Туро дар илми маънӣ роҳ доданд
ترا در علم معنی راه دادند
Бадастати панҷа аллоҳ доданд
بدستت پنجهٔ الله دادند
Туро аз шери раҳмати прўриднд
ترا از شیر رحمت پروریدند
Бароаи чарх қудрат овареданд
براه چرخ قدرت آوریدند
з аршат сохтанд худ соябонҳо
ز عرشت ساختند خود سایبانها
Мар ӯро сохтанд аз дар забонҳо
مر او را ساختند از در زبانها
зи баҳри фарши иқдомати варақҳо
ز بهر فرش اقدامت ورقها
Миёни об моҳӣ кард пайдо
میان آب ماهی کرد پیدا
зи сесад шаст ва шаш анҳори мақсӯд
ز سیصد شصت و شش انهار مقصود
Миёни чор унсур карда мавҷӯд
میان چار عنصر کرده موجود
Худои инсон бақадрат офарӣда аст
خدا انسان بقدرت آفریده است
Дарав бисёр ҳикмат офарӣда аст
درو بسیار حکمت آفریده است
Бовели нутфаашро дар раҳм кард
باوّل نطفهاش را در رحم کرد
Чиҳил рӯзаш нигоҳӣ кард худ фард
چهل روزش نگاهی کرد خود فرد
Бгрм ва сард додаш худ қамари қӯт
بگرم و سرد دادش خود قمر قوت
Ки то гардид ӯ брмсли ёқӯт
که تا گردید او برمثل یاقوت
Чиҳил рӯз дигар кардаш Уторид
چهل روز دگر کردش عطارد
Назарҳо худ басӣ дар айни ворид
نظرها خود بسی در عین وارد
Чиҳил рӯз дигар Зуҳраи рафиқаш
چهل روز دگر زهره رفیقش
Бова мехонд худ илми тариқаш
باو میخواند خود علم طریقش
Чиҳил рӯз дигар худ офтобаш
چهل روز دگر خود آفتابش
Бнўри худ гирифта дар ниқобаш
بنور خود گرفته در نقابش
зи баъд ин бияёд рӯҳи инсон
ز بعد این بیاید روح انسان
Ки ҳастам ман бтўи худ ҷони имон
که هستم من بتو خود جان ایمان
зи баъди ин назар миррӣх дорад
ز بعد این نظر مرّیخ دارد
Чиҳил рӯз дигар ӯ бех дорад
چهل روز دگر او بیخ دارد
Пас аз миррӣх омад муштарӣ аш
پس از مریخ آمد مشتریاش
Назарҳо буд бо ӯ баси қавӣ аш
نظرها بود با او بس قوّیاش
Назар кардаш Зуҳал онгаҳ бзодш
نظر کردش زحل آنگه بزادش
Аз он олам ба ин олами ниҳодаш
از آن عالم به این عالم نهادش
зи баъди ин нигар то чори солаш
ز بعد این نگر تا چار سالش
Назар дорад қамар дар умру молаш
نظر دارد قمر در عمر و مالش
зи баъди чортои понздаҳ назар шуд
ز بعد چارتا پانزده نظر شد
Уторидро аз ин маънӣ хабар шуд
عطارد را از این معنی خبر شد
Маровро парвариш дорад Уторид
مراو را پرورش دارد عطارد
Бова сад бозии оради ҳамчуи шоҳид
باو صد بازی آرد همچو شاهد
зи понздаҳ то ба сӣ ва панҷ солаш
ز پانزده تا به سی و پنج سالش
Кунад Зуҳраи назар дар айни ҳолаш
کند زهره نظر در عین حالش
Азин чун бугзарад то панҷу чли сол
ازین چون بگذرد تا پنج و چل سال
Назар дорад бова хуршед дар ҳол
نظر دارد باو خورشید در حال
Вазин чун бугзарад хушҳол гардад
وزین چون بگذرد خوشحال گردد
Ба панҷоҳ ва ба панҷаш сол гардад
به پنجاه و به پنجش سال گردد
Назар даравӣ кунад миррӣх чун нур
نظر دروی کند مریخ چون نور
Ки то гардад ҳам ӯ доноу мастур
که تا گردد هم او دانا و مستور
Азин таърихи ҳам то шаст ва панҷ сол
