Буии саргин дар димоғат ҳаст чуст

بوی سرگین در دماغت هست چست

Мӯҳтасиби гаштӣ ки дайнам шуд дуруст

محتسب گشتی که دینم شد درست

Рӯзи Монии эҳтисоб хеш кун

روز مانی احتساب خویش کن

Тарки кирдору китоб хеш кун

ترک کردار و کتاب خویش کن

Гркнии ту ҳамчуи баҳмони эҳтисоб

گرکنی تو همچو بهمان احتساب

Бар сарат ояд азоб бе ҳисоб

بر سرت آید عذاب بی‌حساب

Бргзри зини кор ва аз озори халқ

برگذر زین کار و از آزار خلق

Варна чун дуздон биёвезӣ бҳлқ

ورنه چون دزدان بیاویزی بحلق

Дузди дунёи худ матоъии барда буд

دزد دنیا خود متاعی برده بود

ё змоли аҳли дунёи хӯрда буд

یا زمال اهل دنیا خورده بود

Ту кунӣ рахнаи бад-ӣни Мустафо

تو کنی رخنه بدین مصطفی

Ҳеҷ шармӣ май надорӣ аз худо

هیچ شرمی می نداری از خدا

Ту кунӣ дилҳои мардумро малул

تو کنی دلهای مردم را ملول

Май надории шарм аз рӯҳи расӯл

می نداری شرم از روح رسول

Гар набошад ҷумлаи кори ту риё

گر نباشد جمله کار تو ریا

Дар раҳи ин Фш аз куҷо ва ту куҷо

در ره این فش از کجا و تو کجا

эй турои афъоли зишту халқи ҳам

ای ترا افعال زشت و خلق هم

Аз ту ҳақ гашта малулу халқи ҳам

از تو حق گشته ملول و خلق هم

эй ту бо ин фисқу дастори баланд

ای تو با این فسق و دستار بلند

Дар миён халқ гашта худ писанд

در میان خلق گشته خود پسند

эй гирифтаи сбҳаҳ аз баҳри риё

ای گرفته سبحه از بهر ریا

Аз риё бигузар ту вабои роҳи о

از ریا بگذر تو وبا راه آ

Чанд гардии баҳри озори касон

چند گردی بهر آزار کسان

Шарми дор аз холиқ ҳар ду ҷаҳон

شرم دار از خالق هر دو جهان

Дили бадасти ору мҷуи озори дил

دل بدست آر و مجو آزار دل

зи онкии бошдмхзни асрори дил

ز آنکه باشدمخزن اسرار دل

Худ накӯтар бошад аз сад каъбаи дил

خود نکوتر باشد از صد کعبه دل

Сози дил некӯтараст аз сози гул

ساز دل نیکوتر است از ساز گل

Дил буд манзилгаҳи асрори ғайб

دل بود منزلگه اسرار غیب

Гар наме донеи ту рохўд нест айб

گر نمی‌دانی تو راخود نیست عیب

Айб ман онаст ки гуфтам рост ро

عیب من آنست که گفتم راست را

Бишинав азмни худ яке дархост ро

بشنو ازمن خود یکی درخواست را

Тарки озори дил доно бикун

ترک آزار دل دانا بکن

То науфтӣ чун дарахт аз бехи вбн

تا نیفتی چون درخت از بیخ وبن

Ҳар ки озори дил доно кунад

هر که آزار دل دانا کند

Дар ду олами хешро расво кунад

در دو عالم خویش را رسوا کند

Рӯи мҷуи озори дилҳо бе гуноҳ

رو مجو آزار دلها بی‌گناه

Варна бошӣ дар ду олами рӯи сиёҳ

ورنه باشی در دو عالم رو سیاه

Ҷаҳд кун дилҳои эшон шоди соз

جهد کن دلهای ایشان شاد ساز

То шавад дарҳои ҷинат бар ту боз

تا شود درهای جنّت بر تو باز

Рӯи ту бе миннати бадастати ори дил

رو تو بی‌منّت بدستت آر دل

зи онкӣ аз миннат басӣ бошад хаҷал

ز آنکه از منّت بسی باشد خجل

