Он дигар гуфтои вилоят афзал аст

آن دگر گفتا ولایت افضل است

зи онкии ин қавл аз калом мурсал аст

ز آنکه این قول از کلام مرسل است

Он яке гуфтои вилоят зон кист

آن یکی گفتا ولایت زان کیست

Он дигар гуфто ки дар шаън алӣаст

آن دگر گفتا که در شأن علیست

Ҳазрати шоҳи вилоят ном ӯст

حضرت شاه ولایت نام اوست

Дар ҷаҳони ҷони ҳама пайғом ӯст

در جهان جان همه پیغام اوست

Шоҳи дайни асрори ҳақ бо ман бигуфт

شاه دین اسرار حق با من بگفت

Венаи маъониро зи ғайр ҳақ наҳуфт

وین معانی را ز غیر حق نهفت

Шоҳи ман бо Ҷабраили ин роз гуфт

شاه من با جبرئیل این راز گفت

Роҳи маъниро бърФон боз гуфт

راه معنی را بعرفان باز گفت

Шоҳи ман ҳақро бидид ва ҳақ бигуфт

شاه من حق را بدید و حق بگفت

Ҳам баҳақ ӯ гуфт ва ҳам аз ҳақи шнФт

هم بحق او گفت و هم از حق شنفت

Анбиё ҷонанду шоҳами ҷони ҷон

انبیا جانند و شاهم جان جان

Гар наме донеи биё мазҳар бихон

گر نمی‌دانی بیا مظهر بخوان

Шоҳи ман андари вилоят сарвар аст

شاه من اندر ولایت سرور است

Ҳар ки инро менадонад кофар аст

هر که این را می نداند کافر است

Шоҳ ман дорад вилояти зонмо

شاه من دارد ولایت زانمّا

Рӯ бихон дар наси қуръони ҳилли ?утӣ

رو بخوان در نصّ قرآن هل اتی

То бадонеи ин вилоят зон кист

تا بدانی این ولایت زان کیست

Ин сано аз қавли ҳақ дар шан кист

این ثنا از قول حق در شان کیست

Ҳақи турои қуфлии аҷаб бар ҷон зада

حق ترا قفلی عجب بر جان زده

Роҳи дайнати бишкӣ шайтон зада

راه دینت بیشکی شیطان زده

Бистари модари туро худ пок нест

بستر مادر تو را خود پاک نیست

Гар туро мардӯд гӯям бок нест

گر تو را مردود گویم باک نیست

Ман ҳаме гӯям эмом ҳақ алӣаст

من همی گویم امام حق علیست

Дрдўи олами бишкӣ ӯ худ валеаст

دردو عالم بیشکی او خود ولیست

Чунки бишуниданд азуи ҷамъи кбор

چونکه بشنیدند ازو جمع کبار

Худ заданд ӯро ба зориҳои зор

خود زدند او را به زاریهای زار

Дасти бастанд ва гирифтандаш бзўр

دست بستند و گرفتندش بزور

Пеши шайхи вақти бурдандаши бзўр

پیش شیخ وقت بردندش بزور

Шайх гмраҳ гуфт эй мардӯди дайн

شیخ گمره گفت ای مردود دین

Ин сухан ҳаргиз набошад аз яқин

این سخن هرگز نباشد از یقین

Ин вилоятро ки гуфтӣ нест он

این ولایت را که گفتی نیست آن

Ин вилоятро бигӯям аз аён

این ولایت را بگویم از عیان

Ин вилояти ҳақи пайғамбар буд

این ولایت حق پیغمبر بود

Пеши аҳли суннати он бовар буд

پیش اهل سنّت آن باور بود

Зон наме донеи эмоми хеш ро

زان نمی‌دانی امام خویش را

Бишкӣ афтодӣ аз модари хато

بیشکی افتادی از مادر خطا

