Чўсбҳи парда дар аз парда дам зад
چوصبح پرده در از پرده دم زد
Арӯси олами ғайбӣ илм зад
عروس عالم غیبی علم زد
Дами исо аз он зад субҳи хуши дам
دم عیسی از آن زد صبح خوش دم
Ки бӯе дошт аз исоу Марям
که بویی داشت از عیسی و مریم
Чу шуд аз шамъи ин пирӯзаи гулшан
چو شد از شمع این پیروزه گلشن
Ҷаҳонро чун чароғии чашми равшан
جهان را چون چراغی چشم روشن
Ду ходими душман шҳзодаҳ буданд
دو خادم دشمن شهزاده بودند
Взў дар сахте афтода буданд
وزو در سختیی افتاده بودند
Бпиш шаҳ шуданд ва роз гуфтанд
بپیش شه شدند و راز گفتند
Ҳамаи аҳволи духтар боз гуфтанд
همه احوال دختر باز گفتند
Ки бо шҳзодаҳи бурное чунин кард
که با شهزاده برنایی چنین کرد
Взў дар як замони хӯн бар замин кард
وزو در یک زمان خون بر زمین کرد
Ҳамаи шаҳри ин замон гӯйанд имрӯз
همه شهر این زمان گویند امروز
Ҳамаи зини ғуссаи мигринди вазин сӯз
همه زین غصّه میگریند وزین سوز
Чўшоаҳ тарк шуд зон қиссаи огоҳ
چوشاه ترک شد زان قصّه آگاه
Фиғон бархест зу зини ғусса ногоҳ
فغان برخاست زو زین غصّه ناگاه
Ҳамияти дрдл ӯ коргар шуд
حمیّت دردل او کارگر شد
Қарору сабр аз ҷонаш бадар шуд
قرار و صبر از جانش بدر شد
Чу дарё шуд дили шӯрида ӯ
چو دریا شد دل شوریدهٔ او
Бромди мавҷи хӯн аз дида ӯ
برامد موج خون از دیدهٔ او
Чу хӯн шуд ҳар ду чашм ӯ азон ғам
چو خون شد هر دو چشم او ازان غم
Надошт ӯ чашм диданро азон ҳам
نداشت او چشم دیدن را ازان هم
Бифармуд он замони шоҳи сарафроз
بفرمود آن زمان شاه سرافراز
Ки то шҳзодаҳро баранд сар , боз
که تا شهزاده را برند سر، باز
Бузургон чун шуниданд ин сухан ро
بزرگان چون شنیدند این سخن را
Шафоат хостанд он сарви бен ро
شفاعت خواستند آن سرو بن را
Ки ин куштан на кор подшоҳаст
که این کشتن نه کار پادشاهست
Ки ин шҳзодаҳ бешак бе гуноҳаст
که این شهزاده بی شک بی گناهست
Гунаҳ зон мард номаълӯм рафтаст
گنه زان مرد نامعلوم رفتست
Ки духтари хуфта ӯ дар бум рафтаст
که دختر خفته او در بوم رفتست
Шаҳ чин хӯрд бе андозаи савганд
شه چین خورد بی اندازه سوگند
Казин пас барнадорам ҳаргизаши банд
کزین پس برندارم هرگزش بند
Бҷони бхшидмш то бошад аз давр
بجان بخشیدمش تا باشد از دور
Вале майлаши кашам дар чашмаи нур
ولی میلش کشم در چشمهٔ نور
Касе кӯи духтарӣ дар хона дорад
کسی کو دختری در خانه دارد
Тании лоғари дилӣ девона дорад
تنی لاغر دلی دیوانه دارد
Ғами духтар ки мехи домани тест
غم دختر که میخ دامن تست
Чу тавқи оташини дргрдни тест
چو طوق آتشین درگردن تست
Вазири хосро фармуд онгоҳ
وزیر خاص را فرمود آنگاه
Ки ду чашмаши зи майли андоздрроаҳ
که دو چشمش ز میل اندازدرراه
Вазири хос чун шаҳро чунон дид
وزیر خاص چون شه را چنان دید
Бидон дилдодаи дилро меҳрбон дид
بدان دلداده دل را مهربان دید
Бабради он симбри ров ниҳон кард
ببرد آن سیمبر راو نهان کرد
Забон дар пеши духтар дирафшон кард
زبان در پیش دختر دُرفشان کرد
Ки баҳри чашми бади нилати кашами ман
که بهر چشم بد نیلت کشم من
Мабодам чашм агар мелат кашами ман
مبادم چشم اگر میلت کشم من
Туро пинҳон бидорам то шаҳи чин
ترا پنهان بدارم تا شه چین
Чу ма бо меҳр гардад аз раҳи кин
چو مه با مهر گردد از ره کین
Чу дил хуш кард лухтии шоҳ бо ту
چو دل خوش کرد لختی شاه با تو
Бигӯям гуфтании онгоҳи боту
بگویم گفتنی آنگاه باتو
Бигуфт ину бпиши шоҳ чин шуд
بگفت این و بپیش شاه چین شد
Зхўни чашми хунин остин шуд
زخون چشم خونین آستین شد
Ки майлаш дар кашидам вази қиёсӣ
که میلش در کشیدم وز قیاسی
Ҷаҳон бар чашм ӯ шуд чун пилосӣ
جهان بر چشم او شد چون پلاسی
Чаҳ гӯям ман ки бод аз чашми шаҳи давр
چه گویم من که باد از چشم شه دور
Ки чун торик шуд он чашмаи нур
که چون تاریک شد آن چشمهٔ نور
Чу шаҳ башнавад гуфто нест бокӣ
چو شه بشنود گفتا نیست باکی
Махӯр зўғм ки бод он шавам хокӣ
مخور زوغم که باد آن شوم خاکی
Бигуфт ин ва бифармуд он замони шоҳ
بگفت این و بفرمود آن زمان شاه
Ки оташро барафрӯзанд дар роҳ
که آتش را برافروزند در راه
зи нафти вҳизми оташи брФрўзнд
ز نفت وهیزم آتش برفروزند
Гули сероб дар оташ бисӯзанд
گل سیراب در آتش بسوزند
Чу бурдораш кунанд онгаҳ бзорӣ
چو بردارش کنند آنگه بزاری
Миёни оташи орандаши бхўорӣ
میان آتش آرندش بخواری