Ҳар ки як дилро бёзорд чу ҷон

هر که یک دل را بیازارد چو جان

Ҷумлаи дилҳоро бёзорди аён

جمله دلها را بیازارد عیان

Ин чунин кас аз бадӣҳо бадтар аст

این چنین کس از بدیها بدتر است

Балки ӯ худ дар ҷаҳон чун кофар аст

بلکه او خود در جهان چون کافر است

Чанд гӯям ман бтў эй ҳечкас

چند گویم من بتو ای هیچکس

Ҳеҷ кардӣ хешро ҳамчуи магас

هیچ کردی خویش را همچو مگس

Тарк кун афъоли бадро неки шӯ

ترک کن افعال بد را نیک شو

Бар тариқи солеҳони неки рӯ

بر طریق صالحان نیک رو

Ман чгўими боту ту худ ҳеҷ кас

من چگویم باتو تو خود هیچ کس

Дар миёни халқи гаштии хармагас

در میان خلق گشتی خرمگس

эй ки озурдӣ дили аттор ро

ای که آزردی دل عطار را

Ман бтўкӣ гӯям ин асрор ро

من بتوکی گویم این اسرار را

Ин ҳамаи асрор аз дили омада

این همه اسرار از دل آمده

Боту гуфтани рози мушкили омада

باتو گفتن راز مشکل آمده

Баъди мангар хуонеи ин мазҳари тамом

بعد من گر خوانی این مظهر تمام

Зинҳораш ту нигаҳдор аз авом

زینهارش تو نگهدار از عوام

Буд ин мазҳар чу ҷавҳари зот буд

بود این مظهر چو جوهر ذات بود

Венаи маъонӣ аз сифоти зот буд

وین معانی از صفات ذات بود

Рӯи ту ҷавҳар хон шӯу ҷўҳршнос

رو تو جوهر خوان شو و جوهرشناس

То биёбӣ илми маънӣ бе қиёс

تا بیابی علم معنی بی قیاس

Рӯи ту ҷавҳари дону мазҳар низ ҳам

رو تو جوهر دان و مظهر نیز هم

То нагардӣ дар маъонии муттаҳам

تا نگردی در معانی متّهم

Мазҳари вҷўҳри ҳам аз ганҷ вай аст

مظهر وجوهر هم از گنج وی است

Худ бадасти аблаҳони ранҷ вай аст

خود بدست ابلهان رنج وی است

Аз барои рӯҳи Аҳмади ҷавҳарам

از برای روح احمد جوهرم

Ва аз барои нури ҳайдари мазҳарам

و از برای نور حیدر مظهرم

Неки дону никхўон ва гӯш кун

نیک دان و نیکخوان و گوش کن

То ки равшан гардадат сари куҳан

تا که روشن گرددت سرّ کهن

Дар ҷаҳон бисёр маъно гуфта анд

در جهان بسیار معنا گفته‌اند

Дар асрори маъонӣ суфта анд

درّ اسرار معانی سفته‌اند

Аз замони мстФо то ин замон

از زمان مصطفا تا این زمان

Вози замони одами охири замон

واز زمان آدم آخر زمان

Аз валеу шайху шоир то нуҷум

از ولی و شیخ و شاعر تا نجوم

Кас надониста чу аттори ин улӯм

کس ندانسته چو عطّار این علوم

Ҳаст ӯ шогирди ҳайдар бе шаккӣ

هست او شاگرد حیدر بی‌شکی

Ту чаҳ майдонӣ аз инҳо худ яке

تو چه میدانی از اینها خود یکی

Нест чун аттори мурғӣ дар ҷаҳон

نیست چون عطّار مرغی در جهان

Зонка ҳаст ӯ булбули ин бӯстон

زانکه هست او بلبل این بوستان

Ҳеҷ майдонӣ ки ин додам з кист

هیچ میدانی که این دادم ز کیست

Венаи ҳамаи афғону фарёдам з кист

وین همه افغان و فریادم ز کیست

Баҳр онаст то бадонеи хеш ро

بهر آن است تا بدانی خویش را

Чанд брхўд мезанӣ ту неш ро

چند برخود میزنی تو نیش را

