Подшоҳӣ буд Аҳмади ном ӯ

پادشاهی بود احمد نام او

Равнақи ислом дар айём ӯ

رونق اسلام در ایّام او

Подшоҳии одил ва бо фазл ва дод

پادشاهی عادل و با فضل و داد

Хосу оми даҳри пешаши сари ниҳод

خاص و عام دهر پیشش سر نهاد

Дар замон ӯ ҳамаи аҳли улӯм

در زمان او همه اهل علوم

Шодмон буданд дар ҳар марзи вбўм

شادمان بودند در هر مرز وبوم

Ҳечкас дар малик ӯ ғамгин набӯд

هیچکس در ملک او غمگین نبود

Зонка лутфаш ом гашта дрўҷўд

زانکه لطفش عام گشته دروجود

Марҳами дарди дили дарвеш буд

مرهم درد دل درویش بود

Бўддоими пеши ҳақи андари суҷуд

بوددایم پیش حق اندر سجود

Доимо май хост аз ҳақи як писар

دایماً می‌خواست از حق یک پسر

Дод вайро ҳақи таъолии як гуҳар

داد وی را حق تعالی یک گهر

Гавҳарӣ аз сулб ӯ мавҷӯди сохт

گوهری از صلب او موجود ساخت

Вонгаҳ ӯро обиду маъбуди сохт

وآنگه او را عابد و معبود ساخت

Қобилу баси оқил ва бисёр дон

قابل و بس عاقل و بسیار دان

Дошт истеъдод ва шуд асрордон

داشت استعداد و شد اسراردان

Чун бҳди чордаҳ андар расед

چون بحدّ چارده اندر رسید

Худ падар ӯро бҷон ме парваред

خود پدر او را بجان می‌پرورید

Юсуфи андари ҳасани вдоўд аз нафас

یوسف اندر حسن وداود از نفس

Дидан ӯ халқро мешуд ҳавас

دیدن او خلق را می‌شد هوس

Садҳазорони дили асири ғамза аш

صدهزاران دل اسیر غمزه‌اش

Буд султони ҷаҳони худ банда аш

بود سلطان جهان خود بنده‌اش

Донаи холаши ҳазорон дом дошт

دانهٔ خالش هزاران دام داشت

Ҷони одамро дарав ором дошт

جان آدم را درو آرام داشت

Мардуми чашмаши дили ушшоқи барад

مردم چشمش دل عشّاق برد

Тоқи абрӯяши зи олами тоқи барад

طاق ابرویش ز عالم طاق برد

Садҳазорони дили азуи бади биқрор

صدهزاران دل ازو بُد بیقرار

Ишқ ӯ мекард ҷонҳоро шикор

عشق او می‌کرد جانها را شکار

Чашми хеши фитнаи олам шуда

چشم خویش فتنهٔ عالم شده

Қади хеши сояи одам шуда

قدّ خویش سایهٔ آدم شده

Сад ҳазорон дили азу дар мавҷи хӯн

صد هزاران دل ازو در موج خون

Ғӯта хӯрданд ва яке номади бурун

غوطه خوردند و یکی نامد برون

Офтоб аз рашки аксаш тоб зад

آفتاب از رشک عکسش تاب زد

Худ Суҳайли талъаташ бар об зад

خود سهیل طلعتش بر آب زد

Сад ҳазорон бандааш заррини камар

صد هزاران بنده‌اش زرّین کمر

Тоҷи султонии бадаши худ зери сар

تاج سلطانی بدش خود زیر سر

Сад ҳазорон асби тозӣу шутур

صد هزاران اسب تازیّ و شتر

Беш будаш бо ду сад сандӯқ дар

بیش بودش با دو صد صندوق درّ

Ишқи аўдри ҷумлаи дилҳо нақши баст

عشق اودر جمله دلها نقش بست

Тавбаи арбоби тақворо шикаст

توبهٔ ارباب تقوی را شکست

Халқ аз ишқаши зи қайд ақл раст

