Он ҷавонмарди роҳ , он покбози даргоҳи он мутасаррифи тариқат , он мутаваккили бҳқиқт , он соҳиби футуввати шайхии Аҳмади хзрўиаҳи балхӣ , рҳмҳоллаҳи алайҳ , аз муътабарони машойихи хуросон буд ва аз комилони тариқат буд ва аз машҳурони футувват буд ва аз султонони вилоят ва аз мақбулони ҷумлаи фурқат буд ва дар риёзати машҳур буд ва дар калимоти олии мазкӯр буду соҳиби тасниф буд вҳзор мурӣд дошт ки ҳар ҳазор бар об май рафтанд ва бар ҳаво мепариданд ва дар ибтидои мурӣди ҳотами асм буд ва бо абӯи туроб суҳбат дошта буду брҳФсро дида буд .

آن جوانمرد راه، آن پاکباز درگاه آن متصرف طریقت، آن متوکل بحقیقت، آن صاحب فتوت شیخی احمد خضرویه بلخی، رحمةالله علیه، از معتبران مشایخ خراسان بود و از کاملان طریقت بود و از مشهوران فتوت بود و از سلطانان ولایت و از مقبولان جمله فرقت بود و در ریاضت مشهور بود و در کلمات عالی مذکور بود و صاحب تصنیف بود وهزار مرید داشت که هر هزار بر آب می‌رفتند و بر هوا می‌پریدند و در ابتدا مرید حاتم اصم بود و با ابو تراب صحبت داشته بود و برحفص را دیده بود.

Бӯи ҳФсро пурседанд ки азин тайифа киро дидӣ ?

بو حفص را پرسیدند که ازین طایفه که را دیدی؟

Гуфт : ҳеҷ касро надидам , баланди ҳимматтару содиқи аҳволтар ки Аҳмади хзрўиаҳи ваҳми абӯ ҳФс гуфт агар Аҳмад набӯдӣ футуввату мурувват пайдо нагаштӣу Аҳмад ҷома барисам лашкарёни пӯшедӣу Фотима ки аёл ӯ буд андари тариқати оятӣ буд ва аз духтарони амири Балх буд тўбт кард ва бар Аҳмад кас фиристод ки маро аз пурд бихоҳ , Аҳмад иҷобат накард дигари бор кас фиристод ки эй Аҳмади ман турои мардонатар азин донистам роҳ бар бош на роҳ бар , Аҳмад кас фиристод ва аз падари бхўост . Падари бҳкми табаррук ӯро боҳамд дод . Фотимаи тарки шуғл дунё бигуфту бҳкми азлат бо Аҳмади бёромид то Аҳмадро қасди зиёрат боязид афтод . Фотима бовай бирафт чун пеши боязид андар омаданд , Фотимаи ниқоб аз рӯй бардошт ва бо абӯи язид сухан мегуфт Аҳмад аз он мутағаййир шуду ғайритӣ бар дилаш муставле шуд . Гуфт эй Фотимаи ин чаҳ густохӣ буд ки бо боязид кардӣ ?

گفت: هیچ کس را ندیدم، بلند همت تر و صادق احوال تر که احمد خضرویه وهم ابو حفص گفت اگر احمد نبودی فتوت و مروت پیدا نگشتی و احمد جامه برسم لشکریان پوشیدی و فاطمه که عیال او بود اندر طریقت آیتی بود و از دختران امیر بلخ بود توبت کرد و بر احمد کس فرستاد که مرا از پدربخواه، احمد اجابت نکرد دیگر بار کس فرستاد که ای احمد من ترا مردانه تر ازین دانستم راه بر باش نه راه بر، احمد کس فرستاد و از پدر بخواست. پدر بحکم تبرک او را باحمد داد. فاطمه ترک شغل دنیا بگفت و بحکم عزلت با احمد بیارامید تا احمد را قصد زیارت بایزید افتاد. فاطمه باوی برفت چون پیش بایزید اندر آمدند، فاطمه نقاب از روی برداشت و با ابو یزید سخن می‌گفت احمد از آن متغیر شد و غیرتی بر دلش مستولی شد. گفت ای فاطمه این چه گستاخی بود که با بایزید کردی؟

Фотима гуфт : аз онкии ту муҳаррами табиати манӣ боязиди муҳаррами тариқати ман . Аз ту бҳўо барисам ва аз ваии бхдои расму далели сухан инаст ки ӯ аз суҳбати ман бениёзаст ва ту бмни муҳтоҷӣу пайвастаи боязид бо Фотимаи густох май будӣ то рӯзии боязидро чашм бар даст Фотима афтод ки ҳинои баста буд .

