Он соҳиби мақоми истиқомати он олии ҳиммати имомати он шамъи олами тавфиқи он рукни каъбаи таҳқиқи он қиблаи рӯҳонии шайхи Абубакри каттонии рҳмҳоллаҳи алайҳи шайхи Макка буду пирзмонаҳи бўдўи дрўръу тақвоу зуҳду маърифати ягона буд ва аз кбори машойихи ҳиҷоз буд ва дар тариқати соҳиби таснифу соҳиби тамкин ва дар вилояти соҳиби мақом ва дар фаросати соҳиби амалу дрмҷоҳдту риёзати сахти бузургвор ва дар анвоъи улӯми комили хосса дар илми ҳақоиқу маърифати суҳбати ҷунайду Абӯсаиди хроз внўрӣ ёфта буд ва ӯро чароғ ҳарам гуфтанд ва дар Маккаи муҷовир буд то вақти вафоту аввали шаб то охири нмозкрдӣу қуръон хатм кардӣу дртўоФи дувоздаҳ ҳазор хатм қуръон карда буд ва сӣ соли дрҳрми бзир новдон нишаста буд ки дарин сӣ сол дар шбонрўзии якбори таҳорат тоза кардӣ ва дарин муддат хоб накарду дробтдои дастурӣ аз модари хост ки ба ҳаҷ равад гуфт : чун дрбодиаҳ шудам ҳолатӣ дар ман падед омад ки мӯҷиби ғусл буд бо худ гуфтам магар шарт наёмадаам бозгаштам чун ба дрхонаҳи расидами модар дар пас дрншстаҳ буд бонтзор ман гуфтам эй модар на иҷозат дода будӣ гуфт : балӣ аммо хонаро бету наметавонистам дид то ту рафтаи ин ҷо нишастаам венят карда будам то бознёӣии брнхизми пас чун модар вафот кард рӯй дар бодияи ниҳод .

آن صاحب مقام استقامت آن عالی همت امامت آن شمع عالم توفیق آن رکن کعبه تحقیق آن قبله روحانی شیخ ابوبکر کتانی رحمةالله علیه شیخ مکه بود و پیرزمانه بودو درورع و تقوی و زهد و معرفت یگانه بود و از کبار مشایخ حجاز بود و در طریقت صاحب تصنیف و صاحب تمکین و در ولایت صاحب مقام و در فراست صاحب عمل و درمجاهدت و ریاضت سخت بزرگوار و در انواع علوم کامل خاصه در علم حقایق و معرفت صحبت جنید و ابوسعید خراز ونوری یافته بود و او را چراغ حرم گفتند و در مکه مجاور بود تا وقت وفات و اول شب تا آخر نمازکردی و قرآن ختم کردی و درطواف دوازده هزار ختم قرآن کرده بود و سی سال درحرم بزیر ناودان نشسته بود که درین سی سال در شبانروزی یکبار طهارت تازه کردی و درین مدت خواب نکرد و درابتدا دستوری از مادر خواست که به حج رود گفت: چون دربادیه شدم حالتی در من پدید آمد که موجب غسل بود با خود گفتم مگر شرط نیامده‌ام بازگشتم چون به درخانه رسیدم مادر در پس درنشسته بود بانتظار من گفتم ای مادر نه اجازت داده بودی گفت: بلی اما خانه را بی‌تو نمی‌توانستم دید تا تو رفتهٔ این جا نشسته‌ام ونیت کرده بودم تا بازنیائی برنخیزم پس چون مادر وفات کرد روی در بادیه نهاد.

Гуфт : дар бодия будам дарвеширо дидам мурда вмӣ хандид гуфтам ту мурда ва мехндӣ гуфт : муҳаббати худои чунин буд .

گفت: در بادیه بودم درویشی را دیدم مرده ومی‌خندید گفتم تو مردهٔ و می‌خندی گفت: محبت خدای چنین بود.