Гулиро кӣ буд тоқат , зиҳии хуш
گلی را کی بود طاقت، زهی خوش
Каши аввал дор бошад охири оташ
کش اوّل دار باشد آخر آتش
Бароаи ишқи азин камтар набояд
براه عشق ازین کمتر نباید
Ки ошиқ то насузад бар наёяд
که عاشق تا نسوزد بر نیاید
Чўотши бута мардон роҳаст
چوآتش بوتهٔ مردان راهست
Бибояд сӯхт оташ хобгоҳаст
بباید سوخت آتش خوابگاهست
Касе донад балои ишқи дилхоҳ
کسی داند بلای عشق دلخواه
Ки хӯн ва оташаш дорад бадали роҳ
که خون و آتشش دارد بدل راه
Балии ошиқи азин бисёр бинад
بلی عاشق ازین بسیار بیند
Ки тахти хештан аз дор бинад
که تخت خویشتن از دار بیند
Касе каз ишқ худ башнавада бошад
کسی کز عشق خود بشنوده باشد
Чунон набӯд ки ошиқ бӯда бошад
چنان نبود که عاشق بوده باشد
Ало эй аҳли дарди охири кҷоиид
الا ای اهل درد آخر کجایید
Дарин маҷлиси замонӣ ҳозир ойед
درین مجلس زمانی حاضر آیید
зи меғи дида боронҳо баборед
ز میغ دیده بارانها ببارید
Барин ғами кушта тӯфонҳо баборед
برین غم کشته طوفانها ببارید
з хунрезӣ наомад кам дарин роҳ
ز خونریزی نیامد کم درین راه
Ки хӯн шуд Зуҳраи олами дарин роҳ
که خون شد زهرهٔ عالم درین راه
Хабар дар арсаи он кишвар афтод
خبر در عرصهٔ آن کشور افتاد
Ки бурноеи бкштн босар афтод
که برنایی بکشتن باسر افتاد
Саросари шаҳри чин овоза бигирифт
سراسر شهر چین آوازه بگرفت
зи мардуми роҳ бар дарвоза бигирифт
ز مردم راه بر دروازه بگرفت
Давони гаштанд аз дарвоза дар боғ
دوان گشتند از دروازه در باغ
Биовараданд гулро бар ҷигари доғ
بیاوردند گل را بر جگر داغ
Дилии пари оташ аз кини мидмиднд
دلی پر آتش از کین میدمیدند
БзлФи он симбрро мекашиданд
بزلف آن سیمبر را میکشیدند
Чу коҳӣ рӯй гули ду чашми намнок
چو کاهی روی گل دو چشم نمناک
Бхўнӣ коҳгл карда ҳамаи хок
بخونی کاهگل کرده همه خاک
Лабӣ ва сад шукри зулфӣ ва сад тоб
لبی و صد شکر زلفی و صد تاب
Рухӣ ва сад гуҳари чашмӣ ва сад об
رخی و صد گهر چشمی و صد آب
Брсўоиии фитода дар кашокаш
برسوایی فتاده در کشاکش
Ббрдндши басӯии дору оташ
ببردندش بسوی دار و آتش
Бохри гул чу ҳайронӣ форуманд
بآخر گل چو حیرانی فروماند
зи як як мижаи сад тӯфон фурӯ ронад
ز یک یک مژّه صد طوفان فرو راند
Бадали гуфто бибояд гуфт розам
بدل گفتا بباید گفت رازم
Ки чун ман сӯхтам онгаҳ чаҳ созам
که چون من سوختم آنگه چه سازم
Чу ҷони партобу дил дарбанд дорам
چو جان پرتاب و دل دربند دارم
Бигӯям роз , пинҳон чанд дорам
بگویم راز، پنهان چند دارم
Дигар раҳ гуфт рсўогрдӣ эй зан
دگر ره گفت رسواگردی ای زن
Сабурӣ кун дамигар мардӣ эй зан
صبوری کن دمی گر مردی ای زن
Фаровони халқ буд устода бар роҳ
فراوان خلق بود استاده بر راه
Аҷаби мондаи зи зебои он моҳ
عجب مانده ز زیبایی آن ماه
зи некӯи рӯеи он сарви озод
ز نیکو رویی آن سرو آزاد
Қиёмат дар миён халқ афтод
قیامت در میان خلق افتاد
Баҳам гуфтанд ҳаргизи дараҷаоне
بهم گفتند هرگز درجهانی
Набинад каси накӯтар зини ҷавонӣ
نبیند کس نکوتر زین جوانی
Касе дар ғам чунин бинмуда бошад
کسی در غم چنین بنموده باشد
Бшодӣ худчигуна бӯда бошад
بشادی خودچگونه بوده باشد
Ҳанузаш хати мишкӣни нодамида
هنوزش خطّ مشکین نادمیده
Ҷаҳон дрхт кашидаш норасида
جهان درخط کشیدش نارسیده
Бад-ӣни хӯбӣ ки ҳаст ин симбри моҳ
بدین خوبی که هست این سیمبر ماه
Ҳамоно ҷурм ҳаст аз духтари шоҳ
همانا جرم هست از دختر شاه
Чу бурданди он санамро дар бар дор
چو بردند آن صنم را در بر دار
Бромди бонги зорӣ бар сари кор
برامد بانگ زاری بر سر کار
Ғаривӣ аз миён халқ бархест
غریوی از میان خلق برخاست
Ту гуфтӣ ҷони халқ аз ҳалқ бархест
تو گفتی جان خلق از حلق برخاست
Чу зоҳир шуд хурӯшу ашки резӣ
چو ظاهر شد خروش و اشک ریزی
Бромдҳоиу ҳўии растхезӣ
برامد های و هوی رستخیزی
Чўсўӣ дор шуд он нозанини моҳ
چوسوی دار شد آن نازنین ماه
Азу бе ӯ бромди оташини оҳ
ازو بی او برامد آتشین آه
Бадал мегуфт : не аз дори тарсам
بدل میگفت: نی از دار ترسم
Валикин аз фироқи ёри тарсам
ولیکن از فراق یار ترسم
Агар хусрави шаҳам дар пеш будӣ
اگر خسرو شهم در پیش بودی
Марои зини ҷон фишондан беш будӣ
مرا زین جان فشاندن بیش بودی
Хушии брхизмии ман аз сари ҷон
خوشی برخیزمی من از سر جان
Валикин нест бе хусрави сари он
ولیکن نیست بی خسرو سر آن