فاطمه گفت: از آنکه تو محرم طبیعت منی بایزید محرم طریقت من. از تو بهوا برسم و از وی بخدای رسم و دلیل سخن این است که او از صحبت من بی نیاز است و تو بمن محتاجی و پیوسته بایزید با فاطمه گستاخ می‌بودی تا روزی بایزید را چشم بر دست فاطمه افتاد که حنا بسته بود.

Гуфт : ё Фотима аз барои чаҳ ҳинои бастае .

گفت: یا فاطمه از برای چه حنا بسته ای.

Гуфт : ё боязид то ин ғояти ту дасту ҳинои ман надида будӣ маро бар ту инбисот буд .

گفت: یا بایزید تا این غایت تو دست و حنای من ندیده بودی مرا بر تو انبساط بود.

Акнӯн ки чашми ту бар инҳо афтод суҳбати мо бо ту ҳаром шуд ва агар касеро ӣнҷо хаёлӣ равад пеш азин гуфтаам . Боязид гуфт аз худованд дархост кардаам то знонро бар чашми ман чу девор гирданд ва бар чашми ман яксон гардонидааст чун касе чунин буд ӯ куҷо зан бинад . Пас Аҳмаду Фотима аз онҷо бншобўр омаданду аҳли Найшобӯрро бо Аҳмади хуш буд ва чун яҳёи маози розии рҳмҳоллаҳи алайҳ ба ншобўр омаду қасд Балх дошт Аҳмади хост ки ӯро даъватӣ кунад . Бо Фотима машварат кард ки даъвати яҳёро чаҳ бояд ! Фотима гуфт чандини гову гӯсфанду ҳавоиҷу чандини шамъу атр ва бо ин ҳама чанд хар низ бибояд . Аҳмад гуфт бории куштани хар чаро ? гуфт чун карӣмӣ бмҳмон ояд бояд ки сегон маҳалатро аз он насибӣ буд ин Фотима дар футуввати чунон буд лоҷарам боязид гуфт ҳарки хоҳад ки то мардӣ бинад пинҳон дар либоси занони гӯ дар Фозтмаҳи нигар .

اکنون که چشم تو بر اینها افتاد صحبت ما با تو حرام شد و اگر کسی را اینجا خیالی رود پیش ازین گفته ام. بایزید گفت از خداوند درخواست کرده ام تا زنانرا بر چشم من چو دیوار گرداند و بر چشم من یکسان گردانیده است چون کسی چنین بود او کجا زن بیند. پس احمد و فاطمه از آنجا بنشابور آمدند و اهل نیشابور را با احمد خوش بود و چون یحیی معاذ رازی رحمةالله علیه به نشابور آمد و قصد بلخ داشت احمد خواست که او را دعوتی کند. با فاطمه مشورت کرد که دعوت یحیی را چه باید! فاطمه گفت چندین گاو و گوسفند و حوائج و چندین شمع و عطر و با این همه چند خر نیز بباید. احمد گفت باری کشتن خر چرا؟ گفت چون کریمی بمهمان آید باید که سگان محلت را از آن نصیبی بود این فاطمه در فتوت چنان بود لاجرم بایزید گفت هرکه خواهد که تا مردی بیند پنهان در لباس زنان گو در فاطمه نگر.

Нақласт ки Аҳмад гуфт муддатии мадиди нафаси хешро қаҳр кардам , рӯзии ҷамоатии бғзо май рафтанд . Рағбатии азим дар ман падед омаду нафаси аҳодӣсӣ ки дар баёни савоби ғзо будӣ ба пеш меоварад аҷаб доштам гуфтам аз нафаси нишот тоъат наёяд ин магар онаст ки ӯро пайваста дар рӯза медорам аз гуруснагӣ тоқаташ намонда аст мехоҳад то рӯзаи кушояд .

نقلست که احمد گفت مدتی مدید نفس خویش را قهر کردم، روزی جماعتی بغزا می‌رفتند. رغبتی عظیم در من پدید آمد و نفس احادیثی که در بیان ثواب غزا بودی به پیش میآورد عجب داشتم گفتم از نفس نشاط طاعت نیاید این مگر آنست که او را پیوسته در روزه می‌دارم از گرسنگی طاقتش نمانده است می‌خواهد تا روزه گشاید.