Бўолҳсн музайян гуфт : ба бодия фурӯ шудам безоду роҳила чун ба канори ҳавзӣ расидам бинишастам ва бо худ гуфтам бодия буридам безоду роҳилаи яке родидм ки бонг бар ман зад ки эй ҳҷоми лотмти нФски болоботил нигоҳ кардам каттонии родидм тавба кардам ва ба худои бозгаштам .

بوالحسن مزین گفت: به بادیه فرو شدم بی‌زاد و راحله چون به کنار حوضی رسیدم بنشستم و با خود گفتم بادیه بریدم بی‌زاد و راحله یکی رادیدم که بانگ بر من زد که ای حجام لاتمت نفسک بالاباطیل نگاه کردم کتانی رادیدم توبه کردم و به خدای بازگشتم.

Ва гуфт : марои андакии ғубор буд дар дил бо амӣралмуъминӣни алии карами аллоҳи виҷҳа на ба ҷиҳати чизеи дигар балки ба ҷиҳати он ки расӯли слии аллоҳи алайҳу ?ала вслм фармуд лоФтии алоълии шарти футуввати он буд ки агарчӣ Муъовия бар ботили бўдў ӯ бар ҳақи корбўии бозгзоштӣ то чандон хӯн рехта нашудӣ ва гуфт : миёни Марвау сафои хонаи доштам дар онҷои Мустафоро алайҳи ассалом ба хоб дидам бо ёрон ӯ ризвони аллоҳи алайҳими аҷмъин ки даромадӣу мродр канор гирифтӣ пас ишорат кард бобўкр ки ӯ кист гуфтам Абубакри пас ба умр ишорат кард гуфтам умри пас ишорат кард ба Усмон гуфтам Усмони пас ишорат кард ба алии ман шарми доштам ба сби он ғубори пас Сайиди алайҳи ассаломи маро бо алӣ бародарӣ дод то якдигар дар канори гирифтеми пас эшон бирафтанд ва ман ва алӣ бимонадем алии разии аллоҳи анҳу маро гуфт : биё то ба кӯҳ бўқис рӯем басар кӯҳ рафтем внзораҳ каъба кардем чун бедор шудам худро бар кӯҳ абўқбис дидам зарра аз он ғубор бар дилам намонда буд .

و گفت: مرا اندکی غبار بود در دل با امیرالمؤمنین علی کرم الله وجهه نه به جهت چیزی دیگر بلکه به جهت آن که رسول صلی الله علیه و آله وسلم فرمود لافتی الاعلی شرط فتوت آن بود که اگرچه معاویه بر باطل بودو او بر حق کاربوی بازگذاشتی تا چندان خون ریخته نشدی و گفت: میان مروه و صفا خانهٔ داشتم در آنجا مصطفی را علیه السلام به خواب دیدم با یاران او رضوان الله علیهم اجمعین که درآمدی و مرادر کنار گرفتی پس اشارت کرد بابوکر که او کیست گفتم ابوبکر پس به عمر اشارت کرد گفتم عمر پس اشارت کرد به عثمان گفتم عثمان پس اشارت کرد به علی من شرم داشتم به سب آن غبار پس سید علیه السلام مرا با علی برادری داد تا یکدیگر در کنار گرفتیم پس ایشان برفتند و من و علی بماندیم علی رضی الله عنه مرا گفت: بیا تا به کوه بوقیس رویم بسر کوه رفتیم ونظارهٔ کعبه کردیم چون بیدار شدم خود را بر کوه ابوقبیس دیدم ذرهٔ از آن غبار بر دلم نمانده بود.

Вагуфт : яке бо ман суҳбат медошту азим бар ман сиқлӣ буд азуии чизе буи бахшедам он сиқл зоил нашуд ӯро ба хонаи барадам ва гуфтам пой бар рӯй ман на наме ниҳод алҳоҳ кардам то пой биниҳод биравӣ ман ва медошт чунонкии сиқл зоил шуду бдўстии бадали гашти марои дивист дирам аз ваҷҳи ҳалоли футуҳ шуда буд пеш ӯ барадам ва бар канори саҷҷода ӯ ниҳодам гуфтам дар ваҷҳ худсарф кун бгўшаҳи чашм дар ман нагирист ва гуфт : ман ин вақтро бҳФтодҳзор динор харидаам ту май хоҳӣ ки марои бад-ӣн ғарра кунӣ пас бархесту саҷҷодаи брФшонд ва бирафту ҳаргиз чун ъзоўу дил худ надидам ки он соъат ки он дирамҳо май чидам .

