Он мақдами зӯҳҳод , он муаззами ибод , он олами омил , он орифи комил , он тавонгари қонеъ , Муҳамади восеъ , раҳмаи аллоҳи алайҳи раҳмаи восеъа ; дар вақти худ дар шеваи худ беназир буд ва бисёр кас аз тобеъинро хизмат карда буду машойихи мақдамро ёфта буд ва дар тариқату шариъати ҳаззӣ вофир дошт . Дар риёзати чунон буд ки нони хушк дар об мезад ва мехӯрд ва мегуфт : ҳаркии бад-ӣн қаноат кунад аз ҳамаи халқ бениёз гардад ; ва дар муноҷот гуфтӣ : илоҳии марои бараҳнау гурусна май дорӣ , ҳамчинонкии дӯстони худро . Охири ман ин мақом ба чаҳ ёфтам ки ҳоли ман чун ҳоли дӯстони ту буд .

آن مقدم زهاد، آن معظم عباد، آن عالم عامل، آن عارف کامل، آن توانگر قانع، محمد واسع، رحمة الله علیه رحمة واسعة؛ در وقت خود در شیوة خود بی نظیر بود و بسیار کس از تابعین را خدمت کرده بود و مشایخ مقدم را یافته بود و در طریقت و شریعت حظی وافر داشت. در ریاضت چنان بود که نان خشک در آب می‌زد و می‌خورد و می‌گفت: هرکه بدین قناعت کند از همه خلق بی نیاز گردد؛ و در مناجات گفتی: الهی مرا برهنه و گرسنه می‌داری، همچنانکه دوستان خود را. آخر من این مقام به چه یافتم که حال من چون حال دوستان تو بود.

Ва гоҳ будӣ ки аз ғояти гуруснагӣ бо асҳоб ба хонаи ҳасан басарӣ шудӣ ва ончӣ ёфтӣ бихӯрадӣ . Чун ҳасан биёмадӣ бидон шод шудӣ ва сухан ӯст ки гуфтӣ : фаррухи онкас ки бомдоди гуруснаи хезаду шабонгоҳ гурусна хуфтаду бад-ӣни ҳолат аз худоӣ розӣ бошад .

و گاه بودی که از غایت گرسنگی با اصحاب به خانة حسن بصری شدی و آنچه یافتی بخوردی. چون حسن بیامدی بدان شاد شدی و سخن اوست که گفتی: فرخ آنکس که بامداد گرسنه خیزد و شبانگاه گرسنه خفتد و بدین حالت از خدای راضی باشد.

Касе аз ӯ васияти хост . Гуфт : васият мекунам туро бдонкаҳ подшоҳ бошӣ дар дунёу охират .

کسی از او وصیت خواست. گفت: وصیت می‌کنم تو را بدانکه پادشاه باشی در دنیا و آخرت.

Мард гуфт : ин чигуна буд .

مرد گفت: این چگونه بود.

Гуфт : чунонкӣ дар дунё зоҳид бошӣ . Яъне чун дар дунё зоҳид бошӣ ба ҳеҷ кас тамаъ набӯду ҳамаи халқро муҳтоҷи бинӣ . Лоҷарами тўғнӣу подшоҳӣ ! ҳар ки чунин бошад подшоҳ дунё бошаду подшоҳ охират бошад .

گفت: چنانکه در دنیا زاهد باشی. یعنی چون در دنیا زاهد باشی به هیچ کس طمع نبود و همه خلق را محتاج بینی. لاجرم توغنی و پادشاهی! هر که چنین باشد پادشاه دنیا باشد و پادشاه آخرت باشد.

Як рӯзи молики динорро гуфт : нигоҳи доштани забон бар халқи сахт тараст аз нигоҳи доштани дираму динор .

یک روز مالک دینار را گفت: نگاه داشتن زبان بر خلق سخت تر است از نگاه داشتن درم و دینار.

Ва як рӯз дар бар қтибаҳи бен мусаллам шуд , бо ҷомаи суф . Гуфт : суф чаро пӯшидае ?

و یک روز در بر قتیبه بن مسلم شد، با جامه صوف. گفت: صوف چرا پوشیده ای؟

Хомӯш буд .

خاموش بود.

Гуфт : чаро ҷўобндҳӣ ?

گفت: چرا جوابندهی؟

Гуфт : хоҳам ки бигӯям аз зуҳд , на ки бар хештан сано гуфта бошам , ё аз дарвешӣ на ки аз ҳақи таъолӣ гила карда бошам .

گفت: خواهم که بگویم از زهد، نه که بر خویشتن ثنا گفته باشم، یا از درویشی نه که از حق تعالی گله کرده باشم.

Як рӯзи писарро дид ки мехиромед . Вайро овоз дод ва гуфт : ҳеҷ доне ки ту кистӣ ? модаратро ба дивист динор харидаам , ва падарат чунонаст ки дар миёни мусулмонон аз ӯ камтар кас нест . Ин хиромидан тўоз куҷост ?

یک روز پسر را دید که می‌خرامید. وی را آواز داد و گفت: هیچ دانی که تو کیستی؟ مادرت را به دویست دینار خریده ام، و پدرت چنانست که در میان مسلمانان از او کمتر کس نیست. این خرامیدن تواز کجاست؟

Ва касе аз вай пурсед : чигунае ?

و کسی از وی پرسید: چگونه ای؟

Гуфт : чигуна бошад касе ки умраш май коҳад ва гуноҳаш меафзоед ?

گفت: چگونه باشد کسی که عمرش می‌کاهد و گناهش می‌افزاید؟

Ва дар маърифати чунон буд ки сухан ӯст ки : мо рояти шиӣои алоу рояти аллоҳи фӣа . Ҳеҷ чиз надидам , ало ки хдоиро дар он чиз дидам ва аз ва пурседанд : ки хдоиро май шиносӣ ?

و در معرفت چنان بود که سخن اوست که: ما رایت شیئا الا و رایت الله فیه. هیچ چیز ندیدم، الا که خدایرا در آن چیز دیدم و از و پرسیدند: که خدایرا می‌شناسی؟

Соъатии хомӯши срФрўоФгнд . Пас гуфт : ҳарки ӯро бишнохт суханаш андак шуду таҳайюраши доими гашт .

ساعتی خاموش سرفروافگند. پس گفت: هرکه او را بشناخت سخنش اندک شد و تحیرش دایم گشت.

Ва гуфт : сазовораст касеро ки худоӣ ба маърифати худаш азиз гардонидааст ки ҳаргиз аз мушоҳида ӯ ба ғайр ӯ боз нанигараду ҳиҷчи касро бар ӯ ихтиёр накунад .

و گفت: سزاوار است کسی را که خدای به معرفت خودش عزیز گردانیده است که هرگز از مشاهده او به غیر او باز ننگرد و هیجچ کس را بر او اختیار نکند.

Ва гуфт : содиқ ҳаргиз набӯд то бдонкаҳ умед медорад бимнок набӯд .

و گفت: صادق هرگز نبود تا بدانکه امید می‌دارد بیمناک نبود.

Яъне бояд ки хавфу раҷоаши баробар буд то содиқу муъмини ҳақиқӣ буд . Бдонкаҳи хироломўри аўстҳо , раҳмаи аллоҳи алайҳ .

یعنی باید که خوف و رجاش برابر بود تا صادق و مومن حقیقی بود. بدانکه خیرالامور اوسطها، رحمة الله علیه.