Гуфтам ба сафари рӯзаи нгшоим .

گفتم به سفر روزه نگشایم.

Гуфт : раво дорам .

گفت: روا دارم.

Аҷаби доштам .

عجب داشتم.

Гуфтам : магар аз баҳр он мегуяд ки ман ӯро бнмоз шаб фармоем . Хоҳад ки бсФр равад то бшби бхсбд вбёсоид гуфтам то рӯз бедор дорамат . Гуфт : раво дорам аҷаби доштам ва тафаккур кардам ки магар аз он мегуяд то бо халқ биомезад ки малул гаштааст дар танҳоӣ то бхлқ инсӣ ёбад . Гуфтам ҳркҷои туро барам турои бикронаи фурӯди орм ва бо халқ нанишинам .

گفتم: مگر از بهر آن می‌گوید که من او را بنماز شب فرمایم. خواهد که بسفر رود تا بشب بخسبد وبیاساید گفتم تا روز بیدار دارمت. گفت: روا دارم عجب داشتم و تفکر کردم که مگر از آن می‌گوید تا با خلق بیامیزد که ملول گشته است در تنهایی تا بخلق انسی یابد. گفتم هرکجا ترا برم ترا بکرانه فرود آرم و با خلق ننشینم.

Гуфт : раво дорам .

گفت: روا دارم.

Оҷизи омадаму бтзръи баҳақи бозгаштам . То аз магари ваии маро огоҳ кунад ё ӯро мақар оварад то чунин гуфт ки ту марои бхлоФҳои мурод ҳар рӯзии сад бори ҳамеи кашӣу халқи огоҳи неи онҷо , бории ди рғзўи бикбор кушта шаваму бози раҳаму ҳамаи ҷаҳон овоза шавад ки зиҳии Аҳмади хзрўиаҳ ки ӯро бикуштанд ва шаҳодат ёфт гуфт субҳони он хдоӣӣ ки нафаси офариди бзндгонии мунофиқ ва аз пас марги ҳам мунофиқ на бад-ӣни ҷаҳон ислом хоҳад оварад ва на бидон ҷаҳон , пиндоштам ки тоъат меҷўӣӣ надонистам ки зуннор май бандӣу хилоф ӯ ки мекардам зиёдат кардам .

عاجز آمدم و بتضرع بحق بازگشتم. تا از مگر وی مرا آگاه کند یا او را مقر آورد تا چنین گفت که تو مرا بخلافهای مراد هر روزی صد بار همی کشی و خلق آگاه نی آنجا، باری د رغزو بیکبار کشته شوم و باز رهم و همه جهان آوازه شود که زهی احمد خضرویه که او را بکشتند و شهادت یافت گفت سبحان آن خدائی که نفس آفرید بزندگانی منافق و از پس مرگ هم منافق نه بدین جهان اسلام خواهد آورد و نه بدان جهان، پنداشتم که طاعت می‌جوئی ندانستم که زنار می‌بندی و خلاف او که می‌کردم زیادت کردم.

Нақласт ки гуфт якбори ббодиаҳ бар таваккули бароа ҳаҷ даромадам . Пора Эй бирафтам , хори муғелон дар поем шикаст . Берун накардам гуфтам таваккул ботил шавад ҳамчунон мирФтм поем омос гирифт ҳам берун накардам ҳамчунон лангон лангон бимика расидаму ҳаҷи бгзордм ва ҳамчунон бозгаштаму ҷумлаи роҳ аз ваии чизе берун меомад ва ман биринҷӣ тамом мерафтам . Мардумони бдидндўи он хор аз поем берун карданд . Поем маҷрӯҳ шуд .

نقلست که گفت یکبار ببادیه بر توکل براه حج درآمدم. پاره ای برفتم، خار مغیلان در پایم شکست. بیرون نکردم گفتم توکل باطل شود همچنان میرفتم پایم آماس گرفت هم بیرون نکردم همچنان لنگان لنگان بمکه رسیدم و حج بگزاردم و همچنان بازگشتم و جمله راه از وی چیزی بیرون می‌آمد و من برنجی تمام می‌رفتم. مردمان بدیدندو آن خار از پایم بیرون کردند. پایم مجروح شد.

