Буд дрбғдоди шайхии неки рой

بود دربغداد شیخی نیک رای

Халъати ирфони гирифта аз худоӣ

خلعت عرفان گرفته از خدای

Буд зоҳиди дрўръи печида буд

بود زاهد درورع پیچیده بود

Нуқтаи дидори маънии дида буд

نقطهٔ دیدار معنی دیده بود

Дар улӯми фиқҳу андари илми ҳол

در علوم فقه و اندر علم حال

Буд сарвар бар ҳамаи аҳли камол

بود سرور بر همه اهل کمال

Гарчи доим дошт дрхлўт нишаст

گرچه دایم داشت درخلوت نشست

Ногуҳ ӯро майл сирӣ дод даст

ناگه او را میل سیری داد دست

Аўбгрди шаҳри андари сайр буд

اوبگرد شهر اندر سیر بود

Бар дар як хона бинишаст зуд

بر در یک خانهٔ بنشست زود

Хости шайх аз мардуми он хонаи об

خواست شیخ از مردم آن خانه آب

Пешаш омад духтарӣ чун офтоб

پیشش آمد دختری چون آفتاب

Ҳамчуи ҳурони биҳиштии тоза рӯй

همچو حوران بهشتی تازه روی

Ҷом обӣ дошт дар кафи мшкбўӣ

جام آبی داشت در کف مشکبوی

Обро бастанд ва биравӣ чашм дӯхт

آب را بستاند و بروی چشم دوخت

Оби оташи гашт ва ӯро зуди сӯхт

آب آتش گشت و او را زود سوخت

Рафт аз даст ва ба ишқаш ақл дод

رفت از دست و به عشقش عقل داد

эй мусулмонони з рӯй хуб дод

ای مسلمانان ز روی خوب داد

Гашти пайдои ногуҳи онҷои боб ӯ

گشت پیدا ناگه آنجا باب او

Шайхро чун дид гуфташ кӣ накӯ

شیخ را چون دید گفتش کی نکو

Лутф кун дар кулбаи равшани дро

لطف کن در کلبهٔ روشن درآ

То бигирад кулбаи мискини зё

تا بگیرد کلبهٔ مسکین ضیا

Шайх бо хоҷаи дарун хона шуд

شیخ با خواجه درون خانه شد

Рафтанаши мақсӯди он ҷонона шуд

رفتنش مقصود آن جانانه شد

Шайх аз фарзанд чун пурсед азу

شیخ از فرزند چون پرسید ازو

Хоҷа гуфт эй никхўии неки ҷӯ

خواجه گفت ای نیکخوی نیک جو

Духтарӣ дорам ки оварад об ро

دختری دارم که آورد آب را

ӯ видоъӣ карда шабҳо хоб ро

او وداعی کرده شبها خواب را

Завқи арбоб сафо дорад басӣ

ذوق ارباب صفا دارد بسی

Дар ибодат нест мисли ӯ касе

در عبادت نیست مثل او کسی

Гуфт шайх эй хоҷаи некӯи сиришт

گفت شیخ ای خواجهٔ نیکو سرشت

Гар ту дории завқи ризвони биҳишт

گر تو داری ذوق رضوان بهشت

Духтаратро дар никоҳ ман кунӣ

دخترت را در نکاح من کنی

Хонаи худро бад-ӣн равшан кунӣ

خانهٔ خود را بدین روشن کنی

Гуфт шихо ӯ турои худ банда аст

گفت شیخا او ترا خود بنده است

Аўбнўри маънии ту зинда аст

اوبنور معنی تو زنده است

Пас никоҳаш кард ва таслимаш намӯд

پس نکاحش کرد و تسلیمش نمود

Зонка он духтари дили азуии барда буд

زانکه آن دختر دل ازوی برده بود

Буд он хоҷаи басии манъами бдҳр

بود آن خواجه بسی منعم بدهر

Молу ном ӯ гирифтаи шаҳри шаҳр

مال و نام او گرفته شهر شهر

Хонаҳо аз баҳри шайх обод кард

خانه‌ها از بهر شیخ آباد کرد

Шайхро аз ҷоҳу дунё шод кард

شیخ را از جاه و دنیا شاد کرد

Гуфт ман дорам таваққуъ аз карам

گفت من دارم توّقع از کرم

Зуд андозӣ зи дӯшати хирқаи ҳам

