Он султони шариъату тариқат , он бурҳони муҳаббату ҳақиқат , он муфтии асрори илоҳӣ , он Меҳдии атвори номутаноҳӣ , он ворису ибн ъам набӣ , втди олами шофиии матлабии разии аллоҳи анҳу , шарҳ ӯ додан ҳоҷат нест , ки ҳамаи олами пари нур аз шарҳи садр ӯаст . Фазойилу маноқиб ӯу шамоил ӯ бисёраст . Васф ӯ ин тамомаст ки шуъбаи дўҳлаҳ набавӣасту миваи шаҷара Мустафавӣаст ва дар фаросату сиёсат ва киёст ягона буд ва дар муруввату футуввати ӯъҷуба буд . Ҳам Карими ҷаҳон буд ва ҳам ҷаводи замон , ва ҳам афзали аҳд ва ҳам аълами вақт ва ҳам ҳаҷаи алоъма ман Қурайш , ҳам мақдами қдмўои оли Қурайш . Риёзати вкромт ӯ на чандонаст ки ин китоби ҳамл он тавонад кард . Дар сездаҳ солагӣ дар ҳарам гуфт : селои неи мошӣтм , ва дар понздаҳи солагӣ фатво медод .

آن سلطان شریعت و طریقت، آن برهان محبت و حقیقت، آن مفتی اسرار الهی، آن مهدی اطوار نامتناهی، آن وارث و ابن عم نبی، وتد عالم شافعی مطلبی رضی الله عنه، شرح او دادن حاجت نیست، که همه عالم پر نور از شرح صدر او است. فضایل و مناقب او و شمایل او بسیار است. وصف او این تمام است که شعبه دوحلة نبوی است و میوه شجره مصطفوی است و در فراست و سیاست و کیاست یگانه بود و در مروت و فتوت اعجوبه بود. هم کریم جهان بود و هم جواد زمان، و هم افضل عهد و هم اعلم وقت و هم حجة الائمة من قریش، هم مقدم قدموا آل قریش. ریاضت وکرامت او نه چندان است که این کتاب حمل آن تواند کرد. در سیزده سالگی در حرم گفت: سلو نی ماشئتم، و در پانزده سالگی فتوی می‌داد.

Аҳмади ҳанбал ки эмоми ҷаҳон буд ва сесад ҳазор ҳадис ҳифз дошт , ба шогирдӣ ӯ омад ва дар ғошияи дорӣ србрҳнаҳ кард . Қавмӣ бар вай эътироз карданд ки : мардии бад-ӣни дараҷа , дар пеши бист ва панҷ сола ӣӣ менишинаду суҳбати машойиху устодони олиро тарк мекунад ?

احمد حنبل که امام جهان بود و سیصد هزار حدیث حفظ داشت، به شاگردی او آمد و در غاشیه داری سربرهنه کرد. قومی بر وی اعتراض کردند که: مردی بدین درجه، در پیش بیست و پنج ساله یی می‌نشیند و صحبت مشایخ و استادان عالی را ترک می‌کند؟

Аҳмад ҳанбал гуфт : ҳарчӣ мо ёд дорем маъонӣ он медонад ки агар ӯ ба мо нёФтодии мо бар дар хостем монад , ки аз ҳақоиқи вохбору оёти ончӣ фаҳм кардааст , мо ҳадис беш надонистем . Аммо ӯ чун офтобӣаст ҷаҳонро ва чун офиятӣаст халқро :

احمد حنبل گفت: هرچه ما یاد داریم معانی آن می‌داند که اگر او به ما نیافتادی ما بر در خواستیم ماند، که از حقایق واخبار و آیات آنچه فهم کرده است، ما حدیث بیش ندانستیم. اما او چون آفتابی است جهان را و چون عافیتی است خلق را:

Ва ҳам Аҳмад гуфт : дар фиқҳ бар халқи баста буд . Ҳақи таъолии он дар ба сабаб ӯ кушода кард .

و هم احمد گفت: در فقه بر خلق بسته بود. حق تعالی آن در به سبب او گشاده کرد.

Ва ҳам Аҳмад гуфт : намедонам касеро ки миннат ӯ бузургтараст бар ислом дар аҳди шофиии алои шофииро .