Рӯй ббстоми ниҳодами бнздики боязид дар омадами боязидро чашм брмн афтод . Табассумии бикрад ва гуфт он ашкил ки бар поят ниҳоданд чаҳ кардӣ ? гуфтам ихтиёри хеши бохтёр ӯ бгзоштм шайх гуфт эй мушрики ихтиёри ман май гӯйӣ яъне туро низ вуҷӯдӣ ва ихтиёрӣ ҳаст ин ширк набӯд ! нақласт ки гуфт ъзи дарвешии хешро пинҳони дор . Пас гуфт дарвешӣ дар моҳи рамазони яке тавонгарӣ бахонаи барад ва дар хонаи вай ба ҷузи ноне хушк набӯд .

روی ببسطام نهادم بنزدیک بایزید در آمدم بایزید را چشم برمن افتاد. تبسمی بکرد و گفت آن اشکیل که بر پایت نهادند چه کردی؟ گفتم اختیار خویش باختیار او بگذاشتم شیخ گفت ای مشرک اختیار من می‌گویی یعنی ترا نیز وجودی و اختیاری هست این شرک نبود! نقلست که گفت عز درویشی خویش را پنهان دار. پس گفت درویشی در ماه رمضان یکی توانگری بخانه برد و در خانه وی به جز نانی خشک نبود.

Тавонгари бозгашти сраҳи зар бадв фиристод . Дарвеши он зарро боз фиристод ва гуфт ин сазоӣ онкасаст ки сари хеш бо чун туе ошкоро кунад мо ин дарвешии баҳр дўҷҳон нафурӯшем . Нақласт ки дуздӣ дар хона ӯ омад бисёр бгшт ҳеҷ наёфт хост ки навмед бозгардад Аҳмад гуфт эй бурно далв баргир ва об баркаш аз чоҳ ва таҳорат куну бнмози машғӯли шӯ то чун чизе бирасад бтўи даҳум то тиҳии даст аз хона мо бознагардӣ .

توانگر بازگشت صره زر بدو فرستاد. درویش آن زر را باز فرستاد و گفت این سزای آنکس است که سر خویش با چون تویی آشکارا کند ما این درویشی بهر دوجهان نفروشیم. نقلست که دزدی در خانه او آمد بسیار بگشت هیچ نیافت خواست که نومید بازگردد احمد گفت ای برنا دلو برگیر و آب برکش از چاه و طهارت کن و بنماز مشغول شو تا چون چیزی برسد بتو دهم تا تهی دست از خانه ما بازنگردی.

Бурно ҳамчунин кард . Чун рӯз шуд хоҷаи ср динор биоварад ва ба шайх дод .

برنا همچنین کرد. چون روز شد خواجه صر دینار بیاورد و به شیخ داد.

Шайх гуфт : бигир ин ҷзоءи як шабаҳи намози тести дуздро ҳолатӣ падед омад ларза бар андом ӯ афтод . Гирён шуд ва гуфт роҳ ғалат карда будам як шаб аз барои худоӣ кор кардам марои чунин икром кард . Тавба кард ва ба худои бозгашту зарро қабул накард ва аз мурӣдон шайх шуд . Нақласт ки яке аз бузургон гуфт :

شیخ گفت: بگیر این جزاء یک شبه نماز تست دزد را حالتی پدید آمد لرزه بر اندام او افتاد. گریان شد و گفت راه غلط کرده بودم یک شب از برای خدای کار کردم مرا چنین اکرام کرد. توبه کرد و به خدای بازگشت و زر را قبول نکرد و از مریدان شیخ شد. نقلست که یکی از بزرگان گفت:

Аҳмади хзрўиаҳро дидам дар гардунӣ нишаста ба занҷирҳои заррин , он гардунро Фариштагон мекашиданд дар ҳаво . Гуфтам шихои бад-ӣни манзалати бкҷо май парӣ ? гуфт бзёрти дӯстӣ , гуфтам туро бо чунин мақомии бзёрт касе мебояд рафт ? гуфт агар ман нарӯм ӯ бияёд дараҷаи зоирон ӯро буд на маро . Нақласт ки якбор дар хонақоҳӣ меомад бо ҷомаи халқ ва аз расми суфиёни фориғ . БўзоиФи ҳақиқат машғӯл шуд асҳоби он хонақоҳи бботн бо ӯ инкор карданд ва бо шайх худ мегуфтанд ки ӯ аҳл хонақоҳ нест . То рӯзии Аҳмад ба срчоаҳ омад далваш дар чоҳ афтод . ӯро брнҷониднд . Аҳмад бар шайх омад ва гуфт : фотиҳа Эй бихон то далв аз чоҳ барояд .