خلق از عشقش ز قید عقل رست

Дар ҳавояши гашти халқии бути параст

در هوایش گشت خلقی بت پرست

Лек ганҷӣ дошт дар дил аз улӯм

لیک گنجی داشت در دل از علوم

Ганҷи дунёи пеши он симурғи бум

گنج دنیا پیش آن سیمرغ بوم

Арз мекарданд бар ваии ганҷу мол

عرض می‌کردند بر وی گنج و مال

ӯ аз он мебуд доим дар малол

او از آن میبود دایم در ملال

Гуфт ёбам ранҷи ман аз арзи ганҷ

گفت یابم رنج من از عرض گنج

Ганҷи маънӣ боядам неи ганҷи ранҷ

گنج معنی بایدم نی گنج رنج

Буд ӯро ақли луқмони ҳаким

بود او را عقل لقمان حکیم

Дар миёни аҳли ирфони бади салим

در میان اهل عرفان بُد سلیم

Рӯй ӯ буд ояти сунъи алоа

روی او بود آیت صنع الاه

Буд бар рӯйиши ду чашм ӯ гувоҳ

بود بر رویش دو چشم او گواه

Ақли инсон лол гашта пеш ӯ

عقل انسان لال گشته پیش او

Ҷумлаи шоҳони ҷаҳони даракяш ӯ

جمله شاهان جهان درکیش او

Чун бидид он шоҳи Кайхусрави нишон

چون بدید آن شاه کیخسرو نشان

Он писарро мустаъидии он чунон

آن پسر را مستعدیّ آن چنان

Гуфт ё раби ин Наими хулд ро

گفت یا رب این نعیم خلد را

Раҳнамои шӯи сӯии мардии муқтадо

رهنما شو سوی مردی مقتدا

Мқтдоӣии кўдлили ҳақ буд

مقتدائی کودلیل حق بود

Дар раҳи ҳақи раҳбари мутлақ буд

در ره حق رهبر مطلق بود

Бошад ӯ воқифи зи гуфтори набӣ

باشد او واقف ز گفتار نبی

Дар тариқати роҳ ӯ роҳ вале

در طریقت راه او راه ولی

ӯ бад-ӣни Мустафои муҳкам буд

او بدین مصطفی محکم بود

Дар тариқи Муртазои муҳаррам буд

در طریق مرتضی محرم بود

Пас талаб кард ин чунин шайхии бадал

پس طلب کرد این چنین شیخی بدل

Бошад онкас дар маъонии ҷони вдл

باشد آنکس در معانی جان ودل

Муддатӣ дар ин ҳаваси афсурда буд

مدّتی در این هوس افسرده بود

Кӣ замонии зини талаби осӯда буд

کی زمانی زین طلب آسوده بود

Оқибат гуфташ яке мақбули роҳ

عاقبت گفتش یکی مقبول راه

Ҳаст мардии орифи андари малики шоҳ

هست مردی عارف اندر ملک شاه

Ҳаст равшани малики ту азнтқ ӯ

هست روشن ملک تو ازنطق او

Аз ҳамаи дунё баҳақ оварда рӯ

از همه دنیا بحق آورده رو

Вонмоид зу ҳамаи асрори ҳақ

وانماید زو همه اسرار حق

Лии маъаи аллоҳи омадаи дарони варақ

لی مع الله آمده درآن ورق

Фозилу ирфони шиории воқифӣ

فاضل و عرفان شعاری واقفی

Бар ҳамаи сари маъонии орифӣ

بر همه سرّ معانی عارفی

Шоҳи мардиро бензад хеш хонд

شاه مردی را بنزد خویش خواند

Гуфт арзи бандагӣ бояд расонад

گفت عرض بندگی باید رساند

Аз ман бедил бар соҳибдилӣ

از من بیدل بر صاحبدلی

Гӯ ки дорад завқи ту як мқблӣ

گو که دارد ذوق تو یک مقبلی

Рафт он марду сухан аз роҳ гуфт