وگفت: یکی با من صحبت می‌داشت و عظیم بر من ثقلی بود ازوی چیزی بوی بخشیدم آن ثقل زایل نشد او را به خانه بردم و گفتم پای بر روی من نه نمی‌نهاد الحاح کردم تا پای بنهاد بروی من و می‌داشت چنانکه ثقل زایل شد و بدوستی بدل گشت مرا دویست درم از وجه حلال فتوح شده بود پیش او بردم و بر کنار سجادهٔ او نهادم گفتم در وجه خودصرف کن بگوشهٔ چشم در من نگریست و گفت: من این وقت را بهفتادهزار دینار خریده‌ام تو می‌خواهی که مرا بدین غره کنی پس برخاست و سجاده برفشاند و برفت و هرگز چون عزاو و دل خود ندیدم که آن ساعت که آن درم‌ها می‌چیدم.

Нақласт ки мурӣдӣ дошт магар дар ҳоли низо буд чашм боз кард ва дар каъба нигаред уштурӣ барисед ва лагадӣ заду чашмаши беруни андохт дар ҳоли басари шайх Нидо карданд ки дар ин ҳолати иродати ғайбӣу мукошифоти ҳақиқии бадв фурӯ меомад ва ӯ ба каъба нагирист адабаш карданд ки дар ҳузури раби албити назораи байт кардан раво набӯд .

نقلست که مریدی داشت مگر در حال نزاع بود چشم باز کرد و در کعبه نگرید اشتری برسید و لگدی زد و چشمش بیرون انداخت در حال بسر شیخ ندا کردند که در این حالت ارادت غیبی و مکاشفات حقیقی بدو فرو می‌آمد و او به کعبه نگریست ادبش کردند که در حضور رب البیت نظاره بیت کردن روا نبود.

Нақласт ки рӯзии перии нӯронии радои броФкндаҳ бо шиква аз боб банӣ шеба даромаду пеш каттонӣ рафт ва ӯ сар фурӯ кашида буд вагуфт : баъд аз салом ки эй шайх чаро ба мақом иброҳӣм нарӯй ки перии бузург омадаасту ахбори олӣ ривоят мекунад то самоъ кунӣ каттонӣ сар баровард ва гуфт : эй шайх аз ки ривоят мекунад гуфт : аз Абдуллоҳи бен Муъаммар ва аз заҳрӣ ва аз Абуҳурира ва аз пайғомбари слии аллоҳи алайҳу алии ?ала ва силам гуфт : эй шайхи дароз аснодӣ оварадӣ ҳарчӣ эшон онҷои боснод хабар медиҳанд мо ӣнҷо беаснод мешинавем пер гуфт : аз ки мешинавӣ гуфт : ҳдснии қалбии ани рабии ҷли ҷалолаи дилам аз худоӣ май шунӯд пер гуфт : чаҳ далели дории бад-ӣн сухан гуфт : далел он дорам ки дилам мегуяд ки ту Хизрии Хизри алайҳ ассалом гуфт : то он вақт май пиндоштам ки худоиро ҳеҷ вале нест ки ман ӯро нашиносам то абобкри каттониро дидам ки ман ӯ роншнохтм ва ӯ маро шинохт донистам ки худоиро дӯстонанд ки маро шиносанд ва ман эшонро нашиносам .