زود اندازی ز دوشت خرقه هم

Пас бапушӣ хлътии хуш бо сафо

پس بپوشی خلعتی خوش با صفا

Дўрондозии з бар ин жанда ро

دوراندازی ز بر این ژنده را

Чун шунид ин шайх гуфташ марҳабо

چون شنید این شیخ گفتش مرحبا

Рафт дрҳмому пӯшед ӯ қабо

رفت درحمّام و پوشید او قبا

Чунки шаб омад дарун хона шуд

چونکه شب آمد درون خانه شد

Бар сари машғӯлӣ шайхона шуд

بر سر مشغولی شیخانه شد

Гуфт сӯем оваред он хирқа ро

گفت سویم آورید آن خرقه را

Зонкаҳ бе он нест зикр аз ман раво

زآنکه بی آن نیست ذکر از من روا

Ногуҳ овозӣ шунид ӯ аз олоа

ناگه آوازی شنید او از آلاه

Кӣ бик дидани буруни рафтаи зи роҳ

کی بیک دیدن برون رفته ز راه

Чун назар кардӣ басӯии ғайри мо

چون نظر کردی بسوی غیر ما

Хирқа зоҳир кашидам бар мулло

خرقهٔ ظاهر کشیدم بر ملا

Гар биндозӣ назар дигар наҳуфт

گر بیندازی نظر دیگر نهفت

Халъати ботини з ту хоҳам гирифт

خلعت باطن ز تو خواهم گرفت

Чун назар афтод сӯии дигарат

چون نظر افتاد سوی دیگرت

Хирқаи ?ут берун фикандам аз ?бирт

خرقه‌ات بیرون فکندم از برت

Гар кунӣ ту як назари дигар ба ғайр

گر کنی تو یک نظر دیگر به غیر

намефиристам зудат аз масҷид ба дайр

می‌فرستم زودت از مسجد به دیر

Аз мақоми ошноӣии ронмт

از مقام آشنائی رانمت

Пас бидор бинўоӣии хўонмт

پس بدار بینوائی خوانمت

Гар назар андозӣ якбор дигар

گر نظر اندازی یکبار دگر

Ман равони андозмти андари сқр

من روان اندازمت اندر سقر

Ҳарки ӯ дар ғайр ҳақ дорад назар

هرکه او در غیر حق دارد نظر

ӯ ба боғи хулд кӣ ёбад мақар

او به باغ خلد کی یابد مقر

Пас талоқаш дод ва омад дар хурӯш

پس طلاقش داد و آمد در خروش

Гашт ӯ бор дигар пашминаи пӯш

گشت او بار دگر پشمینه پوش

Гар ҳамеи хоҳӣ ки имони бошиддат

گر همی خواهی که ایمان باشدت

Баҳрае аз нури ирфони бошиддат

بهره‌ای از نور عرفان باشدت

Ту назар бар пушти пои хеши дор

تو نظر بر پشت پای خویش دار

Пас бзкру фикр ӯ дил баргумор

پس بذکر و فکر او دل برگمار

Ту бъзт на қадам дар кӯии дӯст

تو بعزَّت نه قدم در کوی دوست

Токаи раҳи ёбии ту дар паҳлавии дӯст

تاکه ره یابی تو در پهلوی دوست

Ту назар дар рӯй даравишон фикан

تو نظر در روی درویشان فکن

То ки мақбули назари гардӣ чу ман

تا که مقبول نظر گردی چو من

Ту назари дории худ аз дар ятем

تو نظر داری خود از درّ یتیم

Лек андозӣ назарро ту зи бим

لیک اندازی نظر را تو ز بیم

Бимро бигзору дили бркни зшр

بیم را بگذار و دل برکن زشرّ

То шӯй дар малики ҷони соҳиби назар

تا شوی در ملک جان صاحب نظر

Ошиқонро хавф набӯд дар ҷаҳон

عاشقان را خوف نبود در جهان

Чашми ботини бргшои инро бидон

چشم باطن برگشا این را بدان

Покбозонро набошад бими ҷон

پاکبازان را نباشد بیم جان

Масти ҷононро набошад бими ҷон

مست جانان را نباشد بیم جان

