Он ягонаи қиёмати он нишонаи маломати он пери арбоби завқи он шайхи асҳоби шавқи он мавзуни Аброри ҳмдўни қасори рҳмҳоллаҳи алайҳ аз кбори машойих буду мавсуф буд бўръу тақво ва дар фиқҳу илми ҳадиси дараҷа олӣ дошт ва дар уюби нафас дидани соҳиби назарии аҷаб буду муҷоҳидау муомила бғоит дошту каломӣ дар дилҳо муассиру олӣу мазҳаб саврӣ дошту мурӣди Бутуроб буду пери Абдуллоҳи муборак буду бмломти халқи мубтало буду мазҳаби маломатён дар Найшобӯр аз ӯ мунташир шуд ва дар тариқати муҷтаҳиду соҳиб мазҳабаст вҷмъӣ аз ин тайифаи бадв тўлӣ кунанд ва эшонро қасорён гӯйанд ва дар тақвои чунон буд ки шабӣ бар болини дӯстӣ буд дар ҳолати назъ чун он дӯст вафот кард чароғ бинишонад вагуфт : ин соъати ин чрғи вориси рости моро раво набошад сӯхтан он .

آن یگانه قیامت آن نشانهٔ ملامت آن پیر ارباب ذوق آن شیخ اصحاب شوق آن موزون ابرار حمدون قصار رحمةالله علیه از کبار مشایخ بود و موصوف بود بورع و تقوی و در فقه و علم حدیث درجه عالی داشت و در عیوب نفس دیدن صاحب نظری عجب بود و مجاهده و معامله بغایت داشت و کلامی در دل‌ها مؤثر و عالی و مذهب ثوری داشت و مرید بوتراب بود و پیر عبدالله مبارک بود و بملامت خلق مبتلا بود و مذهب ملامتیان در نیشابور از او منتشر شد و در طریقت مجتهد و صاحب مذهب است وجمعی از این طایفه بدو تولی کنند و ایشان را قصاریان گویند و در تقوی چنان بود که شبی بر بالین دوستی بود در حالت نزع چون آن دوست وفات کرد چراغ بنشاند وگفت: این ساعت این چرغ وارث راست ما را روا نباشد سوختن آن.

Ва гуфт : рӯзӣ дар ҷӯйбори ҳир ба ншобўр мерафтам айёрӣ буд ба футуввати маърӯфи Нӯҳи ном пеш омад гуфтам ё Нӯҳи ҷавон мардӣ чист гуфт : ҷавонмардии ман ё ҷавонмардӣ ту гуфтам ҳар ду гуфт : ҷавони мардии ман онаст ки қабо берун кунаму мураққаъи дарушаму мъомлти мураққаъи гирам то сӯфӣ шавам ва аз шарми халқ дар он ҷома аз маъсият парҳез кунаму ҷавони мардии ту онаст ки мураққаъ берун кунӣ то ту ба халқу халқ ба ту фирефта нагардад пас ҷавонмардии ман ҳифзи шариъат буд бар изҳор ва он ту ҳифзи ҳақиқат бар асрор ва ин аслӣ азимаст .

و گفت: روزی در جویبار حیر به نشابور می‌رفتم عیاری بود به فتوت معروف نوح نام پیش آمد گفتم یا نوح جوان مردی چیست گفت: جوانمردی من یا جوانمردی تو گفتم هر دو گفت: جوان‌مردی من آن است که قبا بیرون کنم و مرقع درپوشم و معاملت مرقع گیرم تا صوفی شوم و از شرم خلق در آن جامه از معصیت پرهیز کنم و جوان‌مردی تو آن است که مرقع بیرون کنی تا تو به خلق و خلق به تو فریفته نگردد پس جوانمردی من حفظ شریعت بود بر اظهار و آن تو حفظ حقیقت بر اسرار و این اصلی عظیم است.

Нақласт ки чун кор ӯ олӣ шуду калимот ӯ мунташир шудемау акобр ншобўр биёмаданду вайро гуфтанд ки турои сухан бояд гуфт : ки сухани ту фоидаи дилҳо буд гуфт : марои сухани гуфтан раво нест гуфтанд чаро гуфт : аз онкии дили ман ҳануз дар дунёу ҷоҳ бастааст сухани ман фоидаи надиҳад ва дар дилҳо асар накунаду сахтӣ ки дар дилҳо муассир набӯд гуфтани он бар илми астҳзоء кардан буд ва бар шариъати истихфоф кардан буду сухани гуфтани онкасро мусаллам буд ки ба хомӯшӣ ӯ дайн ботил шавад ва чун бигӯед халал бархезад .

