Он мутамаккини ҳидоят , он мутаваккили вилоят , он пешвои ростин , он муқтадои роҳи дайн , он солики тайёр , молики динори раҳмаи аллоҳи алайҳ , соҳиби ҳасани басарӣ буд ва аз бузургони ин тайифа буд . Вайро каромоти машҳур буду риёзоти мазкӯр ,у динори номи падараш буд ,у мавлуд ӯ дар ҳоли убудийяти падар буд . Агар чаҳ бандаи зода буд аз ҳар ду куни озода буд . Ва баъзе гӯйанд молики динор дар киштӣ нишаста буд , чун ба миён дарё расед , аҳл киштӣ гуфтанд : ғалла киштӣ биор .
آن متمکن هدایت، آن متوکل ولایت، آن پیشوای راستین، آن مقتدای راه دین، آن سالک طیار، مالک دینار رحمة الله علیه، صاحب حسن بصری بود و از بزرگان این طایفه بود. وی را کرامات مشهور بود و ریاضات مذکور، و دینار نام پدرش بود، و مولود او در حال عبودیت پدر بود. اگر چه بنده زاده بود از هر دو کون آزاده بود. و بعضی گویند مالک دینار در کشتی نشسته بود، چون به میان دریا رسید، اهل کشتی گفتند: غله کشتی بیار.
Гуфт : надорам .
گفت: ندارم.
Чандонаш бзднд ки ҳуш аз ӯ берун рафт . Чун бҳўш омад гуфтанд : ғалла киштӣ биор .
چندانش بزدند که هوش از او بیرون رفت. چون بهوش آمد گفتند: غله کشتی بیار.
Гуфт : надорам .
گفت: ندارم.
Чандонаш бзднд ки ҳуш аз ӯ берун рафт . Чун бҳўш бозомад дигар гуфтанд : ғалла биор .
چندانش بزدند که هوش از او بیرون رفت. چون بهوش بازآمد دیگر گفتند: غله بیار.
Гуфт : надорам .
گفت: ندارم.
Гуфтанд : поиш гирем ва дар дарё андозем . Ҳарчӣ дар оби моҳӣ буд ҳама сарбароварданад - ҳар яке ду динори зар дар даҳони гирифта - молики даст фаро кард аз як моҳии ду динори бастад ва бадишон дод . Чун киштии бонони чунин диданд дар пой ӯ афтоданд . ӯ бар рӯй об бирафт то нопидо шуд . Аз ин сабаби ном ӯро молик динор омад . Ва сабаби тавба ӯ он буд ки ӯ мардии сахт бо ҷамол буду дунёи дӯсту мол бисёр дошт ва ӯ ба димишқи сокин буду масҷиди ҷомеъи димишқ ки Муъовия банно карда буд ва онро вақф бисёр буд . Моликро тамаъи он буд ки тавлияти он масҷид бадв диҳанд . Пас бирафт ва дар гӯшаи масҷиди саҷҷодаи биФгнд ва як соли пайваста ибодат мекард ба умеди онкӣ ҳар ки ӯро бидидӣ дар намозаш ёфтӣ . Ва бо худ мегуфт : инат мунофиқ ! то яксоли барин баромаду шаб аз онҷо берун омадӣ ва ба тамошо шудӣ . Як шаб ба тарабаши машғӯл буд , чун ёронаш бихуфтанд он авдӣ ки мезад аз онҷо овозӣ омад ки : ё молики молики ани лотӣўб . ё молики туро чаҳ буд ки тавба намекунӣ ? чун он шунид даст аз он бдошт . Пас ба масҷид рафт , мутаҳайир бо худ андеша кард . Гуфт : як соласт то хдоиро май пурситам ба нифоқ , ба аз он набӯд ки хдоирои бохалос ибодат кунам ва шармӣ бидорам аз ин чаҳ мекунам , ва агар тавлият ба ман диҳанд нстонм .
گفتند: پایش گیریم و در دریا اندازیم. هرچه در آب ماهی بود همه سربرآوردند -هر یکی دو دینار زر در دهان گرفته - مالک دست فرا کرد از یک ماهی دو دینار بستد و بدیشان داد. چون کشتی بانان چنین دیدند در پای او افتادند. او بر روی آب برفت تا ناپیدا شد. از این سبب نام او را مالک دینار آمد. و سبب توبه او آن بود که او مردی سخت با جمال بود و دنیا دوست و مال بسیار داشت و او به دمشق ساکن بود و مسجد جامع دمشق که معاویه بنا کرده بود و آن را وقف بسیار بود. مالک را طمع آن بود که تولیت آن مسجد بدو دهند. پس برفت و در گوشه مسجد سجاده بیفگند و یک سال پیوسته عبادت میکرد به امید آنکه هر که او را بدیدی در نمازش یافتی. و با خود میگفت: اینت منافق! تا یکسال برین برآمد و شب از آنجا بیرون آمدی و به تماشا شدی. یک شب به طربش مشغول بود، چون یارانش بخفتند آن عودی که میزد از آنجا آوازی آمد که: یا مالک مالک ان لاتئوب. یا مالک تو را چه بود که توبه نمیکنی؟ چون آن شنید دست از آن بداشت. پس به مسجد رفت، متحیر با خود اندیشه کرد. گفت: یک سال است تا خدایرا میپرستم به نفاق، به از آن نبود که خدایرا باخلاص عبادت کنم و شرمی بدارم از این چه میکنم، و اگر تولیت به من دهند نستانم.