Ман назари бозами басӯии ёри хеш

من نظر بازم بسوی یار خویش

Зонкаҳи ин бениш азу дидам зпиш

زآنکه این بینش ازو دیدم زپیش

Ҳрнзрро бениши дигар буд

هرنظر را بینش دیگر بود

Ҳар дилиро дониши дигар буд

هر دلی را دانش دیگر بود

Ҳаркасиро дар назар нурӣ диҳанд

هرکسی را در نظر نوری دهند

Гар биҳиштӣ шуд бова ҳурӣ диҳанд

گر بهشتی شد باو حوری دهند

Ҳарки ҳақ ҷӯяд биёбад дӯст ро

هرکه حق جوید بیابد دوست را

Ғайри ин маънӣ набошад пеши мо

غیر این معنی نباشد پیش ما

Рӯи ту байни ҳақро бичишам сръён

رو تو بین حق را بچشم سرعیان

То шавад равшани бтўи сари ниҳон

تا شود روشن بتو سرّ نهان

Рӯи ту ҳақ байн бош ва бо ҳақи гӯии роз

رو تو حق بین باش و با حق گوی راز

Ҳамчу шамъӣ бош пешаши дргдоз

همچو شمعی باش پیشش درگداز

Дидаи худро ту дар маънии гшо

دیدهٔ خود را تو در معنی گشا

То шӯй дар маънии мо ошно

تا شوی در معنی ما آشنا

Рӯи назарро бар рух доно фикан

رو نظر را بر رخ دانا فکن

Ва аз забон ӯ шинави нутқи сухан

و از زبان او شنو نطق سخن

Рӯи назарро дар ҳақиқат ту бибоз

رو نظر را در حقیقت تو بباز

То шавад боби вилоят бар ту боз

تا شود باب ولایت بر تو باز

Рӯи назари банд аз тамоми халқи ом

رو نظر بند از تمام خلق عام

То науфтӣ ҳамчуи нодонони бдом

تا نیفتی همچو نادانان بدام

Доми нодонони тасарруф дар ҷаҳон

دام نادانان تصرّف در جهان

Ин ба пеши ҷумлаи доноёни аён

این به پیش جمله دانایان عیان

Рӯ гузар кун ту азин доми бало

رو گذر کن تو ازین دام بلا

То шӯии поку латиф ва бо сафо

تا شوی پاک و لطیف و با صفا

Ҳаркии аздоми бало парҳез кард

هرکه ازدام بلا پرهیز کرد

ӯ қаламро баҳри мазҳар тез кард

او قلم را بهر مظهر تیز کرد

ӯ навишт ин мазҳарамро баҳри худ

او نوشت این مظهرم را بهر خود

То бигирад дар вилояти шаҳри худ

تا بگیرد در ولایت شهر خود

Шаҳри моро ном бошад илми дӯст

شهر ما را نام باشد علم دوست

Илми ёри мо чу рӯй ӯ накӯаст

علم یار ما چو روی او نکوست

Ҷавҳари инсони рухи некӯ буд

جوهر انسان رخ نیکو بود

Ҳарки некӯ рӯаст инсон ӯ буд

هرکه نیکو روست انسان او بود

Рӯй некӯи ботини равшан буд

روی نیکو باطن روشن بود

Худ биҳишти донишаши гулшан буд

خود بهشت دانشش گلشن بود

Асли маънии даврии халқон буд

اصل معنی دوری خلقان بود

Ҳаркии ҷуст аз мардумони инсон буд

هرکه جست از مردمان انسان بود

Даврии халқони туро восил кунад

دوری خلقان ترا واصل کند

Нури ирфон дар дилат ҳосил кунад

نور عرفان در دلت حاصل کند

Давр аз халқон бибинӣ дӯст ро

دور از خلقان ببینی دوست را

Ҳамчуи ҳубаи даври гардони пӯст ро

همچو حبّه دور گردان پوست را

Ту ба доноёни қарини шӯи ҳамчуи ман

تو به دانایان قرین شو همچو من

Зонкаҳ бар доно шавад равшани сухан

زآنکه بر دانا شود روشن سخن

Пеши доно илм бошад сад ҳазор

پیش دانا علم باشد صد هزار

