эй бародар аз риё парҳез кун
ای برادر از ریا پرهیز کن
Хомаро баҳри навиштан тез кун
خامه را بهر نوشتن تیز کن
Мазҳарам аз рӯй ҳурмати пеши гир
مظهرم از روی حرمت پیش گیر
Венаи суханро ёди азин дарвеши гир
وین سخن را یاد ازین درویش گیر
Аз сар ихлос банавис ва бафаҳм
از سر اخلاص بنویس و بفهم
Дар дил аз ҳосиди мёўри ҳеҷ ваҳм
در دل از حاسد میاور هیچ وهم
Аз ту ин сӯрат бимонад ёдгор
از تو این صورت بماند یادگار
ӯ шафиъ ту шавад рӯзи шумор
او شفیع تو شود روز شمار
Бо худои ман бастаам аҳд эй ҷавон
با خدا من بستهام عهد ای جوان
Ки набошам битў дар боғи ҷинон
که نباشم بیتو در باغ جنان
Кардаам аҳди онкии ин мазҳар навишт
کردهام عهد آنکه این مظهر نوشت
Як замон бе ӯ набошам дар биҳишт
یک زمان بی او نباشم در بهشت
Он нависад инки дорад эътиқод
آن نویسد اینکه دارد اعتقاد
Муътақидро ҷои биҳишти адани бод
معتقد را جا بهشت عدن باد
Гар ту мзҳрро китобат мекунӣ
گر تو مظهررا کتابت میکنی
Дон ки дар маънӣ ибодат мекунӣ
دان که در معنی عبادت میکنی
Мекунӣ буғзу хилоф аз дили бадар
میکنی بغض و خلاف از دل بدر
Ҳеҷ тоъат нест зини шоиста тар
هیچ طاعت نیست زین شایستهتر
Дон ки ҳайдар бар ту бахшад ҷом ро
دان که حیدر بر تو بخشد جام را
Ту шӯии файёзи хосу ом ро
تو شوی فیّاض خاص و عام را
Котиби ваҳй аз калом аллоҳ навишт
کاتب وحی از کلام الله نوشت
Котиби мо низ мадҳ шаҳ навишт
کاتب ما نیز مدح شه نوشت
Ҳақи таъолӣ худ биёмурзад туро
حقّ تعالی خود بیامرزد ترا
Гар китобатсозӣ ин мазҳар чу мо
گر کتابت سازی این مظهر چو ما
Ҳарки ӯ ин мазҳарам хонд бдҳр
هرکه او این مظهرم خواند بدهر
Пар кунад аз илми маънии шаҳри шаҳр
پر کند از علم معنی شهر شهر
Ҳар ки шаки оради бмзҳр лаънатӣ аст
هر که شک آرد بمظهر لعنتی است
Зонкаҳи ин мазҳари нишон ҷаннатӣ аст
زآنکه این مظهر نشان جنّتی است
Шаки мёўрд то биҳиштат ҷо шавад
شک میاورد تا بهشتت جا شود
Дар дилати нури яқин пайдо шавад
در دلت نور یقین پیدا شود
Ҳарки дар мазҳар шавад асрордон
هرکه در مظهر شود اسراردان
ӯ бидонади ҷумлаи сарҳоро аён
او بداند جمله سرها را عیان
Ҳарки мазҳар хонд ӯ мазҳар шавад
هرکه مظهر خواند او مظهر شود
Ҳамнишин соқӣ кавсар шавад
همنشین ساقی کوثر شود
Гар ту ҷони хоҳии биё мазҳар бихон
گر تو جان خواهی بیا مظهر بخوان
То диҳад ҷонати худо дар айни ҷон
تا دهد جانت خدا در عین جان
Мазҳарами ҷон тоза гирданд чу рӯҳ
مظهرم جان تازه گرداند چو روح
Ҷавҳари зотами дамида чун сабӯҳ
جوهر ذاتم دمیده چون صبوح
Ҷўҳрзотми ҷаҳонро ҷон буд
جوهرذاتم جهان را جان بود
Зонкаҳ ӯ аз маънии қуръон буд
زآنکه او از معنی قرآن بود
Ҷавҳари зотати баҳақ восил кунад
جوهر ذاتت بحقّ واصل کند
Ётрои нурии зи ҳақ дар дил кунад
یاترا نوری ز حق در دل کند
Мазҳари ман аз аҷоиб нур ёфт
مظهر من از عجایب نور یافت
Ҳамчуи Мӯсои хешро дар тавр ёфт
همچو موسی خویش را در طور یافت
Мазҳари манро лисони алғиби дон
مظهر من را لسان الغیب دان
ӯст асрори ду оламро забон
اوست اسرار دو عالم را زبان
Мазҳари ман дар шариъат омада аст
مظهر من در شریعت آمده است
Дар тариқат ӯ ҳақиқат омада аст
در طریقت او حقیقت آمده است
Мазҳари ман дар шариъат равшан аст
مظهر من در شریعت روشن است
Сӯии боғи хулд ӯ як равзан аст
سوی باغ خلد او یک روزن است
Мазҳари ман шоирӣ бар худ набаст
مظهر من شاعری بر خود نبست
Дорад ӯ дар назм бо ирфон нишаст
دارد او در نظم با عرفان نشست
Гар ту эй шоир бибинӣ мазҳарам
گر تو ای شاعر ببینی مظهرم
Ту шӯии огаҳи яқин аз ҷавҳарам
تو شوی آگه یقین از جوهرم
Ин замон маълум гардад шеъри ту
این زمان معلوم گردد شعر تو
Хтўи холӣ ту наёбӣ андрў
خطو خالی تو نیابی اندرو
Мазҳар ман нест шарҳи наҳву сарф
مظهر من نیست شرح نحو و صرف
Ҳаст маънӣ нест охири савту ҳарф
هست معنی نیست آخر صوت و حرف
Баъди ту аттори даравишони ҳақ
بعد تو عطّار درویشان حق
