Подшоҳӣ буд олам зон ӯ

پادشاهی بود عالم زان او

Ҳафт кишвари ҷумла дар фармон ӯ

هفت کشور جمله در فرمان او

Буд дар фармондиҳии Искандарӣ

بود در فرماندهی اسکندری

Қоф то қофи ҷаҳонаши лашгарӣ

قاف تا قاف جهانش لشگری

Ҷоҳ ӯ ду рухи ниҳодаи моҳ ро

جاه او دو رخ نهاده ماه را

Маи ду рух бар хоки раҳи он ҷоҳ ро

مه دو رخ بر خاک ره آن جاه را

Дошт он хусрави яке олии вазир

داشت آن خسرو یکی عالی وزیر

Дар бузургии хурдаи дону хурдаи гир

در بزرگی خرده دان و خرده گیر

Як писар дошт он вазири пари ҳунар

یک پسر داشت آن وزیر پر هنر

Ҳасани олами вақфи рӯйиши сар ба сар

حسن عالم وقف رویش سر به سر

Кас ба зебоӣ ӯ ҳаргиз надид

کس به زیبایی او هرگز ندید

Ҳеҷ зебо низ чандон ъз надид

هیچ زیبا نیز چندان عز ندید

Аз накӯи рӯе ки буд он длФрўз

از نکو رویی که بود آن دلفروز

Ҳеҷ натавонист берун шуд ба рӯз

هیچ نتوانست بیرون شد به روز

Гар ба рӯзи он моҳ пайдо омадӣ

گر به روز آن ماه پیدا آمدی

Сад қиёмат ошкоро омадӣ

صد قیامت آشکارا آمدی

Брнхизд дар ҷаҳони хуррамӣ

برنخیزد در جهان خرمی

То абади маҳбӯбтар зу одамӣ

تا ابد محبوب‌تر زو آدمی

Чеҳра Эй дошт он писар чун офтоб

چهره‌ای داشت آن پسر چون آفتاب

Туррае ҳам рангу буии машки ноб

طره‌ای هم رنگ و بوی مشک ناب

Сояи бони офтобаши машк буд

سایه بان آفتابش مشک بود

Оби ҳайвон бе лабаши лаби хушк буд

آب حیوان بی لبش لب خشک بود

Дар миёни офтоби длстонш

در میان آفتاب دلستانش

Буд ҳам чун зарраи шакли даҳонаш

بود هم چون ذرهٔ شکل دهانش

Зарра ӯ фитнаи мардум шуда

ذرهٔ او فتنهٔ مردم شده

Дар дарунаши сад ситораи гум шуда

در درونش صد ستاره گم شده

Чун ситораи раҳи намояд дар ҷаҳон

چون ستاره ره نماید در جهان

Сӣ даруни заррае чун шуд ниҳон

سی درون ذره‌ای چون شد نهان

Зулф ӯ бар пуштӣ ӯ сарфароз

زلف او بر پشتی او سرفراز

Дар сарафрозӣ ба пушти афтодаи боз

در سرافرازی به پشت افتاده باز

Ҳар шикан дар турраи он сими тан

هر شکن در طرهٔ آن سیم تن

Сад ҷаҳони ҷонро ба як дами сад шикан

صد جهان جان را به یک دم صد شکن

Зулф ӯ бар рухи басӣ мансӯба дошт

زلف او بر رخ بسی منسوبه داشت

Дар сар ҳар мӯии сад ӯъҷуба дошт

در سر هر موی صد اعجوبه داشت

Буд бар шакл камонаш абрӯе

بود بر شکل کمانش ابرویی

Худ куҷои бади он камонро бозуе

خود کجا بد آن کمان را بازویی

Наргиси афсунгараш дар дилбарӣ

نرگس افسون گرش در دلبری

Карда аз ҳар мижае сад соҳирӣ

کرده از هر مژه‌ای صد ساحری

Лаъл ӯ сарчашмаи оби ҳаёт

لعل او سرچشمهٔ آب حیات

Чун шукри ширину сарсабз аз набот

چون شکر شیرین و سرسبز از نبات

Хати сабзаши сурхи рӯеи ҷамол

خط سبزش سرخ رویی جمال