احمد خضرویه را دیدم در گردونی نشسته به زنجیرهای زرین، آن گردون را فرشتگان می‌کشیدند در هوا. گفتم شیخا بدین منزلت بکجا می‌پری؟ گفت بزیارت دوستی، گفتم ترا با چنین مقامی بزیارت کسی می‌باید رفت؟ گفت اگر من نروم او بیاید درجه زایران او را بود نه مرا. نقلست که یکبار در خانقاهی می‌آمد با جامه خلق و از رسم صوفیان فارغ. بوظایف حقیقت مشغول شد اصحاب آن خانقاه بباطن با او انکار کردند و با شیخ خود می‌گفتند که او اهل خانقاه نیست. تا روزی احمد به سرچاه آمد دلوش در چاه افتاد. او را برنجانیدند. احمد بر شیخ آمد و گفت: فاتحه ای بخوان تا دلو از چاه برآید.

Шайх мутаваққиф шуд ки ин чаҳ илтимосаст ?

شیخ متوقف شد که این چه التماس است؟

Аҳмад гуфт : агар ту барнамеи хуонеи иҷозати даҳ то ман бархонам .

احمد گفت: اگر تو برنمی خوانی اجازت ده تا من برخوانم.

Шайх иҷозат дод . Аҳмад фотиҳа бархонад . Далв ба срчоаҳ омад . Шайх чун он бидид , кулоҳ биниҳод ва гуфт : эй ҷавон ! ту кистӣ ки хирмани ҷоҳи ман дар баробари донаи ту коҳ шуд ?

شیخ اجازت داد. احمد فاتحه برخواند. دلو به سرچاه آمد. شیخ چون آن بدید، کلاه بنهاد و گفت: ای جوان! تو کیستی که خرمن جاه من در برابر دانه تو کاه شد؟

Гуфт : ёронро бигӯӣ то ба чашми камӣ дар мусофирон нигоҳ накунанд ки ман худ рафтам .

گفت: یاران را بگوی تا به چشم کمی در مسافران نگاه نکنند که من خود رفتم.

Нақласт ки мардӣ ба наздик ӯ омад . Гуфт : ранҷураму дарвеш . Марои тариқии биомузи тоози ин меҳнати барҳам .

نقل است که مردی به نزدیک او آمد. گفت: رنجورم و درویش. مرا طریقی بیاموز تااز این محنت برهم.

Шайх гуфт : ном ҳар пешае ки ҳаст бар коғаз банавис ва дар тубра Эй куну наздики ман ор .

شیخ گفت: نام هر پیشه ای که هست بر کاغذ بنویس و در توبره ای کن و نزدیک من آر.

Он марди ҷумлаи пеша ҳо бинвишт ва биоварад . Шайхи даст бар тубра кард . Яке коғаз берун кашид . Номи дуздии бронҷои навишта буд . Гуфт : туро дуздӣ бояд кард .

آن مرد جمله پیشه ها بنوشت و بیاورد. شیخ دست بر توبره کرد. یکی کاغذ بیرون کشید. نام دزدی برآنجا نوشته بود. گفت: تو را دزدی باید کرد.

Мард дар таъаҷҷуб бимонад . Пас бархест . Ба наздик ҷамоатӣ рафт ки бар сари роҳӣ дуздӣ мекарданд . Гуфт : марои бад-ӣни кор рағбатаст , чун кунам ?

مرد در تعجب بماند. پس برخاست. به نزدیک جماعتی رفت که بر سر راهی دزدی می‌کردند. گفت: مرا بدین کار رغبت است، چون کنم؟

Эшон гуфтанд : ин корро як шартаст , ки ҳар чаҳ мо ба ту фармойем бикунӣ . Гуфт : чунин кунам ки шумо мегуед .

ایشان گفتند: این کار را یک شرط است، که هر چه ما به تو فرماییم بکنی. گفت: چنین کنم که شما می‌گویید.

