Чунки иброҳӣм дар оташ фитод
چونکه ابراهیم در آتش فتاد
Дар миёни оташ ӯ бас хуш фитод
در میان آتش او بس خوش فتاد
Оташи сӯрати бмънии гашти боз
آتش صورت بمعنی گشت باز
Онгаҳе брроӣ дигар кард соз
آنگهی بررای دیگر کرد ساز
Буд сӯрати оташии баси сҳмнок
بود صورت آتشی بس سهمناک
Шуъла ӯ гашти онҷои тафти нок
شعله او گشت آنجا تفت ناک
Чунки иброҳӣми андар вай фитод
چونکه ابراهیم اندر وی فتاد
Рози худ бар лмъаҳи оташи кушод
راز خود بر لمعه آتش گشاد
Ҳарки ӯ таслим шуд дар оташаш
هرکه او تسلیم شد در آتشش
Гашти райҳону гули онҷои оташаш
گشت ریحان و گل آنجا آتشش
Чунки оташи оташ ӯро бидид
چونکه آتش آتش او را بدید
Оташ сӯрат шуд ӯро нопадид
آتش صورت شد او را ناپدید
Оташи рӯҳонӣ аз иззат битофт
آتش روحانی از عزّت بتافت
Оташи дигари зи рӯҳонии бёФт
آتش دیگر ز روحانی بیافت
Оташи маънӣ ишқ омад падед
آتش معنی عشق آمد پدید
Маънии дигари з ишқ омад падед
معنی دیگر ز عشق آمد پدید
Кули оташ чун халили кули падед
کل آتش چون خلیل کل پدید
Баъд аз он гулҳо дар онҷо бушковед
بعد از آن گلها در آنجا بشکفید
Оташи онҷои гоҳ яксар кишти гул
آتش آنجا گاه یکسر کشت گل
Чун назар кард ва бидид ӯ акси кул
چون نظر کرد و بدید او عکس کل
Нақши кул ҳарҷо ки ӯ ҳосил шавад
نقش کل هرجا که او حاصل شود
Гар буд оташ аз он восил шавад
گر بود آتش از آن واصل شود
Гуфт ҳақ ё нори кунии шӯи ту барад
گفت حق یا نار کونی شو تو برد
Оташи онҷои гоҳи куллӣ гашти сард
آتش آنجا گاه کلّی گشت سرد
Чун Нидо омад ки оташи сарди шӯ
چون ندا آمد که آتش سرد شو
Чун шунид оташ ки моро брдшў
چون شنید آتش که ما را بردشو
Гашти райҳону гули онҷои ошкор
گشت ریحان و گل آنجا آشکار
Гашти иброҳӣми оташро нигор
گشت ابراهیم آتش را نگار
Ҳарки ӯ дар оташ мутлақ шавад
هرکه او در آتش مطلق شود
Дар замони овоз аз онҷо башнавад
در زمان آواز از آنجا بشنود
Чун ба бинии оташи ишқаши дамӣ
چون به بینی آتش عشقش دمی
Чун туоне буд онҷои як дамӣ
چون توانی بود آنجا یک دمی
Чунки оташи гашти восил аз Нидо
چونکه آتش گشت واصل از ندا
Чун Нидо ояд ту ҷонат кун фидо
چون ندا آید تو جانت کن فدا
Азндои ту ҷони худ эсор кун
ازندا تو جان خود ایثار کن
Ҳар дўъолмро пар аз анвор кун
هر دوعالم را پر از انوار کن
Оташӣ восил шуд аз ишқи Нидо
آتشی واصل شد از عشق ندا
Чун надонад кард оташи ҷони фидо
چون نداند کرد آتش جان فدا
Оташӣ чун мешавад восили азу
آتشی چون میشود واصل ازو
Чун нагардӣ як дамии восили азу
چون نگردی یک دمی واصل ازو
Оташи иброҳӣмро чун рӯҳи гашт
آتش ابراهیم را چون روح گشت
То ки иброҳӣм аз ваии бргзшт
تا که ابراهیم از وی برگذشت
Тани фидо монанди иброҳӣм кун
تن فدا مانند ابراهیم کن
Ҷони худ дар роҳ ӯ таслим кун
جان خود در راه او تسلیم کن
