Он муборизи майдони муҷоҳида , он мҷоҳзи айвони мушоҳида , он омили коргоҳи ҳидоят , он комили боргоҳи аноят , он сӯфии софӣ , башари ҳоФии раҳмаи аллоҳи алайҳ , муҷоҳида азим доштаасту шонеи рафеъ ,у мшори илайҳи қавм буд . Фзили ъёзи дарёфта буд ,у мурӣди холи худ буд , алии бен ҳашарам , ва дар илми усӯлу фурӯъи олам буд . Муваллид ӯ аз Марв буд . Ба Бағдод нишастӣу ибтидои тавба ӯ он буд ки шӯридаи рӯзгор буд . Як рӯз маст мерафт . Коғазӣ ёфт бар онҷои навиштаи бисмии аллоҳи арраҳмони арраҳим . Атрии харид ва он коғазро муаттар кард ва ба таъзими он коғазро дар хонаи ниҳод . Бузургии он шаб ба хоб дид ки гуфтанд : башарро бигӯӣ таййибати асмнои Фтибноку бҷлти асмнои Фбҷлноку тҳрти асмнои Фтҳрноки Фбъзтии лотибни асмки фии алднёу алохраҳ . Он бузург гуфт : мардӣ фосиқаст . Магар ба ғалати байнам май байнам .

آن مبارز میدان مجاهده، آن مجاهز ایوان مشاهده، آن عامل کارگاه هدایت، آن کامل بارگاه عنایت، آن صوفی صافی، بشر حافی رحمة الله علیه، مجاهدة عظیم داشته است و شانی رفیع، و مشار الیه قوم بود. فضیل عیاض دریافته بود، و مرید خال خود بود، علی بن حشرم، و در علم اصول و فروع عالم بود. مولد او از مرو بود. به بغداد نشستی و ابتدای توبه او آن بود که شوریدة روزگار بود. یک روز مست می‌رفت. کاغذی یافت بر آنجا نوشته بسم الله الرحمن الرحیم. عطری خرید و آن کاغذ را معطر کرد و به تعظیم آن کاغذ را در خانه نهاد. بزرگی آن شب به خواب دید که گفتند: بشر را بگوی طیبت اسمنا فطیبناک و بجلت اسمنا فبجلناک و طهرت اسمنا فطهرناک فبعزتی لاطیبن اسمک فی الدنیا و الاخرة. آن بزرگ گفت: مردی فاسق است. مگر به غلط بینم می‌بینم.

Таҳорат карду намози бгзорд ва бихоб рафт , ҳамин хоб дид . Ҳамчунин то бори сеюм бомдод бархест , вайро талаб кард . Гуфтанд ба маҷлис хамраст .

طهارت کرد و نماز بگزارد و بخواب رفت، همین خواب دید. همچنین تا بار سوم بامداد برخاست، وی را طلب کرد. گفتند به مجلس خمر است.

Рафтаи хонае ки дар онҷо буд . Гуфт : башари онҷо май буд ?

رفته خانه ای که در آنجا بود. گفت: بشر آنجا می‌بود؟

Гуфтанд : буд . Влкн мастаст ва бехабар .

گفتند: بود. ولکن مست است و بی خبر.

Гуфт : бгўӣид ки ба ту пайғомӣ дорам .

گفت: بگوئید که به تو پیغامی دارم.

Гуфт : бгўӣид ки пайғом ки дорӣ

گفت: بگوئید که پیغام که داری

Гуфт : пайғоми худоӣ .

گفت: پیغام خدای.

Гирён шуд . Гуфт : оҳ ! итоб дорад ё уқобӣ кунад .

گریان شد. گفت: آه! عتاب دارد یا عقابی کند.

Гуфт : бош то ёронро бигӯям .

گفت: باش تا یاران را بگویم.

Бо ёрон гуфт : эй ёрон ! марои хонданд . Рафтам ва шуморо бадрӯд кардам ки беш ҳаргизи маро дар ин кор намебайнед .

با یاران گفت: ای یاران! مرا خواندند. رفتم و شما را بدرود کردم که بیش هرگز مرا در این کار نمی بینید.

Пас чунон шуд ки ҳеҷ каси номи ваии ншнўдӣ , ало ки роҳатӣ ба дили ваии брсидӣ .

پس چنان شد که هیچ کس نام وی نشنودی، الاّ که راحتی به دل وی برسیدی.

Ва тариқи зуҳд пеш гирифт , ва аз шиддати ғалабаи мушоҳидаи ҳақи таъолии ҳаргизи кафш дар пой накардӣ , ҳоФӣ аз он гуфтанд . Бо ӯ гуфтанд : чаро кафш дар пой накунӣ ?

و طریق زهد پیش گرفت، و از شدت غلبه مشاهده حق تعالی هرگز کفش در پای نکردی، حافی از آن گفتند. با او گفتند: چرا کفش در پای نکنی؟

Гуфт : он рӯз ки оштӣ карданд , пой бараҳна будам . Боз шарм дорам ки кафш дар пой кунам . Ва низ ҳақ таъолӣ мегуяд : заминро бисоти шумо грдондм . Бар бисоти подшоҳон адаб набӯд бо кафш рафтан .

گفت: آن روز که آشتی کردند، پای برهنه بودم. باز شرم دارم که کفش در پای کنم. و نیز حق تعالی می‌گوید: زمین را بساط شما گرداندم. بر بساط پادشاهان ادب نبود با کفش رفتن.

