« хусравии коФоқ дар фурмонаш буд

«خسروی کافاق در فرمانش بود

Духтарӣ чун моҳ дар айвонаш буд

دختری چون ماه در ایوانش بود

Аз никуӣ буд он рашки парӣ

از نکویی بود آن رشک پری

Юсуфу чоҳу занхдон бар сиррӣ

یوسف و چاه و زنخدان بر سری

Турра ӯ сад дил маҷрӯҳ дошт

طرهٔ او صد دل مجروح داشت

Ҳар срмўиши раҳгӣ бо рӯҳ дошт

هر سرمویش رگی با روح داشت

Моҳи рӯйиш мисли фирдавси омада

ماه رویش مثل فردوس آمده

Вонгаҳ аз абрӯаш дар қавси омада

وانگه از ابروش در قوس آمده

Чун зи қавсаши тир парон омадӣ

چون ز قوسش تیر پران آمدی

Қоби қўсинш сано хон омадӣ

قاب قوسینش ثنا خوان آمدی

Наргиси масташи зи мижгони хор ро

نرگس مستش ز مژگان خار را

Дар раҳи афкандии басии ҳушёр ро

در ره افکندی بسی هشیار را

Рӯй он узри Ӯши хуршеди чеҳр

روی آن عذر اوش خورشید چهر

Ҳафдаҳи узрои барда аз моҳи сипеҳр

هفده عذرا برده از ماه سپهر

Дар ду ёқӯташ ки ҷонро қӯт буд

در دو یاقوتش که جان را قوت بود

Доимои рӯҳи алқудси мабҳут буд

دایما روح القدس مبهوت بود

Чун бхндидии лабаш , оби ҳаёт

چون بخندیدی لبش، آب حیات

Ташнаи мардии вази лабаши ҷустии закот

تشنه مردی وز لبش جستی زکات

Ҳарки кардӣ дар занхдонаши нигоҳ

هرکه کردی در زنخدانش نگاه

АўФтодии сарнигӯн дар қаъри чоҳ

اوفتادی سرنگون در قعر چاه

Ҳаркии сайд рӯй чун моҳаш шудӣ

هرکه صید روی چون ماهش شدی

Бе расани ҳолеи фурӯ чоҳаш шудӣ »

بی رسن حالی فرو چاهش شدی»