Хешроу нешро бишнос ту

خویش را و نیش را بشناس تو

То шавад карт чу ҳоли ман накӯ

تا شود کارت چو حال من نکو

Хеш ту перост бороҳи орадат

خویش تو پیراست باراه آردت

Неши ту куфраст гумроҳи орадат

نیش تو کفر است گمراه آردت

Гар наёбӣ пери ҷавҳари пеши ор

گر نیابی پیر جوهر پیش آر

Вонгаҳеи мазҳар чу ҷони хеши дор

وانگهی مظهر چو جان خویش دار

Чанд гўӣии ту ба ноаҳлони сухан

چند گوئی تو به نااهلان سخن

Дами нигаҳдори вмъонӣ хатм кун

دم نگهدار ومعانی ختم کن

Тонгўиндти тўӣии аҳли ҳулӯл

تانگویندت توئی اهل حلول

ё тўӣӣ ҳамчун рўоФзи бўолФзўл

یا توئی همچون روافض بوالفضول

ё на дайни носибии брбўдаҳ Эй

یا نه دین ناصبی بربوده‌ای

ё на ту ҳамчун хавориҷ бӯда Эй

یا نه تو همچون خوارج بوده‌ای

ё бигӯянд иттиҳодӣ бӯда Эй

یا بگویند اتّحادی بوده‌ای

ё ту кеши мулҳидони брбўдаҳ Эй

یا تو کیش ملحدان بربوده‌ای

Гар нагӯям рост инҳо нашнавам

گر نگویم راست اینها نشنوم

Ман бад-ӣни Мустафо осӯда ам

من بدین مصطفی آسوده‌ام

Ҳарчӣ гўиндм кунамашон мнбҳл

هرچه گویندم کنمشان منبحل

з онкӣ дорам меҳри шоҳиро бадал

ز آنکه دارم مهر شاهی را بدل

Ончӣ ӯ гуфто бигӯ ман гуфта ам

آنچه او گفتا بگو من گفته‌ام

Ман бигуфт дигарон кӣ рафта ам

من بگفت دیگران کی رفته‌ام

Гуфт дигари аблаҳон қиласт вқол

گفت دیگر ابلهان قیل است وقال

Гуфт шоҳ авлиё ҳоласт ҳол

گفت شاه اولیا حالست حال

Қолро дар дарси мону ҳоли гир

قال را در درس مان و حال گیر

То шӯии восили тўдрърФони пер

تا شوی واصل تودرعرفان پیر

Пер ту шоҳаст дигар пер нест

پیر تو شاهست دیگر پیر نیست

Дар ду олами ҳамчу ӯ як мейр нест

در دو عالم همچو او یک میر نیست

Нур ӯ аз нури Аҳмади тофта

نور او از نور احمد تافته

Ҳақи бадаст қудраташ бшикофта

حق بدست قدرتش بشکافته

Сари эшон кас надонад ҷузи алоа

سرّ ایشان کس نداند جز الاه

Ин сухан равшан шуд аз моҳии бмоаҳ

این سخن روشن شد از ماهی بماه

Қасди ман бисёр мардум карда анд

قصد من بسیار مردم کرده‌اند

Хотири мискини ман озурда анд

خاطر مسکین من آزرده‌اند

Ҷавр бисёр аз ҷаҳон бар ман расед

جور بسیار از جهان بر من رسید

Ҷаври дунёи роҳи ҳаме бояд кашид

جور دنیا راه همی باید کشید

Носирхусрави зи сари огоҳ буд

ناصرخسرو ز سرّ آگاه بود

На чу ту ӯ муртаду гумроҳ буд

نه چو تو او مرتد و گمراه بود

Носири хусрав ки андӯҳӣ гирифт

ناصر خسرو که اندوهی گرفت

Рафту манзил дар сар кӯҳӣ гирифт

رفت و منزل در سر کوهی گرفت

Носири хусрави баҳақи паии барда буд

ناصر خسرو بحق پی برده بود

Аз миёни халқи беруни рафта буд

از میان خلق بیرون رفته بود

Ёр ӯ як ғор буду тор буд

یار او یک غار بود و تار بود

ӯ бнўру нори ҳақ дар кор буд

او بنور و نار حق در کار بود

Рӯи ту дар кор хдомрдонаҳ бош