رفت آن مرد و سخن از راه گفت

Пеш ориф шуд сухан аз шоҳ гуфт

پیش عارف شد سخن از شاه گفت

Гуфт шаҳро чун шунид омад зи давр

گفت شه را چون شنید آمد ز دور

Аҳли ҳақро кӣ буд дар сари ғурур

اهل حق را کی بود در سر غرور

Пас яке омад бензад шоҳ гуфт

پس یکی آمد بنزد شاه گفت

намерасад султони маънӣ дар наҳуфт

می‌رسد سلطان معنی در نهفت

Шаҳи бостқбол ӯ беруни давид

شه باستقبال او بیرون دوید

Дар ҷабин ӯ змънӣ нур дид

در جبین او زمعنی نور دید

Шоҳ чун дарвешро дар барграфт

شاه چون درویش را در برگرفت

Хизмати мардони ҳақ аз сар гирифт

خدمت مردان حق از سر گرفت

Баради шоҳаши сӯии хилватгоҳи хеш

برد شاهش سوی خلوتگاه خویش

То биҷӯед сӯии маънии роҳи хеш

تا بجوید سوی معنی راه خویش

Шаҳ биҷой оварад шукри мақдамаш

شه بجای آورد شکر مقدمش

Сохт дар рози маъонии муҳаррамаш

ساخت در راز معانی محرمش

Гуфт фарзандии маро ҳақ дода аст

گفت فرزندی مرا حق داده است

Дар дилаши ганҷ ҳаё биниҳода аст

در دلش گنج حیا بنهاده است

Дар дил ӯ майли дунё ҳеҷ нест

در دل او میل دنیا هیچ نیست

Дар сараш аз орзӯҳо ҳеҷ нест

در سرش از آرزوها هیچ نیست

Орзӯ дорам ки бошад пеши ту

آرزو دارم که باشد پیش تو

Баҳра ёбад аз тариқу кеши ту

بهره یابد از طریق و کیش تو

Кашфи асрори яқин пайдо кунад

کشف اسرار یقین پیدا کند

Рӯи бъқбии пушт бар дунё кунад

رو بعقبی پشت بر دنیا کند

Кард охир чун сухани шаҳ бо ҳаким

کرد آخر چون سخن شه با حکیم

Хонд он фарзандро пешаши салим

خواند آن فرزند را پیشش سلیم

Дид чун дарвеши он халқу вафо

دید چون درویش آن خلق و وفا

Гуфт дар ботин буд ӯро сафо

گفت در باطن بود او را صفا

Додаанд ӯро басии маънии зи ғайб

داده‌اند او را بسی معنی ز غیب

Чунки дар зотши набӯдаи ҳеҷ айб

چونکه در ذاتش نبوده هیچ عیب

Гашта ӯ воқифи басии зи асрори ман

گشته او واقف بسی ز اسرار من

Дар маориф мешавад ӯ мؤтмн

در معارف می‌شود او مؤتمن

Ҳақ ато додааст ӯро илми вҳлм

حق عطا داده است او را علم وحلم

Софӣ аз дард ҷаҳолат шуд бълм

صافی از درد جهالت شد بعلم

Шоҳ чун бишунид аз пери ин сухан

شاه چون بشنید از پیر این سخن

Гуфт бо дарвеш кӣ пери куҳан

گفت با درویش کی پیر کهن

Ҳам ту олами ҳам ту орифи ҳам ҳаким

هم تو عالم هم تو عارف هم حکیم

Ҳам ту дарвеш ва ту дайндору салим

هم تو درویش و تو دیندار و سلیم

Лутф фармо аз раҳи мҳрўи вдод

لطف فرما از ره مهرو وداد

Ин писарро аз карам бош Авестоад

این پسر را از کرم باش اوستاد

Илми дайну маърифат таълим кун

علم دین و معرفت تعلیم کن

Гӯш ӯ пургавҳар таъзим кун

گوش او پرگوهر تعظیم کن

То шавад дар хизматат эй арҷманд