Ин нияти бикраду сар ба худои таъолӣ рост гардонид , он шаб бо дилии содиқ ибодат мекард . Рӯзи дигари мардумони бози пеш дар масҷид омаданд . Гуфтанд : дар ин масҷид халалҳо мебайнем . Мутаваллӣ боистӣ таъаҳҳуд кардӣ .
این نیت بکرد و سر به خدای تعالی راست گردانید، آن شب با دلی صادق عبادت می کرد. روز دیگر مردمان باز پیش در مسجد آمدند. گفتند: در این مسجد خللها میبینیم. متولی بایستی تعهد کردی.
Пас бар молик иттифоқ карданд ки ҳеҷ каси шоистатар аз ӯ нест . Ва наздик ӯ омаданд ва дар намоз буд . Сабр карданд то фориғ шуд .
پس بر مالک اتفاق کردند که هیچ کس شایسته تر از او نیست. و نزدیک او آمدند و در نماز بود. صبر کردند تا فارغ شد.
Гуфтанд : ба шафоат омадаем то ту ин тавлият қабул кунӣ .
گفتند: به شفاعت آمده ایم تا تو این تولیت قبول کنی.
Молик гуфт : илоҳӣ то яксоли туро ибодат кардам ба риё , ҳечкас дар ман нанагирист . Акнӯн ки дил ба ту додаму яқин дуруст кардам ки нахоҳам бист кас ба наздик ман фиристодӣ то ин кор дар гардан ман кунанд . Ба иззати ту ки нахоҳам . Онгаҳ аз масҷид берун омад ва рӯй дар кор овараду муҷоҳидау риёзат пеш гирифт то чунон муътабар шуду некӯи рӯзгор ки дар Басраи мардӣ буд тўонгрбмрду мол бисёр бгзошт . Духтарӣ дошт соҳиби ҷамол . Духтар ба наздики собит беноне омад ва гуфт : эй хоҷа ! мехоҳам ки зан молик бошам то маро дар кори тоъат ёрӣ диҳад .
مالک گفت: الهی تا یکسال تو را عبادت کردم به ریا، هیچکس در من ننگریست. اکنون که دل به تو دادم و یقین درست کردم که نخواهم بیست کس به نزدیک من فرستادی تا این کار در گردن من کنند. به عزت تو که نخواهم. آنگه از مسجد بیرون آمد و روی در کار آورد و مجاهده و ریاضت پیش گرفت تا چنان معتبر شد و نیکو روزگار که در بصره مردی بود توانگربمرد و مال بسیار بگذاشت. دختری داشت صاحب جمال. دختر به نزدیک ثابت بنانی آمد و گفت: ای خواجه! میخواهم که زن مالک باشم تا مرا در کار طاعت یاری دهد.
Собит бо молик бигуфт . Молик ҷавоб дод : ман дунёро се талоқа додаам ин зан аз ҷумла дунёаст . Мутлақаи салосаро никоҳ натавон кард . Нақласт ки молик вақте дар сояи дарахтии хуфта буд . Марии омада буд ва як шохи наргис дар даҳони гирифта ва ӯро бод мекард .
ثابت با مالک بگفت. مالک جواب داد: من دنیا را سه طلاقه داده ام این زن از جمله دنیا است. مطلقه ثلاثه را نکاح نتوان کرد. نقل است که مالک وقتی در سایه درختی خفته بود. ماری آمده بود و یک شاخ نرگس در دهان گرفته و او را باد میکرد.
Нақласт ки гуфт : чандини сол дар орзӯӣ ғзо будам , чун иттифоқ афтод ки биравам рафтам . Онрўз ки ҳарби хост буд маро таб бигирифт чунонкии оҷизи гаштам . Дар хайма рафтам ва бихуфтам , ди рағм . Онгаҳ бо худ мегуфтам : эй тан ! агар туро наздики ҳақи таъолии манзалатӣ будӣ , имрӯзи туро ин таб нагирифтӣ . Пас дар хоб шудам . Ҳотифӣ овоз дод ки ту агар имрӯз ҳарб кардӣ асир шудӣ ва чун асир шудӣ гӯшти хӯки бдодндӣ . Чун гӯшт хӯк бихӯрадӣ кофарат кардандӣ . Ин таби туро тӯҳфае азим буд .
نقل است که گفت: چندین سال در آرزوی غزا بودم، چون اتفاق افتاد که بروم رفتم. آنروز که حرب خواست بود مرا تب بگرفت چنانکه عاجز گشتم. در خیمه رفتم و بخفتم، د رغم. آنگه با خود میگفتم: ای تن! اگر تو را نزدیک حق تعالی منزلتی بودی، امروز تو را این تب نگرفتی. پس در خواب شدم. هاتفی آواز داد که تو اگر امروز حرب کردی اسیر شدی و چون اسیر شدی گوشت خوک بدادندی. چون گوشت خوک بخوردی کافرت کردندی. این تب تو را تحفه ای عظیم بود.
Молик гуфт : аз хоб даромад му хдоиро шукр кардам .