Ҷамъӣ аз асҳоби хилват чунон шуданд ки бклўх астнҷо накарданду об аз даҳан бар замин нияндохтанд ки ҷумла дар ӯ нури аллоҳи диданд . Башарро низ ҳамин афтод . Бал ки нури аллоҳи чашм раванда гардад - беибср - ҷузи худои худро набинад , ҳар киро худои чашм ӯ шуд , ҷузи худоӣ натавонад дид . Чунонкии хоҷаи анбиёи алайҳими ассалом дар пас ҷинозаи сълбаҳ ба сари ангушт пой мерафт . Фармуд : тарсам ки пой бар сари малоикаи нуҳум . Ва он млоикаҳ чист ? нури аллоҳи алмўмни инзр ба нури аллоҳ .

جمعی از اصحاب خلوت چنان شدند که بکلوخ استنجا نکردند و آب از دهن بر زمین نینداختند که جمله در او نور الله دیدند. بشر را نیز همین افتاد. بل که نور الله چشم رونده گردد - بی یبصر - جز خدای خود را نبیند، هر که را خدای چشم او شد، جز خدای نتواند دید. چنانکه خواجه انبیا علیهم السلام در پس جنازة ثعلبه به سر انگشت پای می‌رفت. فرمود: ترسم که پای بر سر ملائکه نهم. و آن ملایکه چیست؟نور الله المومن ینظر به نور الله.

Нақласт ки Аҳмади ҳанбал бисёр бар ӯ рафтӣ ва дар ҳақ ӯ иродат тамом дошт . То ба ҳаддӣ ки шогирдонаш гуфтанд : ин соъати ту олимӣ дар аҳодӣсу фиқҳу иҷтиҳод ва дар анвоъи улӯми назири надорӣ . Ҳар соъат аз пас шӯридае май рӯй . Чаҳ лоиқ буд ?

نقل است که احمد حنبل بسیار بر او رفتی و در حق او ارادت تمام داشت. تا به حدی که شاگردانش گفتند: این ساعت تو عالمی در احادیث و فقه و اجتهاد و در انواع علوم نظیر نداری. هر ساعت از پس شوریده ای می‌روی. چه لایق بود؟

Аҳмад гуфт : оре ! аз ин ҳамаи улӯм ки бар шимурдед , ман ин ҳама ба аз ӯ донам , аммо ӯ худовандро ба аз ман донад .

احمد گفت: آری! از این همه علوم که بر شمردید، من این همه به از او دانم، اما او خداوند را به از من داند.

Пас бар ӯ рафтӣ ва гуфтӣ : ҳдснии ани рабӣ . Маро аз худои ман суханӣ бигӯӣ .

پس بر او رفتی و گفتی: حدثنی عن ربی. مرا از خدای من سخنی بگوی.

Нақласт ки башари хост ки шабӣ ба хонаи даройад . Як пой дар остонаи ниҳод ва як пои беруни хонаи ниҳод , ва то рӯз ҳамчунон истода буду мутаҳайиру шӯрида ; ва гӯйанд низ ки дар дил хоҳараш афтод ки имшаби башари меҳмон ту хоҳад буд . Дар хона бирафту обии бузаду мунтазир омадан буд . Ногоҳ башар биёмад . Чун шӯрида Эй гуфт : эй хоҳарам ! бар бом мешавам .

نقل است که بشر خواست که شبی به خانه درآید. یک پای در آستانه نهاد و یک پای بیرون خانه نهاد، و تا روز همچنان ایستاده بود و متحیر و شوریده؛ و گویند نیز که در دل خواهرش افتاد که امشب بشر مهمان تو خواهد بود. در خانه برفت و آبی بزد و منتظر آمدن بود. ناگاه بشر بیامد. چون شوریده ای گفت: ای خواهرم! بر بام می‌شوم.

Қадам биниҳод впоиаҳ эй чанд баромад ва то рӯз ҳамчунон истода буд . Чун рӯз шуд фурӯд омад ва ба намоз ҷамоат шуд . Бомдод бозомад , хоҳараш гуфт : истоданро сабаб чаҳ буд ?

قدم بنهاد وپایه ای چند برآمد و تا روز همچنان ایستاده بود. چون روز شد فرود آمد و به نماز جماعت شد. بامداد بازآمد، خواهرش گفت: ایستادن را سبب چه بود؟

Гуфт : дар хотирам омад ки дар Бағдоди чандин касанд ки номи эшон башараст . Яке ҷуҳуд , ва яке тарсо , ва яке муғ ,у марои ном башараст . Ва ба чунин давлатии расида , ва ислом ёфта . Эшон чаҳ карданд ки аз беруни нҳодндшон , ва ман чаҳ кардам ки ба чунин давлатии расидам . Дар ҳайрати ин монда будам .

گفت: در خاطرم آمد که در بغداد چندین کس اند که نام ایشان بشر است. یکی جهود، و یکی ترسا، و یکی مغ، و مرا نام بشر است. و به چنین دولتی رسیده، و اسلام یافته. ایشان چه کردند که از بیرون نهادندشان، و من چه کردم که به چنین دولتی رسیدم. در حیرت این مانده بودم.

Нақласт ки балол хавос гуфт : дар тӣа банӣ Исроил мерафтам . Мардӣ бо ман мерафт . Илҳомӣ ба дил ман омад ки ӯ Хизраст . Гуфтам : ба ҳақи ҳақ ки бигӯӣ ки туро ном чист ?

نقل است که بلال خواص گفت: در تیه بنی اسرائیل می‌رفتم. مردی با من می‌رفت. الهامی به دل من آمد که او خضر است. گفتم: به حق حق که بگوی که تو را نام چیست؟

Гуфт : бародари ту , Хизраст .

