Он муаззами маснаду ояти он муваҳҳиди мақсади анояти он Хизри канзи ҳақоиқи он баҳри румузи дақоиқи он варои сифати қобзӣу бостии қутби ҷаҳони Абубакри воситии рҳмҳоллаҳи алайҳи комилтарин машойихи аҳд буду шайхи алшиўхи аҳду вақту олитарин асҳобу бузурги ҳимматтар азуи каси нишони надод дар ҳақоиқи вмъорФи ҳечкас қадам аз пеш ӯ наниҳоду дртўҳиду таҷреду тафвиз бар ҳамаи собиқ буд ва аз қдмоءи асҳоби ҷунайд ва гӯйанд аз фарғона буд вбўостаҳ нишастӣу баҳамаи анвоъ Маҳмӯд бӯда ва бар ҳамаи дилҳо мақбул ва то соҳиб нафасӣ набӯд бъдоўт ӯ берун наомад иборотӣ ғомз дошту ашоротии мушкилу маъонии бадеъу аҷибу калимотии баланд то ҳар касеро маҷол набӯдӣ гирди он гаштан ва дар фунуни улӯм ба камол буд врёзту муҷоҳидат ки ӯ кашид дар вусъ кас наёяду таваҷҷӯҳӣ ки ба худо дошт дар ҷумлаи умӯр касеро он набӯду сухани тавҳиди азуи зеботар кас баён накард .

آن معظم مسند و آیت آن موحد مقصد عنایت آن خضر کنز حقایق آن بحر رموز دقایق آن ورای صفت قابضی و باسطی قطب جهان ابوبکر واسطی رحمةالله علیه کامل‌ترین مشایخ عهد بود و شیخ الشیوخ عهد و وقت و عالی‌ترین اصحاب و بزرگ همت‌تر ازو کس نشان نداد در حقایق ومعارف هیچکس قدم از پیش او ننهاد و درتوحید و تجرید و تفویض بر همه سابق بود و از قدماء اصحاب جنید و گویند از فرغانه بود وبواسطهٔ نشستی و بهمهٔ انواع محمود بوده و بر همهٔ دلها مقبول و تا صاحب نفسی نبود بعداوت او بیرون نیامد عباراتی غامض داشت و اشاراتی مشکل و معانی بدیع و عجیب و کلماتی بلند تا هر کسی را مجال نبودی گرد آن گشتن و در فنون علوم به کمال بود وریاضت و مجاهدت که او کشید در وسع کس نیاید و توجهی که به خدا داشت در جمله امور کسی را آن نبود و سخن توحید ازو زیباتر کس بیان نکرد.

Нақласт ки аз ҳафтод шаҳраш берун карданд ки дарҳари шаҳрӣ ки омадӣ зудаш бадар кардандӣ чун ббоўрд омад онҷо қарор кард ва мардум биоварад бирав ҷамъ омаданд аммо калимот ӯро фаҳм накарданд то ҳодисаи афтода ки аз онҷо бирафт ба Марву мардуми Марвро табъ ӯ қабул кард пас умри онҷои басари барад .

نقلست که از هفتاد شهرش بیرون کردند که درهر شهری که آمدی زودش بدر کردندی چون بباورد آمد آنجا قرار کرد و مردم بیاورد برو جمع آمدند اما کلمات او را فهم نکردند تا حادثهٔ افتاده که از آنجا برفت به مرو و مردم مرو را طبع او قبول کرد پس عمر آنجا بسر برد.

Нақласт ки як рӯз босҳоб мегуфт : ки ҳаргиз то Абубакри болиғ шудааст рӯз биравӣ гувоҳӣ натавон дод бхўрдну шаби бхФтн ва ҳам ӯ мегуяд дар боғии ҳозири омадем ба муҳиммии динии мурғакӣ бар сари ман ҳаме парид бар тариқи ғифлат аз роҳи абас ӯро бигирифтам ва дар даст май доштами мурғакӣ дигар биёмаду болои сари ман бонг мекард сӯрати бастам ки магар модарашаст ё ҷуфт пушаймон шудам ва ӯро аз дасти худ раҳо кардам иттифоқро ӯ худ мурда буд бғоити дилтанги гаштаму беморӣ оғоз кард муддати як сол дар он беморӣ бимонадам як шаби Мустафоро алайҳи ассалом ба хоб дидам гуфтам ё расӯли аллоҳи як соласт то намоз аз қиём бқъўд овардаам ва заъиф гаштау бемории асарӣ азим карда аст гуфт : сабаб онаст ки шикасти ъсФўри мнки алҳзраҳи бнҷшкӣ аз ту шикоят кард узр хостан фоида намедорад баъд аз он гурба дар хонаи мо бача оварда буд ва ман дар он миёни беморӣ такя зада будам ва тафаккурӣ мекардам Марӣ дидам ки биёмаду бачаи ин гурба дар даҳон гирифт ман Асои худро бар сари мори андохтами бачаи гурбаро аз даҳони бёндохт то модараш биёмаду бача хеш барграфт ман дар он соъат беҳтар шудам ва рӯй ба суҳбати ниҳодаму намоз ба қиёми бози барадами он шаби Мустафоро алайҳи ассалом ба хоб дидам гуфтам ё расӯли аллоҳи имрӯзи тамом ба ҳоли суҳбати боз омадам гуфт : сабаби он буд ки шукрати мнк ҳара фии алҳзраҳи гурбаи дрҳзрт аз тўшкр гуфт .