Мазҳарро дарс гӯйанду сабақ
مظهر را درس گویند و سبق
Гар нахонд худ хавориҷи мазҳарат
گر نخواند خود خوارج مظهرت
Кам нагардад қимати ин ҷавҳарат
کم نگردد قیمت این جوهرت
Ҷавҳарат дар гӯши соҳиб роз шуд
جوهرت در گوش صاحب راز شد
Зонкаҳ ӯ бо аҳли ҳақ ҳамроҳ шуд
زآنکه او با اهل حق همراه شد
Ҷавҳару мазҳари бкнҷи ёр на
جوهر و مظهر بکنج یار نه
Хуи варои сарпӯш аз асрор на
خو ورا سرپوش از اسرار نه
Паии бмънии брммони тўдри муҷоз
پی بمعنی برممان تودر مجاز
Рӯи бмидони маъонӣ асб тоз
رو بمیدان معانی اسب تاز
Рӯ ниҳон кун бар ту гаштами млтҷӣ
رو نهان کن بر تو گشتم ملتجی
То науфтад ин бадасти хориҷӣ
تا نیفتد این بدست خارجی
Ин кутуби шарҳӣ буд аз анмо
این کتب شرحی بود از انّما
Вена кутуб гуяд баёни ҳилли ?утӣ
وین کتب گوید بیان هل اتی
Ин кутуб гуяд ҳадисӣ аз расӯл
این کتب گوید حدیثی از رسول
Вена кутуб дорад ду нурӣ аз расӯл
وین کتب دارد دو نوری از رسول
Ин китоби асрори даравишон буд
این کتاب اسرار درویشان بود
Венаи кутуби гуфтори длришон буд
وین کتب گفتار دلریشان بود
Ин китобам чун муҳаққиқ муқтадост
این کتابم چون محقق مقتداست
Ин китобами ҷумла қавл анбиёст
این کتابم جمله قول انبیاست
Ин китобами баъд ман гуяд сухан
این کتابم بعد من گوید سخن
Ин китобам гуяд ин кун он макун
این کتابم گوید این کن آن مکن
Ин китобами дони забони авлиё
این کتابم دان زبان اولیا
Ин китобами дони макони анбиё
این کتابم دان مکان انبیا
Ин китобами маънии мардони мост
این کتابم معنی مردان ماست
Ин китобами нурӣ аз имони мост
این کتابم نوری از ایمان ماست
Ин китобами дафтари асрори дил
این کتابم دفتر اسرار دل
Ин китобами нуқтаи паргори дил
این کتابم نقطهٔ پرگار دل
Ин китобами зоти одами омада
این کتابم ذات آدم آمده
Ҳамдами исои бен Марями омада
همدم عیسی بن مریم آمده
Ин китоб аз қудрати ҳақ дам зада
این کتاب از قدرت حق دم زده
Оташии азшўқ дар олам зада
آتشی ازشوق در عالم زده
Ин китобам дар само ҷбрил хонд
این کتابم در سما جبریل خواند
Худ млоик бар забон беқил хонд
خود ملایک بر زبان بی قیل خواند
Ин китобами Аҳмад мухтор гуфт
این کتابم احمد مختار گفت
Дар миёни кӯча ва бозор гуфт
در میان کوچه و بازار گفت
Ин китобами Аҳмад мухтор хонд
این کتابم احمد مختار خواند
Баъд аз онаш аз дил аттор хонд
بعد از آنش از دل عطّار خواند
Ин китобам дар саноӣ Муртазо аст
این کتابم در ثنای مرتضی است
Ин китобами мадҳ шоҳ авлиёст
این کتابم مدح شاه اولیاست
Ин китобам дод бар аттори қӯт
این کتابم داد بر عطّار قوت
Гуфт аз пайғоми ҳии лоямут
گفت از پیغام حیّ لایموت
Ин кутуб бошад саводи хат ӯ
این کتب باشد سواد خطّ او
Ин кутуб бошад ҳубоби шат ӯ
این کتب باشد حباب شطّ او
Ин китоб аз арши аъзами омада
این کتاب از عرش اعظم آمده
Ин китоб аз нутқи одами омада
این کتاب از نطق آدم آمده
Ин китоб аз шиша қудрат чакид
این کتاب از شیشهٔ قدرت چکید
Олами алғиби шаҳодатро бидид
عالم الغیب شهادت را بدید
Ин китобами аҳли маъниро буд
این کتابم اهل معنی را بود
ё магари аттори сониро буд
یا مگر عطّار ثانی را بود
Ин китоб аз субҳи содиқ дам зада
این کتاب از صبح صادق دم زده
Панҷа бар рӯй номаҳрам зада
پنجهٔ بر روی نامحرم زده
Ин кутуб бо муҳаррамон ҳамроҳ шуд
این کتب با محرمان همراه شد
То бхлўтхонаҳи он шоҳ шуд
تا بخلوتخانهٔ آن شاه شد
Ин кутуб дорад шаробӣ аз таҳур
این کتب دارد شرابی از طهور
намекунад дар ҷони аҳли дили зуҳӯр
میکند در جان اهل دل ظهور
Ин кутуби андар ибодат гуфта ам
این کتب اندر عبادت گفتهام
Дар асрораши бшбҳо суфта ам
درّ اسرارش بشبها سفتهام
Ин китоб асрор дорад сад ҳазор
این کتاب اسرار دارد صد هزار
Зини сухан аттор дорад сад ҳазор
زین سخن عطّار دارد صد هزار
Ин китоб аз номи мазҳари омада
این کتاب از نام مظهر آمده
Зонка ӯ аз пеши ҳайдари омада
زانکه او از پیش حیدر آمده