مالک گفت: از خواب درآمد م و خدایرا شکر کردم.
Нақласт ки моликро бо дҳрӣиӣ мунозира афтод . Кор бар эшон дароз шуд . Ҳар як мегуфтанд ман бар ҳақам . Иттифоқ карданд ки дасти молику дасти даҳрӣ ҳар ду барҳам банданд ва бар оташ ниҳанд , ҳаркадом ки бисӯзад ӯ бар ботил буд ва дар оташ овараданд , дасти ҳеҷ кадом насӯхт ва оташ бигурехт . Гуфтанд : ҳар ду барҳақанд .
نقل است که مالک را با دهرئیی مناظره افتاد. کار بر ایشان دراز شد. هر یک میگفتند من بر حقم. اتفاق کردند که دست مالک و دست دهری هر دو برهم بندند و بر آتش نهند، هرکدام که بسوزد او بر باطل بود و در آتش آوردند، دست هیچ کدام نسوخت و آتش بگریخت. گفتند: هر دو برحق اند.
Молики дилтанг ба хона бозомад ва рӯй бар замини ниҳод ва муноҷот кард ки ҳафтод соли қадам дар имон ниҳодаам то бо даҳреи баробари гирдам . Овозии шунӯд ки ту надонистӣ ки дасти ту дасти даҳриро ҳимоят кард . Ки агар даҳрии даст танҳо дар оташ наҳодӣ дидӣ ки чаҳ бар вай омадӣ .
مالک دلتنگ به خانه بازآمد و روی بر زمین نهاد و مناجات کرد که هفتاد سال قدم در ایمان نهاده ام تا با دهریی برابر گردم. آوازی شنود که تو ندانستی که دست تو دست دهری را حمایت کرد. که اگر دهری دست تنها در آتش نهادی دیدی که چه بر وی آمدی.
Нақласт ки молик гуфт : вақте бемор шудаму беморӣ бар ман сахт шуд , чунонкии дил аз худ барграфтам . Охир чун порае беҳтар шудам ба чизеи ҳоҷати омадам , ба ҳазор ҳила ба бозори омадам ки касе надоштам . Амири шаҳр дар расед . Чокарони бонг бар ман заданд ки : давр тар бирав . Ва ман тоқат надоштам ва оҳиста мерафтам . Яке даромаду тозӣона бар китф ман зад . Гуфтам : қатъи аллоҳи ядак . Рӯзи дигари мардро дидам дасти бурӣда ва брчҳорсў афганда .
نقل است که مالک گفت: وقتی بیمار شدم و بیماری بر من سخت شد، چنانکه دل از خود برگرفتم. آخر چون پاره ای بهتر شدم به چیزی حاجت آمدم، به هزار حیله به بازار آمدم که کسی نداشتم. امیر شهر در رسید. چاکران بانگ بر من زدند که: دور تر برو. و من طاقت نداشتم و آهسته میرفتم. یکی درآمد و تازیانه بر کتف من زد. گفتم: قطع الله یدک. روز دیگر مرد را دیدم دست بریده و برچهارسو افگنده.
Нақласт ки ҷавонӣ буд азими муфсиду нобакор - дар ҳамсоягии молику молики пайваста азу меранҷид , аз сабаби фасод . Аммо сабр мекард то дайгарӣ гуяд . Алқсаҳи дигарон ба шикоят берун омаданд . Молик бархест ва бар ӯ омад то амр маърӯф кунад . Ҷавони сахти ҷаббору мусаллат буд . Моликро гуфт : ман каси султонам . Ҳеҷ касро Зуҳра он набӯд ки маро дафъ кунад ё аз инам боздорад .
نقل است که جوانی بود عظیم مفسد و نابکار -در همسایگی مالک و مالک پیوسته ازو میرنجید، از سبب فساد. اما صبر میکرد تا دیگری گوید. القصه دیگران به شکایت بیرون آمدند. مالک برخاست و بر او آمد تا امر معروف کند. جوان سخت جبار و مسلط بود. مالک را گفت: من کس سلطانم. هیچ کس را زهره آن نبود که مرا دفع کند یا از اینم بازدارد.
Молик гуфт : мо бо султони бигӯем .
مالک گفت: ما با سلطان بگوییم.
Ҷавон гуфт : султони ҳаргизи ризои ман Фрўннҳд . Ҳарчӣ ман кунам бидон розӣ буд .
جوان گفت: سلطان هرگز رضای من فروننهد. هرچه من کنم بدان راضی بود.
Молик гуфт : агар султон наметавонад бо раҳмон бигӯям .
مالک گفت: اگر سلطان نمیتواند با رحمان بگویم.
Ва ишорат ба осмон кард .
و اشارت به آسمان کرد.
Ҷавон гуфт : ӯ аз он Каримтараст ки маро бигирад .
جوان گفت: او از آن کریمتر است که مرا بگیرد.
Молики дармонд . Боз берун омад . Рӯзӣ чанд баромад . Фасод аз ҳад даргузашт . Мардумони дигари бора ба шикоят омаданд . Молик бархест то ӯро адаб кунад дар роҳ ки мерафт овозӣ шунид ки : даст аз дӯст мо бидор !