Тӯтии сарчашмаи ҳади камол

طوطی سرچشمهٔ حد کمال

Гуфтан аз дандон ӯ бехирад ?гийаст

گفتن از دندان او بی‌خرد گیست

Кони гуҳар аз иззати худ барад ?гийаст

کان گهر از عزت خود برد گیست

Машки холаши нуқтаи ҷими ҷамол

مشک خالش نقطهٔ جیم جمال

Мозӣу мстқбл аз вай карда ҳол

ماضی و مستقبل از وی کرده حال

Шарҳи зебои он зебои писар

شرح زیبایی آن زیبا پسر

Аз вуҷӯд ӯ намеомад ба сар

از وجود او نمی‌آمد به سر

Шоҳ азу алқсаҳи маст маст шуд

شاه از و القصه مست مست شد

Ва зи балои ишқ ӯ аз даст шуд

و ز بلای عشق او از دست شد

Гарчи шоҳии сахти олии қадар буд

گرچه شاهی سخت عالی قدر بود

Чун ҳилолӣ аз ғами он бадар буд

چون هلالی از غم آن بدر بود

Шуд чунон мустағриқи ишқи писар

شد چنان مستغرق عشق پسر

Каз вуҷӯд худ намеомад бадар

کز وجود خود نمی‌آمد بدر

Гар набӯдӣ лаҳзае дар пеш ӯ

گر نبودی لحظه‌ای در پیش او

Ҷӯй хӯн ронадӣ дил бехеш ӯ

جوی خون راندی دل بی خویش او

На қарораш буд бе ӯ як нафас

نه قرارش بود بی او یک نفس

На замонии сабр будаш зини ҳавас

نه زمانی صبر بودش زین هوس

Рӯзу шаб бе ӯ нёсудӣ дамӣ

روز و شب بی او نیاسودی دمی

Мӯнис ӯ будаш ба рӯзу шаби ҳаме

مونس او بودش به روز و شب همی

То шабаши бншондии рӯзи дароз

تا شبش بنشاندی روز دراز

Роз мегуфтӣ бидон маи чеҳраи боз

راز می‌گفتی بدان مه چهره باز

Чун шаби торики гаштии ошкор

چون شب تاریک گشتی آشکار

Шоҳро на хоб будӣ на қарор

شاه را نه خواب بودی نه قرار

Ваон писар дар хоб рафтӣ пеши шоҳ

وان پسر در خواب رفتی پیش شاه

Шоҳ мекардӣ ба рӯй ӯ нигоҳ

شاه می‌کردی به روی او نگاه

Дар фурӯғу нури шамъи длстон

در فروغ و نور شمع دلستان

Ҷумлаи шаби хуфта май будӣ ситон

جملهٔ شب خفته می‌بودی ستان

Шаҳ дар он ма рӯй ме нагиристӣ

شه در آن مه روی می‌نگریستی

Ҳар шабии сад гӯна хӯн бигиристӣ

هر شبی صد گونه خون بگریستی

Гоҳи гул бар рӯй ӯ аФшондӣ

گاه گل بر روی او افشاندی

Гоҳи гирд аз мӯӣ ӯ аФшондӣ

گاه گرد از موی او افشاندی

Гуҳи зи дарди ишқ , чун борони зи меғ

گه ز درد عشق، چون باران ز میغ

Бар рух ӯ ашк ронадӣ бе дареғ

بر رخ او اشک راندی بی‌دریغ

Гоҳ бо он моҳи ҷашнии сохтӣ

گاه با آن ماه جشنی ساختی

Гоҳ бар рӯйиш қадаҳ пардохтӣ

گاه بر رویش قدح پرداختی

Як нафас аз пеш худ нагузошташ

یک نفس از پیش خود نگذاشتش

То ки будӣ лозим худ дошташ

تا که بودی لازم خود داشتش

Кӣ тавонист он писар доим нишаст

کی توانست آن پسر دایم نشست

Лек буд аз бими хусрави пои баст

لیک بود از بیم خسرو پای بست

Гар бирафтӣ як дам аз пиромнш

گر برفتی یک دم از پیرامنش

Шаҳи зи ғайрати срФкндӣ аз таниш

شه ز غیرت سرفکندی از تنش

Хостии ҳам модар ӯ ҳам падар