Ин китоб аз ҳақи туро пайғом дод
این کتاب از حق ترا پیغام داد
Ин китоб аз ҳақи бадастат ҷом дод
این کتاب از حق بدستت جام داد
Ин кутуби гумроҳро раҳбар шавад
این کتب گمراه را رهبر شود
Бар тариқи хоҷа қанбар шавад
بر طریق خواجهٔ قنبر شود
Ин китоб аз пеш ҳодӣ мерасад
این کتاب از پیش هادی میرسد
Созадат огаҳ ки Меҳдӣ ме расад
سازدت آگه که مهدی میرسد
Ин китобами баҳр бе поёни аён
این کتابم بحر بیپایان عیان
Андари он сари ду оламро бидон
اندر آن سرّ دو عالم را بدان
Ин китобами тоҷи ҷумла илмҳо аст
این کتابم تاج جمله علمها است
Ин сухани ҷони хавориҷро балост
این سخن جان خوارج را بلاست
Ин кутуби ғаввоси баҳр ҳар калом
این کتب غواص بحر هر کلام
Ин кутуби хӯрдаи зи кавсари ҷоми ҷом
این کتب خورده ز کوثر جام جام
Ин китоби ойинаи дилро ҷилост
این کتاب آئینه دل را جلاست
Ин сухани вирд муҳибон худост
این سخن ورد محبان خداست
Ин кутубро эй азизами ёди гир
این کتب را ای عزیزم یاد گیر
Баъд аз он малики ду олами шоди гир
بعد از آن ملک دو عالم شاد گیر
Ин китоби азгФтаҳи аттори мост
این کتاب ازگفتهٔ عطّار ماست
Мисли ин гуфтор дар олам куҷост
مثل این گفتار در عالم کجاست
Ин кутуб дар ҷони хориҷ ханҷар аст
این کتب در جان خارج خنجر است
Балки бар мисли синон уштур аст
بلکه بر مثل سنان اشتر است
Ин сухани вирди забон қанбар аст
این سخن ورد زبان قنبر است
Ин сухани шарҳии з рӯй бўзр аст
این سخن شرحی ز روی بوذر است
Ин сухани зардӣ рӯй хориҷӣ аст
این سخن زردیّ روی خارجی است
Балки худ санги сабуӣ хориҷӣ аст
بلکه خود سنگ سبوی خارجی است
эй хавориҷи тарки буғз ва кӣна кун
ای خوارج ترک بغض و کینه کن
Хотиратро соф чун ойина кун
خاطرت را صاف چون آئینه کن
Тохдоу халқро розӣ кунӣ
تاخدا و خلق را راضی کنی
Ҷони худ пари нур файёзӣ кунӣ
جان خود پر نور فیّاضی کنی
Ман ки атторами зи ҷаврати солҳо
من که عطارم ز جورت سالها
Доштам дар кунҷи хилвати ҳолҳо
داشتم در کنج خلوت حالها
Бар забон ҳарфӣ нагуфтам зини калом
بر زبان حرفی نگفتم زین کلام
Доштам дар пос ин гуфт иҳтимом
داشتم در پاس این گفت اهتمام
Баъди як чанде бахуд гуфтам ки ту
بعد یک چندی بخود گفتم که تو
То бкӣ бошӣ чу сангӣ дар сабу
تا بکی باشی چو سنگی در سبو
Ончии ту дар офариниши дида
آنچه تو در آفرینش دیدهٔ
Вончаҳ аз арбоби бениши дида
وآنچه از ارباب بینش دیدهٔ
Бозгуи рамзӣ ки монад ёдгор
بازگو رمزی که ماند یادگار
Тўнмонӣ ӯ бимонад бар қарор
تونمانی او بماند بر قرار
Бар забон оварда омад ин туро
بر زبان آورده آمد این ترا
Гӯ бигӯ аттор аз шери худо
گو بگو عطّار از شیر خدا
Чун сурӯш ғайбем омад бигӯаш
چون سروش غیبیم آمد بگوش
Зон нёрстм шудан зон пас хамӯш
زان نیارستم شدن زان پس خموش
Гуфт ман бошад бҳкми мазҳарӣ
گفت من باشد بحکم مظهری
Кӯ буд аз ҷавҳари кули ҷавҳарӣ
کو بود از جوهر کل جوهری
Ҷҳри кули зоти пок Мустафо аст
جهر کل ذات پاک مصطفی است
Мазҳари кули худ алӣ Муртазо аст
مظهر کل خود علیّ مرتضی است
Мазҳари ман васфи зот мазҳар аст
مظهر من وصف ذات مظهر است
Онкии шаҳри илми Аҳмадро дар аст
آنکه شهر علم احمد را در است
Ҷавҳари кули бегмон аз ҳақ буд
جوهر کل بیگمان از حق بود
Олимонро худ бар ин кӣ диқ буд
عالمان را خود بر این کی دق بود
Илми мо илми каломи кирдигор
علم ما علم کلام کردگار
Ғайри ин илмам набошад ёдгор
غیر این علمم نباشد یادگار
Илм ман бошад аҳодӣси калом
علم من باشد احادیث کلام
Баҳр ту овардаам ман ин паём
بهر تو آوردهام من این پیام
Ман бароа Мустафо дорам қадам
من براه مصطفی دارم قدم
Ман бкўии Муртазои доими рӯм
من بکوی مرتضی دایم روم
Роҳ инасту равиш аз ман шинав
راه این است و روش از من شنو
Ту збҳри мазҳарам ҷон кун гарав
تو زبهر مظهرم جان کن گرو
Тоз мазҳари зиндаи гардии ҷовдон
تاز مظهر زنده گردی جاودان
Тозҷўҳри зоти гардии ҷони ҷон
تازجوهر ذات گردی جان جان
