تو

Ба ҷон омад дилам то чандам аз ту

به جان آمد دلم تا چندم از تو

Дилам бар дӯш зад зини сӯзи ҷавшан

دلم بر دوش زد زین سوز جوشن

Надидам як шабат чун рӯзи равшан

ندیدم یک شبت چون روز روشن

Чу сар гардон шудам чун чархи гардон

چو سر گردان شدم چون چرخ گردان

зи сари дрбоз , дар поем магардон

ز سر درباز، در پایم مگردان

На бо ман аҳд кардӣ рӯзи аввал

نه با من عهد کردی روز اوّل

Ки меҳри ман буд Меҳрии маъаттал

که مهر من بود مهری معطّل

Вале чун ҳар ду бо ҳам ақди бандем

ولی چون هر دو با هم عقد بندیم

зи чандини насяи дил дар нақди бандем

ز چندین نسیه دل در نقد بندیم

Кунун чун зор ва беморам бидидӣ

کنون چون زار و بیمارم بدیدی

Ба зери чӯб пиндорам кашидӣ

به زیر چوب پندارم کشیدی

Хушам дар чӯби каш эй чӯби ту хуш

خوشم در چوب کش ای چوب تو خوش

Макун дили нохуш эй ошӯби ту хуш

مکن دل ناخوش ای آشوب تو خوش

Чу ту аз гули бад-ӣни сони хурда гирӣ

چو تو از گل بدین‌سان خرده گیری

Накӯтар онкии гулро мурда гирӣ

نکوتر آنکه گل را مرده گیری

зи дарди гули дили хусрав чунон шуд

ز درد گل دل خسرو چنان شد

Ки бо ҳамдам ба ҳам ҳам достон шуд

که با همدم به هم هم‌داستان شد

Ба гул гуфт эй чароғи бӯстон ҳо

به گل گفت ای چراغ بوستان‌ها

Фурӯғи моҳи рӯяти шамъи ҷон ҳо

فروغ ماه رویت شمع جان‌ها

Занхдонати зи гардуни гӯии барда

زنخدانت ز گردون گوی برده

Шаб аз зулфи сиёҳати буии барда

شب از زلف سیاهت بوی برده

Ҷаҳонии ҷодӯ аз Бобули расида

جهانی جادو از بابل رسیده

зи чашмати як ба якро дили рамида

ز چشمت یک به‌یک را دل رمیده

Дилу ҷони хирқау зулфи ту чинӣ

دل و جان خرقه و زلف تو چینی

Ду гетии ҳалқау лаълати нигинӣ

دو گیتی حلقه و لعلت نگینی

Мгир аз ошиқи шӯрида бар даст

مگیر از عاشق شوریده بر دست

Ки бдмстӣ аҷаб набӯд зи сармаст

که بدمستی عجب نبود ز سرمست

Макун бо ман ки ман бемори зорам

مکن با من که من بیمار زارم

Ки ин ҷуз аз ту бовар ме надорам

که این جز از تو باور می ندارم

Ба бемории чунин чолоку чустӣ

به بیماری چنین چالاک و چستی

Чигуна бӯда ӣӣ дар тандурустӣ

چگونه بوده‌یی در تندرستی

Марои ҷонӣ ва аз ҷон низ бартар

مرا جانی و از جان نیز برتر

Чаҳ чиз аз ҷон ба вазони чизи бартар

چه چیز از جان به وزان چیز برتر

Агарчӣ хоки раҳи гаштами хаҷали вор

اگرچه خاک ره گشتم خجل وار

Мгир аз ман ғубории сангдили ёр

مگیر از من غباری سنگدل یار

Агарчӣ хоҷа тоаш хосу омам

اگرچه خواجه‌تاش خاص و عامم

Ба ҷону дили ғуломатро ғуломам

به جان و دل غلامت را غلامم

Бигуфт ин ва ба ҳам он ҳар ду дилсӯз

بگفت این و به‌هم آن هر دو دلسوز

Шуданд аз хоми кории баси дили афрӯз

شدند از خام‌کاری بس دل افروز

Сари танги шукрро боз карданд

سر تنگ شکر را باز کردند

Шукр зон танг даст андоз карданд

شکر زان تنگ دست انداز کردند

Чу не бо шукру гул дар камар шуд

چو نی با شکّر و گل در کمر شد

Лаби ширини гул чун нешикар шуд

لب شیرین گل چون نیشکر شد

Гуҳии пуштӣ ба рӯй ёр ме кард

گهی پشتی به‌روی یار می‌کرد

Гуҳии ғанҷӣ ба рух бар кор ме кард

گهی غنجی به‌رُخ بر کار می‌کرد

Гуҳӣ аз ваии баҳоии ноз май хост

گهی از وی بهای ناز می‌خواست

Гуҳӣ аз бӯсаи узрии боз май хост

گهی از بوسه عذری باز می‌خواست

Чу хӯрд оби ҳаёт аз лаъли хандон

چو خورد آب حیات از لعل خندان

Сикандар зад басии доман ба дандон

سکندر زد بسی دامن به دندان

Ба вақти фурсатии гули гашти хоҳон

به وقت فرصتی گل گشت خواهان

Ки шоҳ ӯро бдздд аз сипоҳон

که شاه او را بدزدد از سپاهان

Чу кор ҳар ду омад бо қарорӣ

چو کار هر دو آمد با قراری

Бихуфтанд он ду тани як лаҳзаи борӣ

بخفتند آن دو تن یک لحظه باری

Чу хуш дар хоби рафтанди он ду дмсоз

چو خوش در خواب رفتند آن دو دمساز

Надонам то куҷо шуд он ҳамаи ноз

ندانم تا کجا شد آن همه ناز

Чу шабдизи сипеҳри фитнаи ангез

چو شبدیز سپهر فتنه انگیز

Сипедӣ ёфт аз субҳи бгаҳи хез

سپیدی یافت از صبح بگه خیز

Бромди субҳ парчин кард абрӯ

برامد صبح پرچین کرد ابرو

Чу карами пелаи з атлас кард аксў ( ? )

چو کرم پیله ز اطلس کرد اکسو (؟)