خواستی هم مادر او هم پدر

То дамии бенанд рӯй он писар

تا دمی بینند روی آن پسر

Лекашон Зуҳра набӯд аз бими шоҳ

لیکشان زهره نبود از بیم شاه

То барин қиссаи баромади дайргоҳ

تا برین قصه برآمد دیرگاه

Буд дар ҳамсоягии шаҳриёр

بود در همسایگی شهریار

Духтарии хуршеди рух ҳамчун нигор

دختری خورشید رخ همچون نگار

Он писар шуд ошиқи дидор ӯ

آن پسر شد عاشق دیدار او

Ҳамчуи оташ гарм шуд дар кор ӯ

همچو آتش گرم شد در کار او

Кӣ шабӣ бо ӯ нишастӣ созкрд

کی شبی با او نشستی سازکرد

Маҷлисӣ чун рӯй хеши оғозкрд

مجلسی چون روی خویش آغازکرد

Аз ниҳон бешоҳ бо ӯ дрншст

از نهان بی‌شاه با او درنشست

Буд он шаб аз қазои он шоҳи маст

بود آن شب از قضا آن شاه مست

Ним шаб чун ним мастии подшоҳ

نیم شب چون نیم مستی پادشاه

Дашнае дар каф , биҷуст аз хобгоҳ

دشنه‌ای در کف، بجست از خوابگاه

Он писарро ҷуст , ҳеҷаш ме наёфт

آن پسر را جست ، هیچش می‌نیافت

Оқибати онҷо ки буд онҷои шитофт

عاقبت آنجا که بود آنجا شتافت

Духтарӣ бо он писар бинишаста дид

دختری با آن پسر بنشسته دید

Ҳар дуро дар ҳам дилӣ пайваста дид

هر دو را در هم دلی پیوسته دید

Чун бидид он ҳоли шоҳи номвар

چون بدید آن حال شاه نامور

Оташ ғайрат фитодаш дар ҷигар

آتش غیرت فتادش در جگر

Масту ишқ ва онгаҳе султони сиррӣ

مست و عشق و آنگهی سلطان سری

Чун буд маъшӯқ ӯ бо дайгарӣ

چون بود معشوق او با دیگری

Шоҳ бо худ гуфт бар чун ман шаҳӣ

شاه با خود گفت بر چون من شهی

Чун гузидӣ дайгарӣ , инат аблаҳӣ

چون گزیدی دیگری، اینت ابلهی

Онч ман кардам биҷои ту басӣ

آنچ من کردم بجای تو بسی

Ҳеҷ кас ҳаргиз накард он бо касе

هیچ کس هرگز نکرد آن با کسی

Дар мукофоти ман охир ин кунӣ

در مکافات من آخر این کنی

Рӯ бикун , алҳақ ки ширин ме кунӣ

رو بکن، الحق که شیرین می‌کنی

Ҳам калиди ганҷҳо дар дасти ту

هم کلید گنجها در دست تو

Ҳам сари афрозони олами пасти ту

هم سر افرازان عالم پست تو

Ҳам марои ҳам роз ва ҳам ҳамдами мудом

هم مرا هم راز و هم همدم مدام

Ҳам марои ҳам дард ва ҳам муҳаррами мудом

هم مرا هم درد و هم محرم مدام

Дар нишинӣ бо гадоӣ дар ниҳон

در نشینی با گدایی در نهان

Аз ту пардозами ҳамин соъати макон

از تو پردازم همین ساعت مکان

Ин бигуфт ва амр кард он шаҳриёр

این بگفت و امر کرد آن شهریار

То бибастанд он писарро устувор

تا ببستند آن پسر را استوار

Сими хом ӯ миёни хоки роҳ

سیم خام او میان خاک راه

Кард ҳамчун нили хом аз чӯби шоҳ

کرد همچون نیل خام از چوب شاه

Баъд аз он шуд гуфт то дораш заданд

بعد از آن شد گفت تا دارش زدند

Дар миёни сафа бориш заданд

در میان صفهٔ بارش زدند

Гуфт аввали пӯст аз ваии дркшид

گفت اول پوست از وی درکشید