تا شود در خدمتت ای ارجمند

Аз маорифи вази ҳақоиқи баҳраи манд

از معارف وز حقایق بهره‌مند

Аз падар кардаш қабули он пери роҳ

از پدر کردش قبول آن پیر راه

Гуфт адаб бошад варои худ узри хоҳ

گفت ادب باشد ورا خود عذر خواه

Ончӣ ҳаст аз дониши ҳақи пеши ман

آنچه هست از دانش حق پیش من

Ман бова хоҳам расонам бе сухан

من باو خواهم رسانم بی سخن

Лек бояд аз сари худ давр шуд

لیک باید از سر خود دور شد

зи орзӯҳои ҷаҳон маъзӯр шуд

ز آرزوهای جهان معذور شد

Сари ҳақи гуфтани варои осон буд

سرّ حق گفتن ورا آسان بود

Дар дил ӯгар макони он буд

در دل او گر مکان آن بود

Сари ҳақи гуфтан бова некӯ буд

سرّ حق گفتن باو نیکو بود

Гар бар аз ҳақи дилашро ху буд

گر بر از حق دلش را خو بود

Сари ҳақи гуфтани басии мушкил буд

سرّ حق گفتن بسی مشکل بود

Ин маъонии пеши аҳли дил буд

این معانی پیش اهل دل بود

Сари ҳақи гуфтани баҳри каси бад буд

سرّ حق گفتن بهر کس بد بود

зи онкӣ ӯро ин маъонии рад буд

ز آنکه او را این معانی رد بود

Сари ҳақро ман бигӯям пойдор

سرّ حق را من بگویم پایدار

Зови ҳамеи тарсам ки гардад ошкор

زاو همی ترسم که گردد آشکار

Гуфт султон эй брҳмт ҳамнишин

گفت سلطان ای برحمت همنشین

Кас набошад бо ту дар маънии бкин

کس نباشد با تو در معنی بکین

Гарчи бошад илми маънии худ ниҳон

گرچه باشد علم معنی خود نهان

Ту макун сари худоро зу аён

تو مکن سرّ خدا را زو عیان

Зонка мо сари худо зоҳир кунем

زانکه ما سرّ خدا ظاهر کنیم

Пешати аҳли фазлро ҳозир кунем

پیشت اهل فضل را حاضر کنیم

Ончӣ ҳақ гуфтааст ту бо ӯ бигӯ

آنچه حق گفته است تو با او بگو

Ғайри ҳақро ту макун худ ҷустуҷӯ

غیر حق را تو مکن خود جستجو

Орифи он шҳзодаҳро бо хеши барад

عارف آن شهزاده را با خویش برد

Муддатии шҳзодаҳи пешаши ҷони супурд

مدّتی شهزاده پیشش جان سپرد

Илми дайну илм маънӣ хонд ва дид

علم دین و علم معنی خواند و دید

Ҷумлаи гулҳои ҳақоиқро бчид

جمله گلهای حقایق را بچید

Гашти ҳозир бар тамоми илми қол

گشت حاضر بر تمام علم قال

Гашти огоҳ аз тариқи аҳли ҳол

گشت آگاه از طریق اهل حال

Гуфт бо устод кӣ ганҷи улӯм

گفت با استاد کی گنج علوم

Нест мислати орифӣ дар марзу бум

نیست مثلت عارفی در مرز و بوم

Чист кори ман ки гирдами ғайби дон

چیست کار من که گردم غیب دان

То ки ман собити қадами гирдам дар он

تا که من ثابت قدم گردم در آن

Гуфт ду чизаст карт эй мурӣд

گفت دو چیز است کارت ای مرید

То шӯии ту ганҷи маъниро калид

تا شوی تو گنج معنی را کلید

Гар бадонеи бишкии восили шӯй

گر بدانی بیشکی واصل شوی

Дар миёни ошиқони мқбли шӯй