نقلست که یک روز باصحاب می‌گفت: که هرگز تا ابوبکر بالغ شده است روز بروی گواهی نتوان داد بخوردن و شب بخفتن و هم او می‌گوید در باغی حاضر آمدیم به مهمی دینی مرغکی بر سر من همی پرید بر طریق غفلت از راه عبث او را بگرفتم و در دست می‌داشتم مرغکی دیگر بیامد و بالای سر من بانگ می‌کرد صورت بستم که مگر مادرش است یا جفت پشیمان شدم و او را از دست خود رها کردم اتفاق را او خود مرده بود بغایت دلتنگ گشتم و بیماری آغاز کرد مدت یک سال در آن بیماری بماندم یک شب مصطفی را علیه السلام به خواب دیدم گفتم یا رسول الله یک سال است تا نماز از قیام بقعود آورده‌ام و ضعیف گشته و بیماری اثری عظیم کرده است گفت: سبب آنست که شکست عصفور منک الحضرة بنجشکی از تو شکایت کرد عذر خواستن فایده نمی‌دارد بعد از آن گربهٔ در خانهٔ ما بچه آورده بود و من در آن میان بیماری تکیه زده بودم و تفکری می‌کردم ماری دیدم که بیامد و بچه این گربه در دهان گرفت من عصای خود را بر سر مار انداختم بچه گربه را از دهان بیانداخت تا مادرش بیامد و بچه خویش برگرفت من در آن ساعت بهتر شدم و روی به صحبت نهادم و نماز به قیام باز بردم آن شب مصطفی را علیه السلام به خواب دیدم گفتم یا رسول الله امروز تمام به حال صحبت باز آمدم گفت: سبب آن بود که شکرت منک هرة فی الحضرة گربهٔ درحضرت از توشکر گفت.

Нақласт ки рӯзии босҳоб дрхонаҳ нишаста буд ва дар он хонаи равзанӣ буд ногоҳ офтоб дар он равзан афтод ҳазор зарраи баҳами баромада буд шайх гуфт : шуморо ин ҳаракоти зарраҳо ташвиқ май орад асҳоб гуфтанд на шайх гуфт : мард муваҳҳид онаст ки агар кунин ва оламину боқӣ ҳарчӣ ҳаст агар ҳамчунин дар ҳаракат ояд ки ин зарраҳо як зарраи даруни муваҳҳидро тафриқа падед наёяд агар муваҳҳидаст .

نقلست که روزی باصحاب درخانه نشسته بود و در آن خانه روزنی بود ناگاه آفتاب در آن روزن افتاد هزار ذره بهم برآمده بود شیخ گفت: شما را این حرکات ذره‌ها تشویق می‌آرد اصحاب گفتند نه شیخ گفت: مرد موحد آنست که اگر کونین و عالمین و باقی هرچه هست اگر همچنین در حرکت آید که این ذره‌ها یک ذره درون موحد را تفرقه پدید نیاید اگر موحد است.

Ва гуфт : алзокрўни лзкраҳи аксари ғФлаҳи ман анноси лзкраҳи ёдкунандагони ёд ӯро ғифлати зиёдат буд аз фаромӯшкунанда зикр ӯ аз онкӣ чун ӯро ёд дорад агар зикраш фаромӯш кунад зиён надорад зиён он дорад ки зикраш ёд кунад ва ӯро фаромӯш кунад ки зикри ғайр мазкӯр бошад пас эъроз аз мазкӯр бо пиндошти зикри бғФлти наздиктар буд аз эъроз бепиндошт ва носӣ дар нисёну ғайбат аз мазкӯри пиндошт ҳузур нест пас пиндошт беҳузур ба ғифлати наздиктар аз ғайбат бепиндошт аз онкии ҳалоки туллоби ҳақи сазовори дрпндошт эшонаст онҷо ки пиндошти бештари маънии камтару онҷо ки маънии бештари пиндошти камтару ҳақиқати пиндошти эшон баҳамат ақл бошаду ақл аз ҳиммат ҳосил ояду ҳимматро бо ин ҳиммати ҳеҷ мқорбт набошаду асли зикр ё дар ғайбат ё дар ҳузур чун ғоиб аз худ ғоиб буд ва ба ҳақи ҳозири он зикр буд ки он мушоҳида бошад ва чун азҳқи ғайбат буд ва ба худ ҳузури он на зикр буд ки ғайбат буду ғайбат аз ғифлат буд .