Сарнигӯн онгаҳ ба дораш баркашид

سرنگون آنگه به دارش برکشید

То касе кӯи гашти аҳли подшоҳ

تا کسی کو گشت اهل پادشاه

То ҳам охир ӯ ба кас накунад нигоҳ

تا هم آخر او به کس نکند نگاه

Дар рабуданди он писарро зору хор

در ربودند آن پسر را زار و خوار

То дар овезанд сари масташи зи дор

تا در آویزند سر مستش ز دار

Шуд вазири огоҳ аз ҳоли писар

شد وزیر آگاه از حال پسر

Хок бар сар гуфт эй ҷони падар

خاک بر سر گفت ای جان پدر

Ин чаҳ хизлон буд комад дар раҳат

این چه خذلان بود کامد در رهت

Чаҳ қазо буд ин ки душман шуд шаҳат

چه قضا بود این که دشمن شد شهت

Буд онҷои ду ғуломи подшоҳ

بود آنجا دو غلام پادشاه

Азм карда то кунанд ӯро табоҳ

عزم کرده تا کنند او را تباه

Он вазир омад дилии пари дарду доғ

آن وزیر آمد دلی پر درد و داغ

Ҳар якеро дод дарии шаби чароғ

هر یکی را داد دری شب چراغ

Гуфт имшаб ҳаст масти ин подшоҳ

گفت امشب هست مست این پادشاه

Венаи писарро нест чандинии гуноҳ

وین پسر را نیست چندینی گناه

Чун шавад ҳушёри шоҳи номдор

چون شود هشیار شاه نامدار

Ҳам пушаймон гардад ваҳм бе қарор

هم پشیمان گردد وهم بی‌قرار

Ҳрк ӯро кушта бошад бе шаккӣ

هرک او را کشته باشد بی‌شکی

Шоҳ аз сад зинда нагузорад яке

شاه از صد زنده نگذارد یکی

Он ғуломон ҷумла гуфтанд ин нафас

آن غلامان جمله گفتند این نفس

Гар бияёд шаҳ набинад ҳеҷ кас

گر بیاید شه نبیند هیچ کس

Дарзамон аз мо бирезади ҷӯии хӯн

درزمان از ما بریزد جوی خون

Пас кунад бурдор моро сарнигӯн

پس کند بردار ما را سرنگون

Хӯне оварад аз зиндони вазир

خونیی آورد از زندان وزیر

Бозкрдши пӯст аз тани ҳмчўсир

بازکردش پوست از تن همچوسیر

Срнгўсорши здор оўнг кард

سرنگوسارش زدار آونگ کرد

Хок аз хунаши гули гул ранг кард

خاک از خونش گل گل رنگ کرد

Вони писарро кард дрпрдаҳи ниҳон

وآن پسر را کرد درپرده نهان

То чаҳ зояд аз пас пардаи ҷаҳон

تا چه زاید از پس پرده جهان

Шоҳ чун ҳушёр шуд рӯзӣ дигар

شاه چون هشیار شد روزی دگر

Ҳамчунон май сӯхт аз хашмаши ҷигар

همچنان می‌سوخت از خشمش جگر

Он ғломонро бихонад он подшо

آن غلامانرا بخواند آن پادشا

Гуфт бо он саг чаҳ кардед аз ҷафо

گفت با آن سگ چه کردید از جفا

Ҷумла гуфтандаш ки кардем устувор

جمله گفتندش که کردیم استوار

Дармиёни сафа бориш бидор

درمیان صفه بارش بدار

Пӯсташ кардем сартосари бурун

پوستش کردیم سرتاسر برون

Бар сардораст акнӯн сарнигӯн

بر سردارست اکنون سرنگون

Шоҳ чун башнавад он посухи тамом

شاه چون بشنود آن پاسخ تمام

Шоди гашт аз посухи он ду ғулом

شاد گشت از پاسخ آن دو غلام

Ҳар якеро дод фахрии хлътӣ

هر یکی را داد فاخر خلعتی

Ёфт ҳаряки мансабии врФътӣ