مالک درماند. باز بیرون آمد. روزی چند برآمد. فساد از حد درگذشت. مردمان دیگر باره به شکایت آمدند. مالک برخاست تا او را ادب کند در راه که میرفت آوازی شنید که: دست از دوست ما بدار!
Молик таъаҷҷуб кард , ба бар ҷавон даромад . Ҷавон ки ӯро бидид гуфт : чаҳ будаст ки бор дигар омадӣ ?
مالک تعجب کرد، به بر جوان درآمد. جوان که او را بدید گفت: چه بودست که بار دیگر آمدی؟
Гуфт : ин бор аз барои он наомадам ки туро заҷр кунам . Омада то тўро хабар кунам ки чунин овозӣ шунидам . Хабарат май даҳум . Ҷавон ки он башнавад гуфт : акнӯн чун чунинаст сарои хеш дар роҳ ӯ ниҳодам ва аз ҳарчӣ дорам безор шудам .
گفت: این بار از برای آن نیامدم که تو را زجر کنم. آمده تا تورا خبر کنم که چنین آوازی شنیدم. خبرت میدهم. جوان که آن بشنود گفت: اکنون چون چنین است سرای خویش در راه او نهادم و از هرچه دارم بیزار شدم.
Ин бигуфт ва ҳама барандохт ва рӯй ба олами ишқи дрнҳод .
این بگفت و همه برانداخت و روی به عالم عشق درنهاد.
Молик гуфт : баъд аз муддатӣ ӯро дидам дар Макка - афтода - ва чун хилолӣ шуда ,у ҷон ба лаб расида мегуфт ки ӯ гуфтааст дӯсти мост . Рафтам бар дӯст . Вҳр чаҳ ризоӣ дӯстаст он талаб кунам вмидонм ки ризои дӯст дар итоат ӯст тавба кардам ки дигар дар вай осӣ нашавам . Ин бигуфт ва ҷон бидод .
مالک گفت: بعد از مدتی او را دیدم در مکه - افتاده - و چون خلالی شده، و جان به لب رسیده میگفت که او گفته است دوست ماست. رفتم بر دوست. وهر چه رضای دوست است آن طلب کنم ومیدانم که رضای دوست در اطاعت اوست توبه کردم که دگر در وی عاصی نشوم.این بگفت و جان بداد.
Нақласт ки вақте молики хона ба музди гирифта буд . Ҷуҳудии брдри сарой ӯ сарое дошту миҳроби он хонаи молик ба дар сарой ҷуҳуд дошт . Ҷуҳуд бидонаст . Хост ки ба қасд ӯро биринҷанд . Чоҳии Фрўбрду манфазии сохт , он чоҳро наздики миҳроб . Ва муддатӣ бар он чоҳ менишаст ва пӯшида намонад ки бар чаҳ ҷумла буд ; ки рӯзии он ҷуҳуд дилтанг шуд аз онкии молик - албата - ҳеҷ намегуфт . Берун омад гуфт : эй ҷавон ! аз миёни девори миҳроби наҷосат ба хона ту намерасад ?
نقل است که وقتی مالک خانه به مزد گرفته بود. جهودی بردر سرای او سرایی داشت و محراب آن خانه مالک به در سرای جهود داشت. جهود بدانست. خواست که به قصد او را برنجاند. چاهی فروبرد و منفذی ساخت، آن چاه را نزدیک محراب. و مدتی بر آن چاه مینشست و پوشیده نماند که بر چه جمله بود؛ که روزی آن جهود دلتنگ شد از آنکه مالک - البته - هیچ نمیگفت. بیرون آمد گفت: ای جوان!از میان دیوار محراب نجاست به خانه تو نمیرسد؟
Гуфт : расад , влкни тғорӣу ҷорубӣ сохтаам , чун чизеи бад-ӣн ҷониб ояд онро бурдорам ва башуем .
گفت: رسد، ولکن طغاری و جاروبی ساخته ام، چون چیزی بدین جانب آید آن را بردارم و بشویم.
Гуфт : туро хашм набӯд ?
گفت: تو را خشم نبود؟
Гуфт : буд , влкни Фрўхўрм ки фармон чунинаст волкозмини алғиз .
گفت: بود، ولکن فروخورم که فرمان چنین است والکاظمین الغیظ.
Марди ҷуҳуд дар ҳол мусулмон шуд .
مرد جهود در حال مسلمان شد .
Нақласт ки солҳо бигузаштӣ ки молики ҳеҷ туршӣ ва ширинӣ нахурдӣ . Ҳршбӣ ба дукон таббох шудӣ ва ду гардаи харидӣ ва бидон рӯзаи кушодӣ . Гоҳи гоҳ чунон афтодӣ ки Нонаши гарм будӣ . Бидон тасаллӣ ёфтӣ ,у нони хӯриш ӯ он будӣ , вақте бемор шуд орзӯии гӯшт дар дил ӯ афтод . Даҳ рӯз сабр кард , чун кор аз даст бишуд ба дукон рўосӣ рафт ва ду се поча гӯсфанд бихаред ва дар остини ниҳод ва бирафт . Рўос шогирдӣ дошт . Дар ақаб ӯ фиристод ва гуфт : бингар то чаҳ мекунад .