و گفت: الذاکرون لذکره اکثر غفلة من الناس لذکره یادکنندگان یاد او را غفلت زیادت بود از فراموش کننده ذکر او از آنکه چون او را یاد دارد اگر ذکرش فراموش کند زیان ندارد زیان آن دارد که ذکرش یاد کند و او را فراموش کند که ذکر غیر مذکور باشد پس اعراض از مذکور با پنداشت ذکر بغفلت نزدیکتر بود از اعراض بی‌پنداشت و ناسی در نسیان و غیبت از مذکور پنداشت حضور نیست پس پنداشت بی‌حضور به غفلت نزدیکتر از غیبت بی‌پنداشت از آنکه هلاک طلاب حق سزاوار درپنداشت ایشان است آنجا که پنداشت بیشتر معنی کمتر و آنجا که معنی بیشتر پنداشت کمتر و حقیقت پنداشت ایشان بهمت عقل باشد و عقل از همت حاصل آید و همت را با این همت هیچ مقاربت نباشد و اصل ذکر یا در غیبت یا در حضور چون غایب از خود غایب بود و به حق حاضر آن ذکر بود که آن مشاهده باشد و چون ازحق غیبت بود و به خود حضور آن نه ذکر بود که غیبت بود و غیبت از غفلت بود.

Нақласт ки рӯзӣ ба бемористонӣ шуд девонаро дид киҳои ҳўиӣ мекарду наъра ҳаме зад гуфт : охири чунин бандии гарон бар пои ту ниҳодаанд чаҳ ҷой нишотаст гуфт : эй ғофили банди барпоӣ манаст на бар дил .

نقلست که روزی به بیمارستانی شد دیوانهٔ را دید که های هویی می‌کرد و نعره همی زد گفت: آخر چنین بندی گران بر پای تو نهاده‌اند چه جای نشاطست گفت: ای غافل بند برپای من است نه بر دل.

Нақласт ки рӯзӣ ба гӯристон ҷуҳудон мерафт ва мегуфт : ин қавмӣанд ҳамаи маъзӯр ва эшон роъзр ҳаст мардумони ин сухан бишуниданд ӯро бигирифтанд ва мекашиданд то ба сарои қозии қозии бонги бурузад ки ин чаҳ суханаст ки ту гуфта ки ҷуҳудон маъзӯранд шайх гуфт : аз онҷои қзоء туаст маъзӯр наянд аммо аз онҷо ки қзоء ӯст маъзӯранд .

نقلست که روزی به گورستان جهودان می‌رفت و می‌گفت: این قومی‌اند همه معذور و ایشان راعذر هست مردمان این سخن بشنیدند او را بگرفتند و می‌کشیدند تا به سرای قاضی قاضی بانگ بروزد که این چه سخنست که تو گفتهٔ که جهودان معذورند شیخ گفت: از آنجا قضاء تو است معذور نیند اما از آنجا که قضاء اوست معذورند.

Нақласт ки шайхро мурӣдӣ буд рӯзии ғусли ҷумъаи осон фаро гирифт пас рӯй ба масҷиди ниҳод ва дар роҳи биФтоду рӯйиши маҷрӯҳи гашт то лобудаш биёмад вбозгшт ва ғусл кард ин сухан бо шайх бигуфт : шайх гуфт : шод бидон бош ки сахт фаро гиранд агарат фурӯ гузоранд аз ту фориғанд .

نقلست که شیخ را مریدی بود روزی غسل جمعه آسان فرا گرفت پس روی به مسجد نهاد و در راه بیفتاد و رویش مجروح گشت تا لابدش بیامد وبازگشت و غسل کرد این سخن با شیخ بگفت: شیخ گفت: شاد بدان باش که سخت فرا گیرند اگرت فرو گذارند از تو فارغند.

Нақласт ки шайх вақте ба Найшобӯр омад асҳоби бўъсмони рогФт : ки шуморо бача фармойанд гуфт : ба тоъати доиму тақсири даравӣ дидан шайх гуфт : ин гбргӣ маҳзаст ки шуморо мефармойанд чаро рағбати нФрмоинд ба дидори офаринандау донандаи он .

نقلست که شیخ وقتی به نیشابور آمد اصحاب بوعثمان راگفت: که شما را بچه فرمایند گفت: به طاعت دایم و تقصیر دروی دیدن شیخ گفت: این گبرگی محض است که شما را می‌فرمایند چرا رغبت نفرمایند به دیدار آفریننده و دانندهٔ آن.

Нақласт ки якбори шайхи Абӯсаиди абўолхири қасди зиёрат Марв кард бифармуд то кулӯх барои астнҷоء дар тубра ниҳоданд гуфтанд шихо дар Марви кулӯх ҳаме ёбем сар ин чист шайх гуфт : ки шайхи Абубакр воситӣ гуфтааст ва ӯ сари муваҳҳидони вақт хеш бӯдааст ки хоки Марви хокӣ зиндааст раво надорам ки ман бхокӣ астнҷо кунам ки зинда бошад ваовро мулавваси гардонам ва аз калимот ӯст ки дар роҳи ҳақ халқ нест ва дар роҳи халқ ҳақ нест ҳар ки рӯй дар худ дорад қФоء ӯ дар дайн буду ҳарки рӯй дар дайн дорад қФоء ӯ дар худ буд ҳркҷо ки туе тести ҳаззи тесту хилоф роҳаст ва ҳар куҷо ки нокомии тести маҷол дайн онҷост .

نقلست که یکبار شیخ ابوسعید ابوالخیر قصد زیارت مرو کرد بفرمود تا کلوخ برای استنجاء در توبره نهادند گفتند شیخا در مرو کلوخ همی یابیم سر این چیست شیخ گفت: که شیخ ابوبکر واسطی گفته است و او سر موحدان وقت خویش بوده است که خاک مرو خاکی زنده است روا ندارم که من بخاکی استنجا کنم که زنده باشد واو را ملوث گردانم و از کلمات اوست که در راه حق خلق نیست و در راه خلق حق نیست هر که روی در خود دارد قفاء او در دین بود و هرکه روی در دین دارد قفاء او در خود بود هرکجا که تویی تست حظ تست و خلاف راه است و هر کجا که ناکامی تست مجال دین آنجاست.