یافت هریک منصبی ورفعتی

Шоҳи гуфто ҳамчунон то дайргоҳ

شاه گفتا همچنان تا دیرگاه

Хор бигзоред бурдораш табоҳ

خوار بگذارید بردارش تباه

То зкори ин палиди нобакор

تا زکار این پلید نابکار

Ибратӣ гиранд халқи рӯзгор

عبرتی گیرند خلق روزگار

Чун шунӯди ин қиссаи халқи шаҳр ӯ

چون شنود این قصه خلق شهر او

Ҷумларо дил дард кард аз баҳр ӯ

جمله را دل درد کرد از بهر او

Дрнзораҳ омаданд онҷои басӣ

درنظاره آمدند آنجا بسی

Боз май ншнохтндш ҳар касе

باز می‌نشناختندش هر کسی

Гӯштии диданди халқони ғарқи хӯн

گوشتی دیدند خلقان غرق خون

Пӯст аз ваии дркшидаҳи сарнигӯн

پوست از وی درکشیده سرنگون

Он киу ма ҳрк дидаш он чунон

آن که و مه هرک دیدش آن چنان

Ҳамчуи борони хӯни грстӣ дар ниҳон

همچو باران خون گرستی در نهان

Рӯз то шаби мотами он моҳ буд

روز تا شب ماتم آن ماه بود

Шаҳри пурдарду дареғу оҳ буд

شهر پردرد و دریغ و آه بود

Баъди рӯзӣ чанд , бе дилдори хеш

بعد روزی چند، بی دلدار خویش

Шаҳи пушаймони гашт аз кирдори хеш

شه پشیمان گشت از کردار خویش

Хашм ӯ кам гашт , ишқаш зӯр кард

خشم او کم گشت، عشقش زور کرد

Ишқи шоҳи ширдилро мӯр кард

عشق شاه شیردل را مور کرد

Подшоҳӣ бо чунон Юсуфи вшӣ

پادشاهی با چنان یوسف وشی

Рӯз ва шаб бинишаста дар хилвати хушӣ

روز و شب بنشسته در خلوت خوشی

Бӯда доим аз шароби васли маст

بوده دایم از شراب وصل مست

Дар хумори васл чун донад нишаст

در خمار وصل چون داند نشست

Оқибати тоқати нмондши як нафас

عاقبت طاقت نماندش یک نفس

Кор ӯ пайвастаи зорӣ буду бас

کار او پیوسته زاری بود و بس

Ҷон ӯ май сӯхт аз дарди фироқ

جان او می‌سوخت از درد فراق

Гашт бесабру қарор аз иштиёқ

گشت بی صبر و قرار از اشتیاق

Дар пушаймонии фурушади подшоҳ

در پشیمانی فروشد پادشاه

Дидаи пар хӯн карду сар бар хоки роҳ

دیده پر خون کرد و سر بر خاک راه

Ҷома нилӣ кард ва дар брхўд бибаст

جامه نیلی کرد و در برخود ببست

Дар миёни хӯн ва хокистар нишаст

در میان خون و خاکستر نشست

На таомӣ хӯрд аз он пас на шароб

نه طعامی خورد از آن پس نه شراب

Дар рамед аз чашми хӯни афшонаши хоб

در رمید از چشم خون افشانش خواب

Чун дар омад шаб , бурун шуд шаҳриёр

چون در آمد شب، برون شد شهریار

Кард аз ағёри холии зери дор

کرد از اغیار خالی زیر دار

Рафт танҳо зери дори он писар

رفت تنها زیر دار آن پسر

Ёд меоварад кори он писар

یاد می‌آورد کار آن پسر

Чун зи як як кор ӯ ёд омадяш

چون ز یک یک کار او یاد آمدیش

Азбн ҳар мӯӣ фарёд омадяш

ازبن هر موی فریاد آمدیش

Бар дил ӯ дард беандоза шуд

بر دل او درد بی اندازه شد

Ҳар замонаши мотами нав тоза шуд

هر زمانش ماتم نو تازه شد