Пеши нодон ҷаҳл бошад бишмор

پیش نادان جهل باشد بیشمار

Пеши донои илми маънӣ хонда ам

پیش دانا علم معنی خوانده‌ام

Бар ду олами асби давлат ронда ам

بر دو عالم اسب دولت رانده‌ام

Ман зи доноёни маънии баҳраи манд

من ز دانایان معنی بهره‌مند

Ман ба фитроки маъонӣ дар каманд

من به فتراک معانی در کمند

Ман зи донои нури маънӣ дида ам

من ز دانا نور معنی دیده‌ام

Гули зи бустони маъонӣ чида ам

گل ز بستان معانی چیده‌ام

Пеш доноем китоб дид ӯ

پیش دانایم کتاب دید او

Пеш доноем ҳамаи тавҳид ӯ

پیش دانایم همه توحید او

Пеши донои илми пинҳон хонда ам

پیش دانا علم پنهان خوانده‌ام

Илми сӯрати пеши нодон монда ам

علم صورت پیش نادان مانده‌ام

Пеши доно нек бошад қаҳр ӯ

پیش دانا نیک باشد قهر او

Пеши доно шаҳд бошад заҳр ӯ

پیش دانا شهد باشد زهر او

Пеши доно дар назар бошад ҳам ӯ

پیش دانا در نظر باشد هم او

Пеши нодон мухтасар бошад ҳам ӯ

پیش نادان مختصر باشد هم او

Пеши донои худ назар бар ӯ кунам

پیش دانا خود نظر بر او کنم

Пеши нодони худ ҳазар аз ӯ кунам

پیش نادان خود حذر از او کنم

Пеши донои маънии қуръони аён

پیش دانا معنی قرآن عیان

Пеши нодони маънии қуръони ниҳон

پیش نادان معنی قرآن نهان

Пеши донои сӯрати дилдори мост

پیش دانا صورت دلدار ماست

Пеши нодони худ ҳамаи инкори мост

پیش نادان خود همه انکار ماست

Пеши донои иззату шоҳӣ буд

پیش دانا عزّت و شاهی بود

Пеши нодони ҷумлаи гумроҳӣ буд

پیش نادان جمله گمراهی بود

Пеши донои илм фақрасту фано

پیش دانا علم فقر است و فنا

Пеши нодони ҷумла макрасту дағо

پیش نادان جمله مکر است و دغا

Пеши доногар рӯй инсони шӯй

پیش دانا گر روی انسان شوی

Пеши нодони мурдаи биҷони шӯй

پیش نادان مردهٔ بیجان شوی

Пеши донои ишқи раҳбари омада

پیش دانا عشق رهبر آمده

Пеши нодони ақли паии баромада

پیش نادان عقل پی برآمده

Пеши донои сӯрати дунёи ҳбо

پیش دانا صورت دنیا هبا

Пеши нодони ҳайфаи дунёи ато

پیش نادان حیفهٔ دنیا عطا

Пеши донои қӯти рӯҳ аз зикри ҳӣ

پیش دانا قوت روح از ذکر حی

Пеши нодони номи он Ковӯс кӣ

پیش نادان نام آن کاووس کی

Пеши донои худ шароб аз ишқи нӯш

پیش دانا خود شراب از عشق نوش

Пеши нодон рӯй худ дар фисқи пӯш

پیش نادان روی خود در فسق پوش

Пеши донои ҷумлаи мушкил ҳал шавад

پیش دانا جمله مشکل حل شود

Пеши нодони кори ту мӯҳмал шавад

پیش نادان کار تو مهمل شود

Пеши донои сари буна то сари шӯй

پیش دانا سر بنه تا سر شوی

Пеши нодон чанд бар минбари шӯй

پیش نادان چند بر منبر شوی

Пеши донои илми беҳтари омада

پیش دانا علم بهتر آمده

Пеши нодони ҷаҳли сарвари омада

پیش نادان جهل سرور آمده

Пеши донои сӯрат зебо накӯаст

پیش دانا صورت زیبا نکوست

Пеши нодони ҷиФаҳ дунё накӯаст

پیش نادان جیفهٔ دنیا نکوست

Пеши донои ҷумлаи мушкил ҳал шавад

