Ало эй пайки роҳ бе ниҳоят

الا ای پیک راه بی نهایت

Сулӯкатро на ҳадаст ва на ғоят

سلوکت را نه حدّست و نه غایت

Чу роҳ бе ниҳояти пеши дорӣ

چو راه بی نهایت پیش داری

Чаро дил бар мақоми хеши дорӣ

چرا دل بر مقام خویش داری

Қадам дар роҳ на астодгӣ чист

قدم در راه نه اِستادگی چیست

Сафар дар пеши гир афтодагӣ чист

سفر در پیش گیر افتادگی چیست

Бирав чндонкаҳ чун маҳбӯби гардӣ

برو چندانکه چون محبوب گردی

Равиш соқит шавад маҷзӯби гардӣ

روش ساقط شود مجذوب گردی

Равиши ҳргаҳ ки бархезад зи пешат

روش هرگه که برخیزد ز پیشت

Намонад огаҳии мӯеи зхўишт

نماند آگهی مویی ز خویشت

Ту бошӣ ҷумла аз хештани хабар на

تو باشی جمله از خویشتن خبر نه

Хабари ҷумла туро бошад дигар на

خبر جمله ترا باشد دگر نه

Биё бар соз аз сар , кори дигар

بیا برساز از سر، کار دیگر

Баҳона кун фасона , бори дигар

بهانه کن فسانه، بار دیگر

зи пери пари сухани посухи чунин буд

ز پیر پر سخن پاسخ چنین بود

Ки моҳии шоҳ бо гул ҳамнишин буд

که ماهی شاه با گل همنشین بود

Чу дар Тирмизи бмоҳии ҷойгаҳи сохт

چو در ترمذ به ماهی جایگه ساخت

Пас аз моҳӣ аз онҷои кори раҳи сохт

پس از ماهی از آنجا کار ره ساخت

зи термади хаймау бунгоҳи бардошт

ز ترمد خیمه و بنگاه برداشت

Сипаҳро брншонду роҳи бгзошт

سپه را برنشاند و راه بگذاشت

Гултар бар каммиятӣ шуд савора

گل تر بر کُمیْتی شد سواره

Нисораш кард хуршед аз ситора

نثارش کرد خورشید از ستاره

Зиҳии чобуки савории кони санам буд

زهی چابک سواری کان صنم بود

Ки аз чустӣ дар он лашкари илм буд

که از چستی در آن لشکر علم بود

Гуласт вникўиӣ бар ҳури ронда

گلست و نیکویی بر حور رانده

Вазони бути чашми бад аз даври монда

وزان بت چشم بد از دور مانده

Чунон ширини саворӣ буд он моҳ

چنان شیرین سواری بود آن ماه

Ки аз шӯриш ғалат кард осмони роҳ

که از شورش غلط کرد آسمان راه

Фиғони бардошти шаҳ каз ҷон чаҳ хоҳӣ

فغان برداشت شه کز جان چه خواهی

Аннанро бози каши майдон чаҳ хоҳӣ

عنان را باز کش میدان چه خواهی

Чу ту зинсони қабои чолоки бандӣ

چو تو زینسان قبا چالاک بندی

Дили мо бўк бар фитроки бандӣ

دل ما بوک بر فتراک بندی

Агар бас хуш наёяд аспи хешат

اگر بس خوش نیاید اسپ خویشت

Ҷнибт каш шавад хуршеди пешат

جنیبت کش شود خورشید پیشت

Чу хусрав бо смнбр шуд равона

چو خسرو با سمنبر شد روانه

Бромди гирд аз рӯй замона

برآمد گرد از روی زمانه

Миёни гирди роҳи он ҳар ду дилхоҳ

میان گرد راه آن هر دو دلخواه

Қирон карданд чун хуршед бо моҳ

قران کردند چون خورشید با ماه

Бохр чун биравам омад шаҳи рӯм

به آخر چون به روم آمد شه روم

Фиғон бархест аз лашкари гуҳи рӯм

فغان برخاست از لشکرگه روم

Бурун шуд шоҳ бо лашкари тамомӣ

برون شد شاه با لشکر تمامی

Бостқболи фарзанди гиромӣ

به استقبال فرزند گرامی

Ҳамаи саҳрои вдшту кӯҳи кишвар

همه صحرا و دشت و کوه کشور

Биҷӯш омад чу дарёии зи лашкар

به جوش آمد چو دریایی ز لشکر

зи ойин бастан он кишвари чунон буд

ز آیین بستن آن کشور چنان بود

Ки ҳамчун ҳашт хулди ҷовдон буд

که همچون هشت خلد جاودان بود

Биҳиштӣ буд ҳар бозор ва ҳар кӯй

بهشتی بود هر بازار و هر کوی

Ки ҷӯй ширўмӣ мерафт ҳар сӯй

که جوی شیر و می میرفت هر سوی

Ҷаҳониро биҳиштии ҳури зода

جهانی را بهشتی حور زاده

Биҳиштиро ҷаҳонӣ нур дода

بهشتی را جهانی نور داده

Чаҳ шаҳрӣ чун биҳишти моҳрӯён