Чу равшани гашти он айвони олӣ

چو روشن گشت آن ایوان عالی

Даромади дояи фартути ҳоле

درامد دایهٔ فرتوت حالی

зи хоби хуши барангехти он ду тан ро

ز خواب خوش برانگیخت آن دو تن را

Маи рухшандау сарви чаман ро

مه رخشنده و سرو چمن را

Чу шаҳро чашм хоб олуд махмур

چو شه را چشم خواب آلود مخمور

Фитод аз хўшдлӣ бар чашмаи нур

فتاد از خوشدلی بر چشمهٔ نور

Дигар раҳи чашми гул дар хоб кардаш

دگر ره چشم گل در خواب کردش

Ҷигари пурхӯну дил партоб кардаш

جگر پرخون و دل پرتاب کردش

Ба охири пойро дар музей кард ӯ

به‌آخر پای را در موزه کرد او

зи лаълаши як шукр дарюза кард ӯ

ز لعلش یک شکر دریوزه کرد او

Бурун шуд доя бо шамъии зи пешаш

برون شد دایه با شمعی ز پیشش

Вази анҷои барад то айвони хешаш

وز انجا برد تا ایوان خویشش

Чу шуд рӯз дигар шоҳи сипоҳон

چو شد روز دگر شاه سپاهان

Бар глрх биёмад неки хоҳон

بر گلرخ بیامد نیک خواهان

Рухи гулро тароват дид бисёр

رخ گل را طراوت دید بسیار

Лаби гулро ҳаловат дид бисёр

لب گل را حلاوت دید بسیار

Лабӣ медид чун ёқӯти хандон

لبی می‌دید چون یاقوت خندان

Хирад зон лаб бимонада лаб ба дандон

خرد زان لب بمانده لب به دندان

Рухӣ медид хӯбиро сазовор

رخی می‌دید خوبی را سزاوار

Азони рух моҳ карда рух ба девор

ازآن‌رُخ ماه کرده رخ به دیوار

Чу малики хубрӯе лоиқаш дид

چو ملک خوبرویی لایقش دید

Ба ҳар мӯеи ҳазорон ошиқаш дид

به هر مویی هزاران عاشقش دید

Ба бар сим ва ба лаби қанд ва ба рухи моҳ

به‌بر سیم و به‌لب قند و به‌رخ ماه

Чу шоҳ ӯро бидид аз даст шуд шоҳ

چو شاه او را بدید از دست شد شاه

Ба гул гуфт эй нгорстони хӯбӣ

به گل گفت ای نگارستان خوبی

Рухи хубати гули бустони хӯбӣ

رخ خوبت گل بستان خوبی

зи рӯяти моҳ саргардон бимонада

ز رویت ماه سرگردان بمانده

Гуҳии пайдои гуҳӣ пинҳон бимонада

گهی پیدا گهی پنهان بمانده

зи қадати сарв бо фарёд гашта

ز قدّت سرو با فریاد گشته

зи қади хештан озод гашта

ز قدّ خویشتن آزاد گشته

зи лаълати танги шукри хастаи монда

ز لعلت تنگ شکّر خسته مانده

Азон маънӣ ба шурии бастаи монда

ازان معنی به شوری بسته مانده

Ду чашмати ним масти бозгашта

دو چشمت نیم مست بازگشته

Мшъбди вори лаъибати бозгашта

مشعبد وار لعبت بازگشته

зи ишқат чанд гирдоне ба хӯнам

ز عشقت چند گردانی به خونم

Чаҳ май доне ки дар ишқи ту чунам