نقلست که روزی پیری نورانی ردا برافکنده با شکوه از باب بنی شیبه درآمد و پیش کتانی رفت و او سر فرو کشیده بود وگفت: بعد از سلام که ای شیخ چرا به مقام ابراهیم نروی که پیری بزرگ آمده است و اخبار عالی روایت می‌کند تا سماع کنی کتانی سر برآورد و گفت: ای شیخ از که روایت می‌کند گفت: از عبدالله بن معمر و از زهری و از ابوهریره و از پیغامبر صلی الله علیه و علی آله و سلم گفت: ای شیخ دراز اسنادی آوردی هرچه ایشان آنجا باسناد خبر می‌دهند ما اینجا بی‌اسناد می‌شنویم پیر گفت: از که می‌شنوی گفت: حدثنی قلبی عن ربی جل جلاله دلم از خدای می‌شنود پیر گفت: چه دلیل داری بدین سخن گفت: دلیل آن دارم که دلم می‌گوید که تو خضری خضر علیه السلام گفت: تا آن وقت می‌پنداشتم که خدای را هیچ ولی نیست که من او را نشناسم تا ابابکر کتانی را دیدم که من او رانشناختم و او مرا شناخت دانستم که خدای را دوستان‌اند که مرا شناسند و من ایشان را نشناسم.

Нақласт ки вақте дар намоз буд таррорӣ биёмаду радои азктФи шайх боз кард вабаи бозори барад то бифурӯшад дар ҳоли дасташ хушк шуд ӯро гуфтанд ки маслиҳат ту онаст ки бози барӣ ба хизмати шайх ва шафоат кунӣ то дуо кунад бошад ки худои таъолии дастат боз диҳад таррор боз омаду шайхи ҳам чунон дар намоз буду радо дар китф шайх дод ва бинишаст то шайх аз намоз фориғ шуд дар қдмҳоء ӯ афтоду узр май хост ва зорӣ мекард ҳол бигуфт : шайх гуфт : бъзту ҷалоли худоӣ ки на аз бурдан хабар дорам ва на аз овардан пас гуфт : илоҳӣ ӯ бардаи бозоўрди ончӣ аз ӯ ситадаи бози даҳ дар ҳоли дасташ нек шуд .

نقلست که وقتی در نماز بود طراری بیامد و ردا ازکتف شیخ باز کرد وبه بازار برد تا بفروشد در حال دستش خشک شد او را گفتند که مصلحت تو آنست که باز بری به خدمت شیخ و شفاعت کنی تا دعا کند باشد که خدای تعالی دستت باز دهد طرار باز آمد و شیخ هم چنان در نماز بود و ردا در کتف شیخ داد و بنشست تا شیخ از نماز فارغ شد در قدمهاء او افتاد و عذر می‌خواست و زاری می‌کرد حال بگفت: شیخ گفت: بعزت و جلال خدای که نه از بردن خبر دارم و نه از آوردن پس گفت: الهی او برده بازآورد آنچه از او ستدهٔ باز ده در حال دستش نیک شد.

Нақласт ки гуфт : ҷавонӣ ба хоб дидам ба ғояти соҳиб ҷамол гуфтам кистӣ гуфт : тақво гуфтам куҷо бошӣ гуфт : дар дили андўҳгнони пас нигаҳ кардам занӣ сиёҳ дидам ба ғоят зишт гуфтам ту кистӣ гуфт : хандаи вншоту хуш дилӣ гуфтам куҷо бошӣ гуфт : дар дили ғофилони воҳли нишот чун бедор шудам ният кардам ки ҳаргиз нахандам магар бар ман ғалаба кунад .

نقلست که گفت: جوانی به خواب دیدم به غایت صاحب جمال گفتم کیستی گفت: تقوی گفتم کجا باشی گفت: در دل اندوهگنان پس نگه کردم زنی سیاه دیدم به غایت زشت گفتم تو کیستی گفت: خنده ونشاط و خوش دلی گفتم کجا باشی گفت: در دل غافلان واهل نشاط چون بیدار شدم نیت کردم که هرگز نخندم مگر بر من غلبه کند.

Ва гуфт : дар шабии панҷоҳ ва як бори пайғамбарро алайҳи ассалом ба хоб дидаму масойили пурсидам .