نقل است که سالها بگذشتی که مالک هیچ ترشی و شیرینی نخوردی. هرشبی به دکان طباخ شدی و دو گرده خریدی و بدان روزه گشادی. گاه گاه چنان افتادی که نانش گرم بودی. بدان تسلی یافتی، و نان خورش او آن بودی، وقتی بیمار شد آرزوی گوشت در دل او افتاد. ده روز صبر کرد، چون کار از دست بشد به دکان رواسی رفت و دو سه پاچه گوسفند بخرید و در آستین نهاد و برفت. رواس شاگردی داشت. در عقب او فرستاد و گفت: بنگر تا چه میکند.
Замонӣ буд . Шогр бозомад . Гирён гуфт : аз ӣнҷо бирафт ҷое ки холӣ буд . Он поча аз остин берун кард ва ду се бори ббўиид . Пас гуфт : эй нафас ! беш аз инат нарасад . Пас он нону поча ба дарвешӣ дод ва гуфт : эй тани заъифи ман ин ҳамаи ранҷ ки бар ту менуҳум мапиндор ки аз шмнӣ мекунам то фардои қиёмат ба оташи дӯзахи бнсўзӣ . Рӯзӣ чанд сабр кун , бошад ки ин меҳнат ба сроид ва дар неъматии уфтӣ ки онро завол набошад .
زمانی بود. شاگر بازآمد. گریان گفت: از اینجا برفت جایی که خالی بود. آن پاچه از آستین بیرون کرد و دو سه بار ببویید. پس گفت: ای نفس!بیش از اینت نرسد. پس آن نان و پاچه به درویشی داد و گفت: ای تن ضعیف من این همه رنج که بر تو مینهم مپندار که از شمنی میکنم تا فردای قیامت به آتش دوزخ بنسوزی. روزی چند صبر کن، باشد که این محنت به سرآید و در نعمتی افتی که آن را زوال نباشد.
Гуфт : надонам ки он чаҳ маънӣаст . Он суханро ки ҳаркии чиҳил рӯз гӯшт нахурд ақл ӯ нуқсон гирад . Ва ман бист соласт ки нахурдааму ақли ман ҳар рӯз зиёдатаст .
گفت: ندانم که آن چه معنی است. آن سخن را که هرکه چهل روز گوشت نخورد عقل او نقصان گیرد. و من بیست سال است که نخورده ام و عقل من هر روز زیادت است.
Нақласт ки чиҳил сол дар Басра буд ки рутаб нахурда буд . Онгаҳ ки рутаб брсидӣ гуфтӣ : аҳли Басра ! инак шиками ман аз ваии ҳеҷ коста нашудаасту шиками шумо ки ҳар рӯз рутаб мехуред ҳеҷ афзӯн нашудааст .
نقل است که چهل سال در بصره بود که رطب نخورده بود. آنگه که رطب برسیدی گفتی: اهل بصره!اینک شکم من از وی هیچ کاسته نشده است و شکم شما که هر روز رطب میخورید هیچ افزون نشده است.
Чун чиҳил соли баромад беқарорӣ дар вай падед омад , аз орзӯии рутаб . Ҳар чанд кушед сабр натавонист кард . Оқибат чун чанд рӯзи баромад ва он орзӯ ҳар рӯз зиёдат мешуд ва ӯ нафасро манъ мекард , дар дасти нафас оҷиз шуд . Гуфт : албата рутаб нахоҳам хӯрд , маро хоҳ бикаш хоҳи бимир .
چون چهل سال برآمد بی قراری در وی پدید آمد، از آرزوی رطب. هر چند کوشید صبر نتوانست کرد. عاقبت چون چند روز برآمد و آن آرزو هر روز زیادت میشد و او نفس را منع میکرد، در دست نفس عاجز شد. گفت: البته رطب نخواهم خورد، مرا خواه بکش خواه بمیر.
То шаби ҳотифӣ овоз дод ки : рутаб мебояд хӯрд , нафасро аз банди беруновар !
تا شب هاتفی آواز داد که: رطب میباید خورد، نفس را از بند بیرون آور!
Чун ин ҷавоб доданду нафаси вай фурсатӣ ёфт фарёд даргирифт . Молик гуфт : агар рутаби хоҳии як ҳафта ба рӯза бошӣ , чунонкии ҳеҷ ифтор накунӣу шаб дар намоз то ба рӯзоварӣ то рутаби даҳумат .
چون این جواب دادند و نفس وی فرصتی یافت فریاد درگرفت. مالک گفت: اگر رطب خواهی یک هفته به روزه باشی، چنانکه هیچ افطار نکنی و شب در نماز تا به روز آوری تا رطب دهمت.
Нафас бидон розӣ шуд . Як ҳафта дар қиёми шабу сиёми рӯз ба охир оварад . Пас ба бозор рафту рутаби хариду рафта ба масҷид то бихӯрад . Кӯдакӣ аз бом овозӣ дод ки : эй падар ! ҷуҳудӣ рутаб харидааст ва дар масҷидӣ меравад то бихӯрад .
نفس بدان راضی شد. یک هفته در قیام شب و صیام روز به آخر آورد. پس به بازار رفت و رطب خرید و رفته به مسجد تا بخورد. کودکی از بام آوازی داد که: ای پدر!جهودی رطب خریده است و در مسجدی میرود تا بخورد.
Мард гуфт : ҷуҳуд дар масҷид чаҳ кор дорад ?