ӯ Халифа буд кӣ буд ӯ вале

او خلیفه بود کی بود او ولی

Ин вилоятро набӣ дорад ҷлӣ

این ولایت را نبی دارد جلی

Шайх гуфто медирам ӯро зиҳам

شیخ گفتا میدرم او را زهم

То аз ин мушти рӯи аФз вораам

تا از این مشت رو افض وارهم

Гуфт астарро бурун оред зуд

گفت استر را برون آرید زود

То барам ӯро ба пеши шоҳи худ

تا برم او را به پیش شاه خود

Шайх дар назд Халифа шуд равон

شیخ در نزد خلیفه شد روان

Дар ақаби рафтанди ҷамъии мардумон

در عقب رفتند جمعی مردمان

Чунки дар гоҳ Халифа шуд падед

چونکه در گاه خلیفه شد پدید

Гуфт ҳоҷибро бигӯ шайхат расед

گفت حاجب را بگو شیخت رسید

Чун шунид ӯ номи шайх ва шод шуд

چون شنید او نام شیخ و شاد شد

Пас бензади шайхи худ озод шуд

پس بنزد شیخ خود آزاد شد

Шайх гуфт эй ҳокими амну амон

شیخ گفت ای حاکم امن و امان

Ин чунин рондааст шахсе бар забон

این چنین رانده است شخصی بر زبان

Пас бова аҳволро гуфт ӯ тамом

پس باو احوال را گفت او تمام

Дар буруни дрстодаҳи хосу ом

در برون درستاده خاص و عام

Пас Халифа гуфт ё шайхи кбор

پس خلیفه گفت یا شیخ کبار

Ман азин мардуми басии киштами бзор

من ازین مردم بسی کشتم بزار

Ман зи авлоди алии ҳам кушта ам

من ز اولاد علی هم کشته‌ام

Ту на пиндорӣ ки ман кам кушта ам

تو نه پنداری که من کم کشته‌ام

Ман биравӣ ҷумлагӣ дар баста ам

من بروی جملگی در بسته‌ام

То азин фитнаи бакулӣ руста ам

تا ازین فتنه بکلّی رسته‌ام

Як амӣрӣ буд пеш ӯ бузург

یک امیری بود پیش او بزرگ

Буд асл ӯ ҳама аз хайли тарк

بود اصل او همه از خیل ترک

Буд ном ӯ асили музди гир

بود نام او اصیل مزد گیر

Буд асл ӯ Самарқанд эй фақир

بود اصل او سمرقند ای فقیر

Гуфт рӯ ӯро бикаш онгаҳ бисӯз

گفت رو او را بکش آنگه بسوز

Пас азуи чашм муҳибонаш бидӯз

پس ازو چشم محبانش بدوز

Ин суханҳо ҳар ки мегуяд бикаш

این سخنها هر که می‌گوید بکش

Гар ҳазоранд он ҳамаи вар сад бикаш

گر هزارند آن همه ور صد بکش

Пас бигуфт он шайхи бомейри ин сухан

پس بگفت آن شیخ بامیر این سخن

Ҳаст даркорати савобӣ ҷаҳд кун

هست درکارت ثوابی جهد کن

Гар гуноҳӣ бошиддат ояд зи ман

گر گناهی باشدت آید ز من

Вомкн аз гардани эшон расан

وامکن از گردن ایشان رسن

Чун бидид он Носири хусрави чунон

چون بدید آن ناصر خسرو چنان

Гуфт доноӣӣ ба пайдои внҳон

گفت دانائی به پیدا ونهان

ё илоҳии ман фақир ва бе касам

یا الهی من فقیر و بی کسم

Бочунин муштии мунофиқ чун расм

باچنین مشتی منافق چون رسم

ё илоҳӣ дод мазлӯмон бидиҳ

یا الهی داد مظلومان بده

Шайхи шайтонро чунин нусрати мада

