Он сӯхтаи ҷамол , он гум шудаи висол , он баҳри вафо , он кони сафо , он хоҷаи айём , он Утбаи алғломи раҳмаи аллоҳи алайҳ , мақбули аҳли дил буду равишӣ аҷиб дошт . Сутӯда ба ҳамаи забонҳоу шогирди ҳасани басарӣ буд . Вақте ба канори дарё май гузашти Утба бар сари об равон шуд . Ҳасан бар соҳил аҷаб бимонад . Ба таъаҷҷуб гуфт : оё ин дараҷа ба чаҳ ёфтӣ ?

آن سوخته جمال، آن گم شده وصال، آن بحر وفا، آن کان صفا، آن خواجه ایام، آن عتبة الغلام رحمة الله علیه، مقبول اهل دل بود و روشی عجیب داشت. ستوده به همه زبانها و شاگرد حسن بصری بود. وقتی به کنار دریا می‌گذشت عتبه بر سر آب روان شد. حسن بر ساحل عجب بماند. به تعجب گفت: آیا این درجه به چه یافتی؟

Утба овоз дод : ту сӣ соласт то он мекунӣ ки ӯ мефармоед , ва мо сӣ соласт то он мекунем ки ӯ мехоҳад .

عتبه آواز داد: تو سی سال است تا آن می‌کنی که او می‌فرماید، و ما سی سال است تا آن می‌کنیم که او می‌خواهد.

Ва ин ишорат ба таслим ва ризосту сабаби тавба ӯ он буд ки дар ибтидо ба касе берун нигараст . Зулматӣ дар дили вай падед омад , он сарпӯшидаро хабар карданд . Касе фиристод ки : аз мо куҷо дидӣ ?

و این اشارت به تسلیم و رضاست و سبب توبه او آن بود که در ابتدا به کسی بیرون نگرست. ظلمتی در دل وی پدید آمد، آن سرپوشیده را خبر کردند. کسی فرستاد که: از ما کجا دیدی؟

Гуфт : чашм .

گفت: چشم.

Сарпӯшида чашм барканд ва бар тибқии ниҳоду пеш вай фиристод ва гуфт : ончӣ дидӣ май байн .

سرپوشیده چشم برکند و بر طبقی نهاد و پیش وی فرستاد و گفت: آنچه دیدی می‌بین.

Утба бедор шуд ва тавба кард вабаи хизмат ҳасан рафт то чунон шуд ки қӯтро кишти ҷӯ ба даст худ кардӣ , ва он ҷӯ орад кардӣ , ва ба об нам додӣ , ва ба офтоб наҳодӣ то хушк шудӣ , ва ба ҳафтае якбор аз он бихӯрадӣ ва ба ибодати машғӯл будӣ , ва беш аз он нахурдӣ . Гуфтӣ : аз кироми алкотбин шарм дорам ки ба ҳафтаи якбор бо хбси хона бояд шуд .

عتبه بیدار شد و توبه کرد وبه خدمت حسن رفت تا چنان شد که قوت را کشت جو به دست خود کردی، و آن جو آرد کردی، و به آب نم دادی، و به آفتاب نهادی تا خشک شدی، و به هفته ای یکبار از آن بخوردی و به عبادت مشغول بودی، و بیش از آن نخوردی. گفتی: از کرام الکاتبین شرم دارم که به هفته یکبار با خبث خانه باید شد.

Нақласт ки Утбаро диданд ҷое истодау арақ аз вай май рехт . Гуфтанд : ҳол чист ?

نقل است که عتبه را دیدند جایی ایستاده و عرق از وی می‌ریخت. گفتند: حال چیست؟

Гуфт : дар ибтидои ҷамоатӣ ба меҳмон омаданд . Эшон аз ин девори ҳамсояи порае кулӯх бозам кардам то даст бишӯйанд . Ҳар вақт ки онҷои расм аз он хиҷолату надомати чандини арақ аз ман бчкд , агар чаҳ бҳлӣ хостаам .

گفت: در ابتدا جماعتی به مهمان آمدند. ایشان از این دیوار همسایه پاره ای کلوخ بازم کردم تا دست بشویند. هر وقت که آنجا رسم از آن خجالت و ندامت چندین عرق از من بچکد، اگر چه بحلی خواسته ام.

Абдулвоҳиди бен зайдро гуфтанд : ҳеҷ касро доне ки вай аз халқ машғӯл шуд ба ҳоли хеш ?

عبدالواحد بن زید را گفتند: هیچ کس را دانی که وی از خلق مشغول شد به حال خویش؟

Гуфт : якеро донам ки ин соъати даройад .

گفت: یکی را دانم که این ساعت درآید.