گفت: برادر تو، خضر است.

Гуфтам : дар шофиӣ чаҳ гӯйӣ ?

گفتم: در شافعی چه گویی؟

Гуфт : аз аўтодаст .

گفت: از اوتاد است.

Гуфтам : дар Аҳмади ҳанбал чаҳ гӯйӣ ?

گفتم: در احمد حنبل چه گویی؟

Гуфт : аз садиқонаст .

گفت: از صدیقان است.

Гуфтам : дар башар чаҳ гӯйӣ ?

گفتم: در بشر چه گویی؟

Гуфт : аз пас ӯ чун ӯ набӯд .

گفت: از پس او چون او نبود.

Нақласт ки Абдуллоҳ ҷило гуяд : зўолнўнро дидам , ӯро ибодат буд ;у саҳлро дидам ӯро ишорат буд ;у башарро дидам ӯро вараъ буд . Маро гуфтанд ту ба кадоми моилтрӣ ?

نقل است که عبدالله جلا گوید: ذوالنون را دیدم، او را عبادت بود؛ و سهل را دیدم او را اشارت بود؛ و بشر را دیدم او را ورع بود. مرا گفتند تو به کدام مایلتری؟

Гуфтам ба бшрбни алҳорс ки устоди мост .

گفتم به بشربن الحارث که استاد ماست.

Нақласт ки ҳафт қмтраҳ аз кутуб ҳадис дошт , дар зери хок дафн кард . Ривоят накард . Гуфт : аз он ривоят намекунам ки дар худ шаҳват май байнам . Агар шаҳвати дили хомӯшии байнам ривоят кунам .

نقل است که هفت قمطره از کتب حدیث داشت، در زیر خاک دفن کرد. روایت نکرد. گفت: از آن روایت نمی‌کنم که در خود شهوت می‌بینم. اگر شهوت دل خاموشی بینم روایت کنم.

Нақласт ки башарро гуфтанд Бағдоди мухталит шудааст . Бал ки бештар ҳаромаст . Ту чаҳ май хурӣ ?

نقل است که بشر را گفتند بغداد مختلط شده است. بل که بیشتر حرام است. تو چه می‌خوری؟

Гуфт : аз ин мехӯрам ки шумо мехуред , ва аз ин май ошомам ки шумо меошомед .

گفت: از این می‌خورم که شما می‌خورید، و از این می‌آشامم که شما می‌آشامید.

Гуфтанд : пас ба чаҳ раседӣ бад-ӣни манзалат ?

گفتند: پس به چه رسیدی بدین منزلت؟

Гуфт : ба луқмае кам аз луқмае ва ба дастии кӯтоҳтар аз дастӣ ва касе ки мехӯрд ва мегиряд бо касе ки мехӯрд ва механдад баробар набӯд .

گفت: به لقمه ای کم از لقمه ای و به دستی کوتاهتر از دستی و کسی که می‌خورد و می‌گرید با کسی که می‌خورد و می‌خندد برابر نبود.

Пас гуфт : ҳалол исроф напазирад .

پس گفت: حلال اسراف نپذیرد.

Яке аз ӯ пурсед : чаҳ чизи нон хӯриш кунам ?

یکی از او پرسید: چه چیز نان خورش کنم؟

Гуфт : офияти нон хӯриш кун .

گفت: عافیت نان خورش کن.

Нақласт ки муддати чиҳил сол ӯро бирён орзӯ мекарду бҳоءи он ӯро ба даст наёмада буд , ва гӯйанд солҳо буд то дилаши боқло май хост ва нахурда буд .

نقل است که مدت چهل سال او را بریان آرزو می‌کرد و بهاء آن او را به دست نیامده بود، و گویند سالها بود تا دلش باقلا می‌خواست و نخورده بود.

Нақласт ки ҳаргизи об аз ҷӯӣ ки султонён канда будандӣ нахурдӣ .

نقل است که هرگز آب از جویی که سلطانیان کنده بودندی نخوردی.

Яке аз бузургон гуфт : ба назд башар будам , сармое буд сахт . ӯро дидам бараҳна , меларзид . Гуфтам : ё бо наср ! дар чунин вақти ҷома зиёдат кунанд , ту берун кардае ?

یکی از بزرگان گفت: به نزد بشر بودم، سرمایی بود سخت. او را دیدم برهنه، می‌لرزید. گفتم: یا با نصر!در چنین وقت جامه زیادت کنند، تو بیرون کرده ای؟

Гуфт : даравишонро ёд кардам ва мол надоштам ки ба эшон мувосот кунам . Хостам ки ба тан мувофиқат кунам .

گفت: درویشان را یاد کردم و مال نداشتم که به ایشان مواسات کنم. خواستم که به تن موافقت کنم.

Аз ӯ пурседанд бад-ӣни манзалат аз бача раседӣ ?

از او پرسیدند بدین منزلت از چه رسیدی؟

Гуфт : бдонкаҳи ҳоли хеш аз ғайри худои пинҳони доштам , ҷумлаи умр .

گفت: بدانکه حال خویش از غیر خدای پنهان داشتم، جمله عمر.

Гуфтанд : чаро султонро ваъз накунӣ ки зулм бар мо меравад ?

گفتند: چرا سلطان را وعظ نکنی که ظلم بر ما می‌رود؟

Гуфт : худоиро аз он бузургтар донам ки ман ӯро пеш касе ёд кунам ки ӯро донад . То бидон чаҳ расад ки ӯро надонад .