نقلست که چون کار او عالی شد و کلمات او منتشر شد ایمه و اکابر نشابور بیامدند و وی را گفتند که ترا سخن باید گفت: که سخن تو فایده دلها بود گفت: مرا سخن گفتن روا نیست گفتند چرا گفت: از آنکه دل من هنوز در دنیا و جاه بسته است سخن من فایده ندهد و در دلها اثر نکند و سخنی که در دلها مؤثر نبود گفتن آن بر علم استهزاء کردن بود و بر شریعت استخفاف کردن بود و سخن گفتن آنکس را مسلم بود که به خاموشی او دین باطل شود و چون بگوید خلل برخیزد.

Вагуфт : нишоед ҳечкасро ки дар илм сухан гуяд чун ҳамон суханро касе дигар гуяд ва ниёбат медорад ва раво набӯд ки сухан гуяд то на бинад ки фарзӣ воҷиб аст биравӣ сухани гуфтан то ӯро салоҳияти он буд гуфтанд нишони салоҳият он чист гуфт : онкӣ ҳар суханӣ ки гуфта бошад ҳаргизаш ҳоҷат набошад бори дигргФтну даравии тадбир он набӯд ки баъд аз ин чаҳ хоҳам гуфт :у сухан ӯ аз ғайб буд чандон ки аз ғайб брўмӣ ояд мегуяд ва худро дар миёна на бинад .

وگفت: نشاید هیچکس را که در علم سخن گوید چون همان سخن را کسی دیگر گوید و نیابت می‌دارد و روا نبود که سخن گوید تا نه‌بیند که فرضی واجب است بروی سخن گفتن تا او را صلاحیت آن بود گفتند نشان صلاحیت آن چیست گفت: آنکه هر سخنی که گفته باشد هرگزش حاجت نباشد بار دیگرگفتن و دروی تدبیر آن نبود که بعد از این چه خواهم گفت: و سخن او از غیب بود چندان که از غیب برومی‌آید می‌گوید و خود را در میانه نه‌بیند.

Пурседанд ки чаро сухани салафи нофеъ тараст дилҳоро гуфт : бҷҳти онкии эшон сухан аз барои ъз ислом мегуфтанд ва аз ҷиҳати наҷоти нафас ва аз баҳри рзоءи ҳақ ва мо аз баҳри ъзи нафасу талаби дунёу қабули халқ май гўӣим .

پرسیدند که چرا سخن سلف نافع‌تر است دلها را گفت: بجهت آنکه ایشان سخن از برای عز اسلام می‌گفتند و از جهت نجات نفس و از بهر رضاء حق و ما از بهر عز نفس و طلب دنیا و قبول خلق می‌گوئیم.

Ва гуфт : бояд ки илми ҳақи таъолӣ ба ту некӯтар аз он бошад ки илми халқ яъне бо ҳақ дар халои мъомлти беҳтар аз он кунӣ ки дар мулло .

و گفت: باید که علم حق تعالی به تو نیکوتر از آن باشد که علم خلق یعنی با حق در خلا معاملت بهتر از آن کنی که در ملا.

Ва гуфт : ҳар ки муҳаққиқ буд дарҳоли худ аз ҳоли худ хабар натавонад дод .

و گفت: هر که محقق بود درحال خود از حال خود خبر نتواند داد.

Ва гуфт : фош магардон брҳичи каси ончӣ воҷибаст ки аз ту низ пинҳон буд ва гуфт : ҳарчӣ хоҳӣ ки пӯшида буд бар кас ошкоро макун .

و گفت: فاش مگردان برهیچ کس آنچه واجب است که از تو نیز پنهان بود و گفت: هرچه خواهی که پوشیده بود بر کس آشکارا مکن.

Ва гуфт : дар ҳар ки хислатии бинӣ аз хайри азуи ҷдоӣии мҷўӣ ки зуд буд ки аз баракот ӯ хайрӣ бтў расад .

و گفت: در هر که خصلتی بینی از خیر ازو جدائی مجوی که زود بود که از برکات او خیری بتو رسد.

Ва гуфт : ман шуморо бадви чиз васият мекунам суҳбати уламоу эҳтимол кардан аз ҷҳол .