Чанд рӯз бо эшон май буд то рӯзии корвонии брсиднд . Он корвонро бзднд . Якеро аз ин корвонён ки мол бисёр буд ӯро биовараданд . Ин нўпишаҳро гуфтанд :

چند روز با ایشان می‌بود تا روزی کاروانی برسیدند. آن کاروان را بزدند. یکی را از این کاروانیان که مال بسیار بود او را بیاوردند. این نوپیشه را گفتند:

Инро гардан бизан .

این را گردن بزن.

Ин мард таваққуфӣ кард . Бо худ гуфт : ин мейри дуздони чандини халқ кушта бошад . Ман ӯро бикашам беҳтар ки ин марди бозаргонро .

این مرد توقفی کرد. با خود گفت: این میر دزدان چندین خلق کشته باشد. من او را بکشم بهتر که این مرد بازرگان را.

Он мардро гуфт : агар ба кории омадае он бояд кард ки моФрмоиим ; ва агар на пас кории дигари рӯ .

آن مرد را گفت: اگر به کاری آمده ای آن باید کرد که مافرماییم؛ و اگر نه پس کاری دیگر رو.

Гуфт : чун фармон май бояд баради фармони ҳақ барам , на фармони дузд .

گفت: چون فرمان می‌باید برد فرمان حق برم، نه فرمان دزد.

Шамшер бигирифт ва он бозаргонро бгзошт ва он мейри дуздонро сар аз тан ҷудо кард . Дуздон чун он бидиданд бигурехтанд ва он борҳо ба саломат бимонад ва он бозаргон халос ёфт ва ӯро зару сим бисёр дод чунонкӣ мустағнӣ шуд .

شمشیر بگرفت و آن بازرگان را بگذاشت و آن میر دزدان را سر از تن جدا کرد. دزدان چون آن بدیدند بگریختند و آن بارها به سلامت بماند و آن بازرگان خلاص یافت و او را زر و سیم بسیار داد چنانکه مستغنی شد.

Нақласт ки вақте дарвешӣ ба меҳмонӣ Аҳмад омад . Шайхи ҳафтод шамъ барафрӯхт . Дарвеш гуфт : марои ин ҳеҷ хуш намеояд ки такаллуф бо тасаввуф нисбат надорад .

نقل است که وقتی درویشی به مهمانی احمد آمد. شیخ هفتاد شمع برافروخت.درویش گفت: مرا این هیچ خوش نمی‌آید که تکلف با تصوف نسبت ندارد.

Аҳмад гуфт : бирав ва ҳарчӣ на аз баҳр худоӣ барафрӯхтаам ту онро бозншон .

احمد گفت: برو و هرچه نه از بهر خدای برافروخته ام تو آن را بازنشان.

Он шаби он дарвеш то бомдоди обу хок май рехт ки аз он ҳафтод шамъи якеро натавонист кишт . Дигари рӯзи он дарвешро гуфт : ин ҳама таъаҷҷуб чист ? бархез то аҷоиби бинӣ .

آن شب آن درویش تا بامداد آب و خاک می‌ریخت که از آن هفتاد شمع یکی را نتوانست کشت. دیگر روز آن درویش را گفت: این همه تعجب چیست؟ برخیز تا عجایب بینی.

Май рафтанд то ба дрклисоиии муваккилон тарсоён нишаста буданд . Чун Аҳмадро бидиданд -у асҳоб ӯро - меҳтар гуфт : даройед .

می رفتند تا به درکلیسایی موکلان ترسایان نشسته بودند. چون احمد را بدیدند - و اصحاب او را - مهتر گفت: درآیید.

Эшон дррФтнд . Хуоне биниҳод . Пас Аҳмадро гуфт : бихӯр !

ایشان دررفتند. خوانی بنهاد. پس احمد را گفت: بخور!

Гуфт : дӯстон бо душманон нахуранд .

گفت: دوستان با دشمنان نخورند.

Гуфт : ислом арза кун .

گفت: اسلام عرضه کن.

Пас ислом оварад ва аз хайл ӯ ҳафтод тан ислом овараданд . Он шаб бихуфт . Ба хоб дид ки ҳақ таъолӣ гуфт : эй Аҳмад ! аз барои мо ҳафтод шамъ барафрӯхтӣ , мо аз барои ту ҳафтод дил ба нури шуъоъ имон барафрӯхтем .

پس اسلام آورد و از خیل او هفتاد تن اسلام آوردند. آن شب بخفت. به خواب دید که حق تعالی گفت: ای احمد!از برای ما هفتاد شمع برافروختی، ما از برای تو هفتاد دل به نور شعاع ایمان برافروختیم.