Ҳазорон ҷону дил бар рӯй дилдор
هزاران جان و دل بر روی دلدار
Тавон додан чаҳ дар оташ чаҳ бурдор
توان دادن چه در آتش چه بردار
Вафо набӯд ки бе ӯ ҷони даҳуми ман
وفا نبود که بی او جان دهم من
Магари ҷон бар рухи ҷонони даҳуми ман
مگر جان بر رخ جانان دهم من
Дилӣ дорам ки дармонӣ надорад
دلی دارم که درمانی ندارد
Чунин дилро ғам ҷонӣ надорад
چنین دل را غم جانی ندارد
Бҷонгар кор ҷононм барояд
بجان گر کار جانانم برآید
Раво дорам агар ҷонам барояд
روا دارم اگر جانم برآید
Биё эй дӯст то сӯзам бибинӣ
بیا ای دوست تا سوزم ببینی
Ки мехоҳам ки имрӯзам бибинӣ
که میخواهم که امروزم ببینی
Дилам бар марг аз афсуни сад варақ хонд
دلم بر مرگ از افسون صد ورق خواند
Яке нашунӯду азҷони як рамақ монад
یکی نشنود و ازجان یک رمق ماند
Дилам хӯн шуд зи гармӣ дар тан аз ту
دلم خون شد ز گرمی در تن از تو
Накӯи дил гарме дидам ман азтў
نکو دل گرمیی دیدم من ازتو
Бадасти дшмнонм боз додӣ
بدست دشمنانم باز دادی
Баннои дӯстӣ муҳкам наҳодӣ
بنای دوستی محکم نهادی
Бзири дор дар мондам бхўорӣ
بزیر دار در ماندم بخواری
Бар оташ май бсўзндми бзорӣ
بر آتش می بسوزندم بزاری
На ту зоташи хабари дорӣ на аздор
نه تو زاتش خبر داری نه ازدار
Агар вақт омад аздорми фурӯди ор
اگر وقت آمد ازدارم فرود آر
Маро дар ишқи камтар чиз дораст
مرا در عشق کمتر چیز دارست
Бтар аз дору оташ сад ҳазораст
بتر از دار و آتش صد هزارست
Длочндми бхўни гирдонеи охир
دلاچندم بخون گردانی آخر
Бҷон оварадем , майдонӣ охир ?
بجان آوردیم، میدانی آخر؟
Бадасти хеши худро хор кардӣ
بدست خویش خود را خوار کردی
Брсўоиӣ маро бурдор кардӣ
برسوایی مرا بردار کردی
Ту бо ман ончӣ кардӣ кас накардаст
تو با من آنچه کردی کس نکردست
Ҳанузат ъшқбозӣ бас накардаст ?
هنوزت عشقبازی بس نکردست؟
Басии гӯйӣ вале судӣ надорад
بسی گویی ولی سودی ندارد
Ки карт рӯй беҳбӯдӣ надорад
که کارت روی بهبودی ندارد
Касе каз ёри худ сад бориш афтод
کسی کز یار خود صد بارش افتاد
Чаҳ созад чун бсди кас кораш афтод ?
چه سازد چون بصد کس کارش افتاد؟
Накӯи бўдолҳқми корӣу борӣ
نکو بودالحقم کاری و باری
Басар бозем дрбоисти дорӣ
بسر بازیم دربایست داری
зи қавми ошиқон на кор бозӣаст
ز قوم عاشقان نه کار بازیست
Ки аввали кор ӯро дор бозӣаст
که اوّل کار او را دار بازیست
Агар лрзндҳиии бурҷон чаҳ чизе
اگر لرزندهیی برجان چه چیزی
На мардӣ на занӣ яъне ки ҳизӣ
نه مردی نه زنی یعنی که حیزی
Агар хоҳӣ ки аҳли нори гардӣ
اگر خواهی که اهل نار گردی
зи ҷони безори гирди дори гардӣ
ز جان بیزار گرد دار گردی
Чу гуфт ин ,ҳоиу ҳўии сахти дарбаст
چو گفت این، های و هوی سخت دربست
БрФтни ҷонаш аз тани рахт бар баст
برفتن جانش از تن رخت بر بست
Чу мардони наърае аз дили броўрд
چو مردان نعرهیی از دل براورد
Бнъраҳи пои дил аз гули броўрд
بنعره پای دل از گل براورد
Забон бикшод кин расвои имрӯз
زبان بگشاد کاین رسوایی امروز
Бтар аз куштанаст ва аз басии сӯз
بتر از کشتنست و از بسی سوز
Валек аФтодҳом дар барги резон
ولیک افتادهام در برگ ریزان
Бигӯям , ҷон азизаст эй азизон
بگویم، جان عزیزست ای عزیزان
Агар зин беш огоҳем будӣ
اگر زین بیش آگاهیم بودی
Куҷои ин сӯз ва гумроҳем будӣ
کجا این سوز و گمراهیم بودی
Кунун огоҳи гаштами ман ки ногоҳ
کنون آگاه گشتم من که ناگاه
Чаҳ гуфтанд аз ман дарвеши бошоҳ
چه گفتند از من درویش باشاه
Ало эй халқи устодаи барин дор
الا ای خلق استاده برین دار
Худо донад ки бе ҷурмами дарин кор
خدا داند که بی جرمم درین کار
Шуморо ду гувоҳам узр хоҳаст
شما را دو گواهم عذر خواهست
Ки ин дам дар бар ман ду гувоҳаст
که این دم در بر من دو گواهست
Мапиндоред аз ман зарқу дастон
مپندارید از من زرق و دستان
Ки ҳаргиз мард набӯд нори пистон
که هرگز مرد نبود نار پستان
Мапиндоред каз ман кор хомаст
مپندارید کز من کار خامست
Дўпстони ду гувоҳ ман тамомаст
دوپستان دو گواه من تمامست
Манам дар дарду дардамро даво на
منم در درد و دردم را دوا نه
Зании дилдодау марди шумо на
زنی دلداده و مرد شما نه
Заниро зор ва саргардон бибинед
زنی را زار و سرگردان ببینید
Ним ман мард , эй мардон бибинед
نیم من مرد، ای مردان ببینید
Знёми ман ки кард овораи даҳрам
زنیام من که کرد آواره دهرم
На он номарди чандон бораи шаҳрам