در میان عاشقان مقبل شوی

Гар бадонеи ҳамраҳи қуръони шӯй

گر بدانی همره قرآن شوی

Дар маъонии мағзи нағзи он шӯй

در معانی مغز نغز آن شوی

Гар бадонеи аввалин ва охирин

گر بدانی اوّلین و آخرین

Пеш ту бошад бмънӣ дар яқин

پیش تو باشد بمعنی در یقین

Гар бадонеи ин ду маънии родрст

گر بدانی این دو معنی رادرست

Маликати асрори шоҳии он тест

ملکت اسرار شاهی آن تست

Гар бадонеи ин маъониро дуруст

گر بدانی این معانی را درست

Кӯси султонии ҳама бар боми тест

کوس سلطانی همه بر بام تست

Гар бадонеи муҳаррами дилҳо шӯй

گر بدانی محرم دلها شوی

Дар вуҷӯди хештани яктои шӯй

در وجود خویشتن یکتا شوی

Гуфт баргӯ нуктаи сари баста ро

گفت برگو نکتهٔ سر بسته را

Шарбатии фармои ин длхстаҳ ро

شربتی فرمای این دلخسته را

Пер гуфт эй нуктаи дони тезҳӯш

پیر گفت ای نکته‌دان تیزهوش

Ду сухан гӯям бигир онро бигӯаш

دو سخن گویم بگیر آن را بگوش

Ғайри азин худ нест дар олами дуруд

غیر ازین خود نیست در عالم درود

Рӯи ту авду чангро барбанд зуд

رو تو عود و چنگ را بربند زود

То нагӯяд ҳоли муштоқони бкс

تا نگوید حال مشتاقان بکس

Ин муаммо гуфтаам ман ҳар нафас

این معمّا گفته‌ام من هر نفس

Лек гӯш кас наёрад ин шунид

لیک گوش کس نیارد این شنید

Ҳаст ин асрори ман дар ҷони дўъид

هست این اسرار من در جان دوعید

Ғайри азин ду ҷумлаи ғўғоисту шӯр

غیر ازین دو جمله غوغایست و شور

Ин маъонӣ ман нагӯям худ бзўр

این معانی من نگویم خود بزور

Ғайри азин ғайраст дрмънӣ бидон

غیر ازین غیر است درمعنی بدان

Зонкаҳи мақсӯд ту омад ин баён

زآنکه مقصود تو آمد این بیان

Ончӣ мақсӯдаст дар илм он бидон

آنچه مقصود است در علم آن بدان

Баъд аз он хомӯш бош ва бе забон

بعد از آن خاموش باش و بی‌زبان

Ғайрро муҳаррам бидон андари сухан

غیر را محرم بدان اندر سخن

Ёди гири ин нуктаро ин дами зи ман

یاد گیر این نکته را این دم ز من

Ғайри азин пайванди ҷони худ мсоз

غیر ازین پیوند جان خود مساز

Варна орандати ббўтаҳ дар гудоз

ورنه آرندت ببوته در گداز

Ғайри азин чизе намедонам яқин

غیر ازین چیزی نمی‌دانم یقین

Ҳаст ин маънии ҳақиқати роҳи дайн

هست این معنی حقیقت راه دین

Ғайри азин дргўш худ нашунида ам

غیر ازین درگوش خود نشنیده‌ام

Ман бичишам хештани ин дида ам

من بچشم خویشتن این دیده‌ام

Ғайри азин чизе намебояд шунид

غیر ازین چیزی نمی‌باید شنید

Зонкаҳи ин маънӣ раҳе дорад баъӣд

زآنکه این معنی رهی دارد بعید

Ғайри азин куфраст ва бе роҳии мард

غیر ازین کفر است و بی راهیّ مرد

Баъди азин дафтар бакулӣ дарнавард

بعد ازین دفتر بکلّی درنورد

Шоҳзода чун калом ӯ шунид