مرد گفت: جهود در مسجد چه کار دارد؟
Дар ҳоли падар кӯдак биёмад то он ҷуҳуди кадом ҷуҳудаст . Моликро дид . Дар пой ӯ фитод . Молик гуфт : ин чаҳ сухан буд ки ин кӯдак гуфт :
در حال پدر کودک بیامد تا آن جهود کدام جهود است. مالک را دید. در پای او فتاد. مالک گفت: این چه سخن بود که این کودک گفت:
Мард гуфт : хоҷа ! маъзӯри дор ки ӯ Тифласт . намедонад ва дар маҳалати мо ҷҳўдоннд ва мо ба рӯза бошем . Пайвастаи кӯдаки мо ҷуҳудонро мебинад ки ба рӯз чизе мехуранд . Пиндоранд ки ҳар ки ба рӯз чизе хӯрд ҷуҳудаст . Ин аз сар ҷаҳл гуфт . Аз вай афв кун .
مرد گفت: خواجه! معذور دار که او طفل است. نمیداند و در محلت ما جهودانند و ما به روزه باشیم. پیوسته کودک ما جهودان را میبیند که به روز چیزی میخورند. پندارند که هر که به روز چیزی خورد جهود است. این از سر جهل گفت. از وی عفو کن.
Молик он башнавад , оташӣ дар ҷонаш афтод , ва донист ки он кӯдакро зФон ғайб бӯдааст . Гуфт : худовандо ! рутаби нохӯрдаи номам ба ҷуҳудӣ бидодӣ , ба зФон бегуноҳӣ агар рутаб хӯрам номам ба куфри беруни диҳӣ . Ба иззати ту агар ҳаргиз рутаб хӯрам .
مالک آن بشنود، آتشی در جانش افتاد، و دانست که آن کودک را زفان غیب بوده است. گفت: خداوندا!رطب ناخورده نامم به جهودی بدادی، به زفان بی گناهی اگر رطب خورم نامم به کفر بیرون دهی. به عزت تو اگر هرگز رطب خورم.
Нақласт ки як бори оташӣ дар Басра афтод . Молики Асо ва наълин бардошт ва бар сар болоӣ шуд ва назора мекард . Мардумон дар ранҷу тъб дар қумошаи афтода , гуруҳе месӯхтанд ,у гуруҳе май ҷустанд . Гуруҳеи рххт май кшиأнд ва молик мегуфт : наҷо алмхФўну ҳлки алмсқлўн . Чунин хоҳад буд рӯзи қиёмат .
نقل است که یک بار آتشی در بصره افتاد. مالک عصا و نعلین برداشت و بر سر بالایی شد و نظاره میکرد. مردمان در رنج و تعب در قماشه افتاده، گروهی میسوختند، و گروهی میجستند. گروهی رخخت میکشیأند و مالک میگفت: نجا المخفون و هلک المثقلون. چنین خواهد بود روز قیامت.
Нақласт ки рӯзии молик ба иёдат беморӣ шуд . Гуфт : нигоҳ кардам , аҷалаши наздики омада буд , шаҳодат бар вай арза кардам . Нагуфт . Ҳарчанд ҷаҳд кардам ки бигӯӣ , мегуфт : даҳ , ёздаҳ ! онгоҳ гуфт : эй шайх ! пеши ман кӯҳӣ оташинаст . Ҳаргоҳ ки шаҳодати орм , оташи оҳанг ман мекунад . Аз пешаи ваии пурсидам . Гуфтанд : мол ба салаф додӣу паймона кам доштӣ .
نقل است که روزی مالک به عیادت بیماری شد. گفت: نگاه کردم، اجلش نزدیک آمده بود، شهادت بر وی عرضه کردم. نگفت. هرچند جهد کردم که بگوی، میگفت: ده، یازده!آنگاه گفت: ای شیخ!پیش من کوهی آتشین است. هرگاه که شهادت آرم، آتش آهنگ من میکند. از پیشه وی پرسیدم. گفتند: مال به سلف دادی و پیمانه کم داشتی.
Ҷаъфар сулаймон гуфт : бо молик ба Макка будам . Чун лаббайки аллоҳами лаббайк гуфтан гирифт , биФтоду ҳуш аз вай бирафт . Бо худ омад . Гуфтам сабаби афтодан чаҳ буд ?
جعفر سلیمان گفت: با مالک به مکه بودم. چون لبیک اللهم لبیک گفتن گرفت، بیفتاد و هوش از وی برفت. با خود آمد. گفتم سبب افتادن چه بود؟
Гуфт : чун лаббайк гуфтам : тарсидам ки набояд ҷавоб ояд ки лолбики аллоҳи лолбик .
گفت: چون لبیک گفتم: ترسیدم که نباید جواب آید که لالبیک الله لالبیک.
Нақласт ки чун аёки нақбаду аёки нстъин . Гуфтӣ зор зор бигиристӣ . Пас гуфтӣ : агар ин оят аз китоб худоӣ набӯдӣу бад-ӣн амр набӯдӣ нхўондмӣ . Яъне мегӯям туро май пурситам ва худ нафас май пурситам ва мегӯям аз ту ёрӣ мехоҳам ва ва ба дрслтон май рӯми вози ҳаркасии шукру шикоят май намоям .
