Ҳаст ққнси турфаи мурғии длстон
هست ققنس طرفه مرغی دلستان
Мавзеи ин мурғ дар Ҳиндӯстон
موضع این مرغ در هندوستان
Сахти минқорӣ аҷаб дорад дароз
سخت منقاری عجب دارد دراز
Ҳамчунӣ дар ваии басии сӯрохи боз
همچو نی در وی بسی سوراخ باز
Қурби сад сӯрох дар мнқороўст
قربِ صد سوراخ در منقار اوست
Нест ҷуфташ , тоқ бӯдан кор ӯст
نیست جفتش، طاق بودن کارِ اوست
Ҳаст дар ҳар сқбаҳи овозӣ дигар
هست در هر ثُقبه آوازی دگر
Зер ҳар овоз ӯ розӣ дигар
زیر هر آوازِ او رازی دگر
Чун баҳр сқбаҳ бинолад зори зор
چون به هر ثُقبه بنالد زار زار
Мурғ ва моҳӣ гардад аз вай бе қарор
مرغ و ماهی گردد از وی بیقرار
Ҷумлаи парандагон хомаш шаванд
جملهٔ پرّندگان خامش شوند
Дар хушии бонг ӯ биҳш шаванд
در خوشیّ بانگ او بیهش شوند
Файласуфӣ буд дмсозш гирифт
فیلسوفی بود دمسازش گرفت
Илми мусиқии з овозаш гирифт
علم موسیقی ز آوازش گرفت
Соли умр ӯ буд қурби ҳазор
سالِ عمر او بُوَد قربِ هزار
Вақти марги худ бидонади ошкор
وقت مرگ خود بداند آشکار
Чун бабради вақти мурдани дили зи хеш
چون ببرّد وقتِ مردن دل ز خویش
Ҳизуми оради гирди худ даҳ ҳзмаҳ беш
هیزم آرَد گِردِ خود ده حُزمه بیش
Дар миён ҳизум ояд бе қарор
در میان هیزم آید بیقرار
Дар диҳад сад навҳаи худро зори зор
دردهد صد نوحه خود را زار زار
Пас бидон ҳар сқбаҳ эй аз ҷони пок
پس بدان هر ثُقبهای از جان پاک
Навҳае дигари براردи дарднок
نوحهای دیگر برآرد دردناک
Чун ки аз ҳар сқбаҳи ҳам чун навҳа гар
چونکه از هر ثُقبه همچون نوحهگر
Навҳа дигар кунад навъе дигар
نوحهٔ دیگر کند نوعی دگر
Дар миёни навҳа аз андӯҳи марг
در میان نوحه از اندوهِ مرگ
Ҳар замон брхўд билразад ҳам чу барг
هر زمان بر خود بلرزد همچو برگ
Аз нафир ӯ ҳамаи парандагон
از نفیر او همه پرّندگان
Вази хурӯш ӯ ҳамаи дарандагон
وز خروش او همه درّندگان
Сӯй ӯ оянд чун назорагӣ
سوی او آیند چون نظّارگی
Дили бибаранд аз ҷаҳони як борагӣ
دل ببرّند از جهان یکبارگی
Аз ғамаши он рӯз дар хӯни ҷигар
از غمش آن روز در خون جگر
Пеш ӯ бисёр мерад ҷонвар
پیش او بسیار میرد جانور
Ҷумла аз зорӣ ӯ ҳайрон шаванд
جمله از زاریّ او حیران شوند
Баъзе аз беқӯтӣ беҷон шаванд
بعضی از بیقوّتی بیجان شوند
Баси аҷаби рӯзӣ буд он рӯз ӯ
بس عجب روزی بُوَد آن روزِ او
Хӯн чакад аз нолаи ҷони сӯз ӯ
خون چکد از نالهٔ جانسوزِ او
Боз чун умраш расад бо як нафас
باز چون عمرش رسد با یک نفس
Болу пар барҳам занад аз пеш ва пас
بال و پر برهم زند از پیش و پس
Оташии беруни ҷаҳд аз бол ӯ
آتشی بیرون جهَد از بال او
Баъди он оташи бигардади ҳол ӯ
بعدِ آن آتش بگردد حال او
Зуд дар ҳизум фитад оташи ҳаме
زود در هیزم فتد آتش همی
Пас бисӯзад ҳизумаши хуши хуши ҳаме
پس بسوزد هیزمش خوشخوش همی
Мурғу ҳизум ҳар ду чун ахгар шаванд
مرغ و هیزم هر دو چون اخگر شوند
Баъд аз ахгар низ хокистар шаванд
بعد از اخگر نیز خاکستر شوند
Чун намонад заррае ахгари падед
چون نمانَد ذرهای اخگر پدید
Ққнсӣ ояд зи хокистари падед
ققنسی آید ز خاکستر پدید
Оташи он ҳизум чу хокистар кунад
آتش آن هیزم چو خاکستر کند
Аз миёни ққнси бача сар барканд
از میان، ققنسبچه سر برکند
Ҳеҷ касро дар ҷаҳони ин аўФтод
هیچکس را در جهان این اوفتاد
Кӯи пас аз мурдани бзоиди нобзод
کو پس از مردن بزاید نابزاد؟
Гар чу ққнси умр бисёрат диҳанд
گر چو ققنس عمرِ بسیارت دهند
Ҳам бимирии ҳам басӣ карт диҳанд
هم بمیری هم بسی کارت دهند
Солҳо дар нола ва дар дард буд
سالها در ناله و در درد بود
Бевалад , беҷуфт , фардии фард буд
بیولد، بیجفت، فردی فرد بود
Дар ҳамаи офоқ пайвандӣ надошт
در همه آفاق پیوندی نداشت
Меҳнати ҷуфтӣ ва фарзандӣ надошт
محنت جفتی و فرزندی نداشت
Охири аламраши аҷал чун ёд дод
آخرالامرش اجل چون یاد داد
Омаду хокистараш бар бод дод
آمد و خاکسترش بر باد داد
То бадонеи ту ки аз чанги аҷал
تا بدانی تو که از چنگ اجل
Кас нахоҳад баради ҷон чанд аз ҳиял
کس نخواهد برد جان چند از حیَل
Дар ҳамаи офоқи кас бемарг нест
در همه آفاق کس بیمرگ نیست
Венаи аҷоиби байн ки касро барг нест
وین عجایب بین که کس را برگ نیست
Марг агар чаҳ баси дурушт ва золимаст
مرگ اگرچه بس درشت و ظالم است
Гардани онрои нарм кардан лозимаст
گردن آن را نرم کردن لازم است
Гарчи моро кор бисёр аўФтод
گرچه ما را کارِ بسیار اوفتاد
Сахттар аз ҷумла , ин кори аўФтод
سختتر از جمله، این کار اوفتاد