نه آن نامرد چندان باره شهرم
Набӯд аз шери мардии ҳеҷ тақсир
نبود از شیر مردی هیچ تقصیر
Чу расво кард тақдирам чаҳ тадбир
چو رسوا کرد تقدیرم چه تدبیر
Ки ин гардуни пирсоли пурвирд
که این گردون پیرسال پرورد
Занӣ пераст аммо ноҷавонмард
زنی پیرست امّا ناجوانمرد
Кунун чун ман занам кӣ марди гирдам
کنون چون من زنم کی مرد گردم
Чу мардон бо дилами ин дард хӯрдам
چو مردان با دلم این درد خوردم
Сипеҳри гарми рӯи сардӣ басӣ кард
سپهر گرم رو سردی بسی کرد
Бад-ӣни зани ноҷавонмардӣ басӣ кард
بدین زن ناجوانمردی بسی کرد
Кунун эй шери мардонгар ки мардед
کنون ای شیر مردان گر که مردید
Азин зан , дар миёни худ мгрдид
ازین زن، در میان خود مگردید
Чу ҳаст ӣнҷои шуморо ҷои мардӣ
چو هست اینجا شما را جای مردی
Кунед ин хастаи занро поймардӣ
کنید این خسته زن را پایمردی
Заниро поимрд дард бошед
زنی را پایمرد درد باشید
Ки тодри кори ин зан мард бошед
که تادر کار این زن مرد باشید
Ҷаҳонии марду зан чун он бидиданд
جهانی مرد و زن چون آن بدیدند
Аз он зан , бар замин тӯфон бидиданд
از آن زن، بر زمین طوفان بدیدند
Занон гашта чу мардони масти дркўӣ
زنان گشته چو مردان مست درکوی
Ҳамаи мардони занони ду даст бар рӯй
همه مردان زنان دو دست بر روی
Чу глрх аз бар пероҳани хеш
چو گلرخ از بر پیراهن خویش
Ду пистон кард берун аз тани хеш
دو پستان کرد بیرون از تن خویش
Хурӯшӣ дар миён мардум афтод
خروشی در میان مردم افتاد
Ту гуфтӣ оташӣ дар анҷум афтод
تو گفتی آتشی در انجم افتاد
Ҳамаи хира дар он пистон бимонаданд
همه خیره در آن پستان بماندند
Ҳама дар кори гул ҳайрон бимонаданд
همه در کار گل حیران بماندند
Бпўшиднд дар мъҷри сармоа
بپوشیدند در معجر سرماه
Хабари бурданд азон дилбар бар шоҳ
خبر بردند ازان دلبر بر شاه
Шаҳи чинӣ чу огаҳи гашт азон кор
شه چینی چو آگه گشت ازان کار
Гултарро бар худ хонд аздор
گل تر را بر خود خواند ازدار
Чу сарвии симбр аз дар даромад
چو سروی سیمبر از در درامد
Дили хоқони чин аз бар бромд
دل خاقان چین از بر برامد
Бик дидани дилаши зер ва зибр шуд
بیک دیدن دلش زیر و زبر شد
Басӣ дар ишқаш аз духтар бтар шуд
بسی در عشقش از دختر بتر شد
Чунон аз меҳр ӯ девонаи дили гашт
چنان از مهر او دیوانه دل گشت
Казон андешаи ҳам дар худхаҷали гашт
کزان اندیشه هم در خودخجل گشت
Бадали гуфтои чунин зебо ки ӯ ҳаст
بدل گفتا چنین زیبا که او هست
Дили духтари зи зебои фурӯи баст
دل دختر ز زیبایی فرو بست
Чу брбўд аз барам ӯ дили чунин зуд
چو بربود از برم او دل چنین زود
Чаҳ гӯям , ҳақи бадасти духтарам буд
چه گویم، حق بدست دخترم بود
Чунин рӯе ки ин дилдор дорад
چنین رویی که این دلدار دارد
Басии духтари дарин ғам ёр дорад
بسی دختر درین غم یار دارد
Касе дар сӯзи ин дилбар аҷаб нест
کسی در سوز این دلبر عجب نیست
Падар чун фитна шуд духтар аҷаб нест
پدر چون فتنه شد دختر عجب نیست
Бгрмобаҳ фиристодаш бсди ноз
بگرمابه فرستادش بصد ناز
Ду токрди он гиреҳи мишкӣни зи сари боз
دو تاکرد آن گره مشکین ز سر باز
Бҳкми шаҳи зи гармоба бурун шуд
بحکم شه ز گرمابه برون شد
Бмшку атласаши зевар дарун шуд
بمشک و اطلسش زیور درون شد
Чунон шуд меҳр ӯ дар ҷони он шоҳ
چنان شد مهر او در جان آن شاه
Ки як соъат дилаш нашикуфт азон моҳ
که یک ساعت دلش نشکفت ازان ماه
зи глрхи ҳол ӯ пурсед бисёр
ز گلرخ حال او پرسید بسیار
Наёвард он санам бар худ падедор
نیاورد آن صنم بر خود پدیدار
Марои гуфто , падари бозоргон буд
مرا گفتا، پدر بازارگان بود
Ҳамаи кораши тавофи баҳру кон буд
همه کارش طواف بحر و کان بود
Маро ҳарҷо ки шуд бо хештани барад
مرا هرجا که شد با خویشتن برد
Бохри бор , ҳам дар кори ман мард
بآخر بار، هم در کار من مرد
Бдрёи ғарқи гашт ва ман банногоҳ
بدریا غرق گشت و من بناگاه
зи киштии аўФтодм бар сари роҳ
ز کشتی اوفتادم بر سر راه
зи бими ноҷўонмрдони зарурат
ز بیم ناجوانمردان ضرورت
Чу мардони сохтам худро басӯрат
چو مردان ساختم خود را بصورت
Чу сӯии ин нгорстон фитодам
چو سوی این نگارستان فتادم
Бидору оташ ва зиндон фитодам
بدار و آتش و زندان فتادم
зи ҷаври духтарат дар банд мондам
ز جور دخترت در بند ماندم
Дарон андӯҳи ҳам як чанд мондам
دران اندوه هم یک چند ماندم