Бар сари он кушта менолид зор

بر سر آن کشته می‌نالید زار

Хӯн ӯ дар рӯй мемолида зор

خون او در روی می‌مالید زار

Хешро дар хок май афканд ӯ

خویش را در خاک می‌افکند او

Пушти даст аз даст барме кунад ӯ

پشت دست از دست برمی کند او

Гар шумори ашк ӯ кардӣ касе

گر شمار اشک او کردی کسی

Бештар будӣ зсди борони басӣ

بیشتر بودی زصد باران بسی

Ҷумлаи шаб буд танҳо то буруз

جملهٔ شب بود تنها تا بروز

Ҳамчуи шамъӣ дар миёни ашку сӯз

همچو شمعی در میان اشک و سوز

Чун насими субҳи гаштии ошкор

چون نسیم صبح گشتی آشکار

Бо всоқ хеш рафтӣ шаҳриёр

با وثاق خویش رفتی شهریار

Дармиёни хок вхокстр шудӣ

درمیان خاک وخاکستر شدی

Дрмсибт ҳар замон бо сршдӣ

درمصیبت هر زمان با سرشدی

Чун баромади чли шубони рўзтмом

چون برآمد چل شبان روزتمام

Ҳамчу мӯе шуд шаҳи олии мақом

همچو مویی شد شه عالی مقام

Дар фурӯи басти вбзири дор ӯ

در فرو بست وبزیر دار او

Гашти дртимор ӯ бемор ӯ

گشت درتیمار او بیمار او

Кас надошт он Зуҳраи дрчли рўзўшб

کس نداشت آن زهره درچل روزوشب

То кушояди дрсхн бо шоҳи лаб

تا گشاید درسخن با شاه لب

Аз пас чли шаб на нон хӯрд ва на об

از پس چل شب نه نان خورد و نه آب

Он писарро дид як соъат бихоб

آن پسر را دید یک ساعت بخواب

Рӯй ҳамчун моҳи аўдрошки ғарқ

روی همچون ماه اودراشک غرق

Азқдм дар хӯн нишаста то бФрқ

ازقدم در خون نشسته تا بفرق

Шоҳ гуфташ эй латиф ҷон физой

شاه گفتش ای لطیف جان فزای

Азчаҳи ғарқ хӯн шудӣ сртобпоӣ

ازچه غرق خون شدی سرتابپای

Гуфт дар хӯни зи ошнои туам

گفت در خون ز آشنایی توم

Венаи чунин аз бе вафоеи туам

وین چنین از بی وفایی توم

Бозкрдии пӯст аз ман бе гуноҳ

بازکردی پوست از من بی گناه

Ин вафодорӣ буд эй подшоҳ

این وفاداری بود ای پادشاه

Ёр бо ёрхўди охир ин кунад

یار با یارخود آخر این کند

Кофарамгар ҳеҷ кофар ин кунад

کافرم گر هیچ کافر این کند

Ман чаҳ кардам то ту бурдорам кунӣ

من چه کردم تا تو بردارم کنی

Србрӣ всрнгўсорм кунӣ

سربری وسرنگوسارم کنی

Рӯй акнӯн май бгрдонми зи ту

روی اکنون می‌بگردانم ز تو

То қиёмат дод бустонами зи ту

تا قیامت داد بستانم ز تو

Чун шавад девони додорошкор

چون شود دیوان دادارآشکار

Дод ман бастанд аз ту кирдигор

داد من بستاند از تو کردگار

Шоҳ чун башнавад аз он маи ин ҷавоб

شاه چون بشنود از آن مه این جواب

Дарзамон дарҷаст дили пари хӯни зхўоб

درزمان درجست دل پر خون زخواب

Шӯри ғолиби гашти бурҷони вдлш

شور غالب گشت برجان ودلش

Ҳрзмонии сахттар шдмшклш

هرزمانی سخت‌تر شدمشکلش

Гашти баси девона воздст шуд

گشت بس دیوانه وازدست شد

Заъфи дрпиўсти вғм пайваст шуд

ضعف درپیوست وغم پیوست شد

Хонаи девонагии дрбозкрд

