Он хазонаи илму ҳикмати он ягонаи ҳаламу исмати он шарафи ибоди он кнФи зӯҳҳоди он муҷарради офоқи шайхи вақти Абубакри вроқи рҳмҳоллаҳи алайҳ аз акобри зӯҳҳоду ибод буд вдри вараъу тақвои тамом ва дар таҷреду тФриди камолӣ хуб дошт ва дар муомилаи адаб бе назири чунонкии машойих ӯро муадаби алоўлёء хондаанду куштаи нафаси вмборки нафас буд ва бо Муҳамади ҳаким суҳбат дошта буду азёрони хзрўиаҳ буд ва дар Балхи муқӣм буд ва ӯро дар риёзоту одоб тасонифасту мурӣдонро аз сафар манъ кардӣ гуфтӣ калиди ҳамаи баракатӣ сабраст дар мавқеи иродат то онгоҳ ки иродати туро дуруст гардад чун иродат дуруст шуд аввали баракатҳо бртў кушода шуд .

آن خزانه علم و حکمت آن یگانه حلم و عصمت آن شرف عباد آن کنف زهاد آن مجرد آفاق شیخ وقت ابوبکر وراق رحمةالله علیه از اکابر زهاد و عباد بود ودر ورع و تقوی تمام و در تجرید و تفرید کمالی خوب داشت و در معاملهٔ ادب بی‌نظیر چنانکه مشایخ او را مودب الاولیاء خوانده‌اند و کشته نفس ومبارک نفس بود و با محمد حکیم صحبت داشته بود و ازیاران خضرویه بود و در بلخ مقیم بود و او را در ریاضات و آداب تصانیف است و مریدان را از سفر منع کردی گفتی کلید همه برکتی صبر است در موقع ارادت تا آنگاه که ارادت ترا درست گردد چون ارادت درست شد اول برکتها برتو گشاده شد.

Нақласт ки умрӣ дар орзӯии Хизр буд ва ҳар рӯз ба гӯристон рафтӣ ва бозомадӣ дар рафтан ва бозомадани ҷузвии қуръони брхўондии як рӯз чун аз дарвоза берун шуд перии нӯронӣ пеш омад ва салом кард ҷавоб дод гуфт : суҳбат хоҳӣ гуфт : хоҳам пер бо ӯ равон шуд то ба гӯристон ва дар роҳ бо ӯ сухан мегуфт . Вҳмчнони сухан гӯйон меомаданд то ба дарвозаи расиданд чун бозхост гашт гуфт : умрӣаст ки май хоҳӣ то маро ба бинии ман Хизрами имрӯз ки бо ман суҳбат доштӣ аз хондани як ҷузв маҳрӯм монадӣ чун суҳбати Хизр чунинаст суҳбати дигарон чаҳ хоҳад буд то бадоне ки азлату таҷреду тнҳоӣӣ бар ҳамаи корҳо шараф дорад .

نقلست که عمری در آرزوی خضر بود و هر روز به گورستان رفتی و بازآمدی در رفتن و بازآمدن جزوی قرآن برخواندی یک روز چون از دروازه بیرون شد پیری نورانی پیش آمد و سلام کرد جواب داد گفت: صحبت خواهی گفت: خواهم پیر با او روان شد تا به گورستان و در راه با او سخن می‌گفت. وهمچنان سخن گویان می‌آمدند تا به دروازه رسیدند چون بازخواست گشت گفت: عمری است که می‌خواهی تا مرا به‌بینی من خضرم امروز که با من صحبت داشتی از خواندن یک جزو محروم ماندی چون صحبت خضر چنین است صحبت دیگران چه خواهد بود تا بدانی که عزلت و تجرید و تنهائی بر همه کارها شرف دارد.