Ва гуфт : шаръ тавҳидасту ҳақи тавҳиди шаръи тавҳидро гузар ба дарёӣ набувватасту ҳақ тўҳидмҳитаст роҳи шаръ бар он тест чун самъу басару исботи тўнсбт ба ширкат дораду ваҳдоният аз ширк муназзаҳаст имон ки равад дркўкбаҳ ширк равад имон покаст аммо ғизоӣ ӯ занни ширк сӯрат набандаду маърифат ҳамчунину илми вҳол ва ин халқ дар дарёии кинўнити ғарқ шудаанду асбоби дастгири эшон на бавоситаи анбиё аз дарёии халқяту башарияти беруни гузаранд ва дар дарёии ваҳдоният ғариқ шаванд ва мустаҳлак шаванд кас аз эшон нишони надиҳади шаръи тавҳид чун чароғасту ҳақи тавҳид чун офтоб чун офтоби ниқоб аз ҷамоли ҷаҳони орой худ баргирад нури чароғи бъолм адам шавад мавҷӯдӣ буд дар адаму нўрчроғро бо нури офтоби ҳеҷ вилоят набӯд шаръи тавҳиди насх пазираст вҳқи тавҳиди насх пазир нест забони бадал насх шавад чун мард бадал расад забон гунг шаваду дил ба ҷон насх шавад онгоҳ ҳарчӣ гуяд ман аллоҳ буд ва ин сухан дар айн нест дар сифатаст сифати бигардад аммо айн нагардад офтоби броби тобади обро гарм кунад сифати оби бигардад аммо айн об нагардад ҳақи таъолӣ дар сифати бегонагон ин гуфт : амвоти ғайри аҳёء дар сӯрат зиндаанд ва дар сифати мурдаи зиндагии он буд ки зоти азҳиўаҳи мтмтъ буд ва эшон зиён зада ҳиўаҳи худанд ва аз муъминон хабар медиҳад бал аҳёء ъанд рбҳми мард бояд ки ҷон бар сари роҳ наад ва бе ҷони бароа фурӯ шавад ин тайифа аз маъдӯмони мавҷуданду бегонагони мавҷӯдон маъдӯманд ҳар ки бахуд зиндааст мурдааст ва ҳар ки баҳақ зинда аст намирад марг на марг колбудасту адам на адами колбуди онҷо ки вуҷӯдаст ҷон номаҳрӯмаст то худ бколбд чаҳ расад .

و گفت: شرع توحید است و حق توحید شرع توحید را گذر به دریای نبوت است و حق توحیدمحیط است راه شرع بر آن تست چون سمع و بصر و اثبات تونسبت به شرکت دارد و وحدانیت از شرک منزه است ایمان که رود درکوکبهٔ شرک رود ایمان پاکست اما غذای او ظن شرک صورت نبندد و معرفت همچنین و علم وحال و این خلق در دریای کینونیت غرق شده‌اند و اسباب دستگیر ایشان نه بواسطهٔ انبیا از دریای خلقیت و بشریت بیرون گذرند و در دریای وحدانیت غریق شوند و مستهلک شوند کس از ایشان نشان ندهد شرع توحید چون چراغست و حق توحید چون آفتاب چون آفتاب نقاب از جمال جهان آرای خود برگیرد نور چراغ بعالم عدم شود موجودی بود در عدم و نورچراغ را با نور آفتاب هیچ ولایت نبود شرع توحید نسخ‌پذیر است وحق توحید نسخ‌پذیر نیست زبان بدل نسخ شود چون مرد بدل رسد زبان گنگ شود و دل به جان نسخ شود آنگاه هرچه گوید من الله بود و این سخن در عین نیست در صفت است صفت بگردد اما عین نگردد آفتاب برآب تابد آب را گرم کند صفت آب بگردد اما عین آب نگردد حق تعالی در صفت بیگانگان این گفت: اموات غیر احیاء در صورت زنده‌اند و در صفت مرده زندگی آن بود که ذات ازحیوة متمتع بود و ایشان زیان زدهٔ حیوة خوداند و از مومنان خبر می‌دهد بل احیاء عند ربهم مرد باید که جان بر سر راه نهد و بی‌جان براه فرو شود این طایفه از معدومان موجودند و بیگانگان موجودان معدوم‌اند هر که بخود زنده است مرده است و هر که بحق زنده است نمیرد مرگ نه مرگ کالبد است و عدم نه عدم کالبد آنجا که وجودست جان نامحروم است تا خود بکالبد چه رسد.