چه شهری چون بهشت ماهرویان

Нишаста мўбмўи занҷири мӯён

نشسته مو به مو زنجیر مویان

Бохр чун басар шуд базми кишвар

به آخر چون به سر شد بزم کشور

Даромад вақти он хуршеди лашкар

درآمد وقت آن خورشید لشکر

Гул аз шаҳи хости ҳусноро ҳам онгоҳ

گل از شه خواست حسنا را هم آنگاه

Бпиши шоҳи оўрдндш аз чоҳ

به پیش شاه آوردندش از چاه

Танӣ дошт аз заъифии ҳамчуи нолӣ

تنی داشت از ضعیفی همچو نالی

зи зардӣу нзорӣ чун хилолӣ

ز زردی و نزاری چون خلالی

Ҷаҳон аз рӯй ӯ зардии гирифта

جهان از روی او زردی گرفته

Фалак аз оҳ ӯ сардии гирифта

فلک از آه او سردی گرفته

Чу гулро дид ҳуш аз ваии ҷдошд

چو گل را دید هوش از وی جدا شد

зи хиҷлат буд агар гӯйӣ чаро шуд

ز خجلت بود اگر گویی چرا شد

Дилаш аз шарми гули оташфишони гашт

دلش از شرم گل آتشفشان گشت

Шуд обӣу арақ аз ваии равони гашт

شد آبی و عرق از وی روان گشت

Бзории пеши он симин барофтод

به زاری پیش آن سیمین‌بر افتاد

Чунон каз гармяши оташи дарафтод

چنان کز گرمیش آتش درافتاد

Бгл гуфт эй бтар аз ман надида

به گل گفت ای بتر از من ندیده

Ббд кирдорем як тани надида

به بد کرداریم یک تن ندیده

Ббди кирдории ман гарчи кас нест

به بد کرداری من گرچه کس نیست

Марои ҷузи ту касе фарёд рас нест

مرا جز تو کسی فریادرس نیست

Бнодонӣ агар бади крдҳоми ман

به نادانی اگر بد کرده‌ام من

Ту майдонӣ ки бо худ крдҳоми ман

تو میدانی که با خود کرده‌ام من

Магардон ноумеди ин носзоро

مگردان نا امید این ناسزا را

Худовандӣ кун аз баҳри худо ро

خداوندی کن از بهر خدا را

Макаши зери уқобин уқобам

مکش زیر عقابین عقابم

Ки ман худ то ту рафтӣ дар азобам

که من خود تا تو رفتی در عذابم

Бшкри онкии шаҳро боз дидӣ

به شکر آنکه شه را باز دیدی

Ҷамол ӯ бФр вноз дидӣ

جمال او به فرّ و ناز دیدی

Бидон шукронаи ин сагро раҳо кун

بدان شکرانه این سگ را رها کن

Маро кам гир ва дар кор худо кун

مرا کم گیر و در کار خدا کن

Чу гул дид ончунон зору табоҳаш

چو گل دید آنچنان زار و تباهش

Шафоат кард алқсаҳи зи шоҳаш

شفاعت کرد القصّه ز شاهش

Азон пас хусрав аз баҳри дили афрӯз

ازآن پس خسرو از بهر دل افروز

Ато бахшед ҳусноро бФирўз

عطا بخشید حسنا را به فیروز

Бглрх гуфт ҳусно буд макор

به گلرخ گفت حُسنا بود مکّار

Ҳамон фирӯз омад зишти кирдор

همان فیروز آمد زشت کردار

Накӯтар онкии эшон ҳар ду боҳам

نکوتر آنکه ایشان هر دو با هم

Баҳами созанд дар шодӣ ва дар ғам

به هم سازند در شادی و در غم

Ки бод аз ҳар ду тани холии замона

که باد از هر دو تن خالی زمانه

Бигӯ то чӯб ба ё тозӣона

بگو تا چوب به یا تازیانه

Ҷаҳони афрӯзро онгаҳ бадар хонд

جهان افروز را آنگه به در خواند

БФрх зод дод ва хутба бархонад

به فرخزاد داد و خطبه برخواند

Ба сипоҳон фиристод ондўи тан ро

به سپاهان فرستاد آن دو تن را

Бадишон дод малику анҷуман ро

بدیشان داد ملک و انجمن را

Пас онгаҳ ақди гул дар пеш оварад

پس آنگه عقد گل در پیش آورد

Дамии охири дилӣ бо хеш оварад

دمی آخر دلی با خویش آورد

Чунон ақдӣ бибаст он сим бар ро

چنان عقدی ببست آن سیم‌بر را

Ки яксон кард хоки роҳу зар ро

که یکسان کرد خاک راه و زر را

Бдонсони сохт ақдӣ каз никуӣ

بدانسان ساخت عقدی کز نکویی

Ҳамаи қасраши биҳиштӣ буд гӯйӣ

همه قصرش بهشتی بود گویی

Чаҳ мегӯям биҳишт ар нақд будӣ

چه میگویم بهشت ار نقد بودی