Нагуфтам ман занам бо он дили афрӯз
نگفتم من زنم با آن دل افروز
Ки тарсидам зи расвои имрӯз
که ترسیدم ز رسوایی امروز
Сухан мегуфт азинсон то шаб омад
سخن میگفت ازینسان تا شب آمد
Фалакро моҳ чун ҷон бар лаб омад
فلک را ماه چون جان بر لب آمد
Чу чатри хусрави анҷум нигун шуд
چو چتر خسرو انجم نگون شد
Лаби дарёии гардуни ҷӯй хӯн шуд
لب دریای گردون جوی خون شد
Бромди рост чун ойӣна аз дарҷ
برامد راست چون آیینه از درج
зи қалъаи кўтўолу моҳ аз бурҷ
ز قلعه کوتوال و ماه از برج
Дарон шаби шоҳи чини шамъии ниҳода
دران شب شاه چین شمعی نهاده
Нишаста буд бо он ҳури зода
نشسته بود با آن حور زاده
Ҳамеи чндонкаҳи гулро беш медид
همی چندانکه گل را بیش میدید
Саропояши бком хеш медид
سراپایش بکام خویش میدید
Бути лоғари миёни фарбеҳи сарин буд
بت لاغر میان فربه سرین بود
Брх чун гули блб чун ангабин буд
به رخ چون گل به لب چون انگبین بود
Чу шоҳи ани ангабину гул баҳам дид
چو شاه آن انگبین و گل به هم دید
Хирадро зери он зулф бахам дид
خرد را زیر آن زلف به خم دید
Дилашро зулфи гул дар дом оварад
دلش را زلف گل در دام آورد
Хиради онҷои забон дар ком оварад
خرد آنجا زبان در کام آورد
Ҳисоби васли он дилбар басӣ кард
حساب وصل آن دلبر بسی کرد
Хату холии бадасти дил касе кард
خط و خالی بدست دل کسی کرد
Чу сабр ӯ чу тирии азкмони ҷуст
چو صبر او چو تیری ازکمان جست
Дилаш дар бар чўмрғии зошёни ҷуст
دلش در بر چومرغی زاشیان جست
Шаҳаншоҳи ҷавону моҳ дар пеш
شهنشاه جوان و ماه در پیش
Чигуна сабр монад худ биандеш
چگونه صبر ماند خود بیندیش
Бузади даст ва кашидаш мӯӣ дар бар
بزد دست و کشیدش موی در بر
Чунон коФтоди ани мҳрўӣ бар сар
چنان کافتاد ان مهروی بر سر
Гули ошиқи хурӯшӣ дар ҷаҳони баст
گل عاشق خروشی در جهان بست
зи дили сад сайли хӯн бар дидагони баст
ز دل صد سیل خون بر دیدگان بست
БФндқи машкро аз гул фурӯ кунад
بفندق مشک را از گل فرو کند
зи шохи гулистони сунбул фурӯ кунад
ز شاخ گلستان سنبل فرو کند
Замонии шеъри азрақ чок мезад
زمانی شعر ازرق چاک میزد
Замонии ашки хӯн бар хок мезад
زمانی اشک خون بر خاک میزد
Хурӯши шери бронҷми фурӯи баст
خروش شیر برانجم فرو بست
Сиришкаши роҳ бар мардуми фурӯи баст
سرشکش راه بر مردم فرو بست
Замонии оҳ хӯн олуд мекард
زمانی آه خون آلود میکرد
Замонии зоташи дил дӯд мекард
زمانی زاتش دل دود میکرد
Шаҳаш гуфт ин чаҳ бедодаст охир
شهش گفت این چه بیدادست آخر
Бидиҳ дод ин чаҳ фарёдаст охир
بده داد این چه فریادست آخر
Ту майдонӣ ки шоҳи гетии афрӯз
تو میدانی که شاه گیتی افروز
Манам дар чорҳди олами имрӯз
منم در چارحدّ عالم امروز
Агар аз моҳи гардун васл ҷӯям
اگر از ماه گردون وصل جویم
Бинозад чун сухан бар асл гӯям
بنازد چون سخن بر اصل گویم
Ту аз пеш чу ман шаҳ сар битобӣ
تو از پیش چو من شه سر بتابی
Натарсӣ зонка бетан сар биёбӣ
نترسی زانکه بی تن سر بیابی
Туро багар з ман мегирӣ имшаб
ترا به گر ز من میگیری امشب
Ҳисоби рафта то кигирӣ имшаб
حساب رفته تا کی گیری امشب
Бамӣ бо ман бъшрти пои дорӣ
بمی با من بعشرت پای داری
Ки ъушратро вмиро ҷои дорӣ
که عشرت را ومی را جای داری
Бъиши хуш , ғами дилро қазо кун
بعیش خوش، غم دل را قضا کن
Месӯзӣ талаб , мотам раҳо кун
میسوزی طلب، ماتم رها کن
Гул аз гуфтори шоҳ чин Биҷӯшед
گل از گفتار شاه چین بجوشید
Ҳамаи хӯни дилаш аз кин Биҷӯшед
همه خون دلش از کین بجوشید
Бадв гуфт эй дағои бози дағои гӯй
بدو گفت ای دغا باز دغا گوی
ҶФокори ҷФоўрзи ҷафои ҷӯй
جفاکار جفاورز جفا جوی
Дағои бозӣ , ҳарифи ман Неи ту
دغا بازی، حریف من نیی تو
Ки чун ман оташини хирмани Неи ту
که چون من آتشین خرمن نیی تو
Бтрк ман бигӯ варна азин ғам
بترک من بگو ورنه ازین غم
Бирезам аз тани худ хӯни ҳамин дам
بریزم از تن خود خون همین دم
Бхўни хештани бандами миён ро
بخون خویشتن بندم میان را
зи нанг худ бипардозам ҷаҳон ро
ز ننگ خود بپردازم جهان را
зи дасти духтарати ҷустам кунун ман
ز دست دخترت جستم کنون من
Чаро дар пои ту гирдами бхўни ман
چرا در پای تو گردم بخون من
Манам бо модарии мурдаи бзорӣ
منم با مادری مرده بزاری
Падари ғарқа шуда дар сўкўорӣ
پدر غرقه شده در سوکواری
Дилии мотмздаҳи худ мибпрсӣ
دلی ماتمزده خود میبپرسی
Бурузи растхез аз ман арӯсӣ ?