Нақласт ки Аҳмад гуфт : ҷумлаи халқро дидам ки чун гову хар аз яке охур алаф мехӯрданд .

نقل است که احمد گفت: جمله خلق را دیدم که چون گاو و خر از یکی آخور علف می‌خوردند.

Яке гуфт : хоҷа ! пас ту куҷо будӣ ?

یکی گفت: خواجه! پس تو کجا بودی؟

Гуфт : ман низ бо эшон будам . Аммо фарқи он буд ки эшон мехӯрданд ва механдиданд ва бар ҳам май ҷустанд ва менадонистанд ва ман мехӯрам ва мегиристаму сар бар зону ниҳода будам ва медонистам .

گفت: من نیز با ایشان بودم. اما فرق آن بود که ایشان می‌خوردند و می‌خندیدند و بر هم می‌جستند و می‌ندانستند و من می‌خورم و می‌گریستم و سر بر زانو نهاده بودم و می‌دانستم.

Ва гуфт : ҳар ки хизмат даравишон кунад ба се чиз макрам шавад ; тавозуъ ,у ҳасани водб ,у саховат .

و گفت: هر که خدمت درویشان کند به سه چیز مکرم شود؛ تواضع، و حسن وادب، و سخاوت.

Ва гуфт : ҳарки хоҳад ки худои таъолӣ бо ӯ буд гӯи сидқро мулозим бош ки мефармоед ани аллоҳи маъаи алсодқин .

و گفت: هرکه خواهد که خدای تعالی با او بود گو صدق را ملازم باش که می‌فرماید ان الله مع الصادقین.

Ва гуфт : ҳар ки сабр кунад бар сабри хеш , ӯ собир буд на онкӣ сабр кунад ва шикоят кунад .

و گفت: هر که صبر کند بر صبر خویش، او صابر بود نه آنکه صبر کند و شکایت کند.

Ва гуфт : сабри зод музтаронасту ризои дараҷа орифонаст .

و گفت: صبر زاد مضطران است و رضا درجه عارفان است.

Ва гуфт : ҳақиқати маърифат онаст ки дӯсти дорӣ ӯро ба дил , ва ёд кунӣ ӯро , ба забону ҳиммати бурӣдаи гирдоне аз ҳарчӣ ғайр ӯст .

و گفت: حقیقت معرفت آن است که دوست داری او را به دل، و یاد کنی او را، به زبان و همت بریده گردانی از هرچه غیر اوست.

Ва гуфт : наздиктарин касе ба худоӣ онаст ки халқ ӯ бештараст .

و گفت: نزدیکترین کسی به خدای آن است که خلق او بیشتر است.

Ва гуфт : нест касе ки ҳақ ӯро матолибат кунад ба олой хеши ҷуз касе ки ӯро матолибат кунад ба нъмои хеш .

و گفت: نیست کسی که حق او را مطالبت کند به آلای خویش جز کسی که او را مطالبت کند به نعمای خویش.

Ва азу пурседанд : аломат муҳаббат чист ?

و ازو پرسیدند: علامت محبت چیست؟

Гуфт : онкӣ азим набӯд ҳеҷ чиз аз ду кун дар дил ӯ аз баҳри онкии дил ӯ пар буд аз зикри худоӣ ;у онкии ҳеҷ орзӯе набӯд ӯро магари хизмат ӯ аз ҷиҳат онкӣ набинад ъзи дунёу охират , магар дар хизмат ӯ ;у онкии нафаси хешро ғариб бинад ва агар чаҳ дар миёни аҳли хеш буд аз ҷиҳати онкии ҳеҷ кас ба ончӣ ӯ дар онаст мувофиқ ӯ набӯд дар хизмати дӯст ӯ .

گفت: آنکه عظیم نبود هیچ چیز از دو کون در دل او از بهر آنکه دل او پر بود از ذکر خدای؛ و آنکه هیچ آرزویی نبود او را مگر خدمت او از جهت آنکه نبیند عز دنیا و آخرت، مگر در خدمت او؛ و آنکه نفس خویش را غریب بیند و اگر چه در میان اهل خویش بود از جهت آنکه هیچ کس به آنچه او در آن است موافق او نبود در خدمت دوست او.

Ва гуфт : дилҳо равандааст то гирд арш гардад ё гирди покӣ .