و هم احمد گفت: نمی‌دانم کسی را که منت او بزرگتر است بر اسلام در عهد شافعی الا شافعی را.

Ва ҳам Аҳмад гуфт : шофиӣ файласуфаст дар чаҳор илм , дар луғат ;у ихтилофи аннос ,у илми фиқҳ ,у илми маъонӣ .

و هم احمد گفت: شافعی فیلسوف است در چهار علم، در لغت؛ و اختلاف الناس، و علم فقه، و علم معانی.

Ваҳм Аҳмад гуфт : дар маънии ин ҳадис ки Мустафои алайҳ ассалом фармуд ки брсрҳри сдсоли мардиро бронгизоннд то дайни ман дар халқ омӯзанд , ва он шофиӣаст .

وهم احمد گفت: در معنی این حدیث که مصطفی علیه السلام فرمود که برسرهر صدسال مردی را برانگیزانند تا دین من در خلق آموزاند، و آن شافعی است.

Ва саврӣ гуфт : агар ақли шофииро вазн кардандӣ бо ақли як нимаи халқи ақл ӯро ҷҳ омадӣ .

و ثوری گفت: اگر عقل شافعی را وزن کردندی با عقل یک نیمه خلق عقل او را جح آمدی.

Ва балоли хавоси гўидкаҳ : аз Хизри пурсидам дар ҳақи шофиӣ чаҳ гӯйӣ ? гуфт : аз аўтодаст .

و بلال خواص گویدکه : از خضر پرسیدم در حق شافعی چه گویی؟ گفت: از اوتاد است.

Ва дар ибтидо дар ҳеҷ арӯсӣ ва даъват нарафтӣу пайвастаи гирёну сӯзон будӣ ҳануз Тифл буд ки халъати ҳзорсол дар сар ӯ афганданд . Пас ба салим роъӣ афтод , ва дар суҳбат ӯ басӣ буд то дар тасарруф бар ҳама собиқ шуд . Чунонкии Абдуллоҳи Ансории гўидкаҳ : ман мазҳаб ӯ надорам эмоми шофииро дӯст медорам . Аз онкӣ дар ҳар мақомӣ ки менагарм ӯро дар пеш май байнам .

و در ابتدا در هیچ عروسی و دعوت نرفتی و پیوسته گریان و سوزان بودی هنوز طفل بود که خلعت هزارسال در سر او افگندند. پس به سلیم راعی افتاد، و در صحبت او بسی بود تا در تصرف بر همه سابق شد. چنانکه عبدالله انصاری گویدکه : من مذهب او ندارم امام شافعی را دوست می‌دارم. از آنکه در هر مقامی که می‌نگرم او را در پیش می‌بینم.

Шофиии гўидкаҳ : расӯлро алайҳи ассалом , ба хоб дидам . Маро гуфт : эй писар ту кистӣ ? гуфтам : ё расӯли аллоҳи яке аз гуруҳи ту . Гуфт : наздики биё ! наздик шудам . Оби даҳан худ бигирифт то ба даҳан ман кунад . Ман даҳани бозкрдм , чунонкӣ ба лабу даҳону забон ман расед , пас гуфт : акнӯн бирав ки худои ёри ту бод . Ва ҳам дар он соъати алии Муртазоро ба хоб дидам ки ангуштарии худ берун кард ва дар ангушт ман кард , то алӣу набӣ бар ман сироят кунад .

شافعی گویدکه : رسول را علیه السلام، به خواب دیدم. مرا گفت: ای پسر تو کیستی؟ گفتم: یا رسول الله یکی از گروه تو. گفت: نزدیک بیا! نزدیک شدم. آب دهن خود بگرفت تا به دهن من کند. من دهن بازکردم، چنانکه به لب و دهان و زبان من رسید، پس گفت: اکنون برو که خدای یار تو باد. و هم در آن ساعت علی مرتضی را به خواب دیدم که انگشتری خود بیرون کرد و در انگشت من کرد، تا علی و نبی بر من سرایت کند.

Чунонкии шофиии шаш сола буд ки ба дабиристон мерафту модараши зоҳида буд аз банӣ ҳошиму мардуми амонати бадв май спрдндӣ . Рӯзии ду кас биёмаданду ҷомаи доне бадв супурданд баъд аз он яке аз он ду биёмаду ҷомаи дони хост . Ба хуии хуш бадв дод . Баъди азони як чанде , он дигар биёмаду ҷома дон талабед . Гуфт : ба ёр ту додам .