شاهزاده چون کلام او شنید

Муддатӣ дар илм май ҷустии мазид

مدّتی در علم می‌جستی مزید

Муддатии худро бойен маънӣ надид

مدتی خود را باین معنی ندید

Оқибат ӯ гуфт пер худ шунид

عاقبت او گفت پیر خود شنید

Чунки ӯро вақт хомӯшӣ расед

چونکه او را وقت خاموشی رسید

Гашти хомӯш ва дигар дам дар кашид

گشت خاموش و دگر دم در کشید

Дами фурӯи баст ва дарин муҳками ситод

دم فرو بست و درین محکم ستاد

Меҳри асрори худо бар лаби ниҳод

مهر اسرار خدا بر لب نهاد

Шоҳ чун дарёфт хомӯшии он

شاه چون دریافت خاموشی آن

Гашти ошуфтаи зи беҳӯшии он

گشت آشفته ز بیهوشی آن

Ҳарчӣ гуфт ӯро ҷавоб ӯ надод

هرچه گفت او را جواب او نداد

Шаҳ аз ин ҳолат басӣ шуд номурод

شه از این حالت بسی شد نامراد

Аҳли созу аҳли ҷашни аҳли улӯм

اهل ساز و اهل جشن اهل علوم

Ҷумлагӣ карданд пеш ӯ ҳуҷум

جملگی کردند پیش او هجوم

То шавад аз суҳбати ин ҷумлаи шод

تا شود از صحبت این جمله شاد

Ваз парешоне шавад ӯро кушод

وز پریشانی شود او را گشاد

Ин ҳама ҳозир шуд всўдӣ надошт

این همه حاضر شد وسودی نداشت

Дард ӯ зини ҳеҷ беҳбӯдӣ надошт

درد او زین هیچ بهبودی نداشت

Баъд аз он шахсе азоем хон расед

بعد از آن شخصی عزایم خوان رسید

Гуфт ӯро соя девон расед

گفت او را سایهٔ دیوان رسید

Ман азоем хонам ва дар ваии дамам

من عزایم خوانم و در وی دمم

Нек гардад нақди шоҳи оламам

نیک گردد نقد شاه عالمم

Чун амирони ҷумла худтарсон шуданд

چون امیران جمله خودترسان شدند

Ҷумлаи пеш он азоем хон шуданд

جمله پیش آن عزایم خوان شدند

Зон азоем кам нашуд ҳам дарди ишқ

زان عزایم کم نشد هم درد عشق

Худ азоем хон набошад марди ишқ

خود عزایم خوان نباشد مرد عشق

Шоҳи оҷизи гашт дар аҳвол ӯ

شاه عاجز گشت در احوال او

Монад саргардони аҷаб дар ҳол ӯ

ماند سرگردان عجب در حال او

Шоҳи ганҷ бекарон кардаш нисор

شاه گنج بیکران کردش نثار

Ҳеҷ дарвешии нмондш дар диёр

هیچ درویشی نماندش در دیار

Ҷумларо зар дод ва манъам кард ва гуфт

جمله را زر داد و منعم کرد و گفت

Худ дуои гўӣид бар ҷонаш наҳуфт

خود دعا گوئید بر جانش نهفت

Ин ҳама аз баракат асрор ӯст

این همه از برکت اسرار اوست

Дид ӯ азмънӣ дидор ӯст

دید او ازمعنی دیدار اوست

Рафт пеши пер ӯ он шоҳ ва гуфт

رفت پیش پیر او آن شاه و گفت

Нақди ман хок дарат аздидаҳ рафт

نقد من خاک درت ازدیده رفت

Ҳарчӣ май гўӣии з ту ме башнавад

هرچه می‌گوئی ز تو می‌بشنود

Ғайр рӯй ту бкс ме нанигарад

غیر روی تو بکس می ننگرد

Раҳм кун бар ҷони ман эй пери роҳ

رحم کن بر جان من ای پیر راه

Гӯй бо ӯ то кунад дар ман нигоҳ

گوی با او تا کند در من نگاه