خانهٔ دیوانگی دربازکرد

Навҳаи баси зори зор оғоз кард

نوحهٔ بس زار زار آغاز کرد

Гуфт эй ҷони вдлм , бе ҳосилам

گفت ای جان ودلم، بی حاصلم

Чун шавад аз тшўири ту ҷони вдлм

چون شود از تشویر تو جان ودلم

эй басӣ сар гашта ман омада

ای بسی سر گشتهٔ من آمده

Пас бзории куштаи ман омада

پس بزاری کشتهٔ من آمده

Ҳамчуи ман гавҳари шикасти худ ки кард

همچو من گوهر شکست خود که کرد

Инч ман кардам бадасти худ ки кард

اینچ من کردم بدست خود که کرد

намесазадгар ман ба хӯн оғишта ам

می‌سزد گر من به خون آغشته‌ام

То чаро маъшӯқи худро кушта ам

تا چرا معشوق خود را کشته‌ام

Дрнгри охири куҷое эй писар

درنگر آخر کجایی ای پسر

Хати макаш дар ошноӣ эй писар

خط مکش در آشنایی ای پسر

Ту макун бад гарчи ман бад карда ам

تو مکن بد گرچه من بد کرده‌ام

Зонк ин бади ҷумла бо худ карда ам

زانک این بد جمله با خود کرده‌ام

Ман чунин ҳайрону ғамнок аз туам

من چنین حیران و غمناک از توم

Хок бар сар бар сари хок аз туам

خاک بر سر بر سر خاک از توام

Аз куҷо ҷӯям туро эй ҷони ман

از کجا جویم ترا ای جان من

Раҳматӣ кун бар дили ҳайрони ман

رحمتی کن بر دل حیران من

Гар ҷафо дидӣ ту аз ман бе вафо

گر جفا دیدی تو از من بی وفا

Ту вафодорӣ , макун бо ман ҷафо

تو وفاداری، مکن با من جفا

Аз танатгар рехтами хӯн бе хабар

از تنت گر ریختم خون بی‌خبر

Хӯни ҷонам чанд резӣ эй писар

خون جانم چند ریزی ای پسر

Маст будам кини хато бар ман бирафт

مست بودم کین خطا بر من برفت

Худ чаҳ буд ин каз қазо бар ман бирафт

خود چه بود این کز قضا بر من برفت

Гар ту пеш аз ман бирафтӣ ногаҳон

گر تو پیش از من برفتی ناگهان

Бе ту ман кӣ зиндаи монам дар ҷаҳон

بی تو من کی زنده مانم در جهان

Бе ту чун икдми сар хешам намонад

بی تو چون یکدم سر خویشم نماند

Зиндагонии як ду дам бешам намонад

زندگانی یک دو دم بیشم نماند

Ҷон ба лаб оварад бе ту шаҳриёр

جان به لب آورد بی تو شهریار

То кунад дар хӯни баҳоии ту нисор

تا کند در خون بهای تو نثار

наменатарсам ман зи марги хештан

می‌نترسم من ز مرگ خویشتن

Лек тарсам аз ҷафои хеши ман

لیک ترسم از جفای خویش من

Гар шавад ҷовиди ҷонами узри хоҳ

گر شود جاوید جانم عذر خواه

Ҳам наёрад хости узри ин гуноҳ

هم نیارد خواست عذر این گناه

Кошкӣ ҳалқам бибаредӣ ба теғ

کاشکی حلقم ببریدی به تیغ

Вази дилами гуми гаштии ин дарду дареғ

وز دلم گم گشتی این درد و دریغ

Холқои ҷонами дарин ҳайрат бсухт

خالقا جانم درین حیرت بسوخت

Пой то фарқи ман аз ҳасрат бсухт

پای تا فرق من از حسرت بسوخت

Ман надорам тоқату тоби фироқ

من ندارم طاقت و تاب فراق

Чанд сӯзади ҷони ман дар иштиёқ

چند سوزد جان من در اشتیاق