Утба алғлом даромад . Гуфт : дар роҳ кро дидӣ ?

عتبه الغلام درآمد. گفت: در راه کرا دیدی؟

Гуфт : ҳеҷ касро .

گفت: هیچ کس را.

Ва роҳи гузари вай бар бозор буд .

و راه گذر وی بر بازار بود.

Нақласт ки ҳаргизи Утбаи ҳеҷ таому шароб хуш нахурдӣ . Модар вай гуфт : бо хештан рФқ кун .

نقل است که هرگز عتبه هیچ طعام و شراب خوش نخوردی. مادر وی گفت: با خویشتن رفق کن.

Гуфт : рФқи вай талаб мекунам ки андаки рӯзӣ чанд ранҷ кашаду ҷовид дар роҳат ва рФқ мебошад .

گفت: رفق وی طلب می‌کنم که اندک روزی چند رنج کشد و جاوید در راحت و رفق می‌باشد.

Нақласт ки шабӣ то рӯз нахуфт ва мегуфт : агарам азоб кунӣ ман туро дӯст дорам , ва агарам афв кунӣ ман туро дӯст дорам .

نقل است که شبی تا روز نخفت و می‌گفت: اگرم عذاب کنی من تو را دوست دارم، و اگرم عفو کنی من تو را دوست دارم.

Ва Утба гуфт : шабии ҳуриро бихоб дидам . Гуфт : ё Утба ! бар ту ошиқам .

و عتبه گفت: شبی حوری را بخواب دیدم. گفت: یا عتبه! بر تو عاشقم.

Нигар чизе накунӣ ки ба сабаби он миёни ман ва ту ҷудоӣ уфтад .

نگر چیزی نکنی که به سبب آن میان من و تو جدایی افتد.

Утба гуфт : дунёро талоқ додам . Талоқӣ ки ҳаргиз руҷӯъ накунам , то онгоҳ ки туро байнам .

عتبه گفت: دنیا را طلاق دادم. طلاقی که هرگز رجوع نکنم، تا آنگاه که تو را بینم.

Нақласт ки рӯзии яке баров омад ваов дар сардобае буд . Гуфт : эй Утба ! мардумони ҳоли ту аз ман май пурсанад . Чизе ба ман намой то бубинам .

نقل است که روزی یکی براو آمد واو در سردابه ای بود. گفت: ای عتبه!مردمان حال تو از من می‌پرسند. چیزی به من نمای تا ببینم.

Гуфт : бихоҳ ! чаҳ ?ут орзӯаст ?

گفت: بخواه! چه ات آرزو است؟

Мард гуфт : рутабам май бояд .

مرد گفت: رطبم می‌باید.

Ва зимистон буд . Гуфт : бигир !

و زمستان بود. گفت: بگیر!

Занбилӣ бадв дод пари рутаб .

زنبیلی بدو داد پر رطب.

Нақласт ки Муҳамади смоку зўолнўн ба наздик робиъа буданд . Утба даромаду пероҳании нўпўшид ва мехиромед . Муҳамад смок гуфт : ин чаҳ рафтанаст ?

نقل است که محمد سماک و ذوالنون به نزدیک رابعه بودند. عتبه درآمد و پیراهنی نوپوشید و می‌خرامید. محمد سماک گفت: این چه رفتن است؟

Гуфт : чигуна бнхромм ,у номи ман ғулом ҷаббораст .

گفت: چگونه بنخرامم، و نام من غلام جبار است.

Ин калима бигуфту биФтод . Бнгрстнд . Ҷон дода буд . Пас аз вафот ӯро ба хоби диданд , нимае рӯй сиёҳ шуда . Гуфтанд : чаҳ бӯдааст ?

این کلمه بگفت و بیفتاد. بنگرستند. جان داده بود. پس از وفات او را به خواب دیدند، نیمه ای روی سیاه شده. گفتند: چه بوده است؟

Гуфт : вақте бар устод мешудам мардиро дидам . Дар вай назар кардам бор худоӣ бифармуд то маро ба биҳишти бурданд . Ва дӯзах бар роҳ буд . Марӣ аз дӯзахи хештан ба ман андохт . Нимае аз рӯем багазед , гуфт нФҳаҳи баназара . Агар беш крдтӣ беш гзидмӣ . Раҳмаи аллоҳи алайҳ .

گفت: وقتی بر استاد می‌شدم مردی را دیدم. در وی نظر کردم بار خدای بفرمود تا مرا به بهشت بردند. و دوزخ بر راه بود. ماری از دوزخ خویشتن به من انداخت. نیمه ای از رویم بگزید، گفت نفحة بنظرة. اگر بیش کردتی بیش گزیدمی. رحمة الله علیه.