Тан фидо кун ҳар замон дар роҳи ҳақ
تن فدا کن هر زمان در راه حق
То шавад ин ҷони тўогоаҳи ҳақ
تا شود این جان توآگاه حق
Оташи табъии ту чун гул шавад
آتش طبعی تو چون گل شود
Онгаҳе зоти ту ту куллӣ кул шавад
آنگهی ذات تو تو کلّی کلّ شود
Оташи табъи ту чун райҳон шавад
آتش طبع تو چون ریحان شود
Ҷони ту хуши буиу машк афшон шавад
جان تو خوش بوی و مشک افشان شود
Оташи табъии з раҳ бурдор ту
آتش طبعی ز ره بردار تو
Дидаи ишқ яқин бигумор ту
دیده عشق یقین بگمار تو
Оташ табъӣ бикаш эй бе хабар
آتش طبعی بکش ای بی خبر
То аз ойина биёбӣ ту асар
تا از آئینه بیابی تو اثر
Ҳаст ойӣнаи дил ва ту сӯратӣ
هست آیینه دل و تو صورتی
Ту бмсли блғмӣ бо қӯтӣ
تو بمثل بلغمی با قوتی
Зуди ноқурти зи сӯрат давр кун
زود ناقورت ز صورت دور کن
Онгаҳе ойинаи дил нур кун
آنگهی آئینه دل نور کن
Дили турои ойинаи куну макон
دل ترا آئینه کون و مکان
Ин замон дар сӯрати ҳиссии ниҳон
این زمان در صورت حسی نهان
Занг ширк оварда дар ваии басӣ
زنگ شرک آوردهٔ در وی بسی
Кӣ намояди мари турои зини сари басӣ
کی نماید مر ترا زین سر بسی
Оина чун занг дорад пок кун
آینه چون زنگ دارد پاک کن
Баъд аз он оҳанги рӯҳ пок кун
بعد از آن آهنگ روح پاک کن
То бад-ӣни ойинаи ту роҳии барӣ
تا بدین آئینه تو راهی بری
Дар замонӣ ҳар ду олами бенгарӣ
در زمانی هر دو عالم بنگری
Зуди ин кулро бакулии брздоӣ
زود این کل را بکلی برزدای
То шавад пайдои далелу раҳнамоӣ
تا شود پیدا دلیل و رهنمای
Зуди ин ойина аз парда барор
زود این آئینه از پرده برآر
То шавад куллӣ турои он ошкор
تا شود کلّی ترا آن آشکار
Зуди ойина бурун кун аз ғилоф
زود آئینه برون کن از غلاف
То шавад пидотрои кул бе хилоф
تا شود پیداترا کل بی خلاف
Зуд ойина бидиҳ бар сайқалӣ
زود آئینه بده بر صیقلی
Токанд софии туро бар мсқлӣ
تاکند صافی ترا بر مصقلی
Зуди ойинаи баровари пеши худ
زود آئینه برآور پیش خود
Андрў бингар замонӣ бе хирад
اندرو بنگر زمانی بی خرد
Дар даруни пардаи номӯси байн
در درون پردهٔ ناموس بین
Хешро ойинаи афсӯси байн
خویش را آئینه افسوس بین
Чун ду ойина ки гардад рӯбаҳам
چون دو آئینه که گردد روبهم
Равшанӣ бошад туро аз беш ва кам
روشنی باشد ترا از بیش و کم
Ин румуз аз он бузурги роҳи байн
این رموز از آن بزرگ راه بین
Ёфтам андари аёни айни алиқин
یافتم اندر عیان عین الیقین
Шарҳи ин ойӣна бисёре бигуфт
شرح این آیینه بسیاری بگفت
Дар ин маънии аҷоиб ӯ бсФт
درّ این معنی عجایب او بسفت
Ишқи ин ойӣнаро ӯ об дод
عشق این آیینه را او آب داد
Баъд аз он тартиби ин ойини ниҳод
بعد از آن ترتیب این آئین نهاد
Рӯй ҷонони андару пайдо шуда
روی جانان اندر و پیدا شده
эй басои каси кандарин савдо шуда
ای بسا کس کاندرین سودا شده
Ақл ҳар дам бар хилофи оина
عقل هر دم بر خلاف آینه