ازین تاریخ هم تا شصت و پنج سال
Буд ӯ муштариро дар назари фол
بود او مشتری را در نظر فال
Бадӯр дигараш дорад зи ҳали фикр
بدور دیگرش دارد ز حل فکر
Ки ин маънӣ буд дар ҳикматаши бикр
که این معنی بود در حکمتش بکر
Тродри парвариши ин ҷоҳ доданд
ترادر پرورش این جاه دادند
зи асрорати дил огоҳ доданд
ز اسرارت دل آگاه دادند
Ҳар он чизе ки дар кул ҷаҳон аст
هر آن چیزی که در کلّ جهان است
Бършу фаршу курсиаш ниҳон аст
بعرش و فرش و کرسیاش نهان است
Ҳамаи ҳамроҳ ту кардааст эй нур
همه همراه تو کرده است ای نور
зи баҳр онкӣ бошӣ поку мастур
ز بهر آنکه باشی پاک و مستور
Агар ту хешро ншнохтстӣ
اگر تو خویش را نشناختستی
Баномати номи кули анъоми бастӣ
بنامت نام کل انعام بستی
зи ту бар ҷост номи ъзу шоҳӣ
ز تو بر جاست نام عز و شاهی
зи ту беҳтар шуда ҳар ше ки хоҳӣ
ز تو بهتر شده هر شیی که خواهی
Ҳар онкас кӯ нашуд инсони комил
هر آنکس کو نشد انسان کامل
Маровро кӣ буд зоди врўоҳл
مراو را کی بود زاد ورواحل
Турои ҳақи дркмоли худ чаҳ ҳо гуфт
ترا حق درکمال خود چهها گفت
зи анвори таҷаллии ?ут ато гуфт
ز انوار تجلیّات عطا گفت
зи қуръони сангдилро нест табдил
ز قرآن سنگدل را نیست تبدیل
Вале сангаши пас аз тайри абобил
ولی سنگش پس از طیر ابابیل
Адуии ҳақ ки бут аз санг дорад
عدوی حق که بت از سنگ دارد
Аҷаб набӯд ки биравӣ санги борад
عجب نبود که بروی سنگ بارد
Ту андари аинҷҳон аз баҳри аўӣӣ
تو اندر اینجهان از بهر اوئی
На дрчўгони дунёи ҳамчуи гўӣӣ
نه درچوگان دنیا همچو گوئی
Ту андари ин ҷаҳони озоду фардӣ
تو اندر این جهان آزاد و فردی
Бикун кории тугар имрӯзи мардӣ
بکن کاری تو گر امروز مردی
Чу мардони роҳи мардони рӯ дар ин роҳ
چو مردان راه مردان رو در این راه
Агар ҳастӣ зи сари кори огоҳ
اگر هستی ز سرّ کار آگاه
зи сари кори онкас огаҳӣ ёфт
ز سرّ کار آنکس آگهی یافت
Ки ӯ босолики раҳ ҳамраҳе ёфт
که او باسالک ره همرهی یافت
Бирав то соликати ин раҳи намояд
برو تا سالکت این ره نماید
Миёни чоҳи куфрати маи намояд
میان چاه کفرت مه نماید
зи солики ҷумлаи имон метавон ёфт
ز سالک جمله ایمان میتوان یافت
Даруни боғи райҳон метавон ёфт
درون باغ ریحان میتوان یافت
зи райҳони буии сунбулҳои шоҳӣ аст
ز ریحان بوی سنبلهای شاهی است
Турои он буи аз файз илоҳӣ аст
ترا آن بوی از فیض الهی است
Мадори малики олам бар ту хатм аст
مدار ملک عالم بر تو ختم است
Вале бар марди нодони раҳм ҳатм аст
ولی بر مرد نادان رحم حتم است
Бидон эй марди донои асли худ ро
بدان ای مرد دانا اصل خود را
зи баъди асли майдони васли худ ро
ز بعد اصل میدان وصل خود را
Баҳр чаҳ дар замини восмонст
بهر چه در زمین وآسمانست
Бтўи ҳамраҳ мисол корвонаст
بتو همره مثال کاروانست
Бтў гӯям якояки гӯши гираш
بتو گویم یکایک گوش گیرش
зи ҷоми бодаи ман нӯши гираш
ز جام بادهٔ من نوش گیرش
Бидон коФлок на бошад бҳкмт