رو تو در کار خدامردانه باش

Вази вуҷӯди хештан бегона бош

وز وجود خویشتن بیگانه باش

То бибинӣ мазҳари султони ишқ

تا ببینی مظهر سلطان عشق

Вонмоӣӣ дар ҷаҳони бурҳони ишқ

وانمائی در جهان برهان عشق

Ишқи чбўди қиблаи султони дил

عشق چبود قبلهٔ سلطان دل

Ишқи чбўди каъбаи майдони дил

عشق چبود کعبهٔ میدان دل

Ишқи чбўди мақсади вмқсўди ту

عشق چبود مقصد ومقصود تو

Ишқ бошад обиду маъбуди ту

عشق باشد عابد و معبود تو

Ишқ дорад дараҷаони девона ҳо

عشق دارد درجهان دیوانه‌ها

Ишқ карда хонимони вайрона ҳо

عشق کرده خانمان ویرانه‌ها

Ишқ бошад тоҷи ҷумлаи авлиё

عشق باشد تاج جمله اولیا

Ишқ гуфта боМуҳамади анмо

عشق گفته بامحمّد انّما

Ишқ гуфта бо Муҳамад дар шуҳуд

عشق گفته با محمّد در شهود

Дар ниҳону ошкоро ҳарчӣ буд

در نهان و آشکارا هرچه بود

Ишқ гуфта бо Муҳамади рози худ

عشق گفته با محمّد راز خود

Ҳам аз ӯ бишнидаи худу овози худ

هم از او بشنیده خود و آواز خود

Ишқ гуфта ончии пинҳонӣ буд

عشق گفته آنچه پنهانی بود

Ишқ гуфта ончии субҳонӣ буд

عشق گفته آنچه سبحانی بود

Ишқ гуфта рози пинҳонии бмо

عشق گفته راز پنهانی بما

Рӯ бигӯ аттори онро бармало

رو بگو عطّار آن را برملا

Ишқ гуфта рӯ бигӯ асрори ман

عشق گفته رو بگو اسرار من

Худ матарсон хешро аздори ман

خود مترسان خویش را ازدار من

Ишқи гуфто ман шудам ҳамроҳи ту

عشق گفتا من شدم همراه تو

Ишқи гуфто ман шудам худ шоҳи ту

عشق گفتا من شدم خود شاه تو

Ишқи гуфтои ман бтўи имони даҳум

عشق گفتا من بتو ایمان دهم

Баъд аз онӣ дар маъонии ҷони даҳум

بعد از آنی در معانی جان دهم

Ишқи гуфтои шаръ таълимат кунам

عشق گفتا شرع تعلیمت کنم

Дар тариқи ишқ таъзимат кунам

در طریق عشق تعظیمت کنم

Ишқи гуфтои худ ҳақиқати он мост

عشق گفتا خود حقیقت آن ماست

Венаи маъонӣу баён дар шаъни мост

وین معانی و بیان در شأن ماست

Ишқ гуяд ҷумлаи олами манам

عشق گوید جملهٔ عالم منم

Дар миёни ҷону тани муҳаррами манам

در میان جان و تن محرم منم

Ишқ гуяд ман бҷмлаҳи анбиё

عشق گوید من بجمله انبیا

Гуфтаам роз наоне бар мулло

گفته‌ام راز نهانی بر ملا

Ишқ гуяд авлиёи шогирди ман

عشق گوید اولیا شاگرد من

Хондани дарси маъонии вирди ман

خواندن درس معانی ورد من

Ишқ гуяд ҳамнишин ту шудам

عشق گوید همنشین تو شدم

Дарсу такрору муайян ту шудам

درس و تکرار و معین تو شدم

Ишқ гуяд ғофилӣ аз ҳоли ман

عشق گوید غافلی از حال من

Аз бади вник ва азин афъоли ман

از بد ونیک و ازین افعال من

Ишқ гуяд феъл ман некасту нек

عشق گوید فعل من نیکست و نیک

Вондри ин дарёи ниҳонами ҳамчуи рег

واندر این دریا نهانم همچو ریگ

Ишқ гуяд ту бирав биҳуши шӯ

عشق گوید تو برو بیهوش شو

Пеши ишқ ӯ чу ман пурҷӯши шӯ

پیش عشق او چو من پرجوش شو