Ҷони ман бустон ба фазл эй додгар

جان من بستان به فضل ای دادگر

Зонк ман тоқат намедорам дигар

زانک من طاقت نمی‌دارم دگر

Ҳамчунин мегуфт то хомӯш шуд

همچنین می‌گفت تا خاموش شد

Дар миёни хомшӣ биҳуш шуд

در میان خامشی بیهوش شد

Оқибати пайки аноят дар расед

عاقبت پیک عنایت در رسید

Шукри мо баъди шикоят дар расед

شکر ما بعد شکایت در رسید

Чун з ҳад бигузашт дарди подшоҳ

چون ز حد بگذشت درد پادشاه

Буд пинҳони он вазири он ҷойгоҳ

بود پنهان آن وزیر آن جایگاه

Шуд биёрост он писарро дар ниҳон

شد بیاراست آن پسر را در نهان

Пас фиристодаш бар шоҳи ҷаҳон

پس فرستادش بر شاه جهان

Омад аз пардаи бурун чун маи зи меғ

آمد از پرده برون چون مه ز میغ

Пеш хусрав рафт бо карбосу теғ

پیش خسرو رفت با کرباس و تیغ

Дар замин афтод пеши шаҳриёр

در زمین افتاد پیش شهریار

Ҳамчуи борон ашк меборид зор

همچو باران اشک می‌بارید زار

Чун бидид он моҳро шоҳи ҷаҳон

چون بدید آن ماه را شاه جهان

наменадонам то чаҳ гӯям ин замон

می‌ندانم تا چه گویم این زمان

Шоҳ дар хоку писар дар хӯн фитод

شاه در خاک و پسر در خون فتاد

Кас чаҳ донад кини аҷоиб чун фитод

کس چه داند کین عجایب چون فتاد

Ҳарч гӯям баъди азин ногФтнист

هرچ گویم بعد ازین ناگفتنیست

Дар чу дар қаъраст ҳам носФтнист

دُر چو در قعرست هم ناسُفتنیست

Шоҳ чун ёфт аз фироқ ӯ халос

شاه چون یافت از فراق او خلاص

Ҳар ду хуши рафтанд дар айвони хос

هر دو خوش رفتند در ایوان خاص

Баъди азин каси воқиф асрор нест

بعد ازین کس واقف اسرار نیست

Зонк ӣнҷои мавзе ағёр нест

زانک اینجا موضع اغیار نیست

Ончи он як гуфт он дигари шунӯд

آنچ آن یک گفت آن دیگر شنود

Кӯр дид он ҳол , гӯши кари шунӯд

کور دید آن حال، گوش کر شنود

Ман кӣми онро ки шарҳи он даҳум

من کیم آنرا که شرح آن دهم

Вари даҳуми он шарҳи хати бурҷони даҳум

ور دهم آن شرح خط برجان دهم

Норасида чун даҳуми он шарҳи ман

نارسیده چون دهم آن شرح من

Тани занам чун мондаам дар тарҳи ман

تن زنم چون مانده‌ام در طرح من

Гар иҷозат бошад аз пишони маро

گر اجازت باشد از پیشان مرا

Зуд фармойанд шарҳи он маро

زود فرمایند شرح آن مرا

Чун сари як мӯӣ нест ин ҷойгоҳ

چون سر یک موی نیست این جایگاه

Ҷуз хамӯшӣ рӯй нест ин ҷойгоҳ

جز خموشی روی نیست این جایگاه

Нест мумкин онк ёбад як замон

نیست ممکن آنک یابد یک زمان

Ҷуз хамӯшӣ гавҳарии теғи зФон

جز خموشی گوهری تیغ زفان

Гарчи сӯсани даҳ зФон беш омадаст

گرچه سوسن ده زفان بیش آمدست

Ошиқи хомӯшӣ хеш омадаст

عاشق خاموشی خویش آمدست

Ин замони борӣ сухан кардам тамом

این زمان باری سخن کردم تمام

Кор бояд , чанд гӯям , вассалом

کار باید، چند گویم، والسلام