بدان کافلاک نه باشد بحکمت
Ки он олам кабӣр омад бақадрат
که آن عالم کبیر آمد بقدرت
Вуҷӯди ту саҳифааст ҳамчуи эшон
وجود تو صحیفه است همچو ایشان
Бзоҳр ӯ сағираст пеши нодон
بظاهر او صغیر است پیش نادان
Бигӯям то бидоняш якояк
بگویم تا بدانیش یکایک
Маъод ва мабдаат бишносӣ андак
معاد و مبدأت بشناسی اندک
Ба аввал мӯӣ бошад худ дувуми пӯст
به اول موی باشد خود دوم پوست
Сими арақу чаҳоруми гӯшт бо ӯст
سیم عرق و چهارم گوشت با اوست
Асаби панҷум ба шашум ҳаст фазла
عصب پنجم به ششم هست فضله
БҳФтми мағз ва ҳаштум ҳаст азула
بهفتم مغز و هشتم هست عضله
Чу андар на рисии майдони ту нохун
چو اندر نُه رسی میدان تو ناخن
Бирав бо на фалаки ту худ сафо кун
برو با نُه فلک تو خود صفا کن
Дигар ҷумлаи кавокиби ҳафт майдон
دگر جمله کواکب هفت میدان
Биравӣ одамяш нағз мехон
بروی آدمیش نغز میخوان
Бтўи ҳамроҳи ин ҳафт ҳамчу сад аст
بتو همراه این هفت همچو سدّ است
Якояк гӯямат ин дам ки ҳад аст
یکایک گویمت این دم که حدّ است
Дилат шамсасту меъда чун қмрдон
دلت شمس است و معده چون قمردان
Зуҳал шаш бошад ва ӯро самари дон
زحل شُش باشد و او را ثمر دان
Ҷигар бошад рафиқи муштарии ?ут
جگر باشد رفیق مشتریات
Азу бошад ҳарорати пас қавии ?ут
ازو باشد حرارت پس قویات
Буд миррӣхи Зуҳра Зуҳра карда
بود مریخ زهره زُهره کرده
Уториди дони спрзу ғайри рӯда
عطارد دان سپرز و غیر روده
Бқўли дигарон навъ дигар дон
بقول دیگران نوع دگر دان
Бтў кардам ман ин гуфтори осон
بتو کردم من این گفتار آسان
зи аҷсомати шуморӣ гар бигӯям
ز اجسامت شماری گر بگویم
Вуҷӯдатро ба об рӯҳ шавем
وجودت را به آب روح شویم
Ҳар он чизе ки дар офоқ бошад
هر آن چیزی که در آفاق باشد
Ба анфус ҳамнишин бо тоқ бошад
به انفس همنشین با طاق باشد
зи аҳволи буруҷати худ хабар нест
ز احوال بروجت خود خبر نیست
зи ашҷори вуҷӯдати худ самар нест
ز اشجار وجودت خود ثمر نیست
Бигӯям шама аз бурҷи афлок
بگویم شمّهٔ از برج افلاک
Ки бо ту ҳмрҳндии худ бойени хок
که با تو همرهندی خود باین خاک
Ба он олам ки кубро ном дорад
به آن عالم که کُبری نام دارد
Дўонздаҳи буруҷаш ном дорад
دوانزده بروجش نام دارد
Дар аҷсомати шумор ӯ бигӯям
در اجسامت شمار او بگویم
Ду оламро нисор ӯ бигӯям
دو عالم را نثار او بگویم
Ду чашмат бо ду гӯшу бодўбинӣ
دو چشمت با دو گوش و بادوبینی
Даҳону нофи боду мқъдинӣ
دهان و ناف بادو مقعدینی
Ду синаро шумора кун ба он даҳ
دو سینه را شماره کن به آن ده
Дўонздаҳ бибин дар айнат ема
دوانزده ببین در عینت ایمه
Қамарро дони манозили бист ва ҳашт аст
قمر را دان منازل بیست و هشت است
Бар афлоки буруҷаши ҷой гашт аст
بر افلاک بروجش جای گشت است
Даруни ҷисми одами ҳафт узв аст
درون جسم آدم هفت عضو است
Баҳри узвии маро ӯро чори ҷзўост
بهر عضوی مرا او را چار جزواست
Дигар арқони унсури чори майдон
دگر ارکان عنصر چار میدان