Ҳар китобӣ кўбрўн шуд зини калом
هر کتابی کوبرون شد زین کلام
Рӯ бисӯзон ҷумларо ту вассалом
رو بسوزان جمله را تو والسلام
Чун каломати ҳақ буд ҳақ гӯямат
چون کلامت حق بود حق گویمت
Баъд аз он дар кӯй ваҳдат ҷӯямат
بعد از آن در کوی وحدت جویمت
Кӯии ваҳдати кӯии даравишон буд
کوی وحدت کوی درویشان بود
Мазҳаб ҳақ гуфта эшон буд
مذهب حق گفتهٔ ایشان بود
Ҳарки пайвандӣ кунад бо аҳли васл
هرکه پیوندی کند با اهل وصل
намекашад сари риштааш охири босл
میکشد سر رشتهاش آخر باصل
Кардаам бо асли худ пайванди ман
کردهام با اصل خود پیوند من
Нафаси худро кардаам дар банди ман
نفس خود را کردهام در بند من
Хоби ғифлати брдози гӯши ту ҳуш
خواب غفلت برداز گوش تو هوش
Дар биёбон фано мерай чу мӯш
در بیابان فنا میری چو موش
Рӯ бидон эй дӯст буд хеш ро
رو بدان ای دوست بود خویش را
Чанд бинӣ бо бадии бади кеш ро
چند بینی با بدی بد کیش را
Ҳарки аз нафасу ҳаво безор шуд
هرکه از نفس و هوا بیزار شد
ӯ зхўоби ғифлаташ бедор шуд
او زخواب غفلتش بیدار شد
эй бародари ҳамраҳи ақли омадем
ای برادر همره عقل آمدیم
Дар ҳамаи илми ҷаҳони нақли омадем
در همه علم جهان نقل آمدیم
Ман шудам дарёи вдорми мавҷҳо
من شدم دریا ودارم موجها
Худ чаҳ синҷиди қатрае дар пеши мо
خود چه سنجد قطرهای در پیش ما
Мо ббҳри лами изли пай барда ем
ما ببحر لم یزل پی بردهایم
Пеш аз мӯати муайян мурда ем
پیش از موت معیّن مردهایم
эй зи ғифлати рафтаи андари хоби марг
ای ز غفلت رفته اندر خواب مرگ
Зулми вбдътро накардӣ ҳеҷ тарк
ظلم وبدعت را نکردی هیچ ترک
Ту бидон худро ки то донои шӯй
تو بدان خود را که تا دانا شوی
Бар вуҷӯди хештани бинои шӯй
بر وجود خویشتن بینا شوی
Ҳайф бошад гар ндонӣ хеш ро
حیف باشد گر ندانی خویش را
Ҳамчуи ҳайвонони дуоне хеш ро
همچو حیوانان دوانی خویش را
Ту зи насли одамӣ эй одамӣ
تو ز نسل آدمی ای آدمی
Аз маъонӣ нест дар зотати камӣ
از معانی نیست در ذاتت کمی
Вази падари вази ҷади худ рӯи тофта
وز پدر وز جدّ خود رو تافته
Ҷомаҳо аз баҳри шайтони бофта
جامهها از بهر شیطان بافته
Хештанро бо шаётин карда ҷамъ
خویشتن را با شیاطین کرده جمع
Чун суханҳои шаётин карда самъ
چون سخنهای شیاطین کرده سمع
Мисли шайтон ҳар ки бошад лаънатӣ аст
مثل شیطان هر که باشد لعنتی است
Ҳарки чун инсон буд ӯ раҳматӣ аст
هرکه چون انسان بود او رحمتی است
Фаҳми инсони табъи дроки омада
فهم انسان طبع درّاک آمده
Ҷавҳари моҳияташи поки омада
جوهر ماهیّتش پاک آمده
Мазҳари ман дон ки олӣ гавҳар аст
مظهر من دان که عالی گوهر است
Ин зи ҷавҳари хонаи он ҷавҳар аст
این ز جوهر خانهٔ آن جوهر است
Ҷавҳари маънии ман аз ганҷ ӯст
جوهر معنی من از گنج اوست
Гар надонад муддаии ин ранҷ ӯст
گر نداند مدّعی این رنج اوست
Ҷавҳари маънии ман аз Муртазо аст
جوهر معنی من از مرتضی است
Зонкаҳ ӯ андари ду олам раҳнамост
زآنکه او اندر دو عالم رهنماست
Мустафоу Муртазо як ҷавҳаранд
مصطفی و مرتضی یک جوهرند
Бо муваҳҳиди ҳамчуи нур андар баранд
با موحدّ همچو نور اندر برند
Мустафо ва Муртазо рӯҳанду ҷон
مصطفی و مرتضی روحند و جان
Дони ту ин асрори маънӣ дар ҷаҳон
دان تو این اسرار معنی در جهان
Мустафоу Муртазои дони сари ғайб
مصطفی و مرتضی دان سرّ غیب
Худ муҳибашро набошад ҳеҷ айб
خود محبّش را نباشد هیچ عیب
Ин замони аттори он асрор ёфт
این زمان عطّار آن اسرار یافت
Балки ӯ як лмъаҳ аз дидор ёфт
بلکه او یک لمعه از دیدار یافت
Мисли атторӣ наомад дар ҷаҳон
مثل عطّاری نیامد در جهان
Воқиф асрорӣ наомад дар ҷаҳон
واقف اسراری نیامد در جهان
Гар шудӣ ғофили зи маънӣҳои ӯ
گر شدی غافل ز معنیهای او
Худ набардӣ аз маъонии ҳеҷ бӯ
خود نبردی از معانی هیچ بو
Асли маънии ҳуби ҳайдари дон чу ман
اصل معنی حبّ حیدر دان چو من
Ғайр инам нест дар дунёи ватан
غیر اینم نیست در دنیا وطن
Асли маънии роҳ ӯ рафтан буд
اصل معنی راه او رفتن بود