Омадӣ алқсаҳи пеши подшоҳ

آمدی القصه پیش پادشاه

Аз паии хизмати ғуломии ҳамчуи моҳ

از پی خدمت غلامی همچو ماه

Чаҳ ғуломӣ , онк дод ӯ аз ҷамол

چه غلامی، آنک داد او از جمال

Меҳру маи роҳами муҳоқ ва ҳам завол

مهر و مه راهم محاق و هم زوال

Дар басити оламаш ҳамто набӯд

در بسیط عالمش همتا نبود

Мисли ӯ дар ҳасани сар ғавғо набӯд

مثل او در حسن سر غوغا نبود

Сад ҳазорон халқ дар бозору кӯй

صد هزاران خلق در بازار و کوی

Хираи мондандӣ дар он хуршед рӯй

خیره ماندندی در آن خورشید روی

Кард рӯзӣ аз қазои духтари нигоҳ

کرد روزی از قضا دختر نگاه

Дид рӯй он ғуломи подшоҳ

دید روی آن غلام پادشاه

Дили з дасташ рафт ва дар хӯни аўФтод

دل ز دستش رفت و در خون اوفتاد

Ақл ӯ аз пардаи беруни аўФтод

عقل او از پرده بیرون اوفتاد

Ақл рафту ишқ бар вай зӯр ёфт

عقل رفت و عشق بر وی زور یافت

Ҷони ширинаш ба талхӣ шӯр ёфт

جان شیرینش به تلخی شور یافت

Муддатӣ бо хештан андеша кард

مدتی با خویشتن اندیشه کرد

Оқибати ҳам беқарорӣ пеша кард

عاقبت هم بی‌قراری پیشه کرد

намегудохт аз шавқ ва май сӯхт аз фироқ

می‌گداخت از شوق و می‌سوخت از فراق

Дар гудозу сӯзи дили пари иштиёқ

در گداز و سوز دل پر اشتیاق

Буд ӯро даҳ канизаки мутриба

بود او را ده کنیزک مطربه

Дар ағонии сахти олии мартаба

در اغانی سخت عالی مرتبه

Ҷумлаи мўсиқори зан , булбули сарой

جمله موسیقار زن، بلبل سرای

Лаҳни Довӯдии эшон ҷон физой

لحن داودی ایشان جان فزای

Ҳоли худ дар ҳол бо эшон бигуфт

حال خود در حال با ایشان بگفت

Тарки ному нангу тарк ҷон бигуфт

ترک نام و ننگ و ترک جان بگفت

Ҳркро шуд ишқи ҷонони ошкор

هرکرا شد عشق جانان آشکار

Ҷони чунон ҷое куҷо ояд бакор

جان چنان جایی کجا آید بکار

Гуфт агар ишқам бигӯям бо ғулом

گفت اگر عشقم بگویم با غلام

Дар ғалат уфтад ки ҳам набӯд тамом

در غلط افتد که هم نبود تمام

Ҳишматамро ҳам зиён дорад басӣ

حشمتم را هم زیان دارد بسی

Кӣ ғуломиро расад чун ман касе

کی غلامی را رسد چون من کسی

Вар нагӯям қиссаи худ ошкор

ور نگویم قصهٔ خود آشکار

Дар пас пардаи бимирами зори зор

در پس پرده بمیرم زار زار

Сад китоби сабр бар худ хонда ам

صد کتاب صبر بر خود خوانده‌ام

Чун кунам , бесабрам ва дармонда ам

چون کنم، بی‌صبرم و درمانده‌ام

Он ҳаме хоҳам казон сарви сеӣ

آن همی خواهم کزان سرو سهی

Баҳра ёбам ӯ наёбади оҳгӣ

بهره یابم او نیابد آگی

Гар чунин мақсӯди ман ҳосил шавад

گر چنین مقصود من حاصل شود

Кори ҷони ман ба ком дил шавад

کار جان من به کام دل شود

Чун хуши овоз он шунӯданд ин сухан

چون خوش آواز آن شنودند این سخن

Ҷумла гуфтандаш ки дил нохуш макун

جمله گفتندش که دل ناخوش مکن

Мо ба шаби пеши ту оремаши ниҳон

ما به شب پیش تو آریمش نهان

Он чунон кӯро хабар набӯд аз он

آن چنان کو را خبر نبود از آن

Як канизак шуд ниҳони пеши ғулом

یک کنیزک شد نهان پیش غلام

Гуфт ҳоле то мяш овараду ҷом

گفت حالی تا میش آورد و جام

Доруӣ беҳушяш дар ме фиканд

داروی بی‌هوشیش در می فکند

Лоҷарам бехешяш дар вай фиканд

لاجرم بی‌خویشیش در وی فکند