گفت: خدای را از آن بزرگتر دانم که من او را پیش کسی یاد کنم که او را داند. تا بدان چه رسد که او را نداند.

Аҳмади бен иброҳӣм алмтлб гуфт : башар маро гуфт ки маърӯфро бигӯӣ ки чун намоз кунам ба наздик ту оем . Ман пайғом бидодам . Мунтазир май будем , намози пешини бкрдим , наомад . Намози дигари бгзордим , наомад . Намоз хуфтани бгзордим , бо хештан гуфтам субҳони аллоҳ , чун башари мардӣ , хилоф кунад ? воин аҷабаст . Ва чашми ҳамеи доштам ва бар дар масҷиди ҳаме будем то башар биёмад . Саҷҷода хеш барграфт ва равон шуд . Чун ба диҷла расед бар об бирафт ва биёмад , ва ҳадис карданд то вақти саҳари бозгашт , ва ҳамчунон броб бирафт . Ман хештан аз боми биндохтму омадаму дасту пой ӯро бӯса додам , гуфтам : маро дуое бикун , дуо кард ва гуфт : ошкоро макун то зинда буд . Бо ҳеҷ кас нагуфтам .

احمد بن ابراهیم المطلب گفت: بشر مرا گفت که معروف را بگوی که چون نماز کنم به نزدیک تو آیم. من پیغام بدادم. منتظر می‌بودیم، نماز پیشین بکردیم، نیامد. نماز دیگر بگزاردیم، نیامد. نماز خفتن بگزاردیم، با خویشتن گفتم سبحان الله، چون بشر مردی، خلاف کند؟ واین عجب است. و چشم همی داشتم و بر در مسجد همی بودیم تا بشر بیامد. سجاده خویش برگرفت و روان شد. چون به دجله رسید بر آب برفت و بیامد، و حدیث کردند تا وقت سحر بازگشت، و همچنان برآب برفت. من خویشتن از بام بینداختم و آمدم و دست و پای او را بوسه دادم، گفتم: مرا دعایی بکن، دعا کرد و گفت: آشکارا مکن تا زنده بود. با هیچ کس نگفتم.

Нақласт ки ҷамоатӣ бар ӯ буданд ва ӯ дар ризо сухан мегуфт . Яке аз эшон гуфт : ё абои наср ! ҳеҷ чиз аз халқ қабул намекунӣ бар эй ҷоҳро . Агар муҳаққиқӣ дар зуҳд , ва рӯй аз дунёи бгрдонидӣ аз халқи чизе май ситон то ҷоҳат намонад дар чашми халқу ончӣ аз эшон . Май сетоне дар хФиаҳ ба даравишон май даҳ ва бар таваккул менишину қӯти хеш аз ғайб май ситон .

نقل است که جماعتی بر او بودند و او در رضا سخن می‌گفت. یکی از ایشان گفت: یا ابا نصر! هیچ چیز از خلق قبول نمی‌کنی بر ای جاه را. اگر محققی در زهد، و روی از دنیا بگردانیدی از خلق چیزی می‌ستان تا جاهت نماند در چشم خلق و آنچه از ایشان. می‌ستانی در خفیه به درویشان می‌ده و بر توکل می‌نشین و قوت خویش از غیب می‌ستان.

Ин сухани азим сахт меомад бар асҳоби башар . Гуфт : ҷавоби бишанвед . Онгаҳ гуфт : фуқарои се қисманд : як қисм онанд ки ҳаргиз суол накунанд ва агар бидиҳандашон низ нагиранд , ин қавм рӯҳонӣонанд ки чун худовандро суол кунанд ҳарчӣ хоҳанд худо бидиҳад , ва агар савганд ба худоӣ диҳанд дар ҳоли ҳоҷати эшон раво шавад . Як қисм дигар ононанд ки суол накунанд ва агар бидиҳанд қабул кунанд ва ин қавм аз аўстанд , ва эшон бар таваккул сокин бошанд брхдои таъолӣ , ва ин қавм онҳоанд ки бар моидае хулд нишинанд . Ва як қисм онанд ки ба сабр нишинанд ва чндонкаҳ тавонанд вақт нигоҳ доранд ,у дқъ дўоъӣ мекунанд .

این سخن عظیم سخت می‌آمد بر اصحاب بشر. گفت: جواب بشنوید. آنگه گفت: فقرا سه قسم اند: یک قسم آنند که هرگز سوال نکنند و اگر بدهندشان نیز نگیرند، این قوم روحانیان اند که چون خداوند را سوال کنند هرچه خواهند خدا بدهد، و اگر سوگند به خدای دهند در حال حاجت ایشان روا شود. یک قسم دیگر آنانند که سوال نکنند و اگر بدهند قبول کنند و این قوم از اوسط اند، و ایشان بر توکل ساکن باشند برخدای تعالی، و این قوم آنها اند که بر مائده ای خلد نشینند. و یک قسم آنند که به صبر نشینند و چندانکه توانند وقت نگاه دارند، و دقع دواعی می‌کنند.

Он сӯфӣ чун ҷавоб башнавад гуфт : розии гаштами бад-ӣни сухан . Худованд аз ту розии бод !

آن صوفی چون جواب بشنود گفت: راضی گشتم بدین سخن. خداوند از تو راضی باد!

Ва башар гуфт : ба алии ҷорҷонеи расидам . Бар чашмаи обӣ буд . Чун маро бидид гуфт : оё имрӯз чаҳ гуноҳ кардам ки одамиро май байнам ?