Худ бифармо то сухан гуяд бмн

خود بفرما تا سخن گوید بمن

Баъд аз он дар ҷон ман гирад ватан

بعد از آن در جان من گیرد وطن

Гуфт пери роҳ бо шоҳи ҷаҳон

گفت پیر راه با شاه جهان

Сабр кун то ҳол ӯ гардад аён

صبر کن تا حال او گردد عیان

Сайри фармоиши баҳри сўӣии зи даҳр

سیر فرمایش بهر سوئی ز دهر

То бибинад ҷумлагии осори шаҳр

تا ببیند جملگی آثار شهر

Чун аҷоиб бинад ӯ гуяд сухан

چون عجایب بیند او گوید سخن

Сари ин маънӣ бидон ва фаҳм кун

سرّ این معنی بدان و فهم کن

Кард он шҳзодаҳро он шаҳи савор

کرد آن شهزاده را آن شه سوار

Сайр мекарданд дар ҳар марғзор

سیر می‌کردند در هر مرغزار

Пас равони гаштанди шоҳу шаҳриёр

پس روان گشتند شاه و شهریار

Сайр мекарданд андари лолаи зор

سیر می‌کردند اندر لاله زار

Пештар меронад он шоҳи ваҳид

پیشتر میراند آن شاه وحید

Ногаҳони дроҷи банкӣ дар кашид

ناگهان درّاج بانکی در کشید

Сӯии он ҷангал равон бишитофтанд

سوی آن جنگل روان بشتافتند

Чун талаб карданд ӯро ёфтанд

چون طلب کردند او را یافتند

Чун гирифтандаш фитод анрди бало

چون گرفتندش فتاد انرد بلا

Дид чун шҳзодаҳи он дроҷ ро

دید چون شهزاده آن درّاج را

Гуфт Эй гашта муқӣми бешаи ту

گفت ای گشته مقیم بیشه تو

Чунки хомӯшӣ накардӣ пешаи ту

چونکه خاموشی نکردی پیشه تو

Гар ту худ хомӯши мибўдии чунин

گر تو خود خاموش میبودی چنین

Дашту бешаи бади турои зери нигин

دشت و بیشه بُد ترا زیر نگین

Худ набӯд ин завқи хомӯшии туро

خود نبود این ذوق خاموشی ترا

АўФтодии лоҷарами андари бало

اوفتادی لاجرم اندر بلا

Ин замон аз гуфт худ дории фироқ

این زمان از گفت خود داری فراق

Худ надонистӣ ту завқи иштиёқ

خود ندانستی تو ذوق اشتیاق

Аз забон кардӣ ту сари родри зиён

از زبان کردی تو سر رادر زیان

Ин маъониро надонистӣ баён

این معانی را ندانستی بیان

Ин замон кардӣ ту худро сӯгвор

این زمان کردی تو خود را سوگوار

намебарандат пои бастаи зердор

می‌برندت پای بسته زیردار

Ин замон кардӣ дили худро кабоб

این زمان کردی دل خود را کباب

Чун бидодӣ ту ҷавоби носавоб

چون بدادی تو جواب ناصواب

Ту згФт худ шудӣ дар дому банд

تو زگفت خود شدی در دام و بند

Аз сухан гуфтан фитодӣ дар каманд

از سخن گفتن فتادی در کمند

Аз забони хўдФтодӣ дар расан

از زبان خودفتادی در رسن

Худ забони ту буд сардори тан

خود زبان تو بود سردار تن

Ҳар зиёни бинӣ ту ҳаст ӯ аз забон

هر زیان بینی تو هست او از زبان

Бошад андари пеши ман ин сръён

باشد اندر پیش من این سرعیان

Шаҳ шунид ин нуктаи озода ро

شه شنید این نکتهٔ آزاده را

Қиссаи дроҷ ва он шҳзодаҳ ро

قصّهٔ درّاج و آن شهزاده را