چنانکه شافعی شش ساله بود که به دبیرستان می‌رفت و مادرش زاهده بود از بنی هاشم و مردم امانت بدو می‌سپردندی. روزی دو کس بیامدند و جامه دانی بدو سپردند بعد از آن یکی از آن دو بیامد و جامه دان خواست. به خوی خوش بدو داد. بعد ازآن یک چندی، آن دیگر بیامد و جامه دان طلبید. گفت: به یار تو دادم.

Гуфт : магар на қарор кардем ки то ҳар ду ҳозир набошем бозандаӣ ?

گفت: مگر نه قرار کردیم که تا هر دو حاضر نباشیم بازندهی؟

Гуфт : балӣ !

گفت: بلی!

Гуфт : акнӯн чаро додӣ ?

گفت: اکنون چرا دادی؟

Модари шофиӣ малул шуд . Шофиӣ даромад . Ва гуфт : эй модар ! чаро малул шудае ?

مادر شافعی ملول شد. شافعی درآمد. و گفت: ای مادر! چرا ملول شده ای؟

Ҳол боз гуфт : шофиӣ гуфт : ҳеҷ бок нест . Муддаӣ куҷост то ҷавоб гӯям .

حال باز گفت: شافعی گفت: هیچ باک نیست. مدعی کجاست تا جواب گویم.

Муддаӣ гуфт : манам !

مدعی گفت: منم!

Шофиӣ гуфт : ҷомаи дон ту барҷост . Бираву ёр худ биовару бустон .

شافعی گفت: جامه دان تو برجاست. برو و یار خود بیاور و بستان.

Он мардро аҷаб омад вмўкли қозӣ , ки оварда буд , мутаҳайир шуд аз сухан ӯ ва бирафтанд . Баъд аз он ба шогирдӣ молик афтоду молики ҳафтод ваанд сола буд . Бар дар сарой молик бинишаст ва ҳар фатво ки берун омадӣ бидидӣу мстФтиро гуфтӣ : бози гирди вбгўӣ ки беҳтар аз ин эҳтиёт кун .

آن مرد را عجب آمد وموکل قاضی، که آورده بود، متحیر شد از سخن او و برفتند. بعد از آن به شاگردی مالک افتاد و مالک هفتاد و اند ساله بود. بر در سرای مالک بنشست و هر فتوی که بیرون آمدی بدیدی و مستفتی را گفتی: باز گرد وبگوی که بهتر از این احتیاط کن.

Чун бидидӣ ҳақ ба дасти шофиӣ будӣу молики бадв май нозайдӣ ва дар он вақти Халифаи ҳорӯни алрашед буд .

چون بدیدی حق به دست شافعی بودی و مالک بدو می‌نازیدی و در آن وقت خلیفه هارون الرشید بود.

Нақласт ки ҳорӯни шабӣ бо збидаҳ мунозира кард . Збидаҳи ҳорӯнро гуфт : эй дӯзахӣ !

نقل است که هارون شبی با زبیده مناظره‌کرد. زبیده هارون را گفت: ای دوزخی!

Ҳорӯн гуфт : агар ман дӯзахӣам ?фонати толқ .

هارون گفت: اگر من دوزخی ام فانت طالق.

Аз якдигар ҷудо шуданд . Ва ҳорӯни збидаҳро азим дӯст медошт . Нафир аз ҷон ӯ баромад . Мунодӣ фармуду уламои Бағдодро ҳозир кард ва ин масъаларо фатво карданд . Ҳеҷ кас ҷавоб нанавишт .

از یکدیگر جدا شدند. و هارون زبیده را عظیم دوست می‌داشت. نفیر از جان او برآمد. منادی فرمود و علمای بغداد را حاضر کرد و این مساله را فتوی کردند. هیچ کس جواب ننوشت.

Гуфтанд : худоӣ донад ки ҳорӯн дӯзахӣаст ё биҳиштӣаст ?

گفتند: خدای داند که هارون دوزخی است یا بهشتی است؟

Кӯдакӣ аз миён ҷамъ бархест ва гуфт : ман ҷавоби даҳум !