Вагуфт : шинохти тавҳиди вуҷӯд ҳечкас менапазираду касро Зуҳра он нест ки қадам ба сҳроءи вуҷӯд наад чунонкӣ машойих гуфтаанд исботи алтўҳиди ифсоди фӣ алтўҳидпирӣ мегуяд аксари занбии бмърФтӣ Аёа ҳар ки бо вуҷӯди аўхтбаҳи вуҷӯд худ мехонд бар куфри худ сҷл мекунад ва ҳар ки бо вуҷӯди худ хутбаи вуҷӯд ӯ мехонд бар ширки худ гувоҳӣ медиҳад ва ҳар ки бо ҳастӣ ӯ ҳастӣ худ талабад кофараст ва ҳар ки боҳастӣ худ ҳастӣ ӯ талабад ношинохтааст ҳар ки худро дид ӯро надидау ҳарки ӯро дид худро надид ва аз худаш ёд наёяд ҷон аз шодии бурӣда ва дар парда иззат бимонад ҳақи таъолӣ ӯро аз ҳазрати қудс бхлиФтӣ фиристод то дар вилояти инсоният ӯро ниёбат медорад ва ӯро ба халқ май намояд бе ӯ ва ин касро на иборат буд ва на ишорати венаи забон ва на дил ва на дида ва на ҳарф ва на савт ва на калима ва на сӯрати венаи фаҳм ва на хаёл ва на ширк агар иборат кунад куфр буд ва агар ишорат кунад ширк буд ва агар гуяд донистам ҷаҳл буд ва агар гуяд шинохтами фузӯнӣ буд ва агар гуяд нашнохтам мхзўл буду матруди адамӣ буд дар вуҷӯду вуҷӯдӣ буд дръдм на мавҷӯд буд дарҳақиқати венаи маъдӯми ҳам мавҷӯд бар ҳақиқати ҳам маъдӯми иборати муҳаррами роҳ тавҳид нест ва донист дар роҳи тавҳид бегонаасту таваҳҳуми взни ӣнҳамаи гирд ҳадис дорад тавҳид дар олами қудс хеш покасту муназзаҳ аз гуфт :у шунӯду иборату ишорат ва диду сӯрату хаёл ва чунин ва чунон ӣнҳамаи лавс башарият дораду шинохти тавҳид аз лавси башарият муназзаҳаст вҳдаҳи лошарики ?лаи ин иқтизо мекунад барқӣ аз шўоҳб илоҳят битобад бо башарият он кунад ки ъсоءи Мӯсо бо саҳара фиръавн кард вллаҳи ғолиби алии амраи нури илоҳии ҳамаи чизҳоро дар кнФ худ бидорад гуяд шумо ба сҳроءи вуҷӯд май оӣид ки оташи ғайрати ҳамаро бисӯзад мо худ рӯзии шуморо ба шумо расонеми асрори машойихи равза тавҳидаст на айни тавҳиди онҷо ки сноءи зикр кбрёء ӯст вуҷӯду адами халқ ҳар ду якеаст онҷо ки иззатаст аФтқору инкисор халқ якеаст онҷо ки қудратаст ошкороанду онҷо ки тавҳидаст ба нафии худ инкор натавон кард ки дронкори худ инкор қудратаст ва худро исбот натавонанд кард ки фасоди тавҳид буд на рӯй исбот ва на рӯй нафии ҳам мусбати ваҳми манфии қудрати туро ҷилва мекунад ваҳдоният маъзул мегирданд .

وگفت: شناخت توحید وجود هیچکس می‌نپذیرد و کس را زهرهٔ آن نیست که قدم به صحراء وجود نهد چنانکه مشایخ گفته‌اند اثبات التوحید افساد فی التوحیدپیری می‌گوید اکثر ذنبی بمعرفتی ایاه هر که با وجود اوخطبهٔ وجود خود می‌خواند بر کفر خود سجل می‌کند و هر که با وجود خود خطبهٔ وجود او می‌خواند بر شرک خود گواهی می‌دهد و هر که با هستی او هستی خود طلبد کافرست و هر که باهستی خود هستی او طلبد ناشناخته است هر که خود را دید او را ندیده و هرکه او را دید خود را ندید و از خودش یاد نیاید جان از شادی بریده و در پردهٔ عزت بماند حق تعالی او را از حضرت قدس بخلیفتی فرستاد تا در ولایت انسانیت او را نیابت می‌دارد و او را به خلق می‌نماید بی او و این کس را نه عبارت بود و نه اشارت ونه زبان و نه دل و نه دیده و نه حرف و نه صوت و نه کلمه و نه صورت ونه فهم و نه خیال و نه شرک اگر عبارت کند کفر بود و اگر اشارت کند شرک بود و اگر گوید دانستم جهل بود و اگر گوید شناختم فزونی بود و اگر گوید نشناختم مخذول بود و مطرود عدمی بود در وجود و وجودی بود درعدم نه موجود بود درحقیقت ونه معدوم هم موجود بر حقیقت هم معدوم عبارت محرم راه توحید نیست و دانست در راه توحید بیگانه است و توهم وظن اینهمه گرد حدیث دارد توحید در عالم قدس خویش پاکست و منزه از گفت: و شنود و عبارت و اشارت و دید و صورت و خیال و چنین و چنان اینهمه لوث بشریت دارد و شناخت توحید از لوث بشریت منزه است وحده لاشریک له این اقتضا می‌کند برقی از شواهب الهیت بتابد با بشریت آن کند که عصاء موسی با سحرهٔ فرعون کرد ولله غالب علی امره نور الهی همه چیزها را در کنف خود بدارد گوید شما به صحراء وجود می‌آئید که آتش غیرت همه را بسوزد ما خود روزی شما را به شما رسانیم اسرار مشایخ روضه توحید است نه عین توحید آنجا که ثناء ذکر کبریاء اوست وجود و عدم خلق هر دو یکیست آنجا که عزت است افتقار و انکسار خلق یکیست آنجا که قدرت است آشکارا اند و آنجا که توحید است به نفی خود انکار نتوان کرد که درانکار خود انکار قدرت است و خود را اثبات نتوانند کرد که فساد توحید بود نه روی اثبات و نه روی نفی هم مثبت وهم منفی قدرت ترا جلوه می‌کند وحدانیت معزول می‌گرداند.