Ту номаши ИМАот кун мехон
تو نامش امّهات کون میخوان
зи сар то гарданати худ оташин аст
ز سر تا گردنت خود آتشین است
зи сина то бноФт бодбин аст
ز سینه تا بنافت بادبین است
з науфт то бркбаҳи оби раҳмат
ز نافت تا برُکبه آب رحمت
Аз ӯ поёни нигари худ хоки қудрат
از او پایان نگر خود خاک قدرت
Бқўли дигарон ин нуктаи доне
بقول دیگران این نکته دانی
Биё баргӯ ки умри рафтаи доне
بیا برگو که عمر رفته دانی
Бнўъ дайгарӣ гӯям ту бинўш
بنوع دیگری گویم تو بینوش
Ки хӯни одамӣ бодаст дар ҷӯш
که خون آدمی باد است در جوش
Чу блғми обу савдо хок бошад
چو بلغم آب و سودا خاک باشد
Ки дар чашм бидон ғамнок бошад
که در چشم بدان غمناک باشد
зи сафро оташ омад дрўҷўдм
ز صفرا آتش آمد دروجودم
Ба охири сӯхт дар ишқаш чу авдам
به آخر سوخت در عشقش چو عودم
Дигар аз олам кубро бигӯям
دگر از عالم کبری بگویم
Ҳадиси олам суғро бигӯям
حدیث عالم صغری بگویم
Чаҳор ва сад чиҳил бо чор кӯҳ аст
چهار و صد چهل با چار کوه است
Баҳамроҳии инсон бошукӯҳ аст
بهمراهیّ انسان باشکوه است
Бад-ӣни ҷисми муҳақар низ некӯаст
بدین جسم محقر نیز نیکوست
Ки чндости устихони узв дар пӯст
که چنداست استخوان عضو در پوست
Дигар гӯйанд кӯҳи қофи аъло
دگر گویند کوه قاف اعلا
Дар он симурғ бошад мурғи зебо
در آن سیمرغ باشد مرغ زیبا
Ту майдони рӯҳ инсонӣаст симурғ
تو میدان روح انسانی است سیمرغ
Ба охир мешавад ин ҷисм бе мурғ
به آخر میشود این جسم بی مرغ
Дигар дар ин ҷаҳон ҳафтаст дарё
دگر در این جهان هفت است دریا
Дар аҷсомат бмсл ӯст барпо
در اجسامت بمثل اوست برپا
Бигӯям ҳафт дарё дар вуҷӯдат
بگویم هفت دریا در وجودت
Ба аввали чашм ва дигар шуд ду гӯшт
به اول چشم و دیگر شد دو گوشت
Дигар оби даҳан бо оби бинӣ
دگر آب دهن با آب بینی
Дигар шош ва маниро ҳафт бинӣ
دگر شاش و منی را هفت بینی
Дгрдр ин ҷаҳонаст ҳафт иқлӣм
دگردر این جهانست هفت اقلیم
Бҷсмти ҳафт узв омад ба таслим
بجسمت هفت عضو آمد به تسلیم
Дигар майдони ҳавоси зоҳирӣ ро
دگر میدان حواس ظاهری را
Ту ҳиси муштараки дони ботинӣ ро
تو حس مشترک دان باطنی را
Агар дории зи баҳри ин фалаки наҳр
اگر داری ز بهر این فلک نهر
Фалаки аъзами шиносу гирди шаш қаҳр
فلک اعظم شناس و گرد شش قهر
Ба қаҳри худ ҳамаи афлоки аъло
به قهر خود همه افلاک اعلا
Бигардонад бмсли Асияҳо
بگرداند بمثل آسیاها
Мар ӯро дар шбонрўзӣ чаҳ сирост
مر او را در شبانروزی چه سیراست
Бсисди шаст ва панҷ аз даҳр дайр аст
بسیصد شصت و پنج از دهر دیر است
Дарин дараҷот ӯ худ сайр дорад
درین درجات او خود سیر دارد
Бдрҷаҳи шаст дақиқа хайр дорад
بدرجه شصت دقیقه خیر دارد
Буд ҳар як дақиқаи сонияи шаст
بود هر یک دقیقه ثانیه شصت
Чу ҳар сония бошад солисаи шаст
چو هر ثانیّه باشد ثالثه شصت
зи солис то бъошр дар ҳисоб аст
ز ثالث تا بعاشر در حساب است
Ки бист ва ду ҳазор ва бист бобаст
که بیست و دو هزار و بیست بابست