کودکی از میان جمع برخاست و گفت: من جواب دهم!

Халқ таъаҷҷуб карданд . Гуфтанд : магар девонааст ? ҷое ки чандини уламоӣ Фҳўл оҷизанд ӯро чаҳ маҷоли сухан буд ?

خلق تعجب کردند. گفتند: مگر دیوانه است؟ جایی که چندین علمای فحول عاجزند او را چه مجال سخن بود؟

Ҳорӯн ӯро бихонад ва гуфт : ҷавоби гӯй !

هارون او را بخواند و گفت: جواب گوی!

Гуфт : ҳоҷати тўрост ба ман ё маро ба ту ?

گفت: حاجت توراست به من یا مرا به تو؟

Гуфт : маро ба ту .

گفت: مرا به تو.

Шофиӣ гуфт : пас аз тахти фурӯди ой ки ҷои уламо баландаст .

شافعی گفت: پس از تخت فرود آی که جای علما بلند است.

Халифа ӯро бртхти нишонд . Пас шофиӣ гуфт : аввали ту масъалаи марои ҷавоби даҳ то онгоҳи ман масъалаи туро ҷўобдҳм .

خلیفه او را برتخت نشاند. پس شافعی گفت: اول تو مساله مرا جواب ده تا آنگاه من مساله تو را جوابدهم.

Ҳорӯн гуфт : суол чист ?

هارون گفت: سوال چیست؟

Гуфт : онгаҳ ҳаргиз бар ҳеҷ маъсиятии қодир шудае ва аз бими худои бозоистодаҳ эй ?

گفت: آنگه هرگز بر هیچ معصیتی قادر شده ای و از بیم خدای بازایستاده ای؟

Гуфт : балӣ ! ба худоӣ ки чунинаст .

گفت: بلی! به خدای که چنین است.

Гуфт : ман ҳукм кардам ки ту аҳли биҳиштӣ .

گفت: من حکم کردم که تو اهل بهشتی.

Уламо овоз бароварданд , ба чаҳ далелу ҳуҷҷат .

علما آواز برآوردند، به چه دلیل و حجت.

Гуфт : ба қуръон ки ҳақ таъолӣ мефармоед : ва аммо ман хоФи мақоми раба ва наҳй алнФси ани алҳўии ?фони алҷнаҳи ҳаии алмأўӣу ҳарки ӯ қасд маъсият кунаду бими худоӣ ӯро аз он боздошт , биҳишт ҷой ӯст .

گفت: به قرآن که حق تعالی می‌فرماید: و اما من خاف مقام ربه و نهی النفس عن الهوی فان الجنه هی المأوی و هرکه او قصد معصیت کند و بیم خدای او را از آن بازداشت، بهشت جای اوست.

Ҳама фарёд бароварданд ва гуфтанд : дар ҳоли туфулияти чунин буд , дар шабоб чун буд ?

همه فریاد برآوردند و گفتند: در حال طفولیت چنین بود، در شباب چون بود؟

Нақласт ки якбор дар миёни дарси даҳ бор бархест ва бинишаст . Гуфтанд : чаҳ ҳоласт ?

نقل است که یکبار در میان درس ده بار برخاست و بنشست. گفتند: چه حال است؟

Гуфт : алавии зодае бар дар бозӣ мекунад . Ҳрбор ки дар баробар ман ояд , ҳурмат ӯро бар май хезам ки раво набӯд фарзанди расӯл фароз ояду брнхизӣ .

گفت: علوی زاده ای بر در بازی می‌کند. هربار که در برابر من آید، حرمت او را بر می‌خیزم که روا نبود فرزند رسول فراز آید و برنخیزی.

Нақласт ки вақте касе молӣ фиристод то бар муҷовирони Макка сарф кунанду шофиии онҷо буд . Баъзе аз он моли наздик ӯ бурданд .

نقل است که وقتی کسی مالی فرستاد تا بر مجاوران مکه صرف کنند و شافعی آنجا بود. بعضی از آن مال نزدیک او بردند.

Гуфт : худованди мол чаҳ гуфтааст ?

گفت: خداوند مال چه گفته است؟

Гуфт ӯ васият кардааст ки ин мол бар даравишон муттақе диҳед .