Ва гуфт : ди рҳмаҳи осмонҳо забони тҳлил ва тасбеҳ ҳаст валикини дил бибояд дили маънист ки ҷуз дар одаму фарзандон ӯ несту дил аз он буд ки роҳи шаҳвати внъмт ва боисту ихтиёр бар ту бибандаду роҳ бар ту бошад забони дил бояд ки бахуд даъват кунад на забони қавли мард бояд ки гунг гуё буд на гуёӣ гунг мард онаст ки маъбудӣ ки дар перомун вайаст қаҳр кунаду ҷаҳд дар қаҳр кардан хеш кунад на дар лаънат кардани шайтон Иблис мегуяд алайҳи лаънаи азчҳраҳи мо оина сохтанд ва дар пеши тўнҳоднду азчҳраҳи ту оина сохтанд ва дар пеш мо доштанд мо дар ту нигарем ва бар худ мегарӣем ва ту дар мо майнигарӣ ва бар худ май хндии бории роҳ рафтани азуи биомуз ки дар роҳи ботил сар бияфканаду маломати олами азуи дрпзирФт ва дар роҳи худ мард омад ту аз дили худ фатво дар хоҳ ки агар ҳар ду кун бар ту лаънат кунанд бҳзимт хоҳӣ шуд қадами дарин роҳ манеҳ агар ин ҳадис ба маломат ҳар ду сарой на арзади ин шарбат нӯш макун агар дар ду олам бакоҳ баррагӣ ба чашми ҳақорати беруннигарӣ калиди аҳди боз фиристода бошӣ то ҳар мӯе ки бар сару тани тести азу тбро накунӣ ва ӯ бонакор ту берун наёяд таваллои ту ба ҳазрат дуруст наёяд чизеи матлаб ки он чиз дар талаб туаст яъне биҳишт ва аз чизе ҳазимат машав ки он ҳазимат аз ту шавад яъне дӯзах ва ту азу ӯро хоҳ чун ӯ туро бошад ҳамаи чизҳо пеш ту бошад камари баста .

و گفت: د رهمه آسمانها زبان تهلیل و تسبیح هست ولیکن دل بباید دل معنیست که جز در آدم و فرزندان او نیست و دل از آن بود که راه شهوت ونعمت و بایست و اختیار بر تو ببندد و راه بر تو باشد زبان دل باید که بخود دعوت کند نه زبان قول مرد باید که گنگ گویا بود نه گویای گنگ مرد آنست که معبودی که در پیرامون وی است قهر کند و جهد در قهر کردن خویش کند نه در لعنت کردن شیطان ابلیس می‌گوید علیه لعنه ازچهرهٔ ما آینه ساختند و در پیش تونهادند و ازچهرهٔ تو آینهٔ ساختند و در پیش ما داشتند ما در تو نگریم و بر خود می‌گرییم و تو در ما می‌نگری و بر خود می‌خندی باری راه رفتن ازو بیاموز که در راه باطل سر بیفکند و ملامت عالم ازو درپذیرفت و در راه خود مرد آمد تو از دل خود فتوی در خواه که اگر هر دو کون بر تو لعنت کنند بهزیمت خواهی شد قدم درین راه منه اگر این حدیث به ملامت هر دو سرای نه ارزد این شربت نوش مکن اگر در دو عالم بکاه برگی به چشم حقارت بیرون نگری کلید عهد باز فرستاده باشی تا هر مویی که بر سر و تن تست ازو تبرا نکنی و او بانکار تو بیرون نیاید تولای تو به حضرت درست نیاید چیزی مطلب که آن چیز در طلب تو است یعنی بهشت و از چیزی هزیمت مشو که آن هزیمت از تو شود یعنی دوزخ و تو ازو او را خواه چون او ترا باشد همه چیزها پیش تو باشد کمر بسته.

Ва гуфт : ҳар ҷузвӣ аз аҷзоъи ту бояд ки дар ҳақи ҷузвӣ дигрмҳў бошад ки дуе дар роҳ дайн ширкаст то на забон донад ки дида чаҳ дид ва на низ дидаи забонро донад тор аз худ бигӯед то ҳарчӣ нисбат бтў дорад дар шавоҳиди илоҳят маҳв шавад вҳдиси маҳв ва фақр мегӯйанд инаст зулмии азими дигарро нафй мекунанд ва худро исботи нишони онкии мардро ба сҳроء ҳақиқат оварда бошанд онаст ки пӯшишҳо аз пеши дида ӯ бардошта бошанд ки ӯ варои ҳама чизҳо бошад на чизеи вароӣ ӯ .