بروز رستخیز از من عروسی؟
Бзўри теғ аз ман васл , афсӯс
بزور تیغ از من وصل، افسوس
Гуҳ гар бикашӣ марои теғати даҳуми бӯс
گه گر بکشی مرا تیغت دهم بوس
Шаҳаш дар банд карду рои он буд
شهش در بند کرد و رای آن بود
Ки гули гардан наад чаҳ ҷои он буд
که گل گردن نهد چه جای آن بود
На бандаш сӯдманд омад на пандаш
نه بندش سودمند آمد نه پندش
Бтрҳ афганд шоҳи мустамандаш
بطرح افگند شاه مستمندش
Валикини пеш ӯ рафтӣ чу бодӣ
ولیکن پیش او رفتی چو بادی
Бидидӣ рӯй ӯ ҳар бомдодӣ
بدیدی روی او هر بامدادی
Сухан гуфтӣ з ҳар фаслӣу бобӣ
سخن گفتی ز هر فصلی و بابی
Вале ҳаргизи надодии гули ҷавобӣ
ولی هرگز ندادی گل جوابی
Накардӣ ҳеҷ сӯй ӯ нигоҳӣ
نکردی هیچ سوی او نگاهی
Ки менанг омадаш зини подшоҳӣ
که می ننگ آمدش زین پادشاهی
Нмиосўд аз зорӣу нола
نمیآسود از زاری و ناله
Хушӣ бар лола меборид жола
خوشی بر لاله میبارید ژاله
Фиғон мекард ва мегуфт эй ҷаҳондор
فغان میکرد و میگفت ای جهاندار
зи ҷон сайрам надорам дар ҷаҳони кор
ز جان سیرم ندارم در جهان کار
БФзли худ бурун бар аз ҷаҳонам
بفضل خود برون بر از جهانم
Маро то кӣ зи ҷон , баргир ҷонам
مرا تا کی ز جان، برگیر جانم
Надонам то чаҳ фол ва бахт дорам
ندانم تا چه فال و بخت دارم
Ки ҳар дами тозаи бандӣ сахт дорам
که هر دم تازه بندی سخت دارم
Нишаста бедилу дилдори рафта
نشسته بیدل و دلدار رفته
Басии боРоми фитодаи ёри рафта
بسی بارم فتاده یار رفته
Чу дар парда надорам ҳеҷ ёрӣ
چو در پرده ندارم هیچ یاری
Биҷуз зорӣ надорам ҳеҷ корӣ
بجز زاری ندارم هیچ کاری
Маро чун не хушаст ин зории ман
مرا چون نی خوشست این زاری من
Хунак шуд ин табу бемории ман
خنک شد این تب و بیماری من
Шудаи таб аз дами сардами хунактар
شده تب از دم سردم خنکتر
Дилам гашта зи бемории сабк тар
دلم گشته ز بیماری سبک تر
Дилам бар оташаст аз ишқи ҳурмуз
دلم بر آتشست از عشق هرمز
Вале чашмам нагардад гарми ҳаргиз
ولی چشمم نگردد گرم هرگز
Куҷое эй дарун ҷон нишаста
کجایی ای درون جان نشسته
Чунин пайдои чунин пинҳон нишаста
چنین پیدا چنین پنهان نشسته
Агарчӣ рӯят аз сӯе набинам
اگرچه رویت از سویی نبینم
Вале бар рӯй ту мӯе набинам
ولی بر روی تو مویی نبینم
Чунон бигрифтае яксар ниҳодам
چنان بگرفتهیی یکسر نهادم
Ки аз худ менаёяд ҳеҷ ёдам
که از خود مینیاید هیچ یادم
Гулӣ аз ишқи ту дар сина дорам
گلی از عشق تو در سینه دارم
Ки хорӣ мешавадгар дам барорам
که خاری میشود گر دم برآرم
Дилам дар ишқи чандон шӯр дорад
دلم در عشق چندان شور دارد
Кигар дрърши печад зӯр дорад
که گر درعرش پیچد زور دارد
зи чашми пел болохўн чакидааст
ز چشم پیل بالاخون چکیدهست
Ки бар болои чашм ман бурӣдааст
که بر بالای چشم من بریدهست
Гуҳарҳои маро каз дил дароед
گهرهای مرا کز دل دراید
Турои бахшами гарм аз дил бароед
ترا بخشم گرم از دل براید
Бҳрмўиии зи хӯни сад барқи гирдам
بهرمویی ز خون صد برق گردم
Ки то битў дарон хӯни ғарқи гирдам
که تا بیتو دران خون غرق گردم
зи сар то пой пайвандӣ надорам
ز سر تا پای پیوندی ندارم
Ки чун зулфат брўбндӣ надорам
که چون زلفت بروبندی ندارم
Чгўими рози дили зин беш дигар
چگویم راز دل زین بیش دیگر
Ту худ донеи Фрўондиши дигар
تو خود دانی فرواندیش دیگر
Наёрам рози дили гуфтани тамомат
نیارم راز دل گفتن تمامت
Ки рӯзӣ боядам ҳамчун қиёмат
که روزی بایدم همچون قیامت
Бигуфт ин ва бирафт азҳўши он моҳ
بگفت این و برفت ازهوش آن ماه
Чунон каз туфи Иваэади ҷӯши он моҳ
چنان کز تفّ اوزد جوش آن ماه
Чунин будӣ дилии пари интизораш
چنین بودی دلی پر انتظارش
Ғам хусрав шудӣ ҳам ғмгсорш
غم خسرو شدی هم غمگسارش
Нишаста бо дили умедвор ӯ
نشسته با دل امّیدوار او
Ки рӯзӣ боз бинад рӯй ёр ӯ
که روزی باز بیند روی یار او
Бсди зорӣ чу мурғии пари бурӣда
بصد زاری چو مرغی پر بریده
Миёни дом , нимӣ сари бурӣда
میان دام، نیمی سر بریده
Дамӣ мезад бомед ва дигар на
دمی میزد بامّید و دگر نه