گفت او وصیت کرده است که این مال بر درویشان متقی دهید.

Шофиӣ гуфт : маро аз ин мол нишоед гирифт . Ман на муттақеам .

شافعی گفت: مرا از این مال نشاید گرفت. من نه متقی ام.

Ва нагирифт .

و نگرفت.

Нақласт ки вақте аз Санъо ба Макка омад ва даҳ ҳазор динор бо вай , гуфтанд : зёъӣ бояд харид ё гӯсфанд .

نقل است که وقتی از صنعا به مکه آمد و ده هزار دینار با وی، گفتند: ضیاعی باید خرید یا گوسفند.

Беруни Маккаи хаймаи бузад ва он зар фурӯрихт . Ҳарки меомад муштӣ ба вай медод . Ҳангоми намози пешин ҳеҷ намонад .

بیرون مکه خیمه بزد و آن زر فروریخت. هرکه می‌آمد مشتی به وی می‌داد. هنگام نماز پیشین هیچ نماند.

Нақласт ки аз билоди рӯми ҳарсоли мол бисёр мефиристоданд , ба ҳорӯни алрашеди як соли рҳбонӣ чанд бФрстоднд то бо донишмандон баҳс кунанд . Агар эшон ба донанду ало аз мо дигар мол матлабед . Чаҳор сад мард тарсо биёмаданд .

نقل است که از بلاد روم هرسال مال بسیار می‌فرستادند، به هارون الرشید یک سال رهبانی چند بفرستادند تا با دانشمندان بحث کنند. اگر ایشان به دانند و الا از ما دگر مال مطلبید. چهار صد مرد ترسا بیامدند.

Халифа фармуд то мунодӣ карданду ҷумлаи уламои Бағдод бар лаби диҷла ҳозир шуданд . Пас ҳорӯни шофииро талабед ва гуфт : ҷавоби эшон туро мебояд кард .

خلیفه فرمود تا منادی کردند و جمله علمای بغداد بر لب دجله حاضر شدند. پس هارون شافعی را طلبید و گفت: جواب ایشان تو را می‌باید کرد.

Чун ҳамаи брлби диҷла ҳозир шуданд шофиии саҷҷода бар дӯши андохт ва бирафт , ва бар сари оби андохт ва гуфт : ҳаркии бомо баҳс мекунад ӣнҷо ояд .

چون همه برلب دجله حاضر شدند شافعی سجاده بر دوش انداخت و برفت، و بر سر آب انداخت و گفت: هرکه باما بحث می‌کند اینجا آید.

Тарсоён чун бидиданд ҷумла мусулмон шуданду хабар ба қайсар рӯм расед ки эшон мусулмон шуданд , бар дасти шофиӣ , қайсар гуфт : алҳмдллаҳ ки он мард ӣнҷо наомад ки агар ӣнҷо омадӣ дар ҳамаи рӯми зуннори дории нмондӣ .

ترسایان چون بدیدند جمله مسلمان شدند و خبر به قیصر روم رسید که ایشان مسلمان شدند، بر دست شافعی، قیصر گفت: الحمدلله که آن مرد اینجا نیامد که اگر اینجا آمدی در همه روم زنار داری نماندی.

Нақласт ки ҷамоатӣ бо ҳорӯн гуфтанд : шофиии қуръон ҳифз надорад , вчнон буд лекини қӯти ҳофиза ӯ чунон буд ки ҳорӯни хост ки имтиҳон кунад моҳи рамазон буд лекини қӯти ҳофиза ӯ чунон буд ки ҳорӯн май хост ки имтиҳон кунад . Моҳи рамазон эмомяш фармуд . Шофиӣ ҳар рӯзи ҷузвии қуръон мутолиа мекард ва ҳар шаб дар троўиҳ бар мехонд то дар моҳи рамазони ҳамаи қуръон ҳифз кард .

نقل است که جماعتی با هارون گفتند: شافعی قرآن حفظ ندارد، وچنان بود لیکن قوت حافظه او چنان بود که هارون خواست که امتحان کند ماه رمضان بود لیکن قوت حافظه او چنان بود که هارون می‌خواست که امتحان کند. ماه رمضان امامیش فرمود. شافعی هر روز جزوی قرآن مطالعه می‌کرد و هر شب در تراویح بر می‌خواند تا در ماه رمضان همه قرآن حفظ کرد.