و بشر گفت: به علی جرجانی رسیدم. بر چشمة آبی بود. چون مرا بدید گفت: آیا امروز چه گناه کردم که آدمی را می‌بینم؟

Гуфт : аз пас ӯ бдўидм , гуфтам : маро васиятӣ кун . Гуфт фуқароро дар баргир ,у зистан бо сабр кун . Ва ҳаворо душмани гир ,у мухолифат шаҳавот кун ,у хонаи худ аи имрӯзи холитар аз лаҳади гардон . Чунонкии хонаи ту чунон буд ки он рӯз ки дар лаҳадати бхўобоннди мураффаҳу хуш ба худоӣ туоне расед .

گفت: از پس او بدویدم، گفتم: مرا وصیتی کن. گفت فقرا را در برگیر، و زیستن با صبر کن. و هوا را دشمن گیر، و مخالفت شهوات کن، و خانه خود ا امروز خالی تر از لحد گردان. چنانکه خانه تو چنان بود که آن روز که در لحدت بخوابانند مرفه و خوش به خدای توانی رسید.

Нақласт ки гуруҳе бар башар омаданд ки аз шом омадаем ва , ба ҳаҷ рӯем . Рағбат кунӣ бо мо ?

نقل است که گروهی بر بشر آمدند که از شام آمده ایم و، به حج رویم. رغبت کنی با ما؟

Гуфт : ба се шарт : яке онкӣ ҳеҷ брнагирем , ва ҳеҷ нахоҳем , ва агар чизе мон диҳанд напазирем .

گفت: به سه شرط: یکی آنکه هیچ برنگیریم، و هیچ نخواهیم، و اگر چیزی مان دهند نپذیریم.

Гуфтанд : нохостану бурно гирифтан тавонем аммо агар футуҳӣ падед ояд натавонем ки нагирем .

گفتند: ناخواستن و برنا گرفتن توانیم اما اگر فتوحی پدید آید نتوانیم که نگیریم.

Гуфт : шумо таваккули брзод ҳоҷён кардаед ва ин баёни он суханаст ки дар ҷавоби он сӯфӣ гуфтааст ки агар дар дил карда будӣ ки ҳаргиз аз халқи чизе қабул нахоҳам кард , ин таваккул бар худоӣ будӣ .

گفت: شما توکل برزاد حاجیان کرده اید و این بیان آن سخن است که در جواب آن صوفی گفته است که اگر در دل کرده بودی که هرگز از خلق چیزی قبول نخواهم کرد، این توکل بر خدای بودی.

« нақласт ки башар гуфт рӯзӣ бахона даромадам мардиро дидам гуфтам ту кистӣ ки бедастурӣ даромадӣ гуфт бародари ту Хизрам гуфтам ръо кун маро гуфт худоӣ гузордан тоъати худ бар ту осон гардонод ва гуфт тоъати ту бар ту пӯшида гардонод »

«نقلست که بشر گفت روزی بخانة درآمدم مردی را دیدم گفتم تو کیستی که بی دستوری درآمدی گفت برادر تو خضرم گفتم رعا کن مرا گفت خدای گزاردن طاعت خود بر تو آسان گرداناد و گفت طاعت تو بر تو پوشیده گرداناد»

Нақласт ки яке бо башар машварат кард ки дуҳазор дирам дорам . Ҳалол мехоҳам ки ба ҳаҷ шавам .

نقل است که یکی با بشر مشورت کرد که دوهزار درم دارم. حلال می‌خواهم که به حج شوم.

Гуфт : тавбаи тамошо май рӯй . Агар барои ризои худоӣ мерӯй бирав вом касе бгзор , ё бидиҳ ба ятем ва ба мардии мқли ҳол , ки он роҳат ки ба дил мусулмонӣ расад аз сад ҳаҷи исломи писандидатар .

گفت: توبه تماشا می‌روی. اگر برای رضای خدای می‌روی برو وام کسی بگزار، یا بده به یتیم و به مردی مقل حال، که آن راحت که به دل مسلمانی رسد از صد حج اسلام پسندیده تر.

Гуфт : рағбати ҳаҷи бештар май байнам .

گفت: رغبت حج بیشتر می‌بینم.

Гуфт : аз онкии молҳо на аз ваҷҳи некӯ ба даст овардае , то бноўҷўаҳ харҷ накунӣ қарор нагирӣ .

گفت: از آنکه مالها نه از وجه نیکو به دست آورده ای، تا بناوجوه خرج نکنی قرار نگیری.

Нақласт ки башар бар гӯристон гузар кард . Гуфт : ҳамаи аҳли гӯристонро дидам , бар сар кӯҳ омаду шағабӣ дар эшон афтода ва бо икдгр мунозиъа мекарданд , чунонкӣ касе қисмат кунад чизе .

نقل است که بشر بر گورستان گذر کرد. گفت: همه اهل گورستان را دیدم، بر سر کوه آمد و شغبی در ایشان افتاده و با یکدگر منازعه می‌کردند، چنانکه کسی قسمت کند چیزی.

Гуфтам : бори худоё ! марои шносои гардон то ин чаҳ ҳоласт ? маро гуфтанд онҷо бирав ва бипурс . Рафтаму пурсидам . Гуфтанд : як ҳафтааст ки мардӣ аз мардони дайн бар мо гузар кард ва ба се бори қул ҳўи аллоҳ аҳад бархонад ,у савоб ба мо дод . Як ҳафтааст то мо савоби онро қисмат мекунем . Ҳануз фориғ нагаштаем .