و گفت: هر جزوی از اجزاء تو باید که در حق جزوی دیگرمحو باشد که دویی در راه دین شرکست تا نه زبان داند که دیده چه دید و نه نیز دیده زبان را داند تار از خود بگوید تا هرچه نسبت بتو دارد در شواهد الهیت محو شود وحدیث محو و فقر می‌گویند اینست ظلمی عظیم دیگر را نفی می‌کنند و خود را اثبات نشان آنکه مرد را به صحراء حقیقت آورده باشند آنست که پوششها از پیش دیدهٔ او برداشته باشند که او ورای همه چیزها باشد نه چیزی ورای او.

Ва гуфт : гӯянда бар ҳақиқати он буд ки гуфт : ӯ бирасад дар ӯ ва ӯро сухан намонда ва аз он сухани гуфтани худ озод буду сухан ки рӯй дар ҳазрат дорад он буд ки мустамеъро маломат нагираду мухолифу мувофиқро мизбонӣ кунаду гӯяндаро мадад зиёдат шавад ва ҳар суханӣ ки мустамеъро муфлис накунад ва ҳар ду оламро аз дасти вай берун накунад он сухани бФтўоӣ нафас мегуяд нафасаш ба забони маърифати ин сухан берун медиҳад то ӯ дар ғурури худ буду халқ дар ғррўи ваии чунонкии ҳақи ъз ва ъло мефармоед зулмоти баъзҳо фавқи баъзи ҳаркии сухани гӯянда ба ҳақ нашунӯд чашмаи зиндагонӣ дар синаи вай хушк шавад чунонкии ҳаргиз аз он чашма ҳикмат назояд ҳар ки аз хонаи худ берун ояду роҳ бо хонаи худ боз надонад онкасро сухани гуфтан дар тариқат мусаллам нест дарвеши бнўри дил бояд ки равад ва ба рӯзгори мо бъсомии раванд зеро ки нобӣноанд ҳар ки донад ки чаҳ мегуяд ва азкҷо мегуяд ӯро сухан мусаллам нест чунонкии занонро ҳайзаст мурӣдонро дар роҳи иродат ҳайзаст ҳайзи роҳи мурӣдони азгФт : уфтаду кас буд ки дар он бимонаду ҳаргиз пок нашаваду кас буд ки ӯро ҳайз набошад ҳамаи айёмаш тҳр бошад аммо ҳеҷ чизро он манқибат нест ки суханроу сухан сифатӣаст аз сифоти зоти ҳамаи анбёء мутакаллим бӯдаанд лекини моро сухан бо он касаст ки даъвӣ мекунад ки ӯро забон ғайбаст мард бояд ки гӯяндаи хомӯшу хомӯш гуё ки он ҳазрат ва рой гуфт : ва хомӯшӣаст нахусти чашмаи забон бояд ки баста шавад то чашма дил бикшод ҳазор забони худотарс бо фасоҳати бинӣ дар дасти забонӣаи дӯзахи бинии як дили худои шинос бо нур набинӣ дар дӯзахи мурӣди содиқро азхомўшии перони фоида беш аз гуфт :у гӯйӣ буд .

و گفت: گویندهٔ بر حقیقت آن بود که گفت: او برسد در او و او را سخن نمانده و از آن سخن گفتن خود آزاد بود و سخن که روی در حضرت دارد آن بود که مستمع را ملامت نگیرد و مخالف و موافق را میزبانی کند و گوینده را مدد زیادت شود و هر سخنی که مستمع را مفلس نکند و هر دو عالم را از دست وی بیرون نکند آن سخن بفتوای نفس می‌گوید نفسش به زبان معرفت این سخن بیرون می‌دهد تا او در غرور خود بود و خلق در غررو وی چنانکه حق عز و علا می‌فرماید ظلمات بعضها فوق بعض هرکه سخن گوینده به حق نشنود چشمهٔ زندگانی در سینه وی خشک شود چنانکه هرگز از آن چشمه حکمت نزاید هر که از خانهٔ خود بیرون آید و راه با خانهٔ خود باز نداند آنکس را سخن گفتن در طریقت مسلم نیست درویش بنور دل باید که رود و به روزگار ما بعصامی‌روند زیرا که نابینااند هر که داند که چه می‌گوید و ازکجا می‌گوید او را سخن مسلم نیست چنانکه زنان را حیض است مریدان را در راه ارادت حیض است حیض راه مریدان ازگفت: افتد و کس بود که در آن بماند و هرگز پاک نشود و کس بود که او را حیض نباشد همه ایامش طهر باشد اما هیچ چیز را آن منقبت نیست که سخن را و سخن صفتی است از صفات ذات همه انبیاء متکلم بوده‌اند لیکن ما را سخن با آن کس است که دعوی می‌کند که او را زبان غیبست مرد باید که گویندهٔ خاموش و خاموش گویا که آن حضرت و رای گفت: و خاموشی است نخست چشمه زبان باید که بسته شود تا چشمه دل بگشاد هزار زبان خداترس با فصاحت بینی در دست زبانیهٔ دوزخ بینی یک دل خدا شناس با نور نبینی در دوزخ مرید صادق را ازخاموشی پیران فایده بیش از گفت: و گویی بود.