Нақласт ки фарзандӣ дошт ба дабиристон фиристод як рӯз ӯ родед ки меларзиду рӯйиши зард шуда гуфт : туро чаҳ бӯда аст гуфт : устоди оятӣ бмн омӯхтааст ки ҳақ таъолӣ мефармоед иўмои иҷъли алўлдони шибои он рўзкаҳи кӯдаконро пер гирданд аз бими оят чунин шудам пас он кӯдак бемор шуд ва ҳам дарон вафот кард падараш бар сари хок ӯ мегирист ва мегуфт : эй Абубакри фарзанди ту бики оят чунин шуд ки ҷон бидод ва ту чанд сол хондӣ ва хатм кардӣу дртў асар намекунад .

نقلست که فرزندی داشت به دبیرستان فرستاد یک روز او رادید که می‌لرزید و رویش زرد شده گفت: ترا چه بوده است گفت: استاد آیتی بمن آموخته است که حق تعالی می‌فرماید یوما یجعل الولدان شیبا آن روزکه کودکان را پیر گرداند از بیم آیت چنین شدم پس آن کودک بیمار شد و هم درآن وفات کرد پدرش بر سر خاک او می‌گریست و می‌گفت: ای ابوبکر فرزند تو بیک آیت چنین شد که جان بداد و تو چند سال خواندی و ختم کردی و درتو اثر نمی‌کند.

Нақласт ки ҳаргоҳ аз масҷиди бозгаштӣ ва аз намоз фориғ шудӣ аз шарми онкӣ намоз карда чунон будӣ ки касеро бдздӣ гиранд ё ба гуноҳӣ гирифтор ояд .

نقل است که هرگاه از مسجد بازگشتی و از نماز فارغ شدی از شرم آنکه نماز کرده چنان بودی که کسی را بدزدی گیرند یا به گناهی گرفتار آید.

Нақласт ки яке ба зиёрат ӯ омад чун боз май гашти васиятӣ хост гуфт : хайри дунёу охират дар андакӣ мол ёфтаму шар ҳар ду ҷаҳон дар бисёре молу омехтан бо мардумон .

نقل است که یکی به زیارت او آمد چون باز می‌گشت وصیتی خواست گفت: خیر دنیا و آخرت در اندکی مال یافتم و شر هر دو جهان در بسیاری مال و آمیختن با مردمان.

Нақласт ки гуфт : дар роҳи Маккаи заниро дидам маро гуфт : эй ҷавон ту кистӣ гуфтам ман мардӣ ғарибам гуфт : шикоят мекунӣ аз ваҳшати ғурбат ё инс нагирифта ба хдоўндхўиш гуфт : чун ин шунидам чандон қудратам намонад ки гомӣ аз пай ӯ баргирам бозгаштам то ӯ бирафт .

نقل است که گفت: در راه مکه زنی را دیدم مرا گفت: ای جوان تو کیستی گفتم من مردی غریبم گفت: شکایت می‌کنی از وحشت غربت یا انس نگرفتهٔ به خداوندخویش گفت: چون این شنیدم چندان قدرتم نماند که گامی از پی او برگیرم بازگشتم تا او برفت.

Ва гуфт : дарӣ бар ман кушоданд гуфтанд бихоҳ гуфтам худованди он қавм ки анбиё буданду сари ғўғоءи офаринишу пеш равон сипоҳанд маълумаст ки ҳар балоу андӯҳ ки буд барояшон фурӯ омад ту он худовандӣ ки як зарра ба ҷуз аз ту ӣа касе нарасад чаҳ хоҳам марои ҳам дар ин мақоми бечораи ?гиии худами рҳокн ки тоқат бало намедорам .

و گفت: دری بر من گشادند گفتند بخواه گفتم خداوند آن قوم که انبیا بودند و سر غوغاء آفرینش و پیش روان سپاهند معلوم است که هر بلا و اندوه که بود برایشان فرو آمد تو آن خداوندی که یک ذره به جز از تو یه کسی نرسد چه خواهم مرا هم در این مقام بیچاره‌گی خودم رهاکن که طاقت بلا نمی‌دارم.