Мекунад ӯ макрҳо ҳар оина
میکند او مکرها هر آینه
Гар ту ин оинаи дории соф ро
گر تو این آینه داری صاف را
Сари ин ойина гардад қофро ро
سرّ این آئینه گردد قاف را را
Гар ту ойина кунӣ ду рӯй ро
گر تو آئینه کنی دو روی را
Ҷумла як бошад вале ду рӯй ро
جمله یک باشد ولی دو روی را
Сами ваҷҳи аллоҳро аз дида дид
ثمّ وجه اللّه را از دیده دید
Нақшҳо гардад азуи кули нопадид
نقشها گردد ازو کل ناپدید
Ҳаст ин ойинаи ойини ду кун
هست این آئینه آئین دو کون
Менамояд розҳои лавни лавн
مینماید رازهای لون لون
Ҳаст ин ойинаи кули маърифат
هست این آئینه کل معرفت
Кӣ кунад ойинаро он ҷои сифат
کی کند آئینه را آن جا صفت
Пар сифат карданд ин ойина ро
پر صفت کردند این آئینه را
Раҳ набурданд андарин ойина ро
ره نبردند اندرین آئینه را
Ҳаркасии аксии азин ойина ёфт
هرکسی عکسی ازین آئینه یافت
Лек ҳаргизи ҳечкас ойина ёфт ?
لیک هرگز هیچکس آئینه یافت؟
Ҷузи Муҳамади сари ин касро нагашт
جز محمد سرّ این کس را نگشت
ӯ бидонаст ин румузи ҳафт ва ҳашт
او بدانست این رموز هفت و هشت
Лек худро кули кул дар кули бёФт
لیک خود را کل کل در کل بیافت
Гарчи дар пардаи басӣ ӯ зли бёФт
گرچه در پرده بسی او ذل بیافت
Саъй бояд барад агар мибшнўӣ
سعی باید برد اگر میبشنوی
Ту бад-ӣни гуфтори куллӣ бгрўӣ
تو بدین گفتار کلّی بگروی
Чун шавад ойинаи пайдои пеши ту
چون شود آئینه پیدا پیش تو
Бади мубину ҷумлаи неки андеши ту
بد مبین و جمله نیک اندیش تو
Чун бибинӣ рӯй худ он ҷойгоҳ
چون ببینی روی خود آن جایگاه
Як замонии ту назар кун пеши гоҳ
یک زمانی تو نظر کن پیش گاه
То бибинӣ ончӣ бо худ карда
تا ببینی آنچه با خود کردهٔ
Зонка ҳам ойина ва ҳам парда
زانکه هم آئینه و هم پردهٔ
Ҳарчӣ кардӣ пешат ояд оқибат
هرچه کردی پیشت آید عاقبت
эй дариғо роҳи ту бар оқибат
ای دریغا راه تو بر عاقبت
Хез то розии магари бнмоидт
خیز تا رازی مگر بنمایدت
Бе раҳи сӯрати раҳеи бгшоидт
بی ره صورت رهی بگشایدت
Чанд саргардони ин пардаи шӯй
چند سرگردان این پرده شوی
Чанд худро роҳ гум карда шӯй
چند خود را راه گم کرده شوی
Роҳ наздикаст аз ту давр шуд
راه نزدیکست از تو دور شد
Буд наздик арча аз раҳ давр шуд
بود نزدیک ارچه از ره دور شد
Нури ъқштгар раҳеи бнмоидт
نور عقشت گر رهی بنمایدت
Дар замонии рози дили бгшоидт
در زمانی راز دل بگشایدت
Нури ишқ аз олам ҷон бартараст
نور عشق از عالم جان برترست
Зотш аз куну макон ҳам бартараст
ذاتش از کون و مکان هم برترست
Нури ишқ аз олам таҳқиқ шуд
نور عشق از عالم تحقیق شد
Лек ҳар касро на ин тавфиқ шуд
لیک هر کس را نه این توفیق شد
Гар турои тавфиқ дар кори афканд
گر ترا توفیق در کار افکند
Роҳи ин пардаи тамомат бар дард
راه این پرده تمامت بر درد
Гар набошад ишқи ту бе раҳбарӣ
گر نباشد عشق تو بی رهبری
