Рафт пеши буъалии он пери зан

رفت پیش بوعلی آن پیر زن

Коғазии зари баради кини бустони зи ман

کاغذی زر برد کین بستان ز من

Шайх гуфташ аҳд дорам ман ки низ

شیخ گفتش عهد دارم من که نیز

Ҷузи зи ҳақи нстонм аз каси ҳеҷ чиз

جز ز حق نستانم از کس هیچ‌چیز

Перзан дар ҳол гуфт эй буъалӣ

پیرزن در حال گفت ای بوعلی

Аз куҷо оварадӣ охири аҳвалӣ

از کجا آوردی آخر احولی

Ту дарин раҳи марди ақду ҳал на Эй

تو درین ره مرد عقد و حل نه‌ای

Чанд бинии ғайр агар аҳвал на Эй

چند بینی غیر اگر احول نه‌ای

Мардро дар дидаи онҷо ғайр нест

مرد را در دیده آنجا غیر نیست

Зонк онҷои каъбаи не ва дайр нест

زانک آنجا کعبه نی و دیر نیست

Ҳам азу бишинав суханҳо ошкор

هم ازو بشنو سخنها آشکار

Ҳам бадв монад вуҷӯдаши пойдор

هم بدو ماند وجودش پایدار

Ҳам ҷузви касро набинад як замон

هم جزو کس را نبیند یک زمان

Ҳам ҷузв кас ронаданд ҷовдон

هم جزو کس رانداند جاودان

Ҳам дарав , ҳам зу ва ҳам бо ӯ буд

هم درو، هم زو و هم با او بود

Ҳам бурун аз ҳарасаи ин некӯ буд

هم برون از هرسه این نیکو بود

Ҳрк дар дарёии ваҳдат гум нашуд

هرک در دریای وحدت گم نشد

Гар ҳамаи одам буд мардум нашуд

گر همه آدم بود مردم نشد

Ҳар як аз аҳли ҳунари вази аҳли айб

هر یک از اهل هنر وز اهل عیب

Офтобӣ дорад андари ғайби ғайб

آفتابی دارد اندر غیب غیب

Оқибати рӯзӣ буд кони офтоб

عاقبت روزی بود کان آفتاب

Бо худаш гирад , барандозади ниқоб

با خودش گیرد، براندازد نقاب

Ҳрк ӯ дар офтоб худ расед

هرک او در آفتاب خود رسید

Ту яқин май дон ки нек ва бад расед

تو یقین می‌دان که نیک و بد رسید

То ту бошӣ , неку бади ӣнҷо буд

تا تو باشی، نیک و بد اینجا بود

Чун ту гуми гаштии ҳамаи савдо буд

چون تو گم گشتی همه سودا بود

Вари ту Монӣ дар вуҷӯди хеши боз

ور تو مانی در وجود خویش باز

Неку бади бинии басӣу раҳи дароз

نیک و بد بینی بسی و ره دراز

То ки аз ҳайчи падедор омадӣ

تا که از هیچی پدیدار آمدی

Даргирифт худ гирифтор омадӣ

درگرفت خود گرفتار آمدی

Кошкӣ акнӯн чу аввал буде

کاشکی اکنون چو اول بودیی

Яъне аз ҳастӣ маъаттал буде

یعنی از هستی معطل بودیی

Аз сифоти бад ба куллӣ поки шӯ

از صفات بد به کلی پاک شو

Баъд аз он бодӣ ба каф бо хоки шӯ

بعد از آن بادی به کف با خاک شو

Ту куҷои доне ки андари тани туро

تو کجا دانی که اندر تن ترا

Чаҳ плидиҳост чаҳ гулхани туро

چه پلیدیهاست چه گلخن ترا

Мору каждум дар ту зер парда анд

مار و کژدم در تو زیر پرده‌اند

Хуфтаанду хештан гум карда анд

خفته‌اند و خویشتن گم کرده‌اند

Гар сари мӯе Фрооишон кунӣ

گر سر مویی فراایشان کنی

Ҳар якеро ҳамчуи сад събон кунӣ

هر یکی را همچو صد ثعبان کنی

Ҳар касеро дӯзахи пар мор ҳаст

هر کسی را دوزخ پر مار هست

То бипардозӣ ту дӯзах кор ҳаст

تا بپردازی تو دوزخ کار هست

Гар буруни оеи зи як як поки ту

گر برون آیی ز یک یک پاک تو

Хуш ба хоби андари шӯй дар хоки ту

خوش به خواب اندر شوی در خاک تو

Варна зери хок чаҳ каждум чаҳ мор

ورنه زیر خاک چه کژدم چه مار

Май газандати сахт то рӯзи шумор

می‌گزندت سخت تا روز شمار

Ҳар касе кӯ бехабар зин покӣаст

هر کسی کو بی‌خبر زین پاکیست

Ҳаркии хоҳии гир Карамӣ хокӣаст

هرکه خواهی گیر کرمی خاکیست

Токӣ эй аттори азин ҳарфи муҷоз

تاکی ای عطار ازین حرف مجاز

Бо сари асрортўҳиди ои боз

با سر اسرارتوحید آی باز

Марди солик чун расад ин ҷойгоҳ

مرد سالک چون رسد این جایگاه

Ҷойгоҳ мард бархезад зи роҳ

جایگاه مرد برخیزد ز راه

Гум шавад , зеро ки пайдо ояд ӯ

گم شود، زیرا که پیدا آید او

Гунг гардад , зонк гуё ояд ӯ

گنگ گردد، زانک گویا آید او

Ҷузв гардад , кул шавад , на кул , на ҷузв

جزو گردد، کل شود، نه کل، نه جزو

Сӯратӣ бошад сифат на ҷон , на узв

صورتی باشد صفت نه جان، نه عضو

Ҳар чаҳор ояд бурун аз ҳар чаҳор

هر چهار آید برون از هر چهار

Сад ҳазор ояд фузун аз сад ҳазор

صد هزار آید فزون از صد هزار

Дар дабиристони ин сари аҷаб

در دبیرستان این سر عجب

Сад ҳазорон ақли бинии хушки лаб

صد هزاران عقل بینی خشک لب

Ақл ӣнҷо кист афтодаи бадар

عقل اینجا کیست افتاده بدر

Мондаи тифлии кӯи зи модари зоди кар

مانده طفلی کو ز مادر زاد کر

Заррае брҳрки ин сар тофтаст

ذره‌ای برهرک این سر تافتست

Сари зи малик ҳар ду олам тофтаст

سر ز ملک هر دو عالم تافتست

Худ чу ин кас нест мӯе дар миён

خود چو این کس نیست مویی در میان

Чун нтобад сар чу мӯе аз ҷаҳон

چون نتابد سر چو مویی از جهان

Гарчи ин кас нест кули ин ҳам кас аст

گرچه این کس نیست کل این هم کس است

Гар вуҷӯдаст въдми ҳам ин кас аст

گر وجودست وعدم هم این کس است

Хониш
ҳкоӣт пӣрзнӣ кҳ коғз зрӣ бҳ бвълӣ дод — озодҳ