و گفت: من شما را بدو چیز وصیت می‌کنم صحبت علما و احتمال کردن از جهال.

Ва гуфт : суҳбат бо суфиён кунед ки зиштиҳоро ба наздики эшон узрҳо буду некиро бас хатарӣ набошад то туро бидон бузург доранд то ту бидон дар ғалати уфтӣ .

و گفت: صحبت با صوفیان کنید که زشتی‌ها را به نزدیک ایشان عذرها بود و نیکی را بس خطری نباشد تا ترا بدان بزرگ دارند تا تو بدان در غلط افتی.

Ва гуфт : ҳар ки дар сиртҳоءи салаф назар кунад тақсири худ бидонаду бози пас мондани хеш аз дараҷа мардон бинад .

و گفت: هر که در سیرتهاء سلف نظر کند تقصیر خود بداند و باز پس ماندن خویش از درجهٔ مردان بیند.

Ва гуфт : басандааст ончӣ ба ту май расонад ба осонӣ беранҷӣ аммо ранҷ ки ҳаст дар талаб зиёдатаст .

و گفت: بسنده است آنچه به تو می‌رساند به آسانی بی‌رنجی اما رنج که هست در طلب زیادت است.

Ва гуфт : шукр неъмат онаст ки худро туфайлии бинӣ .

و گفت: شکر نعمت آنست که خود را طفیلی بینی.

Ва гуфт : ҳар ки тавонад ки кӯр набӯд аз дидани нуқсони нафаси гӯ кӯр мабош .

و گفت: هر که تواند که کور نبود از دیدن نقصان نفس گو کور مباش.

Ва гуфт : ҳар ки пиндорад ки нафас ӯ беҳтараст аз нафаси фиръавни кибр ошкор кардааст .

و گفت: هر که پندارد که نفس او بهتر است از نفس فرعون کبر آشکار کرده است.

Ва гуфт : ҳаргоҳ ки мастиро бинӣ ки михсбди нигар то вайро маломат накунӣ ки набояд ки баҳмони балои мубталои гардӣ .

و گفت: هرگاه که مستی را بینی که میخسبد نگر تا وی را ملامت نکنی که نباید که بهمان بلا مبتلا گردی.

Ва гуфт : маломати тарк саломатаст .

و گفت: ملامت ترک سلامت است.

Ва пурседанд аз маломат гуфт : роҳи ин бар халқ душворасту мғлқ аммо тарафӣ бигӯям рҷоءи мараҷёну хавфи қадарёни сифати маломат буд яъне дар раҷо чандон бирафта бошад ки мараҷён то бидон сабаби ҳамаи кас маломаташ мекунанд ва дар хавфи чандон сулӯк карда бошад ки қадарён то аз он ҷиҳати ҳамаи халқ маломаташ мекунанд то ӯ дар ҳамаи ҳоли нишонаи тири маломат буд .

و پرسیدند از ملامت گفت: راه این بر خلق دشوار است و مغلق اما طرفی بگویم رجاء مرجیان و خوف قدریان صفت ملامت بود یعنی در رجا چندان برفته باشد که مرجیان تا بدان سبب همه کس ملامتش می‌کنند و در خوف چندان سلوک کرده باشد که قدریان تا از آن جهت همه خلق ملامتش می‌کنند تا او در همه حال نشانهٔ تیر ملامت بود.

Ва гуфт : ман никхўӣиро надонам магар дар саховату бдхўӣиро нашиносам ало дар бухл .

و گفت: من نیکخوئی را ندانم مگر در سخاوت و بدخوئی را نشناسم الا در بخل.

Ва гуфт : ҳаркии худро мулкӣ донад бахил буд .

و گفت: هرکه خود را ملکی داند بخیل بود.

Ва гуфт : ҳоли фақир дар тавозуъ буд чун ба фақри хеш такаббур кунад бар ҷумлаи ағниё дар такаббур зиёдат ояд .

و گفت: حال فقیر در تواضع بود چون به فقر خویش تکبر کند بر جمله اغنیا در تکبر زیادت آید.

Ва гуфт : тавозуъ он бошад ки касро ба худ муҳтоҷ на бинӣ на дар ин ҷаҳони вена дар он ҷаҳон .

و گفت: تواضع آن باشد که کس را به خود محتاج نه بینی نه در این جهان ونه در آن جهان.

Ва гуфт : мансаби ҳақи фақирро чандон буд ки ӯ мутавозеъ буд ҳаргоҳ ки тавозуъ тарк кард ҷумлаи хайрот тарк кард .