Вози тариқи хориҷии гаштан буд
واز طریق خارجی گشتن بود
Асли маънии онкии ҷон ман азуаст
اصل معنی آنکه جان من ازوست
Дар маъонӣ дидан ҷонон накӯаст
در معانی دیدن جانان نکوست
Ҳар ки меҳраш ёфт ӯ дайн дор шуд
هر که مهرش یافت او دین دار شد
Дар ҳидояти ҳамраҳ аттор шуд
در هدایت همره عطّار شد
Тоҷи султонии ман аз даст ӯст
تاج سلطانیّ من از دست اوست
Новаки маънии ман аз шаст ӯст
ناوک معنی من از شست اوست
Аз маъонӣ ваем ман сарфароз
از معانیّ ویم من سرفراز
Ин маъониро бидонанд аҳли роз
این معانی را بدانند اهل راز
Аҳл роз онаст кӯ дайндор шуд
اهل راز آنست کو دیندار شد
Ҳамнишин соҳиб асрор шуд
همنشین صاحب اسرار شد
Аҳли роз он шуд бад-ӣн ҷаъфарӣаст
اهل راز آن شد بدین جعفریست
ӯ чу салмон бар тариқ ҳайдарӣаст
او چو سلمان بر طریق حیدریست
Аҳл розаст онкии комил дил шавад
اهل راز است آنکه کامل دل شود
На чу ҳайвони пой ӯ дар гул шавад
نه چو حیوان پای او در گل شود
Аҳл роз онаст бо длдли савор
اهل راز آنست با دلدل سوار
Аҳд ӯ бошад бмънии устувор
عهد او باشد بمعنی استوار
Аҳли роз он шуд ки бо шоҳи Наҷаф
اهل راز آن شد که با شاه نجف
Дар маъонӣ дида бошад луи кашф
در معانی دیده باشد لو کشف
Аҳл роз онаст кӯ огоҳ шуд
اهل راز آنست کو آگاه شد
ӯ бад-ӣни Мустафо ҳамроҳ шуд
او بدین مصطفی همراه شد
Аҳл роз онаст кӯ бо мртзо
اهل راز آنست کو با مرتضا
Дар сӯй аллоҳ гуфт луи кашфи алғто
در سوی الله گفت لو کشف الغطا
Аҳл роз онаст кӯ аз дид гуфт
اهل راز آنست کو از دید گفت
Не чу тақлидӣ ки аз тақлид гуфт
نی چو تقلیدی که از تقلید گفت
Аҳл роз онаст кӯи раҳ рост рафт
اهل راز آنست کو ره راست رفت
Не чу зоҳири байн ки ҳар сӯ хост рафт
نی چو ظاهر بین که هر سو خواست رفت
Аҳл роз онаст каз кавсар чашид
اهل راز آنست کز کوثر چشید
Шарбати боқии зи соқии дркшид
شربت باقی ز ساقی درکشید
Аҳл роз онаст бо ҳақ роз гуфт
اهل راز آنست با حق راز گفت
Баъд аз он он роз бо худ боз гуфт
بعد از آن آن راز با خود باز گفت
Аҳл роз онаст дар шабҳои тор
اهل راز آنست در شبهای تار
ӯ баҳол хештан гарӣед зор
او بحال خویشتن گریید زار
Аҳл роз онаст кӯ аз худ бараст
اهل راز آنست کو از خود برست
Бар сарири тахт султонӣ нишаст
بر سریر تخت سلطانی نشست
Аҳл роз онаст каз халқон гурехт
اهل راز آنست کز خلقان گریخت
Лоҷарам аз пеш ӯ шайтон гурехт
لاجرم از پیش او شیطان گریخت
Аҳл роз онаст кӯи восил буд
اهل راز آنست کو واصل بود
Воқиф ӯ аз орифи комил буд
واقف او از عارف کامل بود
Аҳл роз онаст коид ӯ ваҳид
اهل راز آنست کآید او وحید
Хотами малики вилоятро бидид
خاتم ملک ولایت را بدید
Аҳл роз онаст кӯро ишқ гуфт
اهل راز آنست کو را عشق گفت
Ман надорам розҳо аз ту наҳуфт
من ندارم رازها از تو نهفت
Рози аҳли рози огоҳӣ буд
راز اهل راز آگاهی بود
Гар нафаҳмии ту зи кӯтоҳӣ буд
گر نفهمی تو ز کوتاهی بود
Аҳли роз он шуд ки ӯ озод зист
اهل راز آن شد که او آزاد زیست
Дар муҷарради хона устод зист
در مجرد خانه استاد زیست
Аҳл роз онаст худро фарди сохт
اهل راز آنست خود را فرد ساخت
ӯ ба таслими ризо бо дарди сохт
او به تسلیم رضا با درد ساخت
Аҳл роз онаст бо ҳақ ошност
اهل راز آنست با حقّ آشناست
Дар маъонӣ ҳамнишин ҷони мост
در معانی همنشین جان ماست
Аҳл роз онаст чун ман кор кард
اهل راز آنست چون من کار کرد
Хешро бо нури имон ёр кард
خویش را با نور ایمان یار کرد
Аҳл роз онаст субҳу шом ро
اهل راز آنست صبح و شام را
ӯ бтоът бигузаранд ком ро
او بطاعت بگذراند کام را
Аҳл роз онаст кӯ шуд масти дӯст
اهل راز آنست کو شد مست دوست
Гуфт мастӣам ҳама аз хам ӯст
گفت مستیام همه از خمّ اوست
Аҳл роз онаст бе мемаст шуд
اهل راز آنست بی می مست شد
ӯ ба пеш орифон побаст шуд
او به پیش عارفان پابست شد
Аҳл роз онаст шабҳо то буруз
اهل راز آنست شبها تا بروز
Мазҳар аттор хонд ӯ бисӯз
مظهر عطّار خواند او بسوز