پیش دانا جمله مشکل حل شود

Пеши нодони кори ту мӯҳмал шавад

پیش نادان کار تو مهمل شود

Пеши донои илми субҳонӣ буд

پیش دانا علم سبحانی بود

Пеши нодони зулми султонӣ буд

پیش نادان ظلم سلطانی بود

Пеши донои адлу инсофи карам

پیش دانا عدل و انصاف کرم

Пеши нодон бухл бошад муҳтарам

پیش نادان بخل باشد محترم

Пеши донои дайн ҳақ бошад тамом

پیش دانا دین حق باشد تمام

Пеши нодон худ набошад ҷузи злом

پیش نادان خود نباشد جز ظلام

Пеш доно хон ту мазҳарро бдҳр

پیش دانا خوان تو مظهر را بدهر

Пеши нодони рӯ ту бурдораш бқҳр

پیش نادان رو تو بردارش بقهر

Пеши донои ҷавҳари зоти омада

پیش دانا جوهر ذات آمده

Пеши нодони шеъру абёти омада

پیش نادان شعر و ابیات آمده

Ҳаркии мазҳарро бихонад дар бало

هرکه مظهر را بخواند در بلا

Он бало гардад ба пеш ӯ ҳбо

آن بلا گردد به پیش او هبا

Ҳарки дорад мазҳарами ҳамроҳи худ

هرکه دارد مظهرم همراه خود

Аўшўди манъами зҷўди шоҳи худ

اوشود منعم زجود شاه خود

Ҳарки хоҳад перу шайхи роҳбар

هرکه خواهد پیر و شیخ راهبر

Ҷавҳар ва мазҳар биҷӯед дар бадар

جوهر و مظهر بجوید در بدر

Чун биёбад боб ҷинат ёфта

چون بیابد باب جنّت یافته

Маънии қуръон бъсмт ёфта

معنی قرآن بعصمت یافته

Маънии қуръони аҳодӣси набӣ

معنی قرآن احادیث نبی

Ҷумлагӣ сабтаст даравии баси ҷлӣ

جملگی ثبت است دروی بس جلی

Пеши доно Муртазо бошад эмом

پیش دانا مرتضی باشد امام

Пеши нодонони чгўими вассалом

پیش نادانان چگویم والسّلام

Пеши доно ӯ эмоми ростӣ

پیش دانا او امام راستی

Пеши нодони дуни нўхўостӣ

پیش نادان دون نوخواستی

Пеши донои мртзои имон буд

پیش دانا مرتضا ایمان بود

Пеши нодони ғайр ӯ онсон буд

پیش نادان غیر او آنسان بود

Пеши донои сӯрат ва маънӣ азуаст

پیش دانا صورت و معنی ازوست

Пеши нодони ҳайрат ин гуфтугӯаст

پیش نادان حیرت این گفتگوست

Пеши донои хирқаи мастӣ буд

پیش دانا خرقه مستی بود

Пеши нодон дидан ҳастӣ буд

پیش نادان دیدن هستی بود

Роҳбар дар роҳи Аҳмад Муртазо аст

راهبر در راه احمد مرتضی است

Ғайр ӯ раҳбар намедонам куҷост

غیر او رهبر نمی‌دانم کجاست

Гар тӯдории ғайри ин раҳи бирҳӣ

گر توداری غیر این ره بیرهی

Ҳамчуи ҳайвони аўФтодаҳ дар чаҳӣ

همچو حیوان اوفتاده در چهی

Ҷумлаи ёрон дидаанд ин роҳ ро

جمله یاران دیده‌اند این راه را

Хондаанд эшон каломи аллоҳ ро

خوانده‌اند ایشان کلام الله را

То каломи аллоҳро дониста ем

تا کلام الله را دانسته‌ایم

Маънии онро бҷон пайваста ем

معنی آن را بجان پیوسته‌ایم

Гар ту ғайр аз вай бигирӣ раҳбарӣ

گر تو غیر از وی بگیری رهبری

Дар ҷаҳон бошӣ ту камтар аз харӣ

در جهان باشی تو کمتر از خری

Гар ҳамеи хоҳӣ ки маънии дони шӯй

گر همی خواهی که معنی دان شوی

Дар маъонии ҷомеъи қуръони шӯй

در معانی جامع قرآن شوی

Рӯи бароаи ҳайдари каррори ту