و گفت: منصب حق فقیر را چندان بود که او متواضع بود هرگاه که تواضع ترک کرد جمله خیرات ترک کرد.

Ва гуфт : мироси зиракӣ ва аҷабаст ва аз онаст ки машойиху бузургони бештари зираконро аз ин тариқ давр доштаанд .

و گفت: میراث زیرکی و عجب است و از آنست که مشایخ و بزرگان بیشتر زیرکان را از این طریق دور داشته‌اند.

Ва гуфт : асли ҳамаи дардҳо бисёр хӯрданасту офати дайн бисёр хӯрдан .

و گفت: اصل همه دردها بسیار خوردن است و آفت دین بسیار خوردن.

Ва гуфт : ҳар киро машғӯл гирданд ба талаби дунё аз охирати залилу хори гашт ё дар дунё ё дар охират .

و گفت: هر که را مشغول گرداند به طلب دنیا از آخرت ذلیل و خوار گشت یا در دنیا یا در آخرت.

Ва гуфт : хордори дунёро то бузурги нмоӣӣ дар чашми аҳли дунёу дунёи дор .

و گفت: خواردار دنیا را تا بزرگ نمائی در چشم اهل دنیا و دنیا دار.

Ва Абдуллоҳ муборак гуфт : ҳмдўни маро васият кард ки то туоне аз баҳри дунёи хашми мгир .

و عبدالله مبارک گفت: حمدون مرا وصیت کرد که تا توانی از بهر دنیا خشم مگیر.

Пурседанд ки банда кист гуфт : онкӣ напарастад ва дӯст надорад ки ӯро парастанд .

پرسیدند که بنده کیست گفت: آنکه نپرستد و دوست ندارد که او را پرستند.

Ва гуфтанд зуҳд чист гуфт : наздики ман зуҳд онаст ки бидонча дар даст туаст сокини дил тар бошӣ аз ончӣ дар змон худовандаст .

و گفتند زهد چیست گفت: نزدیک من زهد آنست که بدانچه در دست تو است ساکن دل تر باشی از آنچه در ضمان خداوند است.

Пурседанд аз таваккул гуфт таваккул онаст ки агар даҳ ҳазор дирами турои вом буд чашм бар ҳеҷ надорӣ навмед набошӣ аи зҳқи таъолии бгзордни он .

پرسیدند از توکل گفت توکل آنست که اگر ده هزار درم ترا وام بود چشم بر هیچ نداری نومید نباشی ا زحق تعالی بگزاردن آن.

Ва гуфт : таваккули дасти бхдоӣ заданаст .

و گفت: توکل دست بخدای زدن است.

Ва гуфт : агар туоне ки кори худ ба худои бозгзории беҳтар аз онкӣ ба ҳилаи тадбири машғӯли шӯй .

و گفت: اگر توانی که کار خود به خدای بازگذاری بهتر از آنکه به حیله تدبیر مشغول شوی.

Ва гуфт : ҷазаъ накунад дар мусӣбати магар касе ки худоиро муттаҳам дошта буд .

و گفت: جزع نکند در مصیبت مگر کسی که خدای را متهم داشته بود.

Ва гуфт : Иблису ёрон ӯ бҳичи чизи чунон шод нашавад ки ба се чизи яке онкии муъминии муъминиро бикашади вдўми онкӣ бар куфри бимиради сеюм аз дилӣ ки дар ваии бими дарвешӣ буд .

و گفت: ابلیس و یاران او بهیچ چیز چنان شاد نشود که به سه چیز یکی آنکه مؤمنی مؤمنی را بکشد ودوم آنکه بر کفر بمیرد سوم از دلی که در وی بیم درویشی بود.

Абдуллоҳ муборак гуфт : ҳмдўн бемор шуд ӯро гуфтанд фарзандонро васиятӣ кун гуфт : ман бар эшон аз тавонгарӣ беш май тарсам ки аз дарвешӣ .

عبدالله مبارک گفت: حمدون بیمار شد او را گفتند فرزندان را وصیتی کن گفت: من بر ایشان از توانگری بیش می‌ترسم که از درویشی.

Ва Абдуллоҳро гуфт : дар ҳоли назъ ки маро дар миён занон магузор рҳмҳоллаҳи алайҳ .

و عبدالله را گفت: در حال نزع که مرا در میان زنان مگذار رحمةالله علیه.