зи сустӣ зон дамаши як ҷӯи хабар на
ز سستی زان دمش یک جو خبر نه
Азинсон буд рӯзу рӯзгораш
ازینسان بود روز و روزگارش
На як ҳамдам на як омӯзгораш
نه یک همدم نه یک آموزگارش
Муваккил буд бар гули ходимии зишт
موکّل بود بر گل خادمی زشت
Ки номаш буд кофуру чўонгшт
که نامش بود کافور و چوانگشت
Валикини сахти некӯи хуй будӣ
ولیکن سخت نیکو خوی بودی
Басӣ аз машки сидқаши буи будӣ
بسی از مشک صدقش بوی بودی
Нигаҳбон буд бар дар шаби афрӯз
نگهبان بود بر درّ شب افروز
БшФқти кор гул кардӣ шабу рӯз
بشفقت کار گل کردی شب و روز
Бдлдории шабаши афсона будӣ
بدلداری شبش افسانه بودی
Бурузаши ҳамдаму ҳамхона будӣ
بروزش همدم و همخانه بودی
Басӣ пандаш бидодӣ дар ҳар андӯҳ
بسی پندش بدادی در هر اندوه
Ки бар дил мемакун чандини ғами анбӯҳ
که بر دل می مکن چندین غم انبوه
Басии мгарӣ ки чашмат хира гардад
بسی مگری که چشمت خیره گردد
Ҷаҳони брчшми равшан тира гардад
جهان برچشم روشن تیره گردد
Басӣ савганд хӯрдӣ гоҳу бегоҳ
بسی سوگند خوردی گاه و بیگاه
Кигар гирдами ман аз ҳоли ту огоҳ
که گر گردم من از حال تو آگاه
Бисозам чораи карти базӯдӣ
بسازم چارهٔ کارت بزودی
Брорми моҳи бахтат аз кабӯдӣ
برارم ماه بختت از کبودی
Агар бояд гирифтани тарки ҷонам
اگر باید گرفتن ترک جانم
Барои ту ғамӣ набӯд азонм
برای تو غمی نبود ازانم
Бҷони ту ки гардидам ҷаҳонӣ
بجان تو که گردیدم جهانی
БФр ту надидам длстонӣ
بفرّ تو ندیدم دلستانی
Яқин донам ки азнсли шаҳоне
یقین دانم که ازنسل شهانی
Вале дар ғами фитодаи ногаҳонӣ
ولی در غم فتاده ناگهانی
Макун пинҳони зи ман розӣ ки дорӣ
مکن پنهان ز من رازی که داری
Брорози пардаи овозӣ ки дорӣ
برآراز پرده آوازی که داری
Чаҳгар ходим бияёд номусоид
چه گر خادم بیاید نامساعد
Нмикрди эътимоди он сими соид
نمیکرد اعتماد آن سیم ساعد
Шабу рӯзи он смнбри навҳагар буд
شب و روز آن سمنبر نوحه گر بود
Заҳри рӯзяш , ҳар рӯзии бтар буд
زهر روزیش، هر روزی بتر بود
зи зорӣ кардан он моҳпораҳ
ز زاری کردن آن ماهپاره
БФрёд омад аз гардуни ситора
بفریاد آمد از گردون ستاره
з дар ашк ӯ парвини басари гашт
ز درّ اشک او پروین بسر گشت
Бенот алнъш низ аз рашки баргашт
بنات النعش نیز از رشک برگشت
Шафақро хӯни чашмаш ранг мекард
شفق را خون چشمش رنگ میکرد
Фалакро туф ӯ дилтанг мекард
فلک را تفّ او دلتنگ میکرد
зи оҳаши мурғ шаб бартоба месӯхт
ز آهش مرغ شب برتابه میسوخت
Ҷигар зон сӯз дрхўнобаҳ месӯхт
جگر زان سوز درخونابه میسوخت
Агар дам баркашидӣ субҳи азкўаҳ
اگر دم برکشیدی صبح ازکوه
Фурӯрафтӣ дамаши ҳоле аз андӯҳ
فرورفتی دمش حالی از اندوه
Вгрмаҳи хайма бар афлоки барадӣ
وگرمه خیمه بر افلاک بردی
Аз он ғами рахтро бо хоки барадӣ
از آن غم رخت را با خاک بردی
Вагар хуршеди сӯз ӯ бидидӣ
وگر خورشید سوز او بدیدی
Бшб рафтӣ чу рӯзи аўбдидӣ
بشب رفتی چو روز اوبدیدی
Дили кофур азу месӯхт аммо
دل کافور ازو میسوخت امّا
Нмикрди огаҳаши гул зон муаммо
نمیکرد آگهش گل زان معمّا
Барин минвол чун бигузашт солӣ
برین منوال چون بگذشت سالی
Шуд он мҳрўӣ аз ҳоли баҳолӣ
شد آن مهروی از حال بحالی
Дарон андӯҳи лаби барҳами ниҳода
دران اندوه لب برهم نهاده
Дилӣ чанде ки шуд бар ғами ниҳода
دلی چندی که شد بر غم نهاده
Чу шуд якборагии сабру қарораш
چو شد یکبارگی صبر و قرارش
Дар он сахтии з ҳад бигузашт кораш
در آن سختی ز حد بگذشت کارش
Басӣ бетоқатӣ будаш аз он пеш
بسی بی طاقتی بودش از آن پیش
Вале тоқати нмиоўрд аз он беш
ولی طاقت نمیآورد از آن بیش
Брхўд хонд ходимро яке рӯз
برخود خواند خادم را یکی روز
Бсўгндш амин кард он дили афрӯз
بسوگندش امین کرد آن دل افروز
На чандон хӯрд савганди он вафодор
نه چندان خورد سوگند آن وفادار
Ки ҳаргиз ҳечкас бошад равои дор
که هرگز هیچکس باشد روا دار
Гул онгаҳ гуфт чун савганд хӯрдӣ
گل آنگه گفت چون سوگند خوردی
Дилӣ бо ҷони ман пайванд кардӣ
دلی با جان من پیوند کردی
Агарчӣ ходимӣ , махдуми гаштӣ