شیخ شیطان را چنین نصرت مده

зи онкӣ дар зулмаш ҷаҳон гардад хароб

ز آنکه در ظلمش جهان گردد خراب

Ин дил бераҳмашон гардад кабоб

این دل بی‌رحمشان گردد کباب

Баъд аз он гуфтам ки аз хӯни дадон

بعد از آن گفتم که از خون ددان

Зор нолидам бхлоқи ҷаҳон

زار نالیدم بخلاق جهان

Як шабӣ будам бкнҷии дардманд

یک شبی بودم بکنجی دردمند

Бо дили маҷрӯҳу ҷони мустаманд

با دل مجروح و جان مستمند

Як Нидо омад бгўшм кӣ ҳаким

یک ندا آمد بگوشم کی حکیم

Хез ва рӯзин мамлакати беруни салим

خیز و روزین مملکت بیرون سلیم

Аз худо омад азоб бе ҳисоб

از خدا آمد عذاب بی‌حساب

Аввалаш ранҷ омаду охири азоб

اوّلش رنج آمد و آخر عذاب

Чун сабоҳ омдбрўн рафтам зи шаҳр

چون صباح آمدبرون رفتم ز شهر

Пас вбооФтоди дарҷонишон чу заҳр

پس وباافتاد درجانشان چو زهر

Зад балои он тирро бар шайхи дун

زد بلا آن تیر را بر شیخ دون

Баъд аз он шуд мейр бе дайни сарнигӯн

بعد از آن شد میر بی دین سرنگون

Баъд аз ани он шоҳ ва он лашкари тамом

بعد از ان آن شاه و آن لشکر تمام

Ҷумла марданд ва намонад аз хосу ом

جمله مردند و نماند از خاص و عام

Ин бало бар ҷони аҳли бағӣ буд

این بلا بر جان اهل بغی بود

Ва онкӣ дар хӯни муҳибаши саъй буд

و آنکه در خون محبّش سعی بود

Худ ҳамаи рафтанди андари қаҳр ӯ

خود همه رفتند اندر قهر او

Ин чунин ҳобошди андари заҳр ӯ

این چنین هاباشد اندر زهر او

Лашкар дунё надорад ҳурматӣ

لشکر دنیا ندارد حرمتی

Роҳи ҳақи рӯ то биёбӣ иззатӣ

راه حق رو تا بیابی عزّتی

Иззат ъқбо бимол ва ҷоҳ нест

عزّت عقبا بمال و جاه نیست

Роҳи шаҳи рӯи ту ҷузи ин раҳ роҳ нест

راه شه رو تو جز این ره راه نیست

Гар ту сари шоҳи норай бар забон

گر تو سرّ شاه ناری بر زبان

Ҳеҷ иззат менаёбӣ дар ҷаҳон

هیچ عزّت می نیابی در جهان

Сар равадгар сари бгўӣии фоши ту

سر رود گر سر بگوئی فاش تو

Гӯш кун дарёб мъниҳоши ту

گوش کن دریاب معنیهاش تو

Ман суханро рост гӯям дараҷаон

من سخن را راست گویم درجهان

з онкӣ дорам аз влоӣ ӯ нишон

ز آنکه دارم از ولای او نشان

Ман нагӯям ҳеҷ дар ирфони дурӯғ

من نگویم هیچ در عرفان دروغ

Ту ҳамеи резӣ ба мшгти ҳамчуи дуғ

تو همی ریزی به مشگت همچو دوغ

Худ маро аз шоирон машумор ту

خود مرا از شاعران مشمار تو

Бишинав аз ман маънии асрори ту

بشنو از من معنی اسرار تو

Ман нагӯям шеър вшоър нестам

من نگویم شعر وشاعر نیستم

Дар миёни халқ зоҳир нестам

در میان خلق ظاهر نیستم

Ин маъониро бхлўт гуфта ам

این معانی را بخلوت گفته‌ام

Дар болмоси маъонӣ суфта ам

درّ بالماس معانی سفته‌ام