نقل است که چون ایاک نقبد و ایاک نستعین. گفتی زار زار بگریستی. پس گفتی: اگر این آیت از کتاب خدای نبودی و بدین امر نبودی نخواندمی. یعنی میگویم تو را میپرستم و خود نفس میپرستم و میگویم از تو یاری میخواهم و و به درسلطان میروم واز هرکسی شکر و شکایت مینمایم.
Нақласт ки ҷумлаи шаби бедор будӣ ва духтарӣ дошт . Як шаб гуфт : эй падар ! охири як лаҳза бихуфт .
نقل است که جمله شب بیدار بودی و دختری داشت. یک شب گفت: ای پدر! آخر یک لحظه بخفت.
Гуфт : эй ҷони падар ! аз шабихуни қаҳр май тарсам , ё аз он май тарсам ки набояд давлатӣ рӯй ба ман нааду марои хуфтаи боиأ .
گفت: ای جان پدر!از شبیخون قهر میترسم، یا از آن میترسم که نباید دولتی روی به من نهد و مرا خفته بایأ.
Гуфтанд : чунӣ .
گفتند: چونی.
Гуфт : нон худоӣ мехӯраму фармони шайтон май барам . Агар касе дар масҷид мунодӣ кунад ки кӣ бадтарӣн шумост берун ояд , ҳеҷ каси хештан дар пеш ман Маяфканед магар ба қаҳр .
گفت: نان خدای میخورم و فرمان شیطان میبرم. اگر کسی در مسجد منادی کند که کی بدترین شماست بیرون آید، هیچ کس خویشتن در پیش من میفکنید مگر به قهر.
Ин мубораки разии аллоҳ анҳу башнавад . Гуфт : бузургии молик аз ин буд . Ва сидқи ин суханро гуфтааст ки вақте зании моликро гуфт : эй мроӣӣ !
این مبارک رضی الله عنه بشنود. گفت: بزرگی مالک از این بود. و صدق این سخن را گفته است که وقتی زنی مالک را گفت: ای مرائی!
Ҷавоб дод : бист соласт ки ҳеҷ каси маро ба ном худ нахонд , алои ту нек донистӣ ки ман кистам .
جواب داد: بیست سال است که هیچ کس مرا به نام خود نخواند، الا تو نیک دانستی که من کیستم.
Ва гуфт : то халқро бишнохтам ҳеҷ бок надорам аз онкӣ касе маро ҳамд гуяд ё онкии маро зм гуяд . Аз ҷҳаҳи онкӣ надидаам ва нашинохта ситоянда алои мФрўту нкўҳндаҳи алои муфрат . Яъне ҳарки ғулув кунад дар ҳарчӣ хоҳии гир , он аз ҳисоб набӯд ки хироломўри аўстҳо .
و گفت: تا خلق را بشناختم هیچ باک ندارم از آنکه کسی مرا حمد گوید یا آنکه مرا ذم گوید. از جهه آنکه ندیده ام و نشناخته ستاینده الا مفروط و نکوهنده الا مفرط. یعنی هرکه غلو کند در هرچه خواهی گیر، آن از حساب نبود که خیرالامور اوسطها.
Ва гуфт : ҳар бародарӣу ёрӣу ҳамнишинӣ ки туро аз ваии фоидае динӣ набошад , суҳбат ӯро аз пас пушт андоз .
و گفت: هر برادری و یاری و همنشینی که تو را از وی فایده ای دینی نباشد، صحبت او را از پس پشت انداز.
Ва гуфт : дӯстии аҳли ин замонаро чун хӯрданӣ бозор ёфтам , ба буии хуш , ба таъми нохуш .
و گفت: دوستی اهل این زمانه را چون خوردنی بازار یافتم، به بوی خوش، به طعم ناخوش.
Ва гуфт : парҳез аз ин схораҳ , яъне дунё , ки дилҳои уламои мусаххари хеш гардонидааст .
و گفت: پرهیز از این سخاره، یعنی دنیا، که دلهای علما مسخر خویش گردانیده است.
Ва гуфт : ҳар ки ҳадис кардан ба муноҷот бо худои ъзу ҷли дӯст тар надорад . Аз ҷдиси махлуқон , илми вай андакаст ,у дилаши нобӣно ,у умраш зойеъаст .
و گفت: هر که حدیث کردن به مناجات با خدای عز و جل دوست تر ندارد. از جدیث مخلوقان، علم وی اندک است، و دلش نابینا، و عمرش ضایع است.
Ва гуфт : дӯсттарин аъмол ба наздики ман ихлосаст дар аъмол .
و گفت: دوست ترین اعمال به نزدیک من اخلاص است در اعمال.
Ва гуфт : худои ъзўҷл ваҳй кард ба Мӯсои алайҳи ассалом ки ҷуфтии наълин соз аз оҳан ,у Асое аз оҳан , ва бар рӯй замин ҳамвора май рӯ ,у осор ва ибратҳо май талаб , ва май байну назораи ҳикматҳо ва неъматҳои мо мекун , то вақте ки он наълин дарида гардад , ва он Асои шикаста ,у маънии ин сухан онаст ки сабур май бояд буд ки ани ҳзолдини матини Фоўғли фӣаи болрФқ . Ва гуфт : дар тавротаст ва ман хондаам ки ҳақ таъолӣ мегуяд шўқнокми Флми тштоқўои змрнокми Флми трқсўо . Шавқ оварадам , шумо муштоқ нагаштед , самоъ кардам шуморо , рақс накардед .