Шукри чини раҳи он ақд будӣ

شکر چین ره آن عقد بودی

Чу бо сар шуд шукри рези гули охир

چو با سر شد شکر ریز گل آخر

Бпоён рафт овези гули охир

به پایان رفت آویز گل آخر

Арӯсии гул тррост карданд

عروسی گلِ تر راست کردند

Биҳиштии ҳурро дархост карданд

بهشتی حور را درخواست کردند

Чу глрх аз дар айвон даромад

چو گلرخ از در ایوان درآمد

Ҷаҳонро зи орзӯяши ҷони баромад

جهان را ز آرزویش جان برآمد

Биовараданд заррини Тахтии онгоҳ

بیاوردند زرّین تختی آنگاه

Ки то бар тахт заррин рафт он моҳ

که تا بر تخت زرّین رفت آن ماه

Мурассаъ бар сараши тоҷии зи ёқӯт

مرصّع بر سرش تاجی ز یاقوت

Ҳазорон дил аз он икдонаҳи фартут

هزاران دل از آن یکدانه فرتوت

Чу хуршеди хаёлии сабз бар сар

چو خورشید خیالی سبز بر سر

На чун ҳурии ҳаририи сабз дар бар

نه چون حوری حریری سبز در بر

На чун моҳӣ ки аз айвони даройад

نه چون ماهی که از ایوان درآید

На чун сарвӣ ки аз бустон барояд

نه چون سروی که از بستان برآید

Ҳаво гашта бар он дилбари гуҳарбор

هوا گشته بر آن دلبر گهربار

Замин аз бас гуҳар гашта гуҳардор

زمین از بس گهر گشته گهردار

зи зебоӣ ки буд он сарви дилбар

ز زیبایی که بود آن سرو دلبر

На машшота бакор омад на зевар

نه مشّاطه به کار آمد نه زیور

Никуӣ дошту ширинӣ дар он сур

نکویی داشت و شیرینی در آن سور

Набад ҷузи чашми бади чизеи азуи давр

نبد جز چشم بد چیزی ازو دور

Болҳони мутрибони булбули оҳанг

به الحان مطربان بلبل آهنگ

Ҳама дар васф гул гуфтанд дар чанг

همه در وصف گل گفتند در چنگ

зи ҳоли гули ду байтӣ зор гуфтанд

ز حال گل دو بیتی زار گفتند

Брмз аз ишқ ӯ асрор гуфтанд

به رمز از عشق او اسرار گفتند

Бохр чун даромад хусрав аз дар

به آخر چون درآمد خسرو از در

Гирифтанд ончӣ мегуфтанд аз сар

گرفتند آنچه میگفتند از سر

Нисори хусравӣ оҳанг карданд

نثار خسروی آهنگ کردند

Бгўҳри роҳи хусрав танг карданд

به گوهر راه خسرو تنگ کردند

На чандон буд аз грҳри нисораш

نه چندان بود از گرهر نثارش

Ки битавон кард то солии шумориш

که بتوان کرد تا سالی شمارش

Чу раҳи бардошти шоҳи сарви қомат

چو ره برداشت شاه سرو قامت

Азуи брхўост аз ҳар дили қиёмат

ازو برخواست از هر دل قیامت

Чу хусрав зода шуд наздики он ҳур

چو خسرو زاده شد نزدیک آن حور

Фалакро об дар чашм омад аз давр

فلک را آب در چشم آمد از دور

Чу зад лаб бар лаби он лаъли хандон

چو زد لب بر لب آن لعل خندان

Фалак хойид лабҳоро бдндон

فلک خایید لبها را به دندان

Чу шукр хӯрду тангаш дар бар оварад

چو شکّر خورد و تنگش در بر آورد

Фалаки даст аз таҳайюр барсар оварад

فلک دست از تحیّر بر سر آورد

Хурӯши мутрибон бар моҳ мешуд

خروش مطربان بر ماه میشد

зи роҳи чанги дил аз роҳ мешуд

ز راه چنگ دل از راه میشد

Бухори авди заҳмат давр мекард

بخار عود زحمت دور میکرد

зи хушии мағзро махмур мекард

ز خوشی مغز را مخمور میکرد

Нафири арғунун дар гӯш мерафт

نفیر ارغنون در گوش میرفت

Хиради якборагӣ аз ҳуш мерафт

خرد یکبارگی از هوش میرفت

Салои соқён овоз медод

صلای ساقیان آواز میداد

Дили мисатони ҷавобаш боз медод

دل مستان جوابش باز میداد

Фурӯғи шамъи чандон давр мешуд

فروغ شمع چندان دور میشد

Ки фарсангии заҳри сӯ нур мешуд

که فرسنگی زهر سو نور میشد

Зиҳии шодӣ ки оншб дошт хусрав

زهی شادی که آن شب داشت خسرو

Чаҳ ғам бошад касеро моҳи пас рӯ