رو براه حیدر کرّار تو

То шӯй аз умри бархӯрдори ту

تا شوی از عمر برخوردار تو

Рӯи бароаи Муртазо кӯ раҳнамост

رو براه مرتضی کو رهنماست

Дар маъонии мазҳар нур худост

در معانی مظهر نور خداست

ӯ бҳкми ҳақ туро бошад вале

او بحکم حق ترا باشد ولی

Гар надонистӣ ту бе шаки ҷоҳилӣ

گر ندانستی تو بی‌شک جاهلی

ӯ тамоми авлиёро сар буд

او تمام اولیا را سر بود

ӯ бшҳри илми Аҳмад дар буд

او بشهر علم احمد در بود

Худ аз ӯ асрор гашта ошкор

خود از او اسرار گشته آشکار

Худ аз ӯ аттор гашта рози дор

خود از او عطّار گشته راز دار

Худ азуи аттори ин асрор ёфт

خود ازو عطّار این اسرار یافت

Худ азуи аттори ин гуфтор ёфт

خود ازو عطّار این گفتار یافت

Худ азу аттор гашта сарбаланд

خود ازو عطّار گشته سربلند

Худ азуи аттори сайди ин каманд

خود ازو عطّار صید این کمند

Худ варои аттори маддоҳи омада

خود ورا عطّار مدّاح آمده

ӯ дарин киштӣ чу млоҳи омада

او درین کشتی چو ملّاح آمده

эй турои аттори султони хонда

ای ترا عطّار سلطان خوانده

Дар маъонии тоҷи имони хонда

در معانی تاج ایمان خوانده

эй турои аттори мазҳари хонда

ای ترا عطّار مظهر خوانده

Дар маъонии срҷўҳри хонда

در معانی سرّجوهر خوانده

эй туро аттори дида дар яқин

ای تو را عطّار دیده در یقین

эй турои аттори хондаи илми дайн

ای ترا عطّار خوانده علم دین

эй турои аттор ҷон бозомада

ای ترا عطّار جان بازآمده

Дар ҳақиқати соҳиби рози омада

در حقیقت صاحب راز آمده

эй турои аттори Мансури дувум

ای ترا عطّار منصور دوم

Гашта дар ҷўёӣии зоти ту гум

گشته در جویائی ذات تو گم

эй турои аттори ҷӯёи омада

ای ترا عطّار جویا آمده

Аз адами баҳри ту пайдои омада

از عدم بهر تو پیدا آمده

То бигӯед ончӣ ӯ нашунида аст

تا بگوید آنچه او نشنیده است

То бигӯед ончӣ дар дайн дида аст

تا بگوید آنچه در دین دیده است

То бигӯед ончӣ аз ҳақ омада аст

تا بگوید آنچه از حق آمده است

Дар маъонии айни мутлақ омада аст

در معانی عین مطلق آمده است

То намояди роҳи ҳақро аз аён

تا نماید راه حق را از عیان

То диҳад ӯ сӯии маъниҳо нишон

تا دهد او سوی معنی ها نشان

Худ турои аттор дар тавҳид дид

خود ترا عطّار در توحید دید

Аз ту ӯ асрори маънӣ ҳо шунид

از تو او اسرار معنی‌ها شنید

То намояди роҳи Аҳмадро бхлқ

تا نماید راه احمد را بخلق

ӯ баради зуннори моро зери далқ

او برد زنّار ما را زیر دلق

ӯ дароради рӯҳу маъниро бҷон

او درآرد روح و معنی را بجان

ӯ дамади сувари ҳаёти ҷовдон

او دمد صور حیات جاودان

Ончӣ ӯ гуфтааст ту кӣ гуфта

آنچه او گفته است تو کی گفتهٔ

Раҳ ки ӯ рафтааст ту кӣ рафта

ره که او رفته است تو کی رفتهٔ

Солики восил ки бошад ёр ӯ

سالک واصل که باشد یار او

Ҳар ду олами нуқтаи паргор ӯ

هر دو عالم نقطهٔ پرگار او

Ёри мъниши Муҳамади омада

یار معنیّش محمد آمده