Ман бҳичи ашёи надодами ин кутуб

من بهیچ اشیا ندادم این کتب

зи онкӣ ман дорам дарави худ лаби лаб

ز آنکه من دارم درو خود لبّ لب

Шоҳ ман донад ки лаб лаб куҷост

شاه من داند که لبّ لبّ کجاست

Винчнини асрори маънӣ аз ки хост

وینچنین اسرار معنی از که خاست

Аз замони одами охири замон

از زمان آدم آخر زمان

Каси набӯдаи ҳамчуи ман асрори дон

کس نبوده همچو من اسرار دان

Худ кутубҳои ҳама дар пеши гир

خود کتبهای همه در پیش گیر

То шавад равшани бтўи гуфтори пер

تا شود روشن بتو گفتار پیر

Баъд аз онии ҷавҳар ва мазҳар бихон

بعد از آنی جوهر و مظهر بخوان

То шавад ин мушкилоти ту аён

تا شود این مشکلات تو عیان

Ҳеҷ майдонӣ ки ҳайдар ҳӣ дарид

هیچ میدانی که حیدر حی درید

Ҳафт моҳаи ин ҳидоятро ки дид

هفت ماهه این هدایت را که دید

Он яке мазҳари бад аз сари илоҳ

آن یکی مظهر بد از سرّ اله

Ҳар ки ин донист равшан шуд чу моҳ

هر که این دانست روشن شد چو ماه

Ҳар ки ин донист рӯйиш моҳ шуд

هر که این دانست رویش ماه شد

ӯ зи дайни мстФо огоҳ шуд

او ز دین مصطفا آگاه شد

Чун ндонӣ мазҳараш ҷон нестат

چون ندانی مظهرش جان نیستت

Худ надории дайн ва имон нестат

خود نداری دین و ایمان نیستت

Ҳоли шайх ва қозӣат кардам баён

حال شیخ و قاضیت کردم بیان

Гар намедоне бирав мазҳар бихон

گر نمی‌دانی برو مظهر بخوان

Зини ҷаҳон на шайху қозӣ шод рафт

زین جهان نه شیخ و قاضی شاد رفت

Дайну дунёашони ҳама бар бод рафт

دین و دنیاشان همه بر باد رفت

Ин насиҳатҳо ки кардам гӯш кун

این نصیحتها که کردم گوش کن

Ҷомӣ аз мазҳар бигир ва нӯш кун

جامی از مظهر بگیر و نوش کن

То биёбӣ ончии мақсӯдат буд

تا بیابی آنچه مقصودت بود

Бозёбии ончии матлӯбат буд

بازیابی آنچه مطلوبت بود

Варна рӯ мебош ту бо шайхи нос

ورنه رو میباش تو با شیخ ناس

Бош марди қозӣу қозии шинос

باش مرد قاضی و قاضی شناس

Бош мавлоно ва фатво ме навис

باش مولانا و فتوی می‌نویس

Нуктаи васвос ва савдо ме навис

نکتهٔ وسواس و سودا می‌نویس

ё бирав ту шӯи мударрис дар улӯм

یا برو تو شو مدرّس در علوم

То ки ҳосил гардадат авқофи рӯм

تا که حاصل گرددت اوقاف روم

Ёҳнрмндии ту андари ин ҷаҳон

یاهنرمندی تو اندر این جهان

То биёбӣ дар миёни халқи нон

تا بیابی در میان خلق نان

ё бирав девонаи шӯ ё мейри шӯ

یا برو دیوانه شو یا میر شو

ё барӣ аз халқу олами гири шӯ

یا بری از خلق و عالم گیر شو

ё бирав деҳқони шӯу тухмии бакор

یا برو دهقان شو و تخمی بکار

То бохр оварад он тухми бор

تا بآخر آورد آن تخم بار

Ҳарчӣ кории худ ҳамонро бдрўӣ