Ишқ гуяд ғофилӣ аз ёри ман

عشق گوید غافلی از یار من

Гӯш кун як лаҳза аз асрори ман

گوش کن یک لحظه از اسرار من

Ишқ гуядгар зи ман ғофил шудӣ

عشق گوید گر ز من غافل شدی

Худ яқини майдон ки беҳосил шудӣ

خود یقین میدان که بی‌حاصل شدی

Ишқ мегуяд манам дарёии роз

عشق می‌گوید منم دریای راز

Бо тўҳозр бӯдаам ман дар намоз

با توحاضر بوده‌ام من در نماز

Ишқ гуяд ки мрохўд ёд кун

عشق گوید که مراخود یاد کن

Венаи дили ғамгини ман ту шод кун

وین دل غمگین من تو شاد کن

Ишқ гуяд рӯи зи шайтони даври шӯ

عشق گوید رو ز شیطان دور شو

Вонгаҳе чун ҷони ҷонони нури шӯ

وانگهی چون جان جانان نور شو

Ишқ гуяд рӯи бад-ӣни шаҳи гарав

عشق گوید رو بدین شه گرو

Вонгаҳеи асрори ҳақ аз шаҳи шинав

وانگهی اسرار حق از شه شنو

Ишқ гуяд ки ҳамӯи мақсӯд буд

عشق گوید که همو مقصود بود

Бо Муҳамади ҳомиди вмҳмўд буд

با محمّد حامد ومحمود بود

Ишқ гуядгар бадонеи шоҳ ро

عشق گوید گر بدانی شاه را

Ҳамчу хуршедӣ бибинӣ моҳ ро

همچو خورشیدی ببینی ماه را

Ишқ гуяд роҳ ӯ роҳ ман аст

عشق گوید راه او راه من است

Ҳамчуи атторӣ ки огоҳ ман аст

همچو عطّاری که آگاه من است

Ишқ гуяд ман бъолми омадам

عشق گوید من بعالم آمدم

Аз барои дид одами омадам

از برای دید آدم آمدم

Ишқ гуяд гуҳи ниҳонами гуҳи аён

عشق گوید گه نهانم گه عیان

Ман бҷсми ту даройами ҳамчуи ҷон

من بجسم تو درآیم همچو جان

Ишқ гуядгар ту май хоҳии маро

عشق گوید گر تو می‌خواهی مرا

Рӯ бпушон ҷомаи шоҳии маро

رو بپوشان جامهٔ شاهی مرا

Ишқ гуяд ки лисони ғайби ман

عشق گوید که لسان غیب من

Ин кутубро гуфтаам бе айби ман

این کتب را گفته‌ام بی عیب من

Ишқ гуяд ки басии асрорҳо

عشق گوید که بسی اسرارها

Ман дарин мазҳар бигуфтам борҳо

من دراین مظهر بگفتم بارها

Ишқ мегуяд ки ин роз ман аст

عشق می‌گوید که این راز من است

Бар сардаст шаҳони боз ман аст

بر سردست شهان باز من است

Ишқ мегуяд ки бо ҳақи рози ман

عشق می‌گوید که با حق راز من

Аз бурун ва аз даруни овози ман

از برون و از درون آواز من

Ишқ мегуяд ҳама ҳайвон баданд

عشق می‌گوید همه حیوان بدند

Як яке дар роҳ ӯ инсон шуданд

یک یکی در راه او انسان شدند

Ишқ мегуяд ки султонӣ кунам

عشق می‌گوید که سلطانی کنم

Бошаҳи худ сар пинҳонӣ кунам

باشه خود سرّ پنهانی کنم

Ишқ мегуяд ки дидам розҳо

عشق می‌گوید که دیدم رازها

Мурғ маънӣ кардааст парвозҳо

مرغ معنی کرده است پروازها

Ишқ мегуяд мадори ҳақи манам

عشق می‌گوید مدار حق منم

Дар маъонии пуду тори ҳақи манам

در معانی پود و تار حق منم

Ишқ мегуяд набӣ бар ҳақи шитофт

عشق می‌گوید نبی بر حق شتافت

Зон бқрби ҳазрат ӯроа ёфт

زان بقرب حضرت اوراه یافت

Ишқ мегуяд вале бар ман гузашт

عشق می‌گوید ولی بر من گذشت

Тири меҳр ӯ зи ҷону тани гузашт