Ту ҳамеи хоҳӣ ки брхўди раҳи барӣ
تو همی خواهی که برخود ره بری
Гар набошад ишқ дар куну макон
گر نباشد عشق در کون و مکان
Кӣ шавад ҳаргизи турои айни аён
کی شود هرگز ترا عین عیان
Гар набошад ишқи ту худ кӣ шӯй
گر نباشد عشق تو خود کی شوی
Андарин манзили куҷои ҳаргизи шӯй
اندرین منزل کجا هرگز شوی
Оинааст ин ишқу дил шайдо намӯд
آینه است این عشق و دل شیدا نمود
Ҳарчӣ бад дар оина пайдо намӯд
هرچه بد در آینه پیدا نمود
Оина чун дар дарун парда аст
آینه چون در درون پرده است
Нури худ куллӣ дар он гум карда аст
نور خود کلّی در آن گم کرده است
Чун бурун ояд зи пардаи оина
چون برون آید ز پرده آینه
Рухи намояд ҳарчӣ ҳаст ҳар оина
رخ نماید هرچه هست هر آینه
Чун ба бинии кули ту ойӣна аст
چون به بینی کل تو آیینه است
Хештанро байн ки кули як оина аст
خویشتن را بین که کل یک آینه است
Чун туро ойин набошад зини сухан
چون ترا آئین نباشد زین سخن
Кӣ туоне ёфт ин рози куҳан
کی توانی یافت این راز کهن
Зуд дар ойини худ дар сози шӯ
زود در آئین خود در ساز شو
Як дамӣ бо оинаи ҳамрози шӯ
یک دمی با آینه همراز شو
Сайқали ишқ аз дилат покӣ кунад
صیقل عشق از دلت پاکی کند
Кӣ турои ойинааш хокӣ кунад
کی ترا آئینه اش خاکی کند
Оинаи аввали ботш дар кунанд
آینه اول بآتش در کنند
Баъд аз он онро бхокстр кунанд
بعد از آن آن را بخاکستر کنند
Сайқалӣ чун оина дорад бадаст
صیقلی چون آینه دارد بدست
Пас кунад ӯ родри он ҳолеи бадаст
پس کند او رادر آن حالی بدست
Аввалаши хокистарии резади дарав
اولش خاکستری ریزد درو
Баъд аз он рӯйиш дарандозад азу
بعد از آن رویش دراندازد ازو
Чанд рӯз аз икдгр холӣ кунад
چند روز از یکدگر خالی کند
То варои равшани тан ва софӣ кунад
تا ورا روشن تن و صافی کند
Чун шавад софӣ ва бинмоед ҷамол
چون شود صافی و بنماید جمال
Ҳамчунон хокистараши резади бибол
همچنان خاکسترش ریزد ببال
Тока ӯ некӯу софӣ тар шавад
تاکه او نیکو و صافی تر شود
Равшанӣ ӯ аз он хуштар шавад
روشنی او از آن خوشتر شود
Акси худ аввал бибинад андрў
عکس خود اول ببیند اندرو
Бори дигар дар наад сайқали дарав
بار دیگر در نهد صیقل درو
Чанд бориши ҳам чунин аз рӯй ранг
چند بارش هم چنین از روی رنگ
Ҷумла бардорад аз онҷо бе диранг
جمله بردارد از آنجا بی درنگ
Саъй беҳад мебарад он ҷойгоҳ
سعی بی حد میبرد آن جایگاه
Тока пайдо мешавад он ҷойгоҳ
تاکه پیدا میشود آن جایگاه
Рӯй акс ва ҳарчӣ пеш ояд варо
روی عکس و هرچه پیش آید ورا
Ҳамчунон он акс бинмоед варо
همچنان آن عکس بنماید ورا
Оина дар парда гар бошад мудом
آینه در پرده گر باشد مدام
Кӣ турои бнмоидти аксии тамом
کی ترا بنمایدت عکسی تمام
Оина чун занг бошад рӯй ро
آینه چون زنگ باشد روی را
Туфи занги орад дар онҷои мӯӣ ро
تف زنگ آرد در آنجا موی را
Мӯии дроӣинаҳи ту ҳаргиз макун