و گفت: دلها رونده است تا گرد عرش گردد یا گرد پاکی.

Ва гуфт : дилҳо ҷоигоҳҳост . Ҳаргоҳ аз ҳақ пар шавад падед оварад зёдтии анвори он бар ҷавориҳ ;у ҳаргоҳ ки аз ботил пар шавад падед оварад зёдтии калимоти он бар ҷавориҳ .

و گفت: دلها جایگاههاست. هرگاه از حق پر شود پدید آورد زیادتی انوار آن بر جوارح؛ و هرگاه که از باطل پر شود پدید آورد زیادتی کلمات آن بر جوارح.

Ва гуфт : ҳеҷ хоб нест гаронтар аз хоби ғифлат ва ҳеҷ молик нест ба қӯттар аз шаҳват ва агар гаронии ғифлат аз набӯд ҳаргизи шаҳвати зафари наёбад .

و گفت: هیچ خواب نیست گرانتر از خواب غفلت و هیچ مالک نیست به قوت تر از شهوت و اگر گرانی غفلت از نبود هرگز شهوت ظفر نیابد.

Ва гуфт : тамомии бандагӣ дар озодӣаст ва дар таҳқиқи бандагии озодӣ тамом шавад .

و گفت: تمامی بندگی در آزادی است و در تحقیق بندگی آزادی تمام شود.

Ва гуфт : шуморо дар дунёу дайн дар миёни ду мутазоди зиндагонӣ мебояд кард .

و گفت: شما را در دنیا و دین در میان دو متضاد زندگانی می باید کرد.

Ва гуфт : тариқ ҳувайдоасту ҳақ равшанаст ва доъӣ шунавандааст , пас баъд аз ин таҳайюрӣ нест ало аз кӯрӣ .

و گفت: طریق هویدا است و حق روشن است و داعی شنونده است، پس بعد از این تحیری نیست الا از کوری.

Пурседанд ки : кадоми амали фозилтар ?

پرسیدند که : کدام عمل فاضلتر ؟

Гуфт : нигоҳи доштан сараст аз илтифот кардан ба чизеи ғайри аллоҳ .

گفت: نگاه داشتن سر است از التفات کردن به چیزی غیر الله.

Ва як рӯз дар пеш ӯ бар хонд ФФрўои илои аллоҳ .

و یک روز در پیش او بر خواند ففروا الی الله.

Гуфт : таълим медиҳад бдонкаҳи беҳтарини мФрӣ , даргоҳ худоӣаст .

گفت: تعلیم می‌دهد بدانکه بهترین مفری، درگاه خدای است.

Ва касе гуфт : маро васиятӣ кун .

و کسی گفت: مرا وصیتی کن.

Гуфт : бимирони нафасро то зиндаи грдонндш .

گفت: بمیران نفس را تا زنده گردانندش.

Чун ӯро вафот наздик омад , ҳафтсад динор вом дошт . Ҳама ба масокин ва ба мусофирон дода бўдў дар назъ афтод . Ғримонш ба якбор бар болин ӯ омаданд . Аҳмад дар он ҳол дар муноҷот омад . Гуфт : илоҳии маро май барӣу гарави эшон ҷой манаст , ва ман дар бгрўм ба наздики эшон . Чун васиқати эшон май сетоне касеро баргумор то ба ҳақи эшон қиёми намояд , онгоҳи ҷони ман бустон .

چون او را وفات نزدیک آمد، هفتصد دینار وام داشت. همه به مساکین و به مسافران داده بودو در نزع افتاد. غریمانش به یکبار بر بالین او آمدند. احمد در آن حال در مناجات آمد. گفت: الهی مرا می‌بری و گرو ایشان جای من است، و من در بگروم به نزدیک ایشان. چون وثیقت ایشان می‌ستانی کسی را برگمار تا به حق ایشان قیام نماید، آنگاه جان من بستان.

Дар ин сухан буд ки касе дар бикуфт ва гуфт : ғурямони шайх берун оянд .

در این سخن بود که کسی در بکوفت و گفت: غریمان شیخ بیرون آیند.

Ҳама берун омаданду зари хеш тамом бигирифтанд . Чун вом гзордаҳ шуд ҷон аз Аҳмад ҷудо шуд , раҳмаи аллоҳи алайҳ .

همه بیرون آمدند و زر خویش تمام بگرفتند. چون وام گزارده شد جان از احمد جدا شد، رحمة الله علیه.