Юсуфи Ҳамадон ки чашм роҳ дошт
یوسف همدان که چشم راه داشت
Синаи поку дил огоҳ дошт
سینهٔ پاک و دل آگاه داشت
Гуфт бар шӯи умрҳо болои арш
گفت بر شو عمرها بالای عرش
Пас фурӯи шӯи пеш аз он дар таҳти фарш
پس فرو شو پیش از آن در تحت فرش
Ҳарч буд ва ҳаст ва хоҳад буд низ
هرچ بود و هست و خواهد بود نیز
Чаҳ бадв чаҳ нек , як як зарраи чиз
چه بدو چه نیک، یک یک ذره چیز
Қатрааст ин ҷумла аз дарёӣ буд
قطره است این جمله از دریای بود
Буд фарзанд набӯд омад чаҳ суд
بود فرزند نبود آمد چه سود
Нест ин водии чунин саҳл эй салим
نیست این وادی چنین سهل ای سلیم
Саҳл май донеи ту аз ҷаҳл эй салим
سهل میدانی تو از جهل ای سلیم
Гар шавад дарёи раҳ аз хӯни дилат
گر شود دریا ره از خون دلت
Ҳам науфтад қатъи ҷузи як манзалат
هم نیفتد قطع جز یک منزلت
Гар ҷаҳонии роҳ ҳар дам биспурӣ
گر جهانی راه هر دم بسپری
Гоми аввали бошиддат чун бенгарӣ
گام اول باشدت چون بنگری
Ҳеҷ солики роҳро поён надид
هیچ سالک راه را پایان ندید
Ҳеҷ каси ин дардро дармон надид
هیچ کس این درد را درمان ندید
Гар босетӣ , ҳамчуи санги афсурда Эй
گر باستی، همچو سنگ افسردهای
Гуҳи мурдории вгоҳии мурда Эй
گه مرداری وگاهی مردهای
Вар ба тагастӣу доим май дуӣ
ور به تگ استی و دایم میدوی
То абади бонг дарое нашнавӣ
تا ابد بانگ درایی نشنوی
На шудан рӯйаст ва на астоднт
نه شدن رویست و نه استادنت
На турои мурдан ба ва на зоданат
نه ترا مردن به و نه زادنت
Мшклои коро ки афтодат чаҳ суд
مشکلا کارا که افتادت چه سود
Кор сахт инаст устодат чаҳ суд
کار سخت اینست استادت چه سود
Сар мазан , сар май зан эй мард хамӯш
سر مزن، سر میزن ای مرد خموش
Тарк кун ин кор ва ҳин дар кор кӯш
ترک کن این کار و هین در کار کوش
Ҳам бтрк кор кун , ҳам коркун
هم بترک کار کن، هم کارکن
Кори худ андак кун вбсёркн
کار خود اندک کن وبسیارکن
То агар корӣ буд дармони кор
تا اگر کاری بود درمان کار
Кор бошад бо ту дар поёни кор
کار باشد با تو در پایان کار
Вар набошад кори дармон касе
ور نباشد کار درمان کسی
Бо ту бекорӣ буд онҷои басӣ
با تو بیکاری بود آنجا بسی
Тарк кун корӣ ки он кардӣ нахуст
ترک کن کاری که آن کردی نخست
Кардан ва нокардан ин бошад дуруст
کردن و ناکردن این باشد درست
Чун шиносии кор , чун битавон шинохт
چون شناسی کار، چون بتوان شناخت
Бўк битавонӣ шинохту кори сохт
بوک بتوانی شناخت و کار ساخت
Бе ниёзии байну истиғнои нигар
بینیازی بین و استغنا نگر
Хоҳ мутриб бош , хоҳии навҳа гар
خواه مطرب باش، خواهی نوحه گر
Барқи истиғнои чунон ӣнҷо фурухт
برق استغنا چنان اینجا فروخت
Каз туф ӯ сад ҷаҳон ӣнҷо бсухт
کز تف او صد جهان اینجا بسوخت
Сад ҷаҳони ӣнҷои фурӯи резад ба хок
صد جهان اینجا فرو ریزد به خاک
Гар ҷаҳон набӯд дарин водӣ чаҳ бок
گر جهان نبود درین وادی چه باک