و گفت: در شبی پنجاه و یک بار پیغمبر را علیه السلام به خواب دیدم و مسایل پرسیدم.

Ва гуфт : шабии пайғомбарро алайҳи ассалом ба хоб дидам гуфтам чаҳ дуо кунам то ҳақи таъолии дил маро намеронад гуфт : ҳар рӯзии чиҳил бор бигӯӣ бсдқ ё ҳӣ ё қиўм ё лоолаҳи алоонти асӣлки ани тҳбии қалбии бнўри мърФтк абадан .

و گفت: شبی پیغامبر را علیه السلام به خواب دیدم گفتم چه دعا کنم تا حق تعالی دل مرا نمی‌راند گفت: هر روزی چهل بار بگوی بصدق یا حی یا قیوم یا لااله الاانت اسئلک ان تحبی قلبی بنور معرفتک ابداً.

Ва гуфт : дарвешӣ ба наздик ман омад ва мегирист ва гуфт : даҳ рӯзаст то гуруснаам бо баъзе ёрон аз гуруснагӣ шикоят кардам пас ба бозор шудам дар меёфтам дар роҳ ки бар оннўштаҳ буд ки худоӣ ба гуруснагии ту олам нест ки шикоят мекунӣ .

و گفت: درویشی به نزدیک من آمد و می‌گریست و گفت: ده روز است تا گرسنه‌ام با بعضی یاران از گرسنگی شکایت کردم پس به بازار شدم در می‌یافتم در راه که بر آننوشته بود که خدای به گرسنگی تو عالم نیست که شکایت می‌کنی.

Ва гуфт : яке азуии васият хост гуфт : чунонкии фардои худои таъолӣ туро хоҳад буд ту имрӯз ӯро бош .

و گفت: یکی ازوی وصیت خواست گفت: چنانکه فردا خدای تعالی ترا خواهد بود تو امروز او را باش.

Ва гуфт : инс ба махлуқ уқубатасту қурби аҳли дунёи маъсият ва бо эшон майл кардани мазаллат .

و گفت: انس به مخلوق عقوبت است و قرب اهل دنیا معصیت و با ایشان میل کردن مذلت.

Вагуфт : зоҳид он бошад ки ҳеҷ наёбади дилаши шод буд бноёФтни он ваҷду ҷаҳд лозим гираду эҳтимол дил кунад ба сабр ва розӣ бошад бад-ӣн то бимирад .

وگفت: زاهد آن باشد که هیچ نیابد دلش شاد بود بنایافتن آن وجد و جهد لازم گیرد و احتمال دل کند به صبر و راضی باشد بدین تا بمیرد.

Ва гуфт : тасаввуфи ҳама халқаст ҳар киро халқи бештари тасаввуфи бештар .

و گفت: تصوف همه خلق است هر که را خلق بیشتر تصوف بیشتر.

Ва гуфт : фаросати пайдо шудан яқинасту дидори ғайб ва он аз асар имонаст .

و گفت: فراست پیدا شدن یقین است و دیدار غیب و آن از اثر ایمان است.

Ва гуфт : муҳаббат эсораст барои маҳбӯб .

و گفت: محبت ایثار است برای محبوب.

Ва гуфт : тасаввуф сФўаҳасту мушоҳида .

و گفت: تصوف صفوة است و مشاهده.

Ва гуфт : сӯфӣ касеаст ки тоъат ӯ наздик ӯ ҷиноят буд ва аз он истиғфор бояд кард .

و گفت: صوفی کسی است که طاعت او نزدیک او جنایت بود و از آن استغفار باید کرد.

Ва гуфт : истиғфор тавбаасту тавба исмӣаст ҷомеъи шаш чизро аввали пушаймонӣ бар ончӣ гузашта бошад дувуми азм кардани бдонкаҳ беш ба гуноҳ руҷӯъ накунад сеюм ба гузордан ҳар фариза ки миён ӯ ва худоӣаст чаҳорум адо кунад мазолими халқро панҷуми бгдозд ҳар гӯшту пӯсту шҳм ки аз ҳаром руста бошад шашуми танро ?илам тоъат бичишанд чунонкии ҳаловати маъсият чшонидаҳаст .