تیر مهر او ز جان و تن گذشت

Ишқ мегуяд алии бобаҳо

عشق می‌گوید علیٌ بابها

Рӯзҳо гӯям бтўи зини бобаҳо

روزها گویم بتو زین بابها

Ишқ мегуяд ки боБамро шинос

عشق می‌گوید که بابم را شناس

Венаи маъониро бмзҳр кун қиёс

وین معانی را بمظهر کن قیاس

Ишқ гуяд чанд мегӯям бтў

عشق گوید چند می‌گویم بتو

Сари асрор наоне ту бтў

سرّ اسرار نهانی تو بتو

Ишқ мегуяд алиро май шинос

عشق می‌گوید علی را می‌شناس

Ин маъонӣ бишинаву майдори пос

این معانی بشنو و میدار پاس

Ишқ мегуяд алӣ чун рӯҳ буд

عشق می‌گوید علی چون روح بود

Худ бдрёии маъонии Нӯҳ буд

خود بدریای معانی نوح بود

Ишқ мегуяд алӣ бо ҳақ чаҳ гуфт

عشق می‌گوید علی با حق چه گفت

Ҳарчӣ гуфта буд ӯ охири шнФт

هرچه گفته بود او آخر شنفت

Ишқ мегуяд ки эй гум карда роҳ

عشق می‌گوید که ای گم کرده راه

Май талаб аз шоҳи мардони ту паноҳ

می‌طلب از شاه مردان تو پناه

Ишқ мегуяд ки имон нестат

عشق می‌گوید که ایمان نیستت

зи онкии меҳри шоҳ мардон нестат

ز آنکه مهر شاه مردان نیستت

Ишқ мегуяд ки шоҳам авлиёст

عشق می‌گوید که شاهم اولیاست

Бо Муҳамади нур ӯ дар анмост

با محمّد نور او در انّماست

Ишқ мегуяд ки илми аввалин

عشق می‌گوید که علم اوّلین

Пеши султон ҷаҳон бошад яқин

پیش سلطان جهان باشد یقین

Ишқ мегуяд ки ҳақ безор шуд

عشق می‌گوید که حق بیزار شد

Аз касе кӯ аз яке бо чор шуд

از کسی کو از یکی با چار شد

Ишқ мегуяд ки имон чор нест

عشق می‌گوید که ایمان چار نیست

Дар даруни худ яке дон чор нест

در درون خود یکی دان چار نیست

Ишқ мегуяд ки ҷузи як ёр нест

عشق می‌گوید که جز یک یار نیست

Ҷузи яке андари ҷаҳон диёр нест

جز یکی اندر جهان دیّار نیست

Ёрро як дон на якро чори дон

یار را یک دان نه یک را چار دان

То шӯй дар малики ҷони асрордон

تا شوی در ملک جان اسراردان

Гуфтугӯ бигзор мазҳаби худ яке аст

گفتگو بگذار مذهب خود یکی است

Гар ндонӣ як дар имонат шаккӣ аст

گر ندانی یک در ایمانت شکی است

Ту бароаи шаръи Аҳмади рӯ чу ман

تو براه شرع احمد رو چو من

То шӯй дар малики маънӣ бе сухан

تا شوی در ملک معنی بی سخن

Ман лисон алғиб дорам дар забон

من لسان الغیب دارم در زبان

Зон лисони алғиби хўонндми аён

زان لسان الغیب خوانندم عیان

Ту лисони алғибро нашунида Эй

تو لسان الغیب را نشنیده‌ای

зи он тариқи ҷоҳилони бгзидаҳ Эй

ز آن طریق جاهلان بگزیده‌ای

Рӯи бароаи мазҳар ва мазҳар бихон

رو براه مظهر و مظهر بخوان

Тошуии дрмзҳри ман рози дон

تاشوی درمظهر من راز دان

Мазҳару ҷавҳар аз ин дарё буд

مظهر و جوهر از این دریا بود

Гуҳ ниҳон гашта гуҳии пайдо буд

گه نهان گشته گهی پیدا بود

эй ниҳону ошкорои ҷумлаи ту

ای نهان و آشکارا جمله تو

Дар аёни марди донои ҷумлаи ту

در عیان مرد دانا جمله تو