Гуфт Маҳмӯди он ҷаҳонро подшоҳ

گفت محمود آن جهان را پادشاه

Дар шикорӣ давр афтод аз сипоҳ

در شکاری دور افتاد از سپاه

Дар диҳӣ афтод вайрони сари басар

در دهی افتاد ویران سر بسر

Пер золӣ дид пеши раҳгузар

پیر زالی دید پیش رهگذر

Гови мидўшиди рўӣӣ чун баӣ

گاو میدوشید روئی چون بهی

Гуфт эй зани шарбатии шерами диҳӣ

گفت ای زن شربتی شیرم دهی

Перзан гуфташ ки эй мейри аҷал

پیرزن گفتش که ای میر اجل

Шерро охири кҷобошди маҳал

شیر را آخر کجاباشد محل

Шавҳари мангар бадии аинҷоигоаҳ

شوهر من گر بدی اینجایگاه

Гов кардӣ пеши ту қурбони роҳ

گاو کردی پیش تو قربان راه

Гар шитобат нест меҳмонат кунам

گر شتابت نیست مهمانت کنم

Нақд ман говӣаст қурбонат кунам

نقد من گاویست قربانت کنم

Зон сухани Маҳмӯди хуши дили гашти азу

زان سخن محمود خوش دل گشت ازو

Шуд пиёдаи зуд бар нагузашт азу

شد پیاده زود بر نگذشت ازو

Говро дар ҳол дӯшидан гирифт

گاو را در حال دوشیدن گرفت

Шер аз пастонаш ҷӯшидан гирифт

شیر از پستانش جوشیدن گرفت

Дасти шоҳи он лаҳзаи чандон шери рехт

دست شاه آن لحظه چندان شیر ریخت

Кони бмоҳии дасти золи пери рехт

کان بماهی دست زال پیر ریخت

Перзан чун дид он бисёр шер

پیرزن چون دید آن بسیار شیر

Гуфт ту шер аз чаҳ хоҳӣ эй амир

گفت تو شیر از چه خواهی ای امیر

Зонка ҳар ангушти ту гўӣии аён

زانکه هر انگشت تو گوئی عیان

Чашмаи пар шер дорад дар миён

چشمهٔ پر شیر دارد در میان

Бо чунин дастӣ ки ин соъат турост

با چنین دستی که این ساعت تراست

Шерат аз баҳр чаҳ мебоист хост

شیرت از بهر چه میبایست خواست

Давлатии дорӣ чу дарё бе канор

دولتی داری چو دریا بی کنار

Ман надонам то чаҳ мардӣ эй савор

من ندانم تا چه مردی ای سوار

Ширхўр на аз ман аз бозуии хеш

شیرخور نه از من از بازوی خویش

Зонка хоҳӣ хӯрд аз паҳлавии хеш

زانکه خواهی خورد از پهلوی خویش

Хештанро нақди чандини шери азу

خویشتن را نقد چندین شیر ازو

Ман бмоҳӣ дидаам эй мейри азу

من بماهی دیده ام ای میر ازو

Ин ҳамаи шерам ки аз дасти ту зод

این همه شیرم که از دست تو زاد

Ин на пистон дод кин даст ту дод

این نه پستان داد کاین دست تو داد

То дар пай буданд сҳроӣии сипоҳ

تا در پی بودند صحرائی سپاه

Аз ҳама сўӣӣ даромад гирди шоҳ

از همه سوئی درآمد گرد شاه

Саҷда мебурданд пеш рӯй ӯ

سجده میبردند پیش روی او

Ҳалқа мекарданд аз ҳар сӯй ӯ

حلقه میکردند از هر سوی او

Перзанро ҳоли аўмълўми гашт

پیرزن را حال اومعلوم گشت

Ҳамчуи сангӣ буд ҳамчун муми гашт

همچو سنگی بود همچون موم گشت

Дасту поиши пеши шоҳ аз кор шуд

دست و پایش پیش شاه از کار شد

Хиҷлату тшўир ӯ бисёр шуд

خجلت و تشویر او بسیار شد

Гуфт тоокнўн ки миншнохтм

گفت تااکنون که مینشناختم

Говро қурбони ту мисохтм

گاو را قربان تو میساختم

Чун бдонстм барои ҷони ту

چون بدانستم برای جان تو

Хештанро мекунам қурбони ту

خویشتن را میکنم قربان تو

Аз ҳадиси перзани хуши гашти шоҳ

از حدیث پیرزن خوش گشت شاه

Гуфт ҳар ҳоҷат ки мебояд бихоҳ

گفت هر حاجت که میباید بخواه

Гуфт он хоҳам ки гуҳи гуҳи шаҳриёр

گفت آن خواهم که گه گه شهریار

АўФтд аз лашкари худ бар канор

اوفتد از لشکر خود بر کنار

Оядам меҳмон ба тнҳоӣии хеш

آیدم مهمان به تنهائی خویش

Фард ояд сӯии сўдоӣии хеш

فرد آید سوی سودائی خویش

Зонка ман бе тоқатами сар то қадам

زانکه من بی طاقتم سر تا قدم

наменадорам тоқати кӯсу илм

می ندارم طاقت کوس و علم

Шоҳи он даҳро иморат соз кард

شاه آن ده را عمارت ساز کرد

Аз барои пери зан оғоз кард

از برای پیر زن آغاز کرد

Даҳ бадв бахшеду зонҷо дар гузашт

ده بدو بخشید و زانجا در گذشت

Перзанро ин сухан шуд саргузашт

پیرزن را این سخن شد سرگذشت

Чун набад Маҳмӯдро давлати муҷоз

چون نبد محمود را دولت مجاز

Ҳар куҷо мешуд бадв мегашт боз

هر کجا میشد بدو میگشت باز

Давлат омад асли мардуми ҳуши дор

دولت آمد اصل مردم هوش دار

Ин қадари давлат ки дории гӯши дор

این قدر دولت که داری گوش دار

Вари надории гӯши он андаки қадар

ور نداری گوش آن اندک قدر

Чашми бад дар ҳол ояд коргар

چشم بد در حال آید کارگر