Чун бихӯрад он май ғулом аз хеш шуд

چون بخورد آن می غلام از خویش شد

Кори он зебои канизак пеш шуд

کار آن زیبا کنیزک پیش شد

Рӯз то шаби он ғуломи сим бар

روز تا شب آن غلام سیم بر

Буд маст ва аз ду олам бе хабар

بود مست و از دو عالم بی‌خبر

Чун шаб омад он канизон омаданд

چون شب آمد آن کنیزان آمدند

Пеш ӯ афтон ва хезон омаданд

پیش او افتان و خیزان آمدند

Пас ниҳоданд он замон бар бистараш

پس نهادند آن زمان بر بسترش

Дар ниҳони бурданди пеши духтараш

در نهان بردند پیش دخترش

Зуд бар тахти зараши бншонднд

زود بر تخت زرش بنشاندند

Ҷавҳараш бар фарқ май афшоданад

جوهرش بر فرق می‌افشاندند

Ним шаб чун ним мастии он ғулом

نیم شب چون نیم مستی آن غلام

Чашм чун наргиси кушод аз ҳам тамом

چشم چون نرگس گشاد از هم تمام

Дид қасрии ҳамчуи фирдавси он нигор

دید قصری همچو فردوس آن نگار

Тахти заррин аз канораш то канор

تخت زرین از کنارش تا کنار

Анбарин ду шамъ барафрӯхтанд

عنبرین دو شمع برافروختند

Ҳамчуи ҳизуми авд барҳам сӯхтанд

همچو هیزم عود برهم سوختند

Баркашида он батон як сари самоъ

برکشیده آن بتان یک سر سماع

Ақли ҷонро карда , ҷони танро видоъ

عقل جان را کرده، جان تن را وداع

Буд он шаб май миёни ҷамъ дар

بود آن شب می میان جمع در

Ҳамчуи хуршедӣ ба нури шамъ дар

همچو خورشیدی به نور شمع در

Дар миёни он ҳамаи хушӣу ком

در میان آن همه خوشی و کام

Гум шуда дар чеҳраи духтари ғулом

گم شده در چهرهٔ دختر غلام

Монда буд ӯ хира , на ақл ва на ҷон

مانده بود او خیره، نه عقل و نه جان

На дарин олам ба маънӣ на дар он

نه درین عالم به معنی نه در آن

Синаи пари ишқу зФони лоли омада

سینه پر عشق و زفان لال آمده

Ҷон ӯ аз завқ дар ҳоли омада

جان او از ذوق در حال آمده

Чашм бар рухсораи дил дор дошт

چشم بر رخسارهٔ دل‌دار داشت

Гӯш бар овоз мўсиқор дошт

گوش بر آواز موسیقار داشت

Ҳам машомаши буи анбар ёфта

هم مشامش بوی عنبر یافته

Ҳам даҳонаш оташ тар ёфта

هم دهانش آتش‌ِ تر یافته

Духтараш дар ҳол ҷом ме бидод

دخترش در حال جام می بداد

Нақл майро бӯсае дар пай бидод

نُقل می را بوسه‌ای در پی بداد

Чашм ӯ дар чеҳра ҷонон бимонад

چشم او در چهرهٔ جانان بماند

Дар рухи духтари ҳаме ҳайрон бимонад

در رخ دختر همی حیران بماند

Чун намеомад зФонши коргар

چون نمی‌آمد زفانش کارگر

Ашк меборид ва мехоред сар

اشک می‌بارید و می‌خارید سر

Ҳар замони он духтар ҳамчун нигор

هر زمان آن دختر همچون نگار

Ашк бар рӯйиш фишондӣ сад ҳазор

اشک بر رویش فشاندی صد هزار

Гуҳи лабашро бӯса додӣ чун шукр

گه لبش را بوسه دادی چون شکر

Гуҳи намак дар бӯса кардӣ бе ҷигар

گه نمک در بوسه کردی بی‌جگر

Гуҳ парешон кард зулфи саркашаш

گه پریشان کرد زلف سرکشش

Гоҳ гум шуд дар ду ҷодӯии хушаш

گاه گم شد در دو جادوی خوشش

Ваон ғуломи масти пеши дили навоз

وان غلام مست پیش دل نواز

Мондаи бад бо худ на бе худ чашми боз

مانده بد با خود نه بی‌خود چشم باز

Ҳам дарин назора май буд он ғулом

هم درین نظاره می‌بود آن غلام

То баромади субҳ аз машриқи тамом