Аҳл роз онаст дар хилват нишаст
اهل راز آنست در خلوت نشست
Вон дрмънӣ биравӣ ғайри баст
وآن درمعنی بروی غیر بست
Маънии аввал бзот ӯст зикр
معنی اوّل بذات اوست ذکر
Маънии охири з лутф ӯст фикр
معنی آخر ز لطف اوست فکر
Маънии аввали набувватро ато
معنی اوّل نبوت را عطا
Маънии охири вилоятро сафо
معنی آخر ولایت را صفا
Маънӣ аввал расед асрори ғайб
معنی اوّل رسید اسرار غیب
Маънӣ охир баровард ӯ зи ҷайб
معنی آخر برآورد او ز جیب
Маънии аввали шунӯдаи Мустафо
معنی اوّل شنوده مصطفی
Маънии охири рабӯдаи Муртазо
معنی آخر ربوده مرتضی
Маънии аввал ба пеш ӯ аён
معنی اول به پیش او عیان
Маънии охири шунӯда бе баён
معنی آخر شنوده بی بیان
Маънии аввали азуи сари барзада
معنی اوّل ازو سر برزده
Маънии охири бмнбр бар шуда
معنی آخر بمنبر بر شده
Маънии аввали ҷаҳонро нур дод
معنی اوّل جهان را نور داد
Маънии охири бъқбӣ сур дод
معنی آخر بعقبی سور داد
Маънии аввал ки бошад ин бидон
معنی اوّل که باشد این بدان
Маънии охири ту аз мазҳар бихон
معنی آخر تو از مظهر بخوان
Маънии аввали амӣралмуъминӣн
معنی اوّل امیرالمؤمنین
Маънии охири эмом аламтқин
معنی آخر امام المتقین
Маънии аввали шаҳи длдли савор
معنی اوّل شه دلدل سوار
Маънии охири гирифтаи зулфиқор
معنی آخر گرفته ذوالفقار
Маънии аввал шафиъ аматон
معنی اوّل شفیع امّتان
Маънии охир шудаи аттори дон
معنی آخر شده عطّار دان
Маънии аввали бъолми нури тест
معنی اوّل بعالم نور تست
Маънии охир ба одами нури тест
معنی آخر به آدم نور تست
Маънии аввали баёни анмо
معنی اوّل بیان انّما
Маънии охири аёни ҳилли ?утӣ
معنی آخر عیان هل اتی
Маънии аввали ту эй дар сарварӣ
معنی اوّل تو ای در سروری
Маънии охири ту эй дар раҳбарӣ
معنی آخر تو ای در رهبری
Маънии аввали каломи кирдигор
معنی اوّل کلام کردگار
Маънии охири тӯии асрори ёр
معنی آخر توی اسرار یار
Маънии аввали аёнӣ дар яқин
معنی اوّل عیانی در یقین
Маънии охир наоне дар замин
معنی آخر نهانی در زمین
Маънии аввали ту пайдо омадӣ
معنی اوّل تو پیدا آمدی
Маънии охири ту шайдо омадӣ
معنی آخر تو شیدا آمدی
Маънии аввали ту эй дар срлн
معنی اوّل تو ای در سرّلن
Маънии охири тўӣӣ дар перҳан
معنی آخر توئی در پیرهن
Маънии аввали баёни анбиё
معنی اوّل بیان انبیا
Маънии охири нишони авлиё
معنی آخر نشان اولیا
Маънии аввали ҷаҳонро ғулғула
معنی اوّل جهان را غلغله
Маънии охири замонро валвала
معنی آخر زمان را ولوله
Маънии аввали ту ҷони оре ба тан
معنی اوّل تو جان آری به تن
Маънии охири буруни ореи бФн
معنی آخر برون آری بفن
Маънии аввали ту ҳукмӣ ронадӣ
معنی اوّل تو حکمی راندی
Маънии охир бхўишш хондӣ
معنی آخر بخویشش خواندی
Маънии аввали ту одамро рафиқ
معنی اوّل تو آدم را رفیق
Маънии охири брўҳи аллоҳи тариқ
معنی آخر بروح الله طریق
Маънии аввали камолат бе завол
معنی اوّل کمالت بیزوال
Маънии охири бурун аз қилу қол
معنی آخر برون از قیل و قال
Маънии аввали зуҳӯрӣ дар зуҳӯр
معنی اوّل ظهوری در ظهور
Маънии охири шакӯрӣ ки ғафур
معنی آخر شکوری که غفور
Маънии аввали ту мақсӯд омадӣ
معنی اوّل تو مقصود آمدی
Маънии охири ту Маҳмӯд омадӣ
معنی آخر تو محمود آمدی
Маънии аввали ту нутқ ҳар забон
معنی اوّل تو نطق هر زبان
Маънии охир ту гуфтӣ ҳар баён
معنی آخر تو گفتی هر بیان
Маънии аввали ту нури осмон
معنی اوّل تو نور آسمان
Маънии охири рафиқи инсу ҷон
معنی آخر رفیق انس و جان
Маънии аввал бъошқ гуфта
معنی اوّل بعاشق گفتهٔ
Маънии охир бсодқ гуфта
معنی آخر بصادق گفتهٔ
Маънии аввал худо додат бълм
معنی اوّل خدا دادت بعلم
Маънии охир Асо додат бҳлм
معنی آخر عصا دادت بحلم
Маънии аввали зи файзат роҳ ёфт
معنی اوّل ز فیضت راه یافت
Маънии охири зи ҷбибт моҳ тофт
معنی آخر ز جبیبت ماه تافت
Маънии аввали баномати аўлист
معنی اوّل بنامت اوّلیست