گفتم: بار خدایا! مرا شناسا گردان تا این چه حال است؟ مرا گفتند آنجا برو و بپرس. رفتم و پرسیدم. گفتند: یک هفته است که مردی از مردان دین بر ما گذر کرد و به سه بار قل هو الله احد برخواند، و ثواب به ما داد. یک هفته است تا ما ثواب آن را قسمت می‌کنیم. هنوز فارغ نگشته ایم.

Нақласт ки башар гуфт : Мустафоро слии аллоҳи алайҳу силам ба хоб дидам . Маро гуфт : эй башар ! ҳеҷ май доне ки чаро худои таъолии баргузеди туро аз миёни ақрони ту ? ва баланд гардонид дараҷаи ту ?

نقل است که بشر گفت: مصطفی را صلی الله علیه و سلم به خواب دیدم. مرا گفت: ای بشر! هیچ می‌دانی که چرا خدای تعالی برگزید تو را از میان اقران تو؟ و بلند گردانید درجه تو؟

Гуфтам : неи расӯли аллоҳ !

گفتم: نی رسول الله!

Гуфт : ба сабаби онкии мтобъти суннат ман кардӣу солеҳонро ҳурмат нигоҳ доштӣ ,у бародарон насиҳат кардӣу асҳоби мароу аҳли байти маро дӯст доштӣ , худои таъолии туро аз ин ҷиҳат ба мақоми Аброри расонид .

گفت: به سبب آنکه متابعت سنت من کردی و صالحان را حرمت نگاه داشتی، و برادران نصیحت کردی و اصحاب مرا و اهل بیت مرا دوست داشتی، خدای تعالی تو را از این جهت به مقام ابرار رسانید.

Нақласт ки башар гуфт : як шаби Муртазоро ба хоб дидам . Гуфтам : марои пандии даҳ ! гуфт : чаҳ некӯаст шафқати тавонгарон бар даравишон барои талаби савоби раҳмон , ва аз он некӯтар такаббури даравишон бар тавонгарон , аз эътимод бар карами офаридагори ҷаҳон .

نقل است که بشر گفت: یک شب مرتضی را به خواب دیدم. گفتم: مرا پندی ده! گفت: چه نیکوست شفقت توانگران بر درویشان برای طلب ثواب رحمان، و از آن نیکوتر تکبر درویشان بر توانگران، از اعتماد بر کرم آفریدگار جهان.

Нақласт ки асҳобро гуфт : саёҳат кунед ки чун оби равон буд хуш гардад , ва чун сокин шавад мутағаййир ва зард шавад .

نقل است که اصحاب را گفت: سیاحت کنید که چون آب روان بود خوش گردد، و چون ساکن شود متغیر و زرد شود.

Ва гуфт ҳар ки хоҳад ки дар дунё азиз бошад , ва дар охирати шариф , гӯ аз се чиз давр бош : аз махлуқон ҳоҷат махоҳ ;у касро бдмгўӣ ва ба меҳмонии каси Марв .

و گفت هر که خواهد که در دنیا عزیز باشد، و در آخرت شریف، گو از سه چیز دور باش: از مخلوقان حاجت مخواه؛ و کس را بدمگوی و به مهمانی کس مرو.

Ва гуфт : ҳаловати охирати наёбади онкӣ дӯст дорад ки мардумони вайро бидонанд .

و گفت: حلاوت آخرت نیابد آنکه دوست دارد که مردمان وی را بدانند.

Ва гуфт : агар дар қаноати ҳеҷ суд нест ҷуз ба иззати зиндагонӣ кардан кифоятаст .

و گفت: اگر در قناعت هیچ سود نیست جز به عزت زندگانی کردن کفایت است.

Ва гуфт : агар дӯсти дорӣ ки халқи туро бидонанд ин дӯстии сари муҳаббати дунё буд .

و گفت: اگر دوست داری که خلق تو را بدانند این دوستی سر محبت دنیا بود.

Ва гуфт : ҳаргизи ҳаловат ибодат наёбӣ то нигарадоне миёни худу миёни шаҳавоти девори оҳанӣн .

و گفت: هرگز حلاوت عبادت نیابی تا نگردانی میان خود و میان شهوات دیوار آهنین.

Ва гуфт : сахттарин корҳо сеаст : ба вақти дасти танагии саховат ,у вараъ дар хилвату сухани гуфтани пеш касе ки аз ӯ битарсӣ .

و گفت: سخت ترین کارها سه است: به وقت دست تنگی سخاوت، و ورع در خلوت و سخن گفتن پیش کسی که از او بترسی.

Ва гуфт : вараъи он буд ки аз шубаҳоти поки беруни ое . Ва муҳосибаи нафас дар ҳар турфаи алъайнии пешгирӣ .

و گفت: ورع آن بود که از شبهات پاک بیرون آیی. و محاسبه نفس در هر طرفة العینی پیش گیری.

Ва гуфт : зуҳд мулкӣаст ки қарор нагирад , магар дар дилии холӣ .

و گفت: زهد ملکی است که قرار نگیرد، مگر در دلی خالی.

Ва гуфт : андӯҳ мулкӣаст ки чун ҷое қарор гирифт ризои надиҳад ки ҳеҷ чиз бо ӯ қарор гирад .

و گفت: اندوه ملکی است که چون جایی قرار گرفت رضا ندهد که هیچ چیز با او قرار گیرد.

Ва гуфт : фозилтарин чизе ки бандаеро додаанд маърифатаст . Ва алсбри фии алФқр .

و گفت: فاضلترین چیزی که بنده ای را داده اند معرفت است. و الصبر فی الفقر.