Ва гуфт : мардумони се гуруҳанд яке умарои вдўми уламо ва сеюм фуқаро чун умаро табоҳ шаванд маошу иктисоби халқи табоҳи шўдў чун уламо табоҳ шаванд дайни халқи рӯ ба нуқсон наад ва чун фуқаро табоҳ шаванд зуҳду ҳиммат дар миёни халқ табоҳ шавад табоҳии умарои ҷавру зулм буду табоҳии уламои майли дунё буду мтобъти ҳавоу табоҳии фуқарои тарки тоъати вмхолФти ризо .

و گفت: مردمان سه گروه‌اند یکی امرا ودوم علما و سوم فقرا چون امرا تباه شوند معاش و اکتساب خلق تباه شودو چون علما تباه شوند دین خلق رو به نقصان نهد و چون فقرا تباه شوند زهد و همت در میان خلق تباه شود تباهی امرا جور و ظلم بود و تباهی علما میل دنیا بود و متابعت هوا و تباهی فقرا ترک طاعت ومخالفت رضا.

Ва гуфт : асли ғалабаи нафаси муқорина шаҳавотаст чун ҳаво ғолиб шавад дил торик шаваду чўндл торик шавад халқро душман гирад ва чун халқ родшмн гирад халқ низ ӯро душман гиранд ӯ бохалқи ҷафо оғоз кунаду ҷавр кардан пеш гирад .

و گفت: اصل غلبهٔ نفس مقارنه شهوات است چون هوا غالب شود دل تاریک شود و چوندل تاریک شود خلق را دشمن گیرد و چون خلق رادشمن گیرد خلق نیز او را دشمن گیرند او باخلق جفا آغاز کند و جور کردن پیش گیرد.

Ва гуфт : аз рӯзгори одам то акнӯн ҳеҷ фитна зоҳир нашуд магар ба сабаби омехтан бо халқ ва аз он вақти боз то имрӯзи ҳеҷ кас саломат наёфт магари онкӣ аз ихтилот карона кард .

و گفت: از روزگار آدم تا اکنون هیچ فتنه ظاهر نشد مگر به سبب آمیختن با خلق و از آن وقت باز تا امروز هیچ کس سلامت نیافت مگر آنکه از اختلاط کرانه کرد.

Ва яке азуи васият хост гуфт : сангӣ баргиру дупоӣ хад башикан ва кордӣ бурдору забони худ бабр гуфт : ки тоқат ин дорад гуфт : онкии забони сар ӯ дар нутқ ояду гӯши ҳиммат ӯ аз худои шунӯд бояд ки забони зоҳир ӯ гунг буду гӯши сӯрат ӯ кар буд ин ба забон баридану пой шикастан даст диҳад .

و یکی ازو وصیت خواست گفت: سنگی برگیر و دوپای خد بشکن و کاردی بردار و زبان خود ببر گفت: که طاقت این دارد گفت: آنکه زبان سر او در نطق آید و گوش همت او از خدای شنود باید که زبان ظاهر او گنگ بود و گوش صورت او کر بود این به زبان بریدن و پای شکستن دست دهد.

Ва гуфт : ҳукамо аз пас анбиёанду баъд аз набувват ҳеҷ нест магари ҳикмату ҳикмати аҳкоми амўросту аввали нишони ҳикмат хомӯшӣаст всхни гуфтан бақадр ҳоҷат .

و گفت: حکما از پس انبیااند و بعد از نبوت هیچ نیست مگر حکمت و حکمت احکام اموراست و اول نشان حکمت خاموشی است وسخن گفتن بقدر حاجت.

Ва гуфт : хомӯшии орифи нофеътар буду калом ӯ хуштар .

و گفت: خاموشی عارف نافع‌تر بود و کلام او خوشتر.