چه غم باشد کسی را ماه پس رو

Зиҳии лиззат ки он шаб буд гул ро

زهی لذّت که آن شب بود گل را

Ки оби он хушӣ мебарад пул ро

که آب آن خوشی میبرد پل را

Бохр чун зи шаби як нима бигузашт

به آخر چون ز شب یک نیمه بگذشت

Маи равшани зи авҷ хайма бигузашт

مه روشن ز اوج خیمه بگذشت

Сарои хилвати хусрави чунон буд

سرای خلوت خسرو چنان بود

Ки гуфтӣ ҷинати алФрдўси он буд

که گفتی جنّت الفردوس آن بود

Нишаста ҳамчуи хуршедии гул тар

نشسته همچو خورشیدی گلِ تر

Ду зулфаши тозатар аз сунбул тар

دو زلفش تازه‌تر از سنبلِ تر

Чу хусрав дид гулро ҳамчуи моҳӣ

چو خسرو دید گل را همچو ماهی

Нишаста холӣу хуши ҷойгоҳӣ

نشسته خالی و خوش جایگاهی

Нишаст андар бар ӯ чусти хусрав

نشست اندر بر او چست خسرو

Ки азуии ком дил меҷуст хусрав

که از وی کام دل میجست خسرو

Шаҳаншоҳу шаробу шамъу шаб буд

شهنشاه و شراب و شمع و شب بود

Гули шоҳиди шукри не , шаҳди лаб буд

گل شاهد شکر نی، شهد لب بود

Фурӯғи рӯишон бо ҳам чунон буд

فروغ رویشان با هم چنان بود

Ки ду хуршедро дидӣ қирон буд

که دو خورشید را دیدی قران بود

На чун гул дид кас дар осмони моҳ

نه چون گل دید کس در آسمان ماه

На бар дидори хусрав бар замини шоҳ

نه بر دیدار خسرو بر زمین شاه

Дар ъушрати замонӣ боз карданд

در عشرت زمانی باز کردند

Гуҳии бозӣ ва гоҳе ноз карданд

گهی بازی و گاهی ناز کردند

Замонӣ бо канор ва бӯс буданд

زمانی با کنار و بوس بودند

Замонӣ роз гуфтанд ва шунӯданд

زمانی راز گفتند و شنودند

Чу афзӯни гашти меҳр ва сабр шуд кам

چو افزون گشت مهر و صبر شد کم

Шуданд андари шабистон ҳар ду бо ҳам

شدند اندر شبستان هر دو با هم

Шҳншаҳи крдкории дигари оғоз

شهنشه کرد کاری دیگر آغاز

Гулаши тамкини нмикрд аз сари ноз

گلش تمکین نمی‌کرد از سر ناز

Чу кӯшиш кард бисёре саранҷом

چو کوشش کرد بسیاری سرانجام

Баромади шоҳи хусравро зи гули ком

برآمد شاه خسرو را ز گل کام

Чу хусрав кард дар ангушти хотам

چو خسرو کرد در انگشت خاتم

Чу малики васлаш аз гул шуд мусаллам

چو ملک وصلش از گل شد مسلّم

Басои мҳро ки бар меҳраши биФзўд

بسا مهرا که بر مهرش بیفزود

Ки меҳр ӯ бмҳри эзадӣ буд

که مهر او به مُهر ایزدی بود

Пас аз чандон парешонеу меҳнат

پس از چندان پریشانی و محنت

Кашӣдан ранҷи нокомӣу ғурбат

کشیدن رنج ناکامی و غربت

зи зоду буму хону мон фитодан

ز زاد و بوم و خان و مان فتادن

зи дасти ин бадасти он фитодан

ز دست این به دست آن فتادن

Ҳарон гул кон бимонад ношукуфта

هران گل کان بماند ناشکفته

Бғнчаҳ дар зноҷнсони наҳуфта

به غنچه در ز ناجنسان نهفته

Нагашта барг ӯ аз хори хаста

نگشته برگ او از خار خسته

Бирав ҳар чанд боди сахти ҷуста

برو هر چند باد سخت جسته

Чунон гул , хусрав ӯ родрхўр ояд

چنان گل، خسرو او را درخور آید

Бадаст ҳар фурӯмоя нишоед

به دست هر فرومایه نشاید

Дарави дили бастаи бад , ҷони ҳам фурӯи баст

درو دل بسته بد، جان هم فرو بست

Басӣ ӯ низ бо ӯ меҳри пайваст

بسی او نیز با او مهر پیوست

Бар онсони як маӣ шодӣ намуданд

بر آنسان یک مهی شادی نمودند

Замонӣ бе майу ромиши набуданд

زمانی بی می و رامش نبودند

Бзоҳр гарчи гул шодӣ намӯдӣ

به ظاهر گرچه گل شادی نمودی

Бботн аз ғамӣ холӣ набӯдӣ

به باطن از غمی خالی نبودی

Бгли як рӯз хусрав гуфт шодон

به گل یک روز خسرو گفت شادان

Ки андӯҳ аз дили худ даври гардон