Ва дар аҳд ӯ занӣ буд ки дурӯӣ буд . Шофиии хост ки ӯро бинад . Ба сад динор ӯро ақд кард ва бидид . Пас талоқ дод .

و در عهد او زنی بود که دوروی بود. شافعی خواست که او را بیند. به صد دینار او را عقد کرد و بدید. پس طلاق داد.

Ва ба мазҳаби Аҳмади ҳанбали ҳаркии як намози ъмдо раҳо кунад кофар шавад ва ба мазҳаб шофиӣ нашавад , ӯро азобӣ кунанд ки куффорро накунанд . ШоъФии Аҳмадро гуфт : чун яке тарк намоз кунад ва кофар шавад чаҳ кунад то мусулмон шавад ? гуфт : намоз кунад .

و به مذهب احمد حنبل هرکه یک نماز عمدا رها کند کافر شود و به مذهب شافعی نشود، او را عذابی کنند که کفار را نکنند. شاعفی احمد را گفت: چون یکی ترک نماز کند و کافر شود چه کند تا مسلمان شود؟ گفت: نماز کند.

Шофиии Аҳмадро гуфт : намоз чун дуруст буд аз кофар ?

شافعی احمد را گفت: نماز چون درست بود از کافر؟

Аҳмад хомӯш шуд . Аз ин сухан ки асрор фиқҳасту суолу ҷавоб бисёраст амооини китоби ҷои ин сухан нест .

احمد خاموش شد. از این سخن که اسرار فقه است و سوال و جواب بسیار است امااین کتاب جای این سخن نیست.

Ва гуфт : агар олимиро бинӣ ки ба рхсу тоўилот машғӯл гардад бдонкаҳ аз ӯ ҳеҷ набояд .

و گفت: اگر عالمی را بینی که به رخص و تاویلات مشغول گردد بدانکه از او هیچ نباید.

Ва гуфт : ман банда касеам ки марои як ҳарф аз одоб таълим кардааст .

و گفت: من بنده کسی ام که مرا یک حرف از آداب تعلیم کرده است.

Ва гуфт : ҳаркии илм дар ҷаҳон омӯзад ҳақи илм зойеъ карда бошад ,у ҳаркии илм аз касе ки шоиста бошад боздорад зулм кардааст .

و گفت: هرکه علم در جهان آموزد حق علم ضایع کرده باشد، و هرکه علم از کسی که شایسته باشد بازدارد ظلم کرده است.

Ва гуфт : агар дунёро ба гардаи нон ба ман фурушанд нахуррам .

و گفت: اگر دنیا را به گرده نان به من فروشند نخرم.

Ва гуфт : ҳаркиро ҳиммати он буд ки чизе дар шикам ӯ шавад қимат ӯ он буд ки аз шикам ӯ берун ояд .

و گفت: هرکه را همت آن بود که چیزی در شکم او شود قیمت او آن بود که از شکم او بیرون آید.

Вақте яке ӯро гуфт марои пандӣ даҳ гуфт : чандон ғбтт бар , бар зиндагон ки брмрдгон май барӣ . Яъне ҳаргиз нагӯйӣ дариғо ки ман низ чандон сим ҷамъ накардам ки ӯ карду бгзошт ба ҳасрат . Бал ки ғбтти барони барӣ ки чандон тоъат ки ӯ кард борӣ ман кардамӣ . Дигари ҳеҷ кас бар мурдаи ҳасади набард , бар зинда бояд ки набард ки ин зинда низ зуд , хоҳад мард .

وقتی یکی او را گفت مرا پندی ده گفت: چندان غبطت بر، بر زندگان که برمردگان می‌بری. یعنی هرگز نگویی دریغا که من نیز چندان سیم جمع نکردم که او کرد و بگذاشت به حسرت. بل که غبطت برآن بری که چندان طاعت که او کرد باری من کردمی. دیگر هیچ کس بر مرده حسد نبرد، بر زنده باید که نبرد که این زنده نیز زود، خواهد مرد.