Ва гуфт : худои таъолӣ аз бандаи ҳашт чиз мехоҳад аз дили ду чизи таъзими фармони худоӣу шафқат бар халқи худоӣ ва аз забони ду чиз мехоҳад иқрор кардан ба тавҳиду рФқ кардан бо халқ ва аз андоми ду чиз мехоҳад тоъати доштани худоӣу ёрӣ додани муъминон ва аз халқи ду чиз мехоҳанд сабр кардан дар ҳукми худоӣу ҳалам бо халқи худоӣ .

و گفت: خدای تعالی از بنده هشت چیز می‌خواهد از دل دو چیز تعظیم فرمان خدای و شفقت بر خلق خدای و از زبان دو چیز می‌خواهد اقرار کردن به توحید و رفق کردن با خلق و از اندام دو چیز می‌خواهد طاعت داشتن خدای و یاری دادن مومنان و از خلق دو چیز می‌خواهند صبر کردن در حکم خدای و حلم با خلق خدای.

Ва гуфт : ҳар ки бар нафаси хеш ошиқ шуд кибру ҳасаду хорӣ ва мазаллат бирав ошиқ шуд .

و گفت: هر که بر نفس خویش عاشق شد کبر و حسد و خواری و مذلت برو عاشق شد.

Ва гуфт : агар тамаъро гӯйанд ки падарат кист гуяд дар мақдӯри шак овардан ва агар гӯйанд ғоят ту чист гуяд ҳурмон .

و گفت: اگر طمع را گویند که پدرت کیست گوید در مقدور شک آوردن و اگر گویند غایت تو چیست گوید حرمان.

Ва гуфт : яке аз бузургон гуфт : ки шайтон мегуяд ки ман бад-ӣни аблаҳии ним ки аввали бори муъминиро ба кофарӣ васваса кунам ки аввал ӯро бшҳўоти ҳалол ҳарис кунам чун бад-ӣн ҳарис шуд ҳўобрўӣ чира гардад вқўт гирад онгаҳ ба маосӣ васваса кунам то марои осонтар буд онгоҳ ба кофарӣ васваса кунам .

و گفت: یکی از بزرگان گفت: که شیطان می‌گوید که من بدین ابلهی نیم که اول بار مومنی را به کافری وسوسه کنم که اول او را بشهوات حلال حریص کنم چون بدین حریص شد هوابروی چیره گردد وقوت گیرد آنگه به معاصی وسوسه کنم تا مرا آسان‌تر بود آنگاه به کافری وسوسه کنم.

Ва гуфт : панҷ чизаст ки ҳамеша бо тавонад агар суҳбати ин панҷ чизи бадоне наҷот ёфтан ва агар ндонӣ ҳалоки шӯии аввали худои таъолии пас нафас ва пас шайтон ва пас дунё ва пас халқи бохудои бмўоФқт бояд бӯдану баҳр чаҳ вай кунад бсндгор бошӣ бо нафас ба мухолифат бояд бо шайтони бъдоўт бо дунё ба ҳазар бо халқ ба шафқат агар ин кунӣ рстӣ .

و گفت: پنج چیز است که همیشه با تواند اگر صحبت این پنج چیز بدانی نجات یافتن و اگر ندانی هلاک شوی اول خدای تعالی پس نفس و پس شیطان و پس دنیا و پس خلق باخدای بموافقت باید بودن و بهر چه وی کند بسندگار باشی با نفس به مخالفت باید با شیطان بعداوت با دنیا به حذر با خلق به شفقت اگر این کنی رستی.

Ва гуфт : то азмхлўқ набарӣ ва аз эшон ваҳшат нагирӣ бонси ҳақи тамаъи мадору тодл дар ишғоли гардони дории тамаъи фикрату ибрати мадор ва то сина аз талаби раёсату меҳтарӣ пок накунӣ талаби илҳому ҳикмати мадор .

و گفت: تا ازمخلوق نبری و از ایشان وحشت نگیری بانس حق طمع مدار و تادل در اشغال گردان داری طمع فکرت و عبرت مدار و تا سینه از طلب ریاست و مهتری پاک نکنی طلب الهام و حکمت مدار.