که اندوه از دل خود دور گردان

Нишоед кард аз ғами баъди азин ёд

نشاید کرد از غم بعد ازین یاد

Ҳаме бояд бад-ӣни пайвастаи дилшод

همی باید بدین پیوسته دلشاد

Чунин гуфтанд перони хирадманд

چنین گفتند پیران خردمند

Ки омӯзанд азишон донишу панд

که آموزند ازیشان دانش و پند

Кигар дории умеди бахтиёрӣ

که گر داری امید بختیاری

Ҳамеи хоҳии зи давлати пойдорӣ

همی خواهی ز دولت پایداری

Буқати шодмонӣ шод мебош

به وقت شادمانی شاد میباش

зи андӯҳу зғм озод мебош

ز اندوه و ز غم آزاد میباش

Бадв гул гуфт к-эии шоҳи ҷаҳондор

بدو گل گفت کای شاه جهاندار

Буд акнӯн змои шодии сазовор

بود اکنون ز ما شادی سزاوار

Валикин ҳаст беморем бар дил

ولیکن هست بیماریم بر دل

Ки як лаҳзаи дилам зон нест ғофил

که یک لحظه دلم زان نیست غافل

Дарин ҷумлаи балоу меҳнату ғам

درین جمله بلا و محنت و غم

Нашуд як лаҳзаи он бор аз дилам кам

نشد یک لحظه آن بار از دلم کم

Марои андеша хуишон хешаст

مرا اندیشهٔ خویشان خویشست

Дилами зи андӯҳашон пайваста ришаст

دلم ز اندوهشان پیوسته ریشست

Нмидонм ки то ҳол падар чист

نمیدانم که تا حال پدر چیست

Дгрҳоли бародар , ё хабар чист

دگر حال برادر، یا خبر چیست

Дигар бораи бмлки худ расиданд

دگر باره به ملک خود رسیدند

Бохр рӯй нокомӣ надиданд

به آخر روی ناکامی ندیدند

Агар бархестӣ ин боРом аз дил

اگر برخاستی این بارم از دل

Набӯдӣ баъди азин тиморами аздл

نبودی بعد ازین تیمارم از دل

зи шодии бстдии инсофи ҷонам

ز شادی بستدی انصاف جانم

Ғамӣ дигар набӯдӣ бъдозонм

غمی دیگر نبودی بعد از آنم

Бгл шаҳ гуфт осонаст ин кор

به گل شه گفت آسانست این کار

Базӯдӣ аз дилат бурдорам ин бор

به زودی از دلت بردارم این بار

Ҳам андари рӯзи оҳанг сафар кард

هم اندر روز آهنگ سفر کرد

Якояки лашкари худро хабар кард

یکایک لشکر خود را خبر کرد

Бъзми роҳ берун шуд шаҳи рӯм

به عزم راه بیرون شد شه روم

Билразед аз сипоҳ ӯ ҳамаи бум

بلرزید از سپاه او همه بوم

Ҷаҳон ороста шуд чун сипоҳаш

جهان آراسته شد چون سپاهش

Фалак шуд нопадид аз гирди роҳаш

فلک شد ناپدید از گرد راهش

Имории гули андари қалби лашкар

عماری گل اندر قلب لشکر

Дирафшони ҳамчуи хуршед аз ду пайкар

درفشان همچو خورشید از دو پیکر

Бгли гуфтои шаҳ , ӣнҷо бош дилшод

به گل گفتا شه، اینجا باش دلشاد

Ки мо хоҳем рафтани шод чун бод

که ما خواهیم رفتن شاد چون باد

Чу як манзил бишуд ҳам бар сари роҳ

چو یک منزل بشد هم بر سر راه

Видоъаш кард ва шуд бо рӯми онгоҳ

وداعش کرد و شد با روم آنگاه

Шҳншаҳ зуд меронад он сипаҳ ро

شهنشه زود میراند آن سپه را

Ту гуфтӣ минўрдиднди раҳ ро

تو گفتی مینوردیدند ره را

Ҳаме кард он масофати қатъ чун бод

همی کرد آن مسافت قطع چون باد

Бкўаҳу дашт , чаҳ вайрон чаҳ обод

به کوه و دشت، چه ویران چه آباد

Пас аз як ма ба хузистони расиданд

پس از یک مه به خوزستان رسیدند

зи кишвари як даҳ ободон надиданд

ز کشور یک ده آبادان ندیدند

Ҳамаи кишвари тиҳӣ аз марду зан буд

همه کشور تهی از مرد و زن بود

Ки ҳар ҳафтаи зи душман тохтан буд

که هر هفته ز دشمن تاختن بود

Шаҳи хўзии зи ғусса ҷон бидода

شه خوزی ز غصّه جان بداده

Шаҳаншоҳӣ ба баҳроми аўФтодаҳ

شهنشاهی به بهرام اوفتاده

Ки бад ӯ сарфарози аҳли кишвар

که بد او سرفراز اهل کشور

Валиаҳди падари гулро бародар

ولیعهد پدر گل را برادر

зи душман буд низ ӯ ҳам гурезон