و گفت: استغفار توبه است و توبه اسمی است جامع شش چیز را اول پشیمانی بر آنچه گذشته باشد دوم عزم کردن بدانکه بیش به گناه رجوع نکند سوم به گزاردن هر فریضه که میان او و خدای است چهارم ادا کند مظالم خلق را پنجم بگدازد هر گوشت و پوست و شحم که از حرام رسته باشد ششم تن را الم طاعت بچشاند چنانکه حلاوت معصیت چشانیده است.

Ва гуфт : аввал ваҷд ҳалвост вмёнаҳи мару охири суқм .

و گفت: اول وجد حلواست ومیانه مر و آخر سقم.

Вагуфт : таваккул дар асли мтобът илмаст ва дар ҳақиқати комил шудани яқин .

وگفت: توکل در اصل متابعت علم است و در حقیقت کامل شدن یقین.

Ва гуфт : ибодати ҳафтод ва ду бобаст ҳафтод ваяк дар ҳаёаст аз худои таъолӣ .

و گفت: عبادت هفتاد و دو باب است هفتاد ویک در حیا است از خدای تعالی.

Ва гуфт : илм ба худои тамомтар аз ибодати худоиро .

و گفت: علم به خدای تمامتر از عبادت خدای را.

Ва гуфт : таомии мштҳӣ луқмааст аз зикри худоӣ дар даҳони яқин ки ҳолати тавҳиди он луқмаро аз моидаҳи ризо баргирифта бошад бо гумони некӯ ба каромати ҳақ .

و گفت: طعامی مشتهی لقمهٔ است از ذکر خدای در دهان یقین که حالت توحید آن لقمه را از مایدهٔ رضا برگرفته باشد با گمان نیکو به کرامت حق.

Вагуфт : ҳаргизи бандагонро забони бдъо кушода накунад ва ба узр хостан нигараданд то дар мағфират кушода накунад .

وگفت: هرگز بندگان را زبان بدعا گشاده نکند و به عذر خواستن نگرداند تا در مغفرت گشاده نکند.

Вагуфт : чун аФтқор ба худоӣ дуруст шавад аноят дуруст шавад аз ҷиҳати онкии ин ду ҳолат тамом нашавад магар ба якдигар .

وگفت: چون افتقار به خدای درست شود عنایت درست شود از جهت آنکه این دو حالت تمام نشود مگر به یکدیگر.

Ва гуфт : дардии буқати антбоаҳ аз ғифлату инқитоъӣ аз ҳаззи нафсонӣ ва ларзидан аз бими қтиъти фозилтар аз ибодати инсу ҷин .

و گفت: دردی بوقت انتباه از غفلت و انقطاعی از حظ نفسانی و لرزیدن از بیم قطیعت فاضلتر از عبادت انس و جن.

Ва гуфт : аъмоли ҷома бандагӣаст ҳар ки ӯро худои таъолии вақти қисмат аз раҳмат давр кард имрӯзи амал ротрк гирад ва ҳар ки наздик гардонид бар аъмол мулозимат кунад ва чун пеша гирад .

و گفت: اعمال جامهٔ بندگی است هر که او را خدای تعالی وقت قسمت از رحمت دور کرد امروز عمل راترک گیرد و هر که نزدیک گردانید بر اعمال ملازمت کند و چون پیشه گیرد.

Ва гуфт : дунёро брблўӣ қисмат кардаанду биҳиштро бар тақво .

و گفت: دنیا را بربلوی قسمت کرده‌اند و بهشت را بر تقوی.

Ва гуфт : аз ҳукми мурӣди се чизаст яке хобаш дар вақти ғалаба буд ва хӯрдаш дар вақти фоқа буду суханаш дар вақти зарурат .

و گفت: از حکم مرید سه چیز است یکی خوابش در وقت غلبه بود و خوردش در وقت فاقه بود و سخنش در وقت ضرورت.