Ғайри шаръ ӯ ҳамаи ради омада

غیر شرع او همه رد آمده

Худ зодм то боиндм мисли ӯ

خود زآدم تا بایندم مثل او

Ман надидам соликӣ дар гуфтугӯ

من ندیدم سالکی در گفتگو

Гуфт ин мазҳар ки то воқифи шӯй

گفت این مظهر که تا واقف شوی

Бар тариқи расатони мунсифи шӯй

بر طریق راستان منصف شوی

Ҳарки ӯ мунсиф буд шаръ он ӯст

هرکه او منصف بود شرع آن اوست

Илми маънии нома девон ӯст

علم معنی نامهٔ دیوان اوست

Дар тариқат хондаам он нома ро

در طریقت خوانده‌ام آن نامه را

Дар ҳақиқат рондаам он хома ро

در حقیقت رانده‌ام آن خامه را

Худ ҳақиқати сари даравишон буд

خود حقیقت سرّ درویشان بود

Худ тариқати шеваи эшон буд

خود طریقت شیوهٔ ایشان بود

Рӯ бикун бар шоҳи даравишони салом

رو بکن بر شاه درویشان سلام

То бигирад илми маънии ?ути низом

تا بگیرد علم معنی‌ات نظام

Зоҳиру ботин ба шоҳат рост кун

ظاهر و باطن به شاهت راست کن

Нуроямонро зи ҳақ дархост кун

نورایمان را ز حق درخواست کن

Нури имон рӯй аўдидн буд

نور ایمان روی اودیدن بود

Сидқи имони кӯй ӯ рафтан буд

صدق ایمان کوی او رفتن بود

Чун надории сидқ имон нестат

چون نداری صدق ایمان نیستت

Худ тариқи шоҳ мардон нестат

خود طریق شاه مردان نیستت

Аз ҷаҳони озод ва фарданд эй писар

از جهان آزاد و فردند ای پسر

Дасташон бошад бмънӣ дар камар

دستشان باشد بمعنی در کمر

Чун наёбӣ пеши мақбулони қабул

چون نیابی پیش مقبولان قبول

Чанд гардии гирд ҳар дрбўолФзўл

چند گردی گرد هر دربوالفضول

Гирди дарҳо худ ҳамеи гардӣ чу саг

گرد درها خود همی گردی چو سگ

То бигирӣ луқмаи ноне ба так

تا بگیری لقمهٔ نانی به تک

Худ збҳри донишати ин сайр нест

خود زبهر دانشت این سیر نیست

Асли маънӣати яқин брхир нест

اصل معنیّت یقین برخیر نیست

Илми баҳри мансабу Малта буд

علم بهر منصب و مالت بود

На зи баҳри уқбоу ҳолат буд

نه ز بهر عقبی و حالت بود

Илми баҳри онкӣ боло бигузарӣ

علم بهر آنکه بالا بگذری

ё зи авқотии таҳи нонеи хурӣ

یا ز اوقاتی ته نانی خوری

Баҳри ин мардӯди гаштӣ эй фақиҳ

بهر این مردود گشتی ای فقیه

Исми ту дар малик уқбо шуд сафеҳ

اسم تو در ملک عقبی شد سفیه

эй зи баҳри луқмае биҷон шуда

ای ز بهر لقمه‌ای بیجان شده

Дар тамоми умри саргардон шуда

در تمام عمر سرگردان شده

эй зи баҳри луқмае сари бохта

ای ز بهر لقمه‌ای سر باخته

Баҳри дунёи дайни худ дар бохта

بهر دنیا دین خود در باخته

Нотавонии кӯи бадунёи дили ниҳод

ناتوانی کو بدنیا دل نهاد

?данеи въқбии худ бар бод дод

دنیی وعقبیّ خود بر باد داد

Хешро аз баҳри мансаб хор кард

خویش را از بهر منصب خوار کرد

Ботини худро чу саг мурдор кард

باطن خود را چو سگ مردار کرد

Кӯш дар абёти мангар воқифӣ

کوش در ابیات من گر واقفی

Оқибатро кун назаргар орифӣ

عاقبت را کن نظر گر عارفی

Шарм аз ҳақи дор эй расвои дайн