Ту бист ва дуӣ дигар кун шумора
تو بیست و دوی دیگر کن شماره
Ки нақши ин дами тести ин ситора
که نقش این دم تست این ستاره
Ҳар онкаси кӯи зи раҳмати баҳра манд аст
هر آنکس کو ز رحمت بهرهمند است
Мар ӯро ин маротиби худ писанд аст
مر او را این مراتب خود پسند است
Ҳамаи ҳамроҳ ту бошанд эй ҷон
همه همراه تو باشند ای جان
Ту ғофил бӯда азҳоли эшон
تو غافل بودهٔ ازحال ایشان
Ҳамаи ашёъи з баҳрат ходимонанд
همه اشیاء ز بهرت خادمانند
Млоики роҳдори ту чу ҷонанд
ملایک راهدار تو چو جانند
Ҳар он солик ки пешам роҳ дорад
هر آن سالک که پیشم راه دارد
Бъолм ӯ дил огоҳ дорад
بعالم او دل آگاه دارد
Ту эй инсони бмънии кони Лутфӣ
تو ای انسان بمعنی کان لطفی
Ҳамаи ашёи даруни тести махфӣ
همه اشیا درون تست مخفی
Бидон худро ки то худ аз кҷоӣӣ
بدان خود را که تا خود از کجائی
Ки бо нури илоҳии ошноӣӣ
که با نور الهی آشنائی
Бидон худро ки тўзоти шарифӣ
بدان خود را که توذات شریفی
Чу оби замзаму кавсари латифӣ
چو آب زمزم و کوثر لطیفی
Бидон худро ки ту бо ҷони рафиқӣ
بدان خود را که تو با جان رفیقی
Ба ҳикмати худ шафиқонро шафиқӣ
به حکمت خود شفیقان را شفیقی
Бидон худроу озоди ҷаҳони шӯ
بدان خود را و آزاد جهان شو
Чу исои барфарози осмони шӯ
چو عیسی برفراز آسمان شو
Бидон худроу воқифи шӯи зи сарҳо
بدان خود را و واقف شو ز سرها
Ки сар бошад рафиқи марди доно
که سر باشد رفیق مرد دانا
Бидон худро ва бо ҳақи ошнои шӯ
بدان خود را و با حق آشنا شو
Тамоми авлиёро пешвои шӯ
تمام اولیا را پیشوا شو
Бидон худро ки ту аз баҳри аўӣӣ
بدان خود را که تو از بحر اوئی
Чу қатраи ғайри баҳр ӯ нҷўӣӣ
چو قطره غیر بحر او نجوئی
Бидон худро ки то аттори гардӣ
بدان خود را که تا عطّار گردی
Бигард нуқта чун паргори гардӣ
بگرد نقطه چون پرگار گردی
Бидон худро ки охир гар ндонӣ
بدان خود را که آخر گر ندانی
Даруни доира дар ҷаҳли мо не
درون دایره در جهل ما نی
Бидон худро ва бо дарди ошнои шӯ
بدان خود را و با درد آشنا شو
зи кӯии оқибати берун чу мо шӯ
ز کوی عاقبت بیرون چو ما شو
Бидон худро агар ту ёри моӣӣ
بدان خود را اگر تو یار مائی
Вагарнаи жож бо халқони бхоиӣ
وگرنه ژاژ با خلقان بخایی
Бидон худро ва дар худ байни ту ӯ ро
بدان خود را و در خود بین تو او را
Шикан бар санги тақвои ин сбўро
شکن بر سنگ تقوی این سبورا
Бидон худро ки ҳам ту ҷисму ҷонӣ
بدان خود را که هم تو جسم و جانی
Ба охир дар маъонии ломаконӣ
به آخر در معانی لامکانی
Бидон худро ки шамс аз ходимин аст
بدان خود را که شمس از خادمین است
Шуда аз осмони шамъ замин аст
شده از آسمان شمع زمین است
Бидон худро ки чарху кавкабу моҳ
بدان خود را که چرخ و کوکب و ماه
Ҳама ҳастанд ходими пешат эй шоҳ
همه هستند خادم پیشت ای شاه
Бидон худро ки мақсӯди илоҳӣ
بدان خود را که مقصود الهی
Бдрўишии тўсолки подшоҳӣ
بدرویشی توسالک پادشاهی