چه می‌دانی که در عشق تو چونم

Дилам то кӣ ба хӯн биншинад охир

دلم تا کی به خون بنشیند آخر

Бизан , то муҳра чун биншинад охир

بزن، تا مهره چون بنشیند آخر

Чу шаҳро ту дар шҳўори дарҷӣ

چو شه را تو دُر شهوار دُرجی

Мабош охири кбўтрўор , бурҷӣ

مباش آخر کبوتروار، برجی

Чунон оварда ӣӣ дар банди домам

چنان آورده‌یی در بند دامم

Ки накушод аз ту ҷузи хӯн аз машомам

که نگشاد از تو جز خون از مشامم

Чаро ту ҷони ман аз тани ббрдӣ

چرا تو جان من از تن ببردی

Чу ҷони барадӣу номи ман набардӣ

چو جان بردی و نام من نبردی

Агар беморӣ ?ут омад баҳона

اگر بیماری ات آمد بهانه

Кунун беморӣ ?ут рафт эй ягона

کنون بیماری‌ات رفت ای یگانه

Чу бас бемор медидӣ ту худ ро

چو بس بیمار می‌دیدی تو خود را

Зиҳии қурбон ки кардӣ чашми бад ро

زهی قربان که کردی چشم بد را

Турои беморӣ эй бути созгори сет

ترا بیماری‌ ای بت سازگار‌ست

Ки дар бемории ?ути рух чуннигор сет

که در بیماری‌ات رخ چون نگار‌ست

Марои ишқи ту пайваста чу абрӯ

مرا عشق تو پیوسته چو ابرو

Ту сар май тобӣ аз ман ҳамчуи гесу

تو سر می‌تابی از من همچو گیسو

Ба ғамза мезанем аз чашм , захмӣ

به غمزه میزنیم از چشم، زخمی

Диламро май барӣ аз чашми захмӣ

دلم را می‌بری از چشم زخمی

Ба чашми худ диламро масти дорӣ

به چشم خود دلم را مست داری

Ки ту дар маст кардани дасти дорӣ

که تو در مست کردن دست داری

Чу дил парвона шуд дар акси рӯят

چو دل پروانه شد در عکس رویت

Ҷунун оварадам аз занҷири мӯят

جنون آوردم از زنجیر مویت

Дилам то дар хам занҷир дидам

دلم تا در خم زنجیر دیدم

Ҳавои зулфи ту дилгир дидам

هوای زلف تو دلگیر دیدم

Макун эй моҳ , тан дар даҳ ба корам

مکن ای ماه، تن در ده به کارم

Ки пар кардӣ зи хӯни дили канорам

که پر کردی ز خون دل کنارم

?герат аз ман барои он малол аст

گرت از من برای آن ملال است

Ки то тарк ту гӯям , ин маҳол аст

که تا ترک تو گویم، این محال است

Гул аз гуфтор ӯ фарёд дар баст

گل از گفتار او فریاد در بست

Ки фарёд аз ту эй бидодгари маст

که فریاد از تو ای بیدادگر مست

Маро аз хону мон овора кардӣ

مرا از خان و مان آواره کردی

Ҷаҳонии халқро бечора кардӣ

جهانی خلق را بیچاره کردی

Ба ғорати дрФгндии хону монам

به غارت درفگندی خان و مانم

Кунун гардии зи сар дар қасди ҷонам ? !

کنون گردی ز سر در قصد جانم‌؟!