Ва гуфт : шаҳвати маҳор деваст ки ҳар ки маҳор дев гирифт бо деви баҳам буд .

و گفت: شهوت مهار دیو است که هر که مهار دیو گرفت با دیو بهم بود.

Ва гуфт : бетон дар дайн бошу бадал дар охират .

و گفت: بتن در دین باش و بدل در آخرت.

Ва гуфт : чун аз худои тавфиқи хоҳии ибтидо ба амал кун .

و گفت: چون از خدای توفیق خواهی ابتدا به عمل کن.

Ва гуфт : Модин худои мабнӣ бар се рукн ёфтем барҳақ ва бар адл ва бар сидқи ҳақ бар ҷавориҳасту адл бар қулӯбаст всдқ бар ақл яъне ҳақи ҷуз ба зоҳир натавон дошт кмоқоли алайҳи ассалом нҳн наҳукм болзоҳри Иблису Идрӣс дар олам ботин буданд то зоҳир нашуданд маълум нашуд ки Иблис ботиласту Идрӣс бар ҳақу адл бар диласт қисмат ба адли дил натавонад кард ба ҳасб ҳар якеу сидқ ба ақл таъаллуқ дорад ки фардо ки аз сидқ суол кунанд оқилонро кунанд вагуфт : вуҷӯди ато аз ҳақи шуҳуд ҳақаст ба ҳақи азҷҳти он ки ҳақаст далел бар ҳар чизе ва ҳеҷ чизи дуни ҳақ далел нест барҳақ .

و گفت: مادین خدای مبنی بر سه رکن یافتیم برحق و بر عدل و بر صدق حق بر جوارح است و عدل بر قلوبست وصدق بر عقل یعنی حق جز به ظاهر نتوان داشت کماقال علیه السلام نحن نحکم بالظاهر ابلیس و ادریس در عالم باطن بودند تا ظاهر نشدند معلوم نشد که ابلیس باطل است و ادریس بر حق و عدل بر دلست قسمت به عدل دل نتواند کرد به حسب هر یکی و صدق به عقل تعلق دارد که فردا که از صدق سوال کنند عاقلان را کنند وگفت: وجود عطا از حق شهود حق است به حق ازجهت آن که حق است دلیل بر هر چیزی و هیچ چیز دون حق دلیل نیست برحق.

Ва гуфт : худоиро бодӣаст ки онро бодсбиҳаҳ хонанд ки он бод махзанаст дар зери арши вақти саҳар вазидан гирад внолаҳҳо ва истиғфор баргирад ва ба малики ҷаббори расонад .

و گفت: خدای را بادی است که آن را بادصبیحه خوانند که آن باد مخزن است در زیر عرش وقت سحر وزیدن گیرد وناله‌ها و استغفار برگیرد و به ملک جبار رساند.

Ва гуфт : шкркрдн дар мавзеи истиғфори гуноҳи бўдўи истиғфор дар мавзеи шукри гуноҳ буд .

و گفت: شکرکردن در موضع استغفار گناه بودو استغفار در موضع شکر گناه بود.

Нақласт ки чун каттониро вафот наздик барисед гуфтанд дар ҳоли ҳаёти амали ту чаҳ буд то бад-ӣн мақом раседӣ гуфт : агроҷлм наздик набӯдӣ нгФтмӣ пас гуфт : чиҳил сол дидбон будам ҳарчӣ ғирхдоӣ буд аздл давр мекардам то дил чунон шуд ки ҳеҷ чиз дигар надонист ҷузи худои табораку таъолӣу тақаддус .

نقلست که چون کتانی را وفات نزدیک برسید گفتند در حال حیات عمل تو چه بود تا بدین مقام رسیدی گفت: اگراجلم نزدیک نبودی نگفتمی پس گفت: چهل سال دیدبان بودم هرچه غیرخدای بود ازدل دور می‌کردم تا دل چنان شد که هیچ چیز دیگر ندانست جز خدای تبارک و تعالی و تقدس.