هرچه کاری خود همان را بدروی

Баъд аз он дар дайни Аҳмади бгрўӣ

بعد از آن در دین احمد بگروی

Гар ту шайх даҳр бошӣ вари бузург

گر تو شیخ دهر باشی ور بزرگ

Вар ту бошӣ дараҷаон чу шоҳи тарк

ور تو باشی درجهان چو شاه ترک

Оқибати зини оламат берун баранд

عاقبت زین عالمت بیرون برند

Сӯии он олам ки донад чун баранд

سوی آن عالم که داند چون برند

Ҳаст дрёӣӣ ки худ поён надошт

هست دریائی که خود پایان نداشت

Фии алмисли даравӣ касе сомон надошт

فی المثل دروی کسی سامان نداشت

Ҳаст дрёӣии пар аз хӯни мавҷи мавҷ

هست دریائی پر از خون موج موج

Худ фитодаи халқ дар ваии фавҷи фавҷ

خود فتاده خلق در وی فوج فوج

Ҳаст дрёӣии пар аз хӯни мавҷи зан

هست دریائی پر از خون موج زن

Соликон бисёр дар ваии ҳамчуи ман

سالکان بسیار در وی همچو من

Ман аз он дарёи бакулӣ руста ам

من از آن دریا بکلّی رسته‌ام

Ҳамчуи салмон аз наҳифаш ҷуста ам

همچو سلمان از نهیبش جسته‌ام

Пештари зонкаҳи маро онҷо баранд

پیشتر زآنکه مرا آنجا برند

Венаи тан зорам бидон мأўӣ баранд

وین تن زارم بدان مأوی برند

Ман тани худро бова андохтам

من تن خود را باو انداختم

Рӯҳи худро ман муҷарради сохтам

روح خود را من مجرّد ساختم

Дар даруни косаи сари сарнигӯн

در درون کاسهٔ سر سرنگون

Ҳарчӣ бдбди ҷумларо кардам бурун

هرچه بدبُد جمله را کردم برون

Ин ҳамаи ғавғо дар ин раҳи з он ӯст

این همه غوغا در این ره ز آن اوست

зи онкии худ манзилгаҳ шайтон ӯст

ز آنکه خود منزلگه شیطان اوست

эй ту гашта ёри шайтони субҳу шом

ای تو گشته یار شیطان صبح و شام

Вази бадӣ кардан баровардӣ ту ном

وز بدی کردن برآوردی تو نام

Хуби ёрии хуби номӣ хуб зист

خوب یاری خوب نامی خوب زیست

Ҳамчуи шахси ту бъолми худ дўнист

همچو شخص تو بعالم خود دونیست

Вой бар кори ту ва бар ҳоли ту

وای بر کار تو و بر حال تو

Ҳеҷ номад аз тўдри олами накӯ

هیچ نامد از تودر عالم نکو

Гар ту май хоҳӣ ки бошӣ растгор

گر تو می‌خواهی که باشی رستگار

Даст аз домони ҳайдари вомдор

دست از دامان حیدر وامدار

Рӯи тўдри амр хдотъзим кун

رو تودر امر خداتعظیم کن

Халқро шнът магӯ таълим кун

خلق را شنعت مگو تعلیم کن

То биёбӣ ту наҷот аз феъли бад

تا بیابی تو نجات از فعل بد

Вирд худ кун қул ҳўоллаҳи аҳад

ورد خود کن قل هوالله احد

То шӯии воқифи зи асрори Карим

تا شوی واقف ز اسرار کریم

Бар тариқи дайни ҳайдари шӯи муқӣм

بر طریق دین حیدر شو مقیم

Ғайр аз ин ҳар дайн ки дорӣ маҳв кун

غیر از این هر دین که داری محو کن

То биёбӣ мағзи ирфони зини сухан

تا بیابی مغز عرفان زین سخن