Ва гуфт : суҳбати боуқало боқтдо кун ва бо зӯҳҳоди бҳсни мудоро ва бо ҷҳоли бсбрии ҷамил .

و گفت: صحبت باعقلا باقتدا کن و با زهاد بحسن مدارا و با جهال بصبری جمیل.

Ва гуфт : асли одамии зод аз обасту хоки кас буд ки об бар ӯ ғолибтар буд ӯро ба лутфи риёзат бояд дод агар ба унф кунанд мтғиргрдд ва ба мақсӯд нарасаду кас буд ки хок бар ӯ ғолибтар буд лобуд ӯро блгд бояд кӯфт ва ба сахтӣ бояд сиришт то кориро бшоид .

و گفت: اصل آدمی زاد از آب است و خاک کس بود که آب بر او غالب‌تر بود او را به لطف ریاضت باید داد اگر به عنف کنند متغیرگردد و به مقصود نرسد و کس بود که خاک بر او غالب‌تر بود لابد او را بلگد باید کوفت و به سختی باید سرشت تا کاری را بشاید.

Ва гуфт : чун ҳақи таъолии хост ки обро бёФрид аз ҳар алвони лавн ӯ кард ва аз ҳар тъўми таъм ӯ гардонид чун ҳамаи алвонро бёмихт то лавни оби гашти изоин маънӣ касе лавн об надонист ва чун ҳамаи тъўмро бёмихт касе таъм об нашнохт аи зхўрдн ӯ лиззат ва ҳиўаҳ ёбанд аммо аз кайфияти лиззат ӯ хбрнаҳу ҷълнои ман алмоءи кули шиӣии ҳии далел инаст .

و گفت: چون حق تعالی خواست که آب را بیافرید از هر الوان لون او کرد و از هر طعوم طعم او گردانید چون همه الوان را بیامیخت تا لون آب گشت ازاین معنی کسی لون آب ندانست و چون همه طعوم را بیامیخت کسی طعم آب نشناخت ا زخوردن او لذت و حیوة یابند اما از کیفیت لذت او خبرنه و جعلنا من الماء کل شیئی حی دلیل این است.

Ва гуфт : фаррухи дарвешӣ дар дунёу охират ки дар дунёи султонро аз вай хароҷ нест вдри охирати ҷаббори оламро бо ӯ шморнаҳ .

و گفت: فرخ درویشی در دنیا و آخرت که در دنیا سلطان را از وی خراج نیست ودر آخرت جبار عالم را با او شمارنه.

Ва гуфт : бомдод бархезам халқонро байнам бидонам ки кист ки луқмаи ҳалол хӯрдааст ва кист ки ҳаром хӯрда аст гуфтанд чигуна гуфт : ҳар ки бомдод бархезаду забонро блғўу ғайбату фӯҳш машғӯл кунад бидонам ки ӯ ҳаром хӯрдааст ва ҳар ки бомдод бархезаду забон ба зикри втҳлилу истиғфор машғӯл дорад бадоне ки ҳалол хӯрдааст .

و گفت: بامداد برخیزم خلقان را بینم بدانم که کیست که لقمه حلال خورده است و کیست که حرام خورده است گفتند چگونه گفت: هر که بامداد برخیزد و زبان را بلغو و غیبت و فحش مشغول کند بدانم که او حرام خورده است و هر که بامداد برخیزد و زبان به ذکر وتهلیل و استغفار مشغول دارد بدانی که حلال خورده است.

Вагуфт : сидқи нигаҳдор дар ончии миёни ту ва худоӣасту сабри нигоҳи дор дар ончии миёни ту ва нафасаст .

وگفت: صدق نگهدار در آنچه میان تو و خدای است و صبر نگاه دار در آنچه میان تو و نفس است.

Ва гуфт : яқин нурӣаст ки бандаи бадв мунаввар гардад дар аҳволи хеши пас он нур бирасонад ӯро ба дараҷаи муттақеон .