ز دشمن بود نیز او هم گریزان

Ҳисорӣ дар дизӣ монанди зиндон

حصاری در دزی مانند زندان

Чу хусрав дид хузистон бидон ҳол

چو خسرو دید خوزستان بدان حال

Саросар гашта кишвари ҷумлаи помол

سراسر گشته کشور جمله پامال

Шукр гашта шрнгу гул шудаи хор

شکر گشته شرنگ و گل شده خار

На дар даҳ халқ ва на дар дори диёр

نه در ده خلق و نه در دار دیّار

зи буму марзу боғ ӯ асар на

ز بوم و مرز و باغ او اثر نه

Вазони ёрони деринаи хбрнаҳ

وزان یاران دیرینه خبر نه

Басӣ бигирист ва кард аз ҳолҳо ёд

بسی بگریست و کرد از حالها یاد

Пас онгаҳ каси басӯи диз фиристод

پس آنگه کس به سوی دز فرستاد

Чу аз дарё биёмад шоҳи баҳром

چو از دریا بیامد شاه بهرام

Бидид ӯро ва кардаш ғарқи анъом

بدید او را و کردش غرق انعام

БлтФш аз падар чун таъзият дод

به لطفش از پدر چون تعزیت داد

Брстн зон балоҳо таҳният дод

به رستن زان بلاها تهنیت داد

Чу ӯ шуд воқифи асрор яксар

چو او شد واقف اسرار یکسر

Фиристод аз ҳамаи атрофи лашкар

فرستاد از همه اطراف لشکر

Ки то бурданд бар хасмони шабихун

که تا بردند بر خصمان شبیخون

Бншниднд азишон пндўи афсун

بنشنیدند ازیشان پند و افسون

Бкми саъйӣу андаки рӯзгорӣ

به کم سعیی و اندک روزگاری

Бароварданд аз душмани даморӣ

برآوردند از دشمن دماری

Мусаллами гашти хузистон дигар бор

مسلّم گشت خوزستان دگر بار

Касе дигар надид аз хасми озор

کسی دیگر ندید از خصم آزار

Ҳар онкасро ки давлат ёр бошад

هر آنکس را که دولت یار باشد

Куҷои кории бадв душвор бошад

کجا کاری بدو دشوار باشد

Вазон пас кард рой бозгаштан

وزان پس کرد رای بازگشتن

Ки алҳақ буд ҷой бозгаштан

که الحق بود جای بازگشتن

Бсолорӣ мФўз шуд вилоят

به سالاری مفوّض شد ولایت

Ки воқиф буд дар корўлоит

که واقف بود در کار ولایت

Ҷаҳон маъмур шуд бар дасти аўзўд

جهان معمور شد بر دست او زود

Ки беҳтар буд аз он кӯи пештар буд

که بهتر بود از آن کو پیشتر بود

Ба рӯми оради худу баҳром бо ҳам

به روم آرد خود و بهرام با هم

Ки то бошанд рӯзӣ чанд хуррам

که تا باشند روزی چند خرّم

Бпиши лашкари андар буд баҳром

بپیش لشکر اندر بود بهرام

Бадунболаши бади он шоҳи накӯи ном

به دنبالش بد آن شاه نکو نام

Бостқболш омад шоҳи қайсар

به استقبالش آمد شاه قیصر

Замин бӯсед баҳроми диловар

زمین بوسید بهرام دلاور

Гул омад дар либоси сўкўорӣ

گل آمد در لباس سوکواری

Чу хуршедӣ нишаста дар иморӣ

چو خورشیدی نشسته در عماری

Чу дид аз пештар рӯй бародар

چو دید از پیشتر روی برادر

Ту гуфтӣ рехташи оташи басар бар

تو گفتی ریختش آتش به سر بر

Басӣ карданд онҷо ҳар ду зорӣ

بسی کردند آنجا هر دو زاری

зи марги шоҳи хузистони бхўорӣ

ز مرگ شاه خوزستان به خواری

Шаҳи қайсари мароишон ҳар ду бнўохт

شه قیصر مر ایشان هر دو بنواخت

зи гули он ҷомаи сўкии биндохт

ز گل آن جامهٔ سوکی بینداخت

Ки хусрав дар буриши грбинди ин ранг

که خسرو در برش گر بیند این رنگ

Шавад ночори андари ҳоли дилтанг

شود ناچار اندر حال دلتنگ

Пас онгаҳ рафт гул бо ҷомаи нав

پس آنگه رفت گل با جامهٔ نو

Хушу хандони бпиши шоҳи хусрав

خوش و خندان بهپیش شاه خسرو

Гирифташ дар канор ва хуш бихандед

گرفتش در کنار و خوش بخندید

зи сар то пой ӯ яксар бабўсед

ز سر تا پای او یکسر ببوسید

Бпиш қайсар омад хусрав аз роҳ

بپیش قیصر آمد خسرو از راه

Замин бӯсед ва ӯ пурседаш аз роҳ !