Нақласт ки шофиии рӯзии вақти худ гум кард . Ба ҳама мақомҳо бигардед ва ба хароботи бргзшт ва ба масҷиду мадриса ва бозор бигузашт , наёфт . Ва ба хонақоҳии бргзшт . Ҷамъӣ суфиён дид ки нишаста буданд . Яке гуфт : вақтро азиз доред ки вақт бияёд . Шофиӣ рӯй ба ходим кард ва гуфт : инак вақти бозёфтам . Бшнўкаҳ чаҳ мегӯйанд .

نقل است که شافعی روزی وقت خود گم کرد. به همه مقامها بگردید و به خرابات برگذشت و به مسجد و مدرسه و بازار بگذشت، نیافت. و به خانقاهی برگذشت. جمعی صوفیان دید که نشسته بودند. یکی گفت: وقت را عزیز دارید که وقت بیاید. شافعی روی به خادم کرد و گفت: اینک وقت بازیافتم. بشنوکه چه می‌گویند.

Абӯсаиди рҳмҳоллаҳи алайҳ , нақл мекунад ки шофиӣ гуфт : илми ҳамаи олам дар илм ман нарасед ,у илми ман дар илм суфиён нарасад ,у илми эшон дар илми як сухани пер эшон нарасед ки гуфт : алўқти сайфи қотеъ .

ابوسعید رحمةالله علیه، نقل می‌کند که شافعی گفت: علم همه عالم در علم من نرسید، و علم من در علم صوفیان نرسد، و علم ایشان در علم یک سخن پیر ایشان نرسید که گفت: الوقت سیف قاطع.

Ва рабиъ гуфт : дар хоб дидам пеш аз марги шофиӣ ки одамии алайҳи ассалом вафот карда будӣ ва халқ мехостанд ки ҷинозаи беруни оранд . Чун бедор шудам аз маъбарӣ пурсед м . Гуфт : касе ки оламтарин замона буд вафот кунад ки илми хосият одамаст ки вълми одами алосмоءи кулҳо .

و ربیع گفت: در خواب دیدم پیش از مرگ شافعی که آدمی علیه السلام وفات کرده بودی و خلق می‌خواستند که جنازه بیرون آرند. چون بیدار شدم از معبری پرسید م. گفت: کسی که عالمترین زمانه بود وفات کند که علم خاصیت آدم است که وعلم آدم الاسماء کلها.

Пас дар он наздикии шофиӣ вафот кард .

پس در آن نزدیکی شافعی وفات کرد.

Нақласт ки вақти вафот васият кард ки фалони шахсро бигӯед то маро бишӯяд , ва он шахс ба Миср буд . Чун бозомад бо ваии гФтндкаҳ : шофиии чунин васиятӣ кард ки фалон бигӯед то маро бишӯяд . Гуфт : тазкира ӯ биёред .

نقل است که وقت وفات وصیت کرد که فلان شخص را بگویید تا مرا بشوید، و آن شخص به مصر بود. چون بازآمد با وی گفتندکه: شافعی چنین وصیتی کرد که فلان بگویید تا مرا بشوید. گفت: تذکره او بیارید.

Пас тазкира биовараданд ба пеши он шахс ки шофиӣ васият карда буд . Баъд аз он мард дар тазкира нигоҳ кард ва дар онҷои навишта буд ки ҳазор дирам вом дорам . Пас он марди вом ӯ бгзорд ва гуфт шустан ӯро ин буд .

پس تذکره بیاوردند به پیش آن شخص که شافعی وصیت کرده بود. بعد از آن مرد در تذکره نگاه کرد و در آنجا نوشته بود که هزار درم وام دارم. پس آن مرد وام او بگزارد و گفت شستن او را این بود.

Ва рабиъи бен сулаймон гуфт : шофииро ба хоб дидам . Гуфтам : худоӣ бо ту чаҳ кард ?

و ربیع بن سلیمان گفت: شافعی را به خواب دیدم. گفتم: خدای با تو چه کرد؟

Гуфт : маро бар курсии нишонд , зару марворид бар ман нисор кард ва ҳафтсад бор чанд динор ба ман дод . Рҳмҳоллаҳи алайҳ .

گفت: مرا بر کرسی نشاند، زر و مروارید بر من نثار کرد و هفتصد بار چند دینار به من داد. رحمةالله علیه.