Бигуфт ин ва бирафт аз ҳуши он моҳ

بگفت این و برفت از هوش آن ماه

Бимонад аз кор ӯ мадҳуши он шоҳ

بماند از کار او مدهوش آن شاه

Бар худ хонд ҳурмузро аз айвон

بر خود خواند هرمز را از ایوان

зи баҳри кори гул бар сохт девон

ز بهر کار گل بر ساخت دیوان

Ба ҳурмуз гуфт охири чора ӣӣ соз

به هرمز گفت آخر چاره‌یی ساز

Магар кин зан шавад бо ман ҳам овоз

مگر کاین زن شود با من هم آواز

Шудам бемор дар тимори ин зан

شدم بیمار در تیمار این زن

Маро рое бизан дар кори ин зан

مرا رایی بزن در کار این زن

зи нодонии хирадро хира карда сет

ز نادانی خرد را خیره کرده‌ست

зи гиряи чашми равшан тира карда сет

ز گریه چشم روشن تیره کرده‌ست

Ба зорӣ гоҳ мехонам ба хешаш

به‌زاری گاه می‌خوانم به‌خویشش

Ба хории гоҳ май ронами зи пешаш

به‌خواری گاه می‌رانم ز پیشش

На зорӣ суд медорад на хорӣ

نه زاری سود می‌دارد نه خواری

Ман ин дорам ту баргӯ то чаҳ дорӣ

من این دارم تو برگو تا چه داری

Ҷавобаш дод ҳурмузи хуши ҷавобӣ

جوابش داد هرمز خوش جوابی

Ки гул бо дили магари хӯрдаи сети тобӣ

که گل با دل مگر خورده‌ست تابی

зи хашми шоҳ азон сафрои брондаҳи сет

ز خشم شاه ازان صفرا بِرانده‌ست

Ки дар ваии андакӣ савдо намонда сет

که در وی اندکی سودا نمانده‌ست

Агар хоҳӣ ки бозояд ба роҳӣ

اگر خواهی که بازآید به راهی

Напайвандӣ дарави зини пас ба моҳӣ

نپیوندی درو زین پس به ماهی

Магари лухтии дилаш ором гирад

مگر لختی دلش آرام گیرد

Мизоҷи гарм ӯ анҷом гирад

مزاج گرم او انجام گیرد

Ман акнӯн ҳарчӣ бояд сохт созам

من اکنون هرچه باید ساخت سازم

Вазин хизмат ба гардуни сарфарозам

وزین خدمت به گردون سرفرازم

Чунон созам ки то як моҳи дигар

چنان سازم که تا یک ماه دیگر

Надонад ҷуз бар шаҳи роҳи дигар

نداند جز بر شه راه دیگر

зи дарди дили сӯии дирамонаши орм

ز درد دل سوی درمانش آرم

Ба пеши шоҳ дар фурмонаши орм

به پیش شاه در فرمانش آرم

Нигарадам ҳеҷ боз аз хизмати ту

نگردم هیچ باز از خدمت تو

Ки бисёраст ҳақи неъмати ту

که بسیارست حق نعمت تو

Хуш омад шоҳро гуфтори ҳурмуз

خوش آمد شاه را گفتار هرمز

Бадв дод ончӣ натавон дод ҳаргиз

بدو داد آنچه نتوان داد هرگز

На чандон дод шоҳ ӯро зару сим

نه‌چندان داد شاه او را زر و سیم

Ки дода буд кас дар ҳафт иқлӣм

که داده بود کس در هفت اقلیم

Чу ёфт аз шоҳ бисёре муроот

چو یافت از شاه بسیاری مراعات

Шаҳаши гуфто дигар ёбии мукофот

شهش گفتا دگر یابی مکافات

Чунон бар чархи созами пойгоҳат

چنان بر چرخ سازم پایگاهت

Ки моҳи осмони бӯсади кулоҳат

که ماه آسمان بوسد کلاهت

Ҳунарманд ва хамӯшу пок рое

هنرمند و خموش و پاک رایی

Мубораки дастӣу некӯи лақое

مبارک دستی و نیکو لقایی

Агар зар дорам вагар мол дорам

اگر زر دارم وگر مال دارم

Туро дорам ки рӯят фол дорам

ترا دارم که رویت فال دارم

Бигуфт ин ва ба сад анъому эъзоз

بگفت این و به صد انعام و اعزاز

Фиристодаш сӯии айвони худбоз

فرستادش سوی ایوان خودباز