و گفت: یقین نوری است که بنده بدو منور گردد در احوال خویش پس آن نور برساند او را به درجه متقیان.

Ва аз ӯ пурседанд аз зуҳд гуфт : зуҳди се ҳарфаст зо ваҳоу доли зои тарк зинатасту ҳотрки ҳавоу доли тарки дунё .

و از او پرسیدند از زهد گفت: زهد سه حرف است زا و ها و دال زا ترک زینت است و هاترک هوا و دال ترک دنیا.

Ва гуфт : яқини фурӯ орандааст дилроу камол имонаст .

و گفت: یقین فرو آرنده است دل را و کمال ایمان است.

Ва гуфт : яқин бар се ваҷҳи ?ити яқини хабару яқини далолату яқини мушоҳида .

و گفت: یقین بر سه وجه ایت یقین خبر و یقین دلالت و یقین مشاهده.

Ва гуфт : ҳар кро дуруст шавад маърифати худои ҳайбату хашят бар вай зоҳир шавад .

و گفت: هر کرا درست شود معرفت خدای هیبت و خشیت بر وی ظاهر شود.

Ва гуфт : шукри неъмати мушоҳида миннатасту нгоҳдошти ҳурмат .

و گفت: شکر نعمت مشاهدة منت است و نگاهداشت حرمت.

Ва гуфт : таваккули ФрогрФтн вақтаст софӣ аз кудурати интизори чунонкӣ на таъассуф хӯрд бидонча гузашт ва на чашм дорад бидонча хоҳад омад яъне то нақди вақт фӯт нашавад .

و گفت: توکل فراگرفتن وقت است صافی از کدورت انتظار چنانکه نه تأسف خورد بدانچه گذشت و نه چشم دارد بدانچه خواهد آمد یعنی تا نقد وقت فوت نشود.

Вагуфт : ҳаркии корҳо аз ҷиҳат осмон бинад сабр кунад ва ҳар ки аз ҷиҳат замин бинад мутаҳайир гардад .

وگفت: هرکه کارها از جهت آسمان بیند صبر کند و هر که از جهت زمین بیند متحیر گردد.

Ва гуфт : эҳтироз кунед аз ахлоқи бади чунонкӣ аз ҳаром .

و گفت: احتراز کنید از اخلاق بد چنانکه از حرام.

Нақласт ки чун ӯ вафот кард ӯро ба хоби диданди зард рӯйу ғамгин ва зор мегирист гуфтанд чаҳ ҳолатаст хайр аст гуфт : чигуна хайр бошад ки дарин гӯристон ки манам аз даҳ ҷинозаи яке бар мусулмонӣ намурдааст ки май оранд .

نقلست که چون او وفات کرد او را به خواب دیدند زرد روی و غمگین و زار می‌گریست گفتند چه حالتست خیر است گفت: چگونه خیر باشد که درین گورستان که منم از ده جنازه یکی بر مسلمانی نمرده است که می‌آرند.

Дайгарӣ ӯро ба хоб дид гуфт : худои боту чаҳ кард гуфт : ба ҳазрати худ бдошту номаи бадаст ман дод ки мехондам то ба гуноҳии расидами ҷумлаи нома сиёҳ шуд ки беш натавонистам хонд мутаҳайир шудам Нидо омад ки ин гуноҳро бар ту дар дунё пӯшидаем аз карами монсзд ки дарин дунёи парда ту дарем афват кардем , раҳмаи аллоҳи алайҳ .

دیگری او را به خواب دید گفت: خدای باتو چه کرد گفت: به حضرت خود بداشت و نامهٔ بدست من داد که می‌خواندم تا به گناهی رسیدم جمله نامه سیاه شد که بیش نتوانستم خواند متحیر شدم ندا آمد که این گناه را بر تو در دنیا پوشیده‌ایم از کرم مانسزد که درین دنیا پردهٔ تو دریم عفوت کردیم، رحمة الله علیه.