Ва гуфт : агар худоиро хоссагонанд орифонанд .

و گفت: اگر خدای را خاصگان اند عارفان اند.

Ва гуфт : сӯфӣ онаст ки дил софӣ дорад бо худоӣ .

و گفت: صوفی آن است که دل صافی دارد با خدای.

Ва гуфт : орифон қавмӣанд ки нашносанд , магари худоӣ ; ва эшонро гиромӣ надоранд магар барои худоӣ .

و گفت: عارفان قومی اند که نشناسند، مگر خدای؛ و ایشان را گرامی ندارند مگر برای خدای.

Ва гуфт : ҳарки хоҳад ки таъм озодӣ бичишад гӯи сарро поки гардон .

و گفت: هرکه خواهد که طعم آزادی بچشد گو سر را پاک گردان.

Ва гуфт : ҳарки амал кунад худоиро ба сидқ , ваҳшатии азим бо халқаш пеш ояд .

و گفت: هرکه عمل کند خدای را به صدق، وحشتی عظیم با خلقش پیش آید.

Ва гуфт : саломӣ бар абноӣ дунё кунед , ба дасти доштани салом бар эшон

و گفت: سلامی بر ابنای دنیا کنید، به دست داشتن سلام بر ایشان

Ва гуфт : нигаристан бар бахили дилро сахт гирданд .

و گفت: نگریستن بر بخیل دل را سخت گرداند.

Ва гуфт : адаби даст ба доштани миёни бародарон , адабаст .

و گفت: ادب دست به داشتن میان برادران، ادب است.

Ва гуфт : бо ҳеҷ каси нншстм ва ҳечкас бо ман нанишаст ки чун аз ҳам ҷудои шудеми марои яқини ншдкаҳ агар ба ҳам нншстимӣ ҳар дуро ба будӣ .

و گفت: با هیچ کس ننشستم و هیچکس با من ننشست که چون از هم جدا شدیم مرا یقین نشدکه اگر به هم ننشستیمی هر دو را به بودی.

Ва гуфт : ман кораи маргаму кора марг набӯд магар касе ки дар шак буд .

و گفت: من کاره مرگم و کاره مرگ نبود مگر کسی که در شک بود.

Ва гуфт : комил набошӣ то душмани ту эмин набӯд .

و گفت: کامل نباشی تا دشمن تو ایمن نبود.

Ва гуфт : агар худоиро тоъат наме дорӣ , борӣ маъсияташ макун .

و گفت: اگر خدای را طاعت نمی‌داری، باری معصیتش مکن.

Яке дар пеш ӯ гуфт : таваккулати алии аллоҳ .

یکی در پیش او گفت: توکلت علی الله.

Башар гуфт : бар худои дурӯғ май гӯйӣ . Агар бар ӯ таваккул карда будӣ , бидонча ӯ кунад розӣ будӣ .

بشر گفت: بر خدای دروغ می‌گویی. اگر بر او توکل کرده بودی، بدانچه او کند راضی بودی.

Ва гуфт : агар туро чизе аҷаб ояд аз сухани гуфтан хомӯш бош ва чун аз хомӯшӣ аҷаб ояд сухани гӯй .

و گفت: اگر تو را چیزی عجب آید از سخن گفتن خاموش باش و چون از خاموشی عجب آید سخن گوی.

Ва гуфт : агар ҳамаи умр дар дунё ба саҷдаи шукри машғӯли гардӣ , шукри он нгзордаҳ бошӣ ки ӯ дар азали ҳадис дӯстон кард . Ҷаҳд кун то аз дӯстон бошӣ .

و گفت: اگر همه عمر در دنیا به سجده شکر مشغول گردی، شکر آن نگزارده باشی که او در ازل حدیث دوستان کرد. جهد کن تا از دوستان باشی.

Чун вақт маргаш даромад дар изтиробии азим буд ва дар ҳолатии аҷаб . ГФнтнд : магари зиндагониро дӯст май дорӣ ?

چون وقت مرگش درآمد در اضطرابی عظیم بود و در حالتی عجب. گفنتند: مگر زندگانی را دوست می‌داری؟

Гуфт : не ! валикин ба ҳазрати подшоҳи подшоҳон шудан саъбаст .

گفت: نی!ولیکن به حضرت پادشاه پادشاهان شدن صعب است.

Нақласт ки дар марази мӯат будӣ ва яке даромад ва аз дасти танагии рӯзгор шикоят кард . Пероҳан бадв доду пероҳанӣ ба орияти бастад ва бидон перҳан ба дор охират хиромед .

نقل است که در مرض موت بودی و یکی درآمد و از دست تنگی روزگار شکایت کرد. پیراهن بدو داد و پیراهنی به عاریت بستد و بدان پیرهن به دار آخرت خرامید.

Нақласт ки то башари зинда буд ҳаргиз дар Бағдоди ҳеҷ сутур рўс нияндохта буд , дрроаҳ - ҳурмат ӯро ки пой бараҳна рафтӣ - як шаби мардӣ сутурӣ дошт . Сутурро дид ки дар роҳ рўс афганд . Фарёд баровард : ки башар ҳоФӣ намонад .

نقل است که تا بشر زنده بود هرگز در بغداد هیچ ستور روث نینداخته بود، درراه - حرمت او را که پای برهنه رفتی- یک شب مردی ستوری داشت. ستور را دید که در راه روث افگند. فریاد برآورد: که بشر حافی نماند.

Нгрстнд , чунон буд . ГФнд : ба чаҳ донистӣ ?