شرم از حق دار ای رسوای دین

То бкӣ бошӣ чу гурба дар камӣн

تا بکی باشی چو گربه در کمین

Шарми дор аз Фшу дастори бузург

شرم دار از فشّ و دستار بزرگ

Дар ҷаҳон то кӣ дуӣ монанди гург

در جهان تا کی دوی مانند گرگ

Гаштае монанди гиреҳгони панҷаи зан

گشته‌ای مانند گرگان پنجه زن

То хурии мурдорӣ эй парвардаи тан

تا خوری مرداری ای پرورده تن

Чанд баҳри хонаи тан дар ҷаҳон

چند بهر خانهٔ تن در جهان

Зори гардии гуҳ ба ину гуҳ ба он

زار گردی گه به این و گه به آن

Судӣ кӣ бошад турои зин эй писар

سودی کی باشد ترا زین ای پسر

Оқибати азхонаҳгирӣ роҳ дар

عاقبت ازخانه گیری راه در

Худ аз он дар сӯии гӯристон рӯй

خود از آن در سوی گورستان روی

Бишкии дргўр беимон рӯй

بیشکی درگور بی ایمان روی

Ҳарки ӯ дар гӯр беимон равад

هرکه او در گور بی ایمان رود

Бешаккӣ ӯ дар водӣ шайтон равад

بی شکی او در وادی شیطان رود

Ҷои шайтон дар сқр бошад бидон

جای شیطان در سقر باشد بدان

Дар сқр ӯро мақар бошад бидон

در سقر او را مقرّ باشد بدان

Ҳар ки ин қавл савобам башнавад

هر که این قول صوابم بشنود

ё бойени асрори некӯи бгрўд

یا باین اسرار نیکو بگرود

ӯ зи шайтону ҷаҳаннам фориғ аст

او ز شیطان و جهنّم فارغ است

Зинда бошад ки аз ғам фориғ аст

زندهٔ باشد که از غم فارغ است

ӯ вуҷӯди хешро аҳёء диҳад

او وجود خویش را احیاء دهد

Хешро бар тахти ҷинат ҷо диҳад

خویش را بر تخت جنّت جا دهد

ӯ бшръи Мустафо комил шавад

او بشرع مصطفی کامل شود

ӯ бнўри авлиё қобил шавад

او بنور اولیا قابل شود

ӯ бФрқони маъонӣ сар шавад

او بفرقان معانی سر شود

ӯ зи эксир вале чун зар шавад

او ز اکسیر ولی چون زر شود

ӯ даройад дар тариқи анбиё

او درآید در طریق انبیا

Роҳ байн гардад бнўри авлиё

راه بین گردد بنور اولیا

Дар тариқи авлиё ӯ раҳрав аст

در طریق اولیا او رهرو است

Роҳи тақлидӣ ба пешаши як ҷўост

راه تقلیدی به پیشش یک جواست

Роҳи тақлидӣ ба пеши шайхи мон

راه تقلیدی به پیش شیخ مان

Ту бароаи орифони рӯ дар амон

تو براه عارفان رو در امان

Шайхи зоҳирбин чу худбин гашта аст

شیخ ظاهربین چو خودبین گشته است

Аз қадам то фарқ саргин гашта аст

از قدم تا فرق سرگین گشته است

Шайхи зоҳирбин ки чаҳҳо сохта

شیخ ظاهربین که چَه‌ها ساخته

Ҷумлаи халқони родр он андохта

جمله خلقان رادر آن انداخته

Шайхи сӯрати байн ки ӯ андари ҷаҳон

شیخ صورت بین که او اندر جهان

Сохтаи вайрони ҳазорон хонимон

ساخته ویران هزاران خانمان

Хешро дар зуҳд донад комилӣ

خویش را در زهد داند کاملی

То бдом ӯ дар уфтад ҷоҳилӣ

تا بدام او در افتد جاهلی

Ҳилау макру дағо дар шаън ӯст

حیله و مکر و دغا در شأن اوست

ҶиФаҳи дунёи ҳама имон ӯст

جیفهٔ دنیا همه ایمان اوست

Рӯ агар мардии ту тарк ин бикун

رو اگر مردی تو ترک این بکن

Ғайр инам нест дар маънии сухан

غیر اینم نیست در معنی سخن