زمین بوسید و او پرسیدش از راه

Саросари рӯмро бастанди озин

سراسر روم را بستند آذین

Ту гуфтӣ рӯм шуд ҳангомаи чин

تو گفتی روم شد هنگامهٔ چین

зи рӯм ва то бғоиб бӯдани шоҳ

ز روم و تا به غایب بودن شاه

Набад бисёр , будӣ қурби шаш моҳ

نبد بسیار، بودی قرب شش ماه

Бқўли хусрав онгаҳ шоҳи қайсар

به قول خسرو آنگه شاه قیصر

Ба баҳром диловар дод духтар

به بهرام دلاور داد دختر

Яке духтар ки бо гул буд ҳамзод

یکی دختر که با گل بود همزاد

Брх чун моҳи вқд чун сарви озод

به رخ چون ماه و قد چون سرو آزاد

Бмодр низ бо хусрави баробар

به مادر نیز با خسرو برابر

БФрҳнги вхрд ҳамчун бародар

به فرهنگ و خرد همچون برادر

Бғоит шодмон шуд шоҳи баҳром

به غایت شادمان شد شاه بهرام

Ки ӯ родри ҳамаи олами бади он ком

که او را در همه عالم بد آن کام

Шаҳи рӯму гулу хусрав дарон ҳол

شه روم و گل و خسرو در آن حال

Фиристоданд наздикаши басии мол

فرستادند نزدیکش بسی مال

Бпошиднди бас беҳад ва бе мар

بپاشیدند بس بی حدّ و بی مر

Буқати ақдашон аз дару гавҳар

به وقت عقدشان از درّ و گوهر

Чу қайсар кард кор ӯ ҳамаи рост

چو قیصر کرد کار او همه راست

Яке қаср аз барои ӯ биёрост

یکی قصر از برای او بیاراست

На чандон кард дилдории домод

نه چندان کرد دلداری داماد

Ки дар сад соли шарҳи он тавон дод

که در صد سال شرح آن توان داد

Пас аз солии бурузи никхўоҳӣ

پس از سالی به روز نیکخواهی

Фиристодаш ба хузистони бшоҳӣ

فرستادش به خوزستان به شاهی

Буқат онкӣ мешуд шоҳи қайсар

به وقت آنکه میشد شاه قیصر

з рӯй меҳри пеш ҳар ду духтар

ز روی مهر پیش هر دو دختر

Қарорӣ дод бо баҳроми хусрав

قراری داد با بهرام خسرو

Ки бо малики куҳан чун шуд шаҳи нав

که با ملک کهن چون شد شه نو

Миёни рӯму хузистони бпиўст

میان روم و خوزستان بپیوست

Чунин ду кишвари андари икдгри баст

چنین دو کشور اندر یکدگر بست

Ҳамон ба кин ду хоҳари бодўдомод

همان به کاین دو خواهر بادو داماد

Ҳама бо икдгр бошанд дилшод

همه با یکدگر باشند دلشاد

Буд ду меҳру маро ин ду кишвар

بود دو مهر و مه را این دو کشور

Яке чун духтару дигари бародар

یکی چون دختر و دیگر برادر

Ҳаме бошанд дар ҳар малики солӣ

همی باشند در هر ملک سالی

Баҳр солӣ шавадашон тозаи ҳоле

به هر سالی شودشان تازه حالی

Бқўл ӯ бибастанд ин чунин аҳд

به قول او ببستند این چنین عهد

Нагардиданд то охири азин аҳд

نگردیدند تا آخر ازین عهد

зи рӯм онгаҳ яке лашкар бадар шуд

ز روم آنگه یکی لشکر به در شد

Ки тобҳром бо малик падар шуд

که تا بهرام با ملک پدر شد

Бишуд вази рӯми хуршедии бадари барад

بشد وز روم خورشیدی به در برد

БтҳФаҳи сӯии хузистони шукри барад

به تحفه سوی خوزستان شکر برد

Чу гулро гашти ин андешаи зоил

چو گل را گشت این اندیشه زایل

Нмондши ҳеҷ азон андешаи брдл

نماندش هیچ از آن اندیشه بر دل

Ба хусрав гуфт азин пас шод бошем