اگرچه خادمی، مخدوم گشتی
Амини чори ҳади рӯми гаштӣ
امین چار حدّ روم گشتی
Кунун чндонкаҳ хоҳад буд ҷонам
کنون چندانکه خواهد بود جانم
Ту хоҳӣ буд муҳаррам дар ҷаҳонам
تو خواهی بود محرم در جهانم
Чу алқсаҳи басии гӯии сухани барад
چو القصّه بسی گوی سخن برد
з аввал кард оғозу ббни барад
ز اوّل کرد آغاز و ببُن برد
Дилӣ пурдошт мегуфт он фасона
دلی پرداشت میگفت آن فسانه
Фурӯ нагузошт ҳарфии азмёнаҳ
فرو نگذاشت حرفی ازمیانه
Сухан мегуфту ашк аз дида мерехт
سخن میگفت و اشک از دیده میریخت
Гуҳии пайдои гуҳӣ дуздида мерехт
گهی پیدا گهی دزدیده میریخت
Чу шамъаши оташӣ бар фарқ мешуд
چو شمعش آتشی بر فرق میشد
зи оби чашм дар хӯн ғарқ мешуд
ز آب چشم در خون غرق میشد
зи чандонеи навозиш ёд мекард
ز چندانی نوازش یاد میکرد
Чу чангӣ зон нўоФрёд мекард
چو چنگی زان نوافریاد میکرد
Гуҳӣ аз хӯни дил аФгор мешуд
گهی از خون دل افگار میشد
Гуҳӣ аз оҳ оташбор мешуд
گهی از آه آتشبار میشد
Чўҳоли хеши пеш ӯ баён кард
چوحال خویش پیش او بیان کرد
зи дили кофурро оташфишон кард
ز دل کافور را آتشفشان کرد
Чунон кофур аз он қисса аҷаб монад
چنان کافور از آن قصّه عجب ماند
Ки чун машк аз гултар хушк лаб монад
که چون مشک از گل تر خشک لب ماند
Пари оташи гашти дил зон саргузашташ
پر آتش گشت دل زان سرگذشتش
Басӣ бигиристу об аз сари гузашташ
بسی بگریست و آب از سر گذشتش
Ба глрх гуфт эй чун гули дили афрӯз
به گلرخ گفت ای چون گل دل افروز
Агар ту номае банависӣ имрӯз
اگر تو نامهیی بنویسی امروز
Чу бодии номаро онҷои расонам
چو بادی نامه را آنجا رسانم
Валикин чун шудам онҷои бимонам
ولیکن چون شدم آنجا بمانم
Ба туркистон наёрам омадани боз
به ترکستان نیارم آمدن باز
Ки шоҳи чини бкин ман кунад соз
که شاه چین بکین من کند ساز
Чу хусрав гардад аз ҳоли ту огоҳ
چو خسرو گردد از حال تو آگاه
Бисозад чораи карти ҳамонгоҳ
بسازد چارهٔ کارت همانگاه
Бҳрнўъӣ ки донад чора ҷӯяд
بهرنوعی که داند چاره جوید
Халоси карт эй мҳпораҳ ҷӯяд
خلاص کارت ای مهپاره جوید
Кунун чун шуд дили саргаштаи аздст
کنون چون شد دل سرگشته ازدست
Мадаи якборагии сари ришта аз даст
مده یکبارگی سر رشته از دست
Дили худ боздиҳ , дилро бхўиши ор
دل خود بازده، دل را بخویش آر
Қалами гир ва дуоту номаи пеши ор
قلم گیر و دوات و نامه پیش آر
Чу гул дид он ҳамаи озодӣ ӯ
چو گل دید آن همه آزادی او
Биҷӯш омад дилаш аз шодӣ ӯ
بجوش آمد دلش از شادی او
Бар он ходими бсди дил меҳрбон шуд
بر آن خادم بصد دل مهربان شد
Ки ӯро меҳрбон алҳақ тавон шуд
که او را مهربان الحق توان شد
Аз онсӯ кард ходими барги раҳи соз
از آنسو کرد خادم برگ ره ساز
Взинсўи гули бзории номаи оғоз
وزینسو گل بزاری نامه آغاز
Навишт он номаи взмҳрш нишон кард
نوشت آن نامه وزمهرش نشان کرد
Ба кофур сияҳ дод ва равон кард
به کافور سیه داد و روان کرد
Кунун бишинав ҳадиси номаи гул
کنون بشنو حدیث نامهٔ گل
Дамӣ назора кун ҳангомаи гул
دمی نظّاره کن هنگامهٔ گل
Фаридаст ин замони баҳри маъонӣ
فریدست این زمان بحر معانی
Ки биравӣ хатм шуд гўҳрФшонӣ
که بروی ختم شد گوهرفشانی
зи баси маънӣ ки дорам ме надонам
ز بس معنی که دارم می ندانم
Ки ҳар якро баҳам чун дар расонам
که هر یک را بهم چون در رسانم
Чу мӯем маънӣӣ гирд замираст
چو مویم معنیی گرد ضمیرست
Бадастами нарм кардан чун хамираст
بدستم نرم کردن چون خمیرست
Чу маънӣ аз замири орми буруни ман
چو معنی از ضمیر آرم برون من
Чу мӯе аз хамири орми буруни ман
چو مویی از خمیر آرم برون من
зи баси маънӣ ки пайвандами баҳам дар
ز بس معنی که پیوندم بهم در
Чу зулф дилбарон уфтад баҳам бар
چو زلف دلبران افتد بهم بر
Чу мӯеи маънӣӣ дар пеши гирам
چو مویی معنیی در پیش گیرم
Бар он маънии фарои андеши гирам
بر آن معنی فرا اندیش گیرم
Чу дар маънии сухани пардози гирдам
چو در معنی سخن پرداز گردم
Басӯии номаи гули бози гирдам
بسوی نامهٔ گل باز گردم