موی درآئینه تو هرگز مکن
Тонгрдд кам турои сари сухан
تانگردد کم ترا سرّ سخن
Ин дили ту оинааст андари ниҳон
این دل تو آینه است اندر نهان
Лекини андари он ниҳони айни аён
لیکن اندر آن نهان عین عیان
Ҳаст ин ойинаи дил бо ҳар касе
هست این آئینه دل با هر کسی
АўФтодаҳ дар раҳи ин гули басӣ
اوفتاده در ره این گل بسی
Оина чун дар гул ва торик ҳаст
آینه چون در گل و تاریک هست
Лоҷарами рухро на бинии дрншст
لاجرم رخ را نه بینی درنشست
Оина чун аз ғилоф ояд бурун
آینه چون از غلاف آید برون
Дар намӯдан бошад аўъини фунун
در نمودن باشد اوعین فنون
Оина ишқаст андари дили ниҳон
آینه عشقست اندر دل نهان
Дар миёни ҷони ҷамоли ҳақи аён
در میان جان جمال حق عیان
Оина чун ин замон дар парда аст
آینه چون این زمان در پرده است
Аз туфи он роҳи ҷон гум карда аст
از تف آن راه جان گم کرده است
Чун дар ое аз даруни парда ро
چون در آیی از درون پرده را
Роҳи ёбӣ бар маъонии парда ро
راه یابی بر معانی پرده را
Ҳаст ин ойӣна бар акси хаёл
هست این آیینه بر عکس خیال
Ҳарчӣ бинӣ ҳаст аз айни маҳол
هرچه بینی هست از عین محال
Занги ширк аз дил бикун холии ҳаме
زنگ شرک از دل بکن خالی همی
Андарин ойина бингар як дамӣ
اندرین آئینه بنگر یک دمی
Рӯй дил софӣ бикун ту бе хаёл
روی دل صافی بکن تو بی خیال
Маънии ҷонро бибин ту ломҳол
معنی جان را ببین تو لامحال
Маънии ойинаро ту бози байн
معنی آئینه را تو باز بین
Дар даруни дили ту соҳиби рози байн
در درون دل تو صاحب راز بین
Тани туро аз ҳар раҳеи бардаи хилоф
تن ترا از هر رهی برده خلاف
Ҳаст бигрифта дар ойинаи ғилоф
هست بگرفته در آئینه غلاف
Пок кун ойинаро дар ҳар нафас
پاک کن آئینه را در هر نفس
Пеш ӯ шӯ то наМонӣ бози пас
پیش او شو تا نمانی باز پس
Ҳарки ӯ дар роҳ устодаст боз
هرکه او در راه استادست باز
Ҳамчунон каз роҳ афтодаст боз
همچنان کز راه افتادست باز
Ҳаркии андари пардаи раҳ боз монад
هرکه اندر پرده ره باز ماند
Тообд ӯ бедил ва бесоз монад
تاابد او بی دل و بی ساز ماند
Роҳи бино ин бидон гуфтам ҳаме
راه بینا این بدان گفتم همی
Тонҳӣ бар ин ҷароҳати марҳамӣ
تانهی بر این جراحت مرهمی
Гар касе дар роҳ хоҳад рафтан ӯ
گر کسی در راه خواهد رفتن او
Ҳам сухан дар роҳ хоҳад гуфтан ӯ
هم سخن در راه خواهد گفتن او
Токаи онро низ наздикаш шавад
تاکه آن را نیز نزدیکش شود
Роҳ биравӣ зуд ва осон биспурад
راه بروی زود و آسان بسپرد
Он суханҳо роҳ бошад роҳбар
آن سخنها راه باشد راهبر
Чанд хоҳӣ гуфт акнӯн роҳбар
چند خواهی گفت اکنون راهبر
Чанд гӯям роҳи ту бар парда аст
چند گویم راه تو بر پرده است
Солики дили роҳи худ гум карда аст
سالک دل راه خود گم کرده است
Роҳ аўнздик хоҳад шуд ҳаме
راه اونزدیک خواهد شد همی
Андарин раҳи пери хўоҳдшди ҳаме
اندرین ره پیر خواهدشد همی