تا برآمد صبح از مشرق تمام

Чун баромади субҳу боди субҳи ҷуст

چون برآمد صبح و باد صبح جست

Аз харобӣ шуд ғуломи ӣнҷои зи даст

از خرابی شد غلام اینجا ز دست

Чун ба хуфт онҷои ғуломи сарфароз

چون به خفت آنجا غلام سرفراز

Зуди бурдандаши биҷои хеши боз

زود بردندش بجای خویش باز

Баъд аз он чун он ғуломи сим бар

بعد از آن چون آن غلام سیم بر

Ёфт охири андакӣ аз худ хабар

یافت آخر اندکی از خود خبر

Шӯр оварад ва надонисташ чаҳ буд

شور آورد و ندانستش چه بود

Бӯданӣ чун буд аз он сӯзиш чаҳ суд

بودنی چون بود از آن سوزش چه سود

Гарчи ҳеҷ обӣ набӯдаш бар ҷигар

گرچه هیچ آبی نبودش بر جگر

Об ӯ бигузашт аз болои сар

آب او بگذشت از بالای سر

Даст дар зад ҷома бар тан чок кард

دست در زد جامه بر تن چاک کرد

Мӯӣ бар ҳам кунаду сар бар хок кард

موی بر هم کند و سر بر خاک کرد

Қисса пурседанд аз он шамъи тароз

قصه پرسیدند از آن شمع طراز

Гуфт натавонам намӯд ин қиссаи боз

گفت نتوانم نمود این قصه باز

Онч ман дидам аёни масту хароб

آنچ من دیدم عیان مست و خراب

Ҳеҷ кас ҳаргиз набинад он ба хоб

هیچ کس هرگز نبیند آن به خواب

Онч танҳо бар ман ҳайрони гузашт

آنچ تنها بر من حیران گذشت

Бар касе ҳаргиз надонам он гузашт

بر کسی هرگز ندانم آن گذشت

Онч ман дидам наёрам гуфт боз

آنچ من دیدم نیارم گفت باز

Зини аҷоиб тар набинад ҳеҷ роз

زین عجایب‌تر نبیند هیچ راز

Ҳар касе гуфтанд охири андакӣ

هر کسی گفتند آخر اندکی

Бо худ ойу бозгу аз сад яке

با خود آی و بازگو از صد یکی

Гуфт ман дармондаам чун дайгарӣ

گفت من درمانده‌ام چون دیگری

Кони ҳамаи ман дидаам ё дайгарӣ

کان همه من دیده‌ام یا دیگری

Ҳеҷ нишнидам чу бишунидам ҳама

هیچ نشنیدم چو بشنیدم همه

Ман надидам гарчи ман дидам ҳама

من ندیدم گرچه من دیدم همه

Ғофилӣ гуфташ ки хобии дида Эй

غافلی گفتش که خوابی دیده‌ای

Кини чунин девонау шӯрида Эй

کین چنین دیوانه و شوریده‌ای

Гуфт ман огаҳи ним пиндоре

گفت من آگه نیم پنداریی

То ки хобам буд ё бедоре

تا که خوابم بود یا بیداریی

Ман надонам кон ба мастӣ дида ам

من ندانم کان به مستی دیده‌ام

ё ба ҳушёрии сифат бишнида ам

یا به هشیاری صفت بشنیده‌ام

Зини аҷабтар ҳол набӯд дар ҷаҳон

زین عجب‌تر حال نبود در جهان

Ҳолатӣ на ошкоро на ниҳон

حالتی نه آشکارا نه نهان

На тавонам гуфт ва на хомӯш буд

نه توانم گفت و نه خاموش بود

На миёни ин ва он мадҳуш буд

نه میان این و آن مدهوش بود

На замонӣ маҳв мегардад зи ҷон

نه زمانی محو می‌گردد ز جان

На аз ва як зарра меёбам нишон

نه از و یک ذره می‌یابم نشان

Дидаам соҳиби ҷамолӣ аз камол

دیده‌ام صاحب جمالی از کمال

Ҳеҷ кас менабӯдаш дар ҳеҷ ҳол

هیچ کس می‌نبودش در هیچ حال

Чист пеши чеҳра ӯ офтоб

چیست پیش چهرهٔ او آفتاب

Зарраи валлоҳи аълами боолсўоб

ذرهٔ والله اعلم باالصواب

Чун намедонам чаҳ гӯям беш азин

چون نمی‌دانم چه گویم بیش ازین

Гарчи ӯро дидаам ман пеши азин

گرچه او را دیده‌ام من پیش ازین

Ман чу ӯро дида ё нодида ем

من چو او را دیده یا نادیده‌ایم

Дар миёни ин ва он шӯрида ам

در میان این و آن شوریده‌ام