نگرستند، چنان بود. گفند: به چه دانستی؟

Гуфт : бдонкаҳ то ӯ зинда буд дар ҷумлаи роҳи Бағдоди рўси сутурӣ дида набӯд . Ин бархилоф одат дидам , донистам ки бшрнмондаҳаст .

گفت: بدانکه تا او زنده بود در جمله راه بغداد روث ستوری دیده نبود. این برخلاف عادت دیدم، دانستم که بشرنمانده است.

Баъд аз марг ӯро ба хоби диданд . Гуфтанд : худоӣ бо ту чаҳ кард ?

بعد از مرگ او را به خواب دیدند. گفتند: خدای با تو چه کرد؟

Гуфт : бо ман итоб кард . Гуфт : дар дунёи аи змн чаро чандин тарсид ӣ ? аммо илмати ани алкрми сифатӣ . Надонистӣ ки карами сифат манаст ?

گفت: با من عتاب کرد. گفت: در دنیا ا زمن چرا چندین ترسید ی؟ اما علمت ان الکرم صفتی. ندانستی که کرم صفت من است؟

Дайгарӣ ба хоб дид пурсед ки : ҳақ бо ту чаҳ кард ?

دیگری به خواب دید پرسید که: حق با تو چه کرد؟

Ва гуфт : марои омрзид ва фармуд кул ё ман лами ёклу ашрб ё ман лами ишрби лоҷлӣ . Бихӯр эй онкӣ аз барои мо нахурдӣу бёшом эй онкӣ аз барои мо нёшомидӣ .

و گفت: مرا آمرزید و فرمود کل یا من لم یاکل و اشرب یا من لم یشرب لاجلی. بخور ای آنکه از برای ما نخوردی و بیاشام ای آنکه از برای ما نیاشامیدی.

Дайгарӣ ба хобаш дид . Ва гуфт : худоӣ бо ту чаҳ кард ?

دیگری به خوابش دید. و گفت: خدای با تو چه کرد؟

Гуфт : маро биёмурзед ва як нима аз биҳишти маро мубоҳ гардонид , ва маро гуфт ё башар ! то будӣ агар маро дар оташ саҷда кардӣ , шукри он нгзордӣ ки туро дар дили бандагони худ ҷой додам .

گفت: مرا بیامرزید و یک نیمه از بهشت مرا مباح گردانید، و مرا گفت یا بشر! تا بودی اگر مرا در آتش سجده کردی، شکر آن نگزاردی که تو را در دل بندگان خود جای دادم.

Дайгарӣ ба хобаш дид . Гуфт : худоӣ бо ту чаҳ кард ?

دیگری به خوابش دید. گفت: خدای با تو چه کرد؟

Гуфт : фармон омад ки марҳабо эй башар ! он соъатӣ ки туро ҷон бар медоштанд ҳеҷ набӯд дар рӯй замин аз ту дӯсттар .

گفت: فرمان آمد که مرحبا ای بشر! آن ساعتی که تو را جان بر می‌داشتند هیچ نبود در روی زمین از تو دوست تر.

Нақласт ки як рӯзи заъифае бар эмоми Аҳмад ҳанбал омад ва гуфт : бар бом , дӯк май рейсаму машъалае зоҳир гардад аз он Халифа ки мегузарад . Ба равшанои он машъала , гоҳ ҳаст ки чанд пораи дӯк май рейсам . Раво буд ё на ?

نقل است که یک روز ضعیفه ای بر امام احمد حنبل آمد و گفت: بر بام، دوک می‌ریسم و مشعله ای ظاهر گردد از آن خلیفه که می‌گذرد. به روشنایی آن مشعله، گاه هست که چند پاره دوک می‌ریسم. روا بود یا نه؟

Аҳмад гуфт : ту борӣ ки ӣӣ ки ин доманат гирифтааст , ки ин аҷабаст ?

احمد گفت: تو باری که یی که این دامنت گرفته است، که این عجب است؟

Гуфт : ман хоҳари башар ҳоФӣам .

گفت: من خواهر بشر حافی ام.

Аҳмад зор бигирист ва гуфт : ин чунин тақвои ҷуз аз хонадони башари ҳоФӣ берун наёяд , ва ва гуфт : туро раво набӯд , зинҳор , гӯши дор то оби софӣ тира нашавад , ва иқтидо бидон муқтадоӣ пок кун - бародари хеш - то чунон шӯй ки агар хоҳӣ то дар машъалаи эшон дӯки рейсии дасти ту , туро тоъат надорад . Бародарати чунон буд ки ҳаргоҳ - ки даст ба таомӣ дароз кардӣ , ки шабаҳат будӣ - даст ӯ тоъат надоштӣ .

احمد زار بگریست و گفت: این چنین تقوی جز از خاندان بشر حافی بیرون نیاید، و و گفت: تو را روا نبود، زینهار، گوش دار تا آب صافی تیره نشود، و اقتدا بدان مقتدای پاک کن - برادر خویش - تا چنان شوی که اگر خواهی تا در مشعلة ایشان دوک ریسی دست تو، تو را طاعت ندارد. برادرت چنان بود که هرگاه - که دست به طعامی دراز کردی، که شبهت بودی - دست او طاعت نداشتی.

Гуфтӣ : маро султонӣаст ки дил гӯйанд . ӯро рағбат тақвоаст . Ман ёрои он надорам ки бедастур ӯ сафар кунам .

گفتی: مرا سلطانی است که دل گویند. او را رغبت تقوی است. من یارای آن ندارم که بی دستور او سفر کنم.