Маънии охири баномати охрист
معنی آخر بنامت آخریست
Маънии аввали ту тоҷи анбиё
معنی اوّل تو تاج انبیا
Маънии охири ривоҷи авлиё
معنی آخر رواج اولیا
Маънии аввали турои қуръони китоб
معنی اوّل ترا قرآن کتاب
Маънии охири турои имони хитоб
معنی آخر ترا ایمان خطاب
Маънии аввали зи ту асрор ёфт
معنی اوّل ز تو اسرار یافت
Маънии охири зи ту анвор ёфт
معنی آخر ز تو انوار یافت
Маънии аввал ба имони атфи ту
معنی اوّل به ایمان عطف تو
Маънии охири бонсони лутфи ту
معنی آخر بانسان لطف تو
Маънии аввали қабои қади ту
معنی اوّل قبای قدّ تو
Маънии охири радои ҷади ту
معنی آخر ردای جدّ تو
Маънии аввали бсодқ хатм кун
معنی اوّل بصادق ختم کن
Маънии охири бъошқ хатм кун
معنی آخر بعاشق ختم کن
Маънии аввал ки сидқ авлиёст
معنی اوّل که صدق اولیاست
Дар ҷаҳони майдони алӣ Мӯсо алрзост
در جهان میدان علی موسی الرّضاست
эй зи ту асрори мубҳами ошкор
ای ز تو اسرار مبهم آشکار
Бар дарат исои бен Марями пардаи дор
بر درت عیسی بن مریم پردهدار
Илми асрори ладуннии пеши тест
علم اسرار لدّنی پیش تست
Солики асрори ҳақи дарвеши тест
سالک اسرار حقّ درویش تست
Худ ту будӣ дар дили Мансури нур
خود تو بودی در دل منصور نور
Зон азу омад аноолҳқ дар зуҳӯр
زآن ازو آمد اناالحقّ در ظهور
Ғайри ту худ нест дар олам касе
غیر تو خود نیست در عالم کسی
Ин шуда бар ман муайяни худ басӣ
این شده بر من معیّن خود بسی
Ҳам ту рӯҳӣ дар бадани ҳам нури дайн
هم تو روحی در بدن هم نور دین
Ҳам ту бошӣ бо набувват ҳамнишин
هم تو باشی با نبوّت همنشین
Ҳар замонии ҷбаҳи дории бетон
هر زمانی جبّهٔ داری بتن
Гуҳи қабосозӣ варои гуҳи перҳан
گه قبا سازی ورا گه پیرهن
Гуҳи нмоӣии хешро дар оина
گه نمائی خویش را در آینه
Ҷилвагар гардии ту дарҳари оина
جلوه گر گردی تو درهر آینه
Гуҳ бапушӣ худ либоси ошиқон
گه بپوشی خود لباس عاشقان
Гуҳи шӯии андари миёни ҷони ниҳон
گه شوی اندر میان جان نهان
Гуҳи бмзҳри васфи худсозии аён
گه بمظهر وصف خودسازی عیان
Гуҳи бҷўҳри кашфи худсозӣ баён
گه بجوهر کشف خود سازی بیان
Гуҳи бошутури номаи дории ҳолҳо
گه باشتر نامه داری حالها
Дар лисони алғиби дории қолҳо
در لسان الغیب داری قالها
Гуҳи бошутури номаи гўӣии рози худ
گه باشتر نامه گوئی راز خود
Гуҳ ба уштури номаи дории нози худ
گه به اشتر نامه داری ناز خود
Гуҳ ба уштури номаи гўӣии сари ҳў
گه به اشتر نامه گوئی سرّ هو
Гуҳ ба аштрномаҳи дории гуфтугӯ
گه به اشترنامه داری گفتگو
Гуҳ ба уштури нома ошиқ бӯда
گه به اشتر نامه عاشق بوده
Гуҳ ба уштури нома содиқ бӯда
گه به اشتر نامه صادق بودهٔ
Гуҳи миёни уштурони гаштии ниҳон
گه میان اشتران گشتی نهان
Аз ту дилҳо чун ҷараси андари фиғон
از تو دلها چون جرس اندر فغان
Гуҳи дроӣӣ дар миёни роз
گه درآئی در میان راز
Гуҳ кунӣ дар малики маънии трктоз
گه کنی در ملک معنی ترکتاز
Гуҳи араби гардӣу гўӣии занҷабил
گه عرب گردی و گوئی زنجبیل
Гуҳи ҳамеи хуонеи тсмии слсбил
گه همی خوانی تسمّی سلسبیل
Гуҳ бапушӣ ақли родстори ишқ
گه بپوشی عقل رادستار عشق
Гуҳ бабандӣ шайхро зуннори ишқ
گه ببندی شیخ را زنّار عشق
Гуҳи миён ҷамъ бошӣ ҷом май
گه میان جمع باشی جام می
Гуҳи баҳори ое ва гуҳ бошӣ бадӣ
گه بهار آیی و گه باشی بدی
Гуҳи ту туркӣ дар ҳабаши гуҳи форсӣ
گه تو ترکی در حبش گه فارسی
Гуҳи бмлки рӯм мисли ҳорсӣ
گه بملک روم مثل حارسی
Гуҳи қадами дории бмсру гуҳи бшом
گه قدم داری بمصر و گه بشام
Мовароуннаҳри дории худ мақом
ماوراءالنهر داری خود مقام
Гуҳи хуросонӣ шуда дар малики Тӯс
گه خراسانی شده در ملک طوس
Тотро аттор бошад пои бӯс
تاترا عطّار باشد پای بوس
Гуҳи хтоӣии хўонмти андари хутан
گه خطائی خوانمت اندر ختن
Гуҳи амӣрӣ бо асирӣ дар сухан
گه امیری با اسیری در سخن
Гуҳ ба тахту дашти дории такяи гоҳ
گه به تخت و دشت داری تکیه گاه
Гуҳи даруни Кошғари дории сипоҳ
گه درون کاشغر داری سپاه