Чун сухан гуфтан шунид ӯ аз валад

چون سخن گفتن شنید او از ولد

Кард шукри холиқи фарди самад

کرد شکر خالق فرد صمد

Гуфт додӣ ҳар чаҳ ҷустам эй алоа

گفت دادی هر چه جستم ای الاه

Ҳаст лутфати ҷумлаи ашёро паноҳ

هست لطفت جمله اشیا را پناه

Пас бигуфт он шаҳи бФрзнди азиз

پس بگفت آن شه بفرزند عزیز

К-эй тамомӣ гашта худ ақлу тамиз

کای تمامی گشته خود عقل و تمیز

Чун дар ин муддати чунин сомити бадӣ

چون در این مدت چنین صامت بدی

Шукр кин соъати чунин гуё шудӣ

شکر کاین ساعت چنین گویا شدی

Ҳоли худро гӯй бо ман эй писар

حال خود را گوی با من ای پسر

То ки гардад кашф бар ман ин хабар

تا که گردد کشف بر من این خبر

Шоҳзода чун надод ӯро ҷавоб

شاهزاده چون نداد او را جواب

Бози шоҳи андари таъаҷҷуби аўФтод

باز شاه اندر تعجّب اوفتاد

Халқ мекарданд бо нутқу баён

خلق می‌کردند با نطق و بیان

Қиссаи дроҷро бо шаҳи аён

قصهٔ درّاج را با شه عیان

Шоҳи гуфтои гӯй бо ман як сухан

شاه گفتا گوی با من یک سخن

Ин дил ошуфтаамро шод кун

این دل آشفته‌ام را شاد کن

Гар нгўӣии ту сухан бо ман баланд

گر نگوئی تو سخن با من بلند

Хеши родри хок ва хӯн хоҳам фиканд

خویش رادر خاک و خون خواهم فکند

Ҳарчӣ шаҳ гуфт ӯ ҷавоби шаҳи надод

هرچه شه گفت او جواب شه نداد

Ҳамчуи Тифлоне ки модари нўбзод

همچو طفلانی که مادر نوبزاد

Шоҳи азин маънӣ барошуфта нагашт

شاه ازین معنی برآشفته نگشت

Ҳам бчўбш кӯфтанд ва ҳам бмшт

هم بچوبش کوفتند و هم بمشت

Пас кушод аз шарми дарҷ бо гуҳар

پس گشاد از شرم درج با گهر

Гуфт каз гуфтор кам ёбам самар

گفت کز گفتار کم یابم ثمر

Гуфта устодами бмн кандар ҷаҳон

گفته استادم بمن کاندر جهان

Кас зногФтн надид охири зиён

کس زناگفتن ندید آخر زیان

Ҳаст хомӯшии рҳоӣӣ аз ҳама

هست خاموشی رهائی از همه

Оқибати бинии ҷдоӣӣ аз ҳама

عاقبت بینی جدائی از همه

Ҳаст хомӯшии ҳамаи фарзонагӣ

هست خاموشی همه فرزانگی

Гарчи бошад зоҳираши девонагӣ

گرچه باشد ظاهرش دیوانگی

Шуд хамӯшӣ маликати ҷам дар нигин

شد خموشی ملکت جم در نگین

Бошад асрори худо бо ваии яқин

باشد اسرار خدا با وی یقین

Ҳаст хомаши ояи сунъи худо

هست خامش آیهٔ صنع خدا

Дар ҳамаи маънӣ буд ӯ муқтадо

در همه معنی بود او مقتدا

Ҳаст хомаш аз ҳамаи ғавғои халос

هست خامش از همه غوغا خلاص

Фориғаст азгФтгўии ому хос

فارغ است ازگفتگوی عام و خاص

Ҳаст хомӯшии раҳи мардони роҳ

هست خاموشی ره مردان راه

Ин маъонӣ кас надонад ғайри шоҳ

این معانی کس نداند غیر شاه

Ҳаст хомӯшии тариқи авлиё

هست خاموشی طریق اولیا

Шоҳиди ин қавл бошанд анбиё

شاهد این قول باشند انبیا