به خسرو گفت ازین پس شاد باشیم

з ҳар тиморўи ғам озод бошем

ز هر تیمار و غم آزاد باشیم

Нишастанду бросўднди азғм

نشستند و برآسودند از غم

Ҳаме буданд бо ҳам шоду хуррам

همی بودند با هم شاد و خرّم

Чунин буд онкӣ будаш короншоء

چنین بود آنکه بودش کار انشاء

Буқат онкӣ кард ин қиссаи амлоء

به وقت آنکه کرد این قصه املاء

Ки шоҳ аз шаҳри гул чун боз гардид

که شاه از شهر گل چون باز گردید

Ниҳоли тозаи гулро борвар дид

نهال تازه گل را بارور دید

Чу аз рӯз арӯсӣ рафт на моҳ

چو از روز عروسی رفت نه ماه

Дарахти гул барӣ оварад ногоҳ

درخت گل بری آورد ناگاه

Бзоди он моҳи ду ҳафтаи маии нав

بزاد آن ماه دو هفته مهی نو

Бадӣдор ва басӯрат ҳамчуи хусрав

به دیدار و به صورت همچو خسرو

Шҳншаҳ кард ном ӯ ҷаҳонгир

شهنشه کرد نام او جهانگیر

Ки бошад дар рикоб ӯ ҷаҳонгир

که باشد در رکاب او جهانگیر

зи баҳраш дояе багазед лоиқ

ز بهرش دایه‌ای بگزید لایق

Ки бошад шер ӯ бо ӯ мувофиқ

که باشد شیر او با او موافق

Писарро бози ҷашн нав биёрост

پسر را باز جشن نو بیاراست

Ки аз гуфтор ноед шарҳи он рост

که از گفتار ناید شرح آن راست

Чиҳил рӯз аз май ва бахшиш нёсуд

چهل روز از می و بخشش نیاسود

Ҳамаи кишвари саросари хуррамӣ буд

همه کشور سراسر خرّمی بود

Вазони пас чун ду сола шуд ҷаҳонгир

وزان پس چون دو ساله شد جهانگیر

Бигуфт ӯ то ндодндш дигар шер

بگفت او تا ندادندش دگر شیر

Бдонсони гули ҳамеи пурвирд ӯ ро

بدانسان گل همی پرورد او را

Ки барги гули нмиозрд ӯ ро

که برگ گل نمی‌آزرد او را

Бпнҷми соли бншондши бктоб

به پنجم سال بنشاندش به کّتاب

Ки то омухт аз ҳар гӯнаи одоб

که تا آموخت از هر گونه آداب

Чу шуд даҳ солаи тирандозии омухт

چو شد ده ساله تیراندازی آموخت

Спрдорӣу найзаи бозии омухт

سپرداری و نیزه بازی آموخت

Русуми меҳтарӣу гӯйу чавгон

رسوم مهتری و گوی و چوگان

Ҳам аз шатранҷ ва нараду шеъру алҳон

هم از شطرنج و نرد و شعر و الحان

Ҳамеи омухт то чун гашти бурно

همی آموخت تا چون گشت برنا

Бъолм дар набӯдаш ҳеҷ ҳамто

به عالم در نبودش هیچ همتا

Шуд он шҳзодаҳи шоҳиро сазовор

شد آن شهزاده شاهی را سزاوار

Ки мебоист ӯ бошад ҷаҳондор

که میبایست او باشد جهاندار

Пас аз ваии ҳаркии бад дар рӯми қайсар

پس از وی هرکه بد در روم قیصر

Ҳама аз тухм ӯ буданд яксар

همه از تخم او بودند یکسر

Сикандар буд аз насли ҷаҳонгир

سکندر بود از نسل جهانگیر

Азон шуд ҳамчуи ҷади худ ҷаҳонгир

از آن شد همچو جدّ خود جهانگیر

Гулу хусрав баҳам буданд сӣ сол

گل و خسرو به هم بودند سی سال

Бъишу ноз дар некӯтарин ҳол

به عیش و ناز در نیکوترین حال

Вале чун чархро бо кас вафо нест

ولی چون چرخ را با کس وفا نیست

Бохр ғдр кард инро дўонист

به آخر غدر کرد این را دوا نیست

Аз он пӯшади либоси сўкўорӣ

از آن پوشد لباس سوکواری

Ки андар сар надорад пойдорӣ

که اندر سر ندارد پایداری