Гуҳи Хуҷанди вондҷонро карда сайр
گه خجند واندجان را کرده سیر
Гуҳи кушода дар Бухорои боби хайр
گه گشاده در بخارا باب خیر
Гуҳи бхўорзмӣу гуҳ дар Марву тун
گه بخوارزمی و گه در مرو و تون
Гуҳ кунӣ шопӯри моро сарнигӯн
گه کنی شاپور ما را سرنگون
Гуҳи Ироқу Форсро барҳами занӣ
گه عراق و فارس را برهم زنی
Гуҳ ба Озарбойҷони ин дами занӣ
گه به آذربایجان این دم زنی
Гуҳ ба Гелон дар рӯй чун шшдрӣ
گه به گیلان در روی چون ششدری
Гуҳи даруни Ширвон бар минбарӣ
گه درون شیروان بر منبری
Гуҳи ту пӯшии ардабӣлиро либос
گه تو پوشی اردبیلی را لباس
Гуҳи ҳалабро карда тахти асос
گه حلب را کردهٔ تخت اساس
Гуҳи бқстнтини даройии худ бқҳр
گه بقسطنطین درآیی خود بقهر
Гуҳи фарангиро диҳии ноқавси даҳр
گه فرنگی را دهی ناقوس دهر
Гуҳи даройии худ бҳндстони замин
گه درآیی خود بهندستان زمین
То бибинӣ ончӣ дидӣ пеши азин
تا ببینی آنچه دیدی پیش ازین
Гуҳи миёни анбиё дар хирқа
گه میان انبیا در خرقهٔ
Гуҳи миёни авлиё дар хирқа
گه میان اولیا در خرقهٔ
Дар ҷаҳон дар ҳар замони ғавғои тест
در جهان در هر زمان غوغای تست
Худ баҳри қарнии бҷони савдои тест
خود بهر قرنی بجان سودای تست
Бар сарири малику давлати коми ту
بر سریر ملک و دولت کام تو
Дар дили одами ҳамаи ороми ту
در دل آدم همه آرام تو
Гуҳ бимика хон султонӣ наҳй
گه بمکّه خان سلطانی نهی
Гуҳи Наҷафро ганҷ пинҳонӣ наҳй
گه نجف را گنج پنهانی نهی
Солҳо дар малик сармад бӯда
سالها در ملک سرمد بودهٔ
Дар Мадина бо Муҳамад бӯда
در مدینه با محمّد بودهٔ
Бо тамоми анбиёи ҳамроҳи ту
با تمام انبیا همراه تو
Худ тамоми авлиёро шоҳи ту
خود تمام اولیا را شاه تو
эй ту карда ҷони муштоқони кабоб
ای تو کرده جان مشتاقان کباب
эй ту карда малики ҷисмонии хароб
ای تو کرده ملک جسمانی خراب
Ҳарчӣ хоҳӣ он кунӣ султони тўӣӣ
هرچه خواهی آن کنی سلطان توئی
Бар ҷароҳатҳои мо дармони тўӣӣ
بر جراحتهای ما درمان توئی
Ончии ҳукми тести ман он ме кунам
آنچه حکم تست من آن میکنم
Ҷони фидои ҷон ва ҷонон ме кунам
جان فدای جان و جانان میکنم
Доғ монад худ бҷонми суди тест
داغ ماند خود بجانم سود تست
Баҳри судаши худ вуҷӯдами авди тест
بهر سودش خود وجودم عود تست
Ман шудам таслими баҳр сӯхтан
من شدم تسلیم بهر سوختن
Вони қабои оташинро духтан
وآن قبای آتشین را دوختن
Сӯзишӣ каз тести марҳами хўонмш
سوزشی کز تست مرهم خوانمش
Дарди кон аз тест роҳат донамаш
درد کان از تست راحت دانمش
Оташӣ каз тести ман парвонаи вор
آتشی کز تست من پروانه وار
Андари он оташи даройами биқрор
اندر آن آتش درآیم بیقرار
Онкӣ сӯзӣ несташ хокистар аст
آنکه سوزی نیستش خاکستر است
Вонкаҳи сӯзади ҳамчуи ахгар анвар аст
وآنکه سوزد همچو اخگر انور است
Шуъла оташ задӣ дарҷони мо
شعلهٔ آتش زدی درجان ما
Оташинами сохтӣ хуши марҳабо
آتشینم ساختی خوش مرحبا
Дар задӣ оташ ки то сӯзии маро
در زدی آتش که تا سوزی مرا
Худ чаҳ бошад заррае пеши зё
خود چه باشد ذرّهای پیش ضیا
Ман ним худ ҳеҷу ҷумлаи худ тўӣӣ
من نیم خود هیچ و جمله خود توئی
Ман зхўди бардоштами исми дўӣӣ
من زخود برداشتم اسم دوئی
Ман вуҷӯди хешро андохтам
من وجود خویش را انداختم
Ҷони худро пеши ҷонони бохатм
جان خود را پیش جانان باختم
Гар ту хоҳии тошуии озоду фард
گر تو خواهی تاشوی آزاد و فرد
Ори таслиму ризои всўзу дард
آر تسلیم و رضا وسوز و درد
Дарду сӯзиши ҳоли даравишон буд
درد و سوزش حال درویشان بود
Нолау ғам дар дили эшон буд
ناله و غم در دل ایشان بود
Сӯхт ӯ ъторро аз шавқи хеш
سوخت او عطّاررا از شوق خویش
Дард ӯ марҳам кунам бар ҷони риш
درد او مرهم کنم بر جان ریش
Ҳар дилӣ каз дарди ту безавқ шуд
هر دلی کز درد تو بی ذوق شد
Ҳамчуи шайтони гарданаш дар тавқ шуд
همچو شیطان گردنش در طوق شد
Ҳарчӣ аз пеш ту бошад хуш буд
هرچه از پیش تو باشد خوش بود
Баси латифу нозуки вдлкш буд
بس لطیف و نازک ودلکش بود