و گفت: خدای عزوجل وحی کرد به موسی علیه السلام که جفتی نعلین ساز از آهن، و عصایی از آهن، و بر روی زمین همواره میرو، و آثار و عبرتها میطلب، و میبین و نظاره حکمتها و نعمتهای ما میکن، تا وقتی که آن نعلین دریده گردد، و آن عصا شکسته، و معنی این سخن آن است که صبور میباید بود که ان هذالدین متین فاوغل فیه بالرفق. و گفت: در تورات است و من خوانده ام که حق تعالی میگوید شوقناکم فلم تشتاقوا زمرناکم فلم ترقصوا. شوق آوردم، شما مشتاق نگشتید، سماع کردم شما را، رقص نکردید.
Ва гуфт : хондаам дар баъзе аз кутуби манзил ки ҳақи таъолии уммати Муҳамадро ду чиз додааст ки на Ҷабраилро додааст ва на микоиилро : яке онаст ки Фозкрўнии азкркм . Чун маро ёд кунанд шуморо ёд кунаму дигари адъўнии астҷби лакам : чун маро бихонед иҷобат кунам .
و گفت: خوانده ام در بعضی از کتب منزل که حق تعالی امت محمد را دو چیز داده است که نه جبرئیل را داده است و نه میکاییل را: یکی آن است که فاذکرونی اذکرکم. چون مرا یاد کنند شما را یاد کنم و دیگر ادعونی استجب لکم: چون مرا بخوانید اجابت کنم.
Ва гуфт : дар таврот хондаам ки ҳақ таъолӣ мегуяд эй садиқон тнъм кунед дар дунё ба зикри ман ки зикри ман дар дунёи неъматӣ азимаст ва дар охирати ҷазоеи ҷазил .
و گفت: در تورات خوانده ام که حق تعالی میگوید ای صدیقان تنعم کنید در دنیا به ذکر من که ذکر من در دنیا نعمتی عظیم است و در آخرت جزایی جزیل.
Ва гуфт : дар баъзе кутуб манзиласт ки ҳақ таъолӣ мефармоед ки бо олимӣ ки дунё дӯст дорад камтарини чизе ки бо ӯ бикунами он буд ки ҳаловати зикри хеш аз дил ӯ бабрам .
و گفت: در بعضی کتب منزل است که حق تعالی میفرماید که با عالمی که دنیا دوست دارد کمترین چیزی که با او بکنم آن بود که حلاوت ذکر خویش از دل او ببرم.
Ва гуфт : ҳар ки бар шаҳавоти дунё ғалаба кунад дев аз талаб кардан ӯ фориғ буд .
و گفت: هر که بر شهوات دنیا غلبه کند دیو از طلب کردن او فارغ بود.
Ва касе дар охири умри васиятии хост . Ва гуфт : розӣ бош дар ҳамаи авқот ба корсозӣ ки корсозӣ ту мекунад то барраӣ .
و کسی در آخر عمر وصیتی خواست. و گفت: راضی باش در همه اوقات به کارسازی که کارسازی تو میکند تا برهی.
Чун вафот ёфт аз бузургони яке ба хобаш дид . Худоӣ бо ту чаҳ кард ?
چون وفات یافت از بزرگان یکی به خوابش دید. خدای با تو چه کرد؟
Гуфт : хдоиро дидам ҷли ҷалола бо гуноҳ бисёр худ . Аммо ба сабаби ҳасани заннӣ ки бадви доштами ҳама маҳв кард .
گفت: خدایرا دیدم جل جلاله با گناه بسیار خود. اما به سبب حسن ظنی که بدو داشتم همه محو کرد.
Ва бузургии дигари қиёмат ба хоб дид ки наДоӣ даромадӣ ки молики динору Муҳамади восеъро дар биҳишти Фрўоўрид . Гуфт : бнгрстм то аз ин кадоми пештар дар биҳишт равад ; молик аз пеши дршд . Гуфтем : эй аҷаби Муҳамади восеъи фозилтар ва оламтар . Гуфтанд : оре . Аммо Муҳамади восеъро дар дунёи ду пероҳан буду моликро як пероҳан . Ин тафовут аз онҷост ки ӣнҷои ҳаргизи пероҳанӣ бо ду пероҳан баробар нахоҳад буд .
و بزرگی دیگر قیامت به خواب دید که ندایی درآمدی که مالک دینار و محمد واسع را در بهشت فروآورید. گفت: بنگرستم تا از این کدام پیشتر در بهشت رود؛ مالک از پیش درشد. گفتیم: ای عجب محمد واسع فاضلتر و عالمتر. گفتند: آری. اما محمد واسع را در دنیا دو پیراهن بود و مالک را یک پیراهن. این تفاوت از آنجاست که اینجا هرگز پیراهنی با دو پیراهن برابر نخواهد بود.
Яъне сабр кун то аз ҳисоби як пероҳани афзӯни беруни ое , раҳмаи аллоҳи алайҳ .
یعنی صبر کن تا از حساب یک پیراهن افزون بیرون آیی، رحمة الله علیه.