Вагуфт хлътӣ доданд бо ширк бар омехтаи чунонкӣ касеро шарбатӣ диҳанд бо заҳри омехтаи якеро кароматии якеро фаросатии якеро ҳикматии якеро шинохтӣ ҳар ки ошиқ халъат шуд аз ончӣ мақсӯдаст бозмонд ва он мақомҳо дар олам шаръаст касонеро ки ба нури шаръи роҳи раванди зуҳду вараъу таваккулу таслиму тафвизу ихлосу яқини ин ҳама шаръасту манзил роҳ равонаст ки бар мураккаби дил сафар кунанд ва ин ҳамаи Фрошоннд ва бар даргоҳи рӯҳи пардаҳо барме доранд то бо абсори рӯҳ наздиктар шаванд бози он касон ки бар мураккаби рӯҳ сафар кунанд ин афъолу сифотро онҷо гузар набӯд ки онҷо на зуҳд буд на вараъи венаи таваккул буд венаи таслими вена ба монанди ин равиш буд равиш бояд ки брўҳ буд чунонкӣ рӯҳаст венашон пазир нест роҳи вай низ нишон пазир нест ҳар ки туро аз роҳ хабар медиҳад аз сифоти нафас хабар медиҳад ки ин ҳадиси нишон пазир нест аз талаб покаст аз назар покаст ҳар киро бинӣ ки камари талаби бармеон бастааст ҳарчанд бештари талабади давртар буд боишон намуданд ки кори мо аз иллат покасту назар аз иллатасту талаби шумо бар домани вуҷӯди бастам ба ҳукми карами внмўдро бар домани дида бастам намӯда буд ки шумо ба назари овардед на назари иллати дида буд .

وگفت خلعتی دادند با شرک بر آمیخته چنانکه کسی را شربتی دهند با زهر آمیخته یکی را کرامتی یکی را فراستی یکی را حکمتی یکی را شناختی هر که عاشق خلعت شد از آنچهٔ مقصودست بازماند و آن مقامها در عالم شرع است کسانی را که به نور شرع راه روند زهد و ورع و توکل و تسلیم و تفویض و اخلاص و یقین این همه شرع است و منزل راه روانست که بر مرکب دل سفر کنند و این همه فراشانند و بر درگاه روح پرده‌ها برمی‌دارند تا با ابصار روح نزدیکتر شوند باز آن کسان که بر مرکب روح سفر کنند این افعال و صفات را آنجا گذر نبود که آنجا نه زهد بود نه ورع ونه توکل بود ونه تسلیم ونه به مانند این روش بود روش باید که بروح بود چنانکه روح است ونشان پذیر نیست راه وی نیز نشان پذیر نیست هر که ترا از راه خبر می‌دهد از صفات نفس خبر می‌دهد که این حدیث نشان پذیر نیست از طلب پاکست از نظر پاکست هر که را بینی که کمر طلب برمیان بسته است هرچند بیشتر طلبد دورتر بود بایشان نمودند که کار ما از علت پاکست و نظر از علت است و طلب شما بر دامن وجود بستم به حکم کرم ونمود را بر دامن دیده بستم نموده بود که شما به نظر آوردید نه نظر علت دیده بود.

Вагуфт : ин халқ дар олами убудийят фурӯ шуданд ҳеҷ кас ба қаър нарасед ҳечкас ин дарёии убудийятро убӯр натавонист кардан чун сари ин бадонеи онгоҳи ин бандагӣ аз ту дуруст ояд роҳи аҳли ҳақиқат дар адамаст то адами қибла эшон наёяд роҳ наёбанду роҳи аҳли шариъат дар исботаст ҳар ки буд худ нафй кунад бзндқаҳ уфтад аммо дар роҳи ҳақиқат ҳар ки исбот худ кунад ба кФроФтд бар даргоҳи шариъат исбот ёбад бар даргоҳи ҳақиқати нафии дидаи сӯрати ҷуз сӯрат набинаду дидаи сифати ҷуз сифат набинад ва ин ҳадиси вароӣ айнасту варои сифат бояд ки аз дарёии синаи тўнҳнгии хезади зоти хору сифоти хору сӯрати хор ва ҳар сифат ки дар олам ҳаст фурӯ хӯрд онгоҳи мард равон шавад волои ибқии фии ?илдори диёри давлати дръдм таъбияасту шақоват дар вуҷӯди роҳи адам дар қаҳрасту роҳи вуҷӯд дар лутф ва ин халқ ошиқ вуҷӯданд вмнҳзми азъдм аз барои онкӣ на адам донанд венаи вуҷӯд онгаҳ халқ вуҷӯд донанд на вуҷӯдаст ба ҳақиқат балки адамасту ончӣ адам медонанд на адамаст адами ин ҷавонмардон ба маҳв ишорат кунанд ки адамӣ буд айни вуҷӯди вмҳўӣ буд айни исбот ки ҳар ду тараф ӯ аз айн исбот покасту вуҷӯдӣ ки як тараф ӯ айну рақам ҳиўаҳ дорад лами икни факон .

وگفت: این خلق در عالم عبودیت فرو شدند هیچ کس به قعر نرسید هیچکس این دریای عبودیت را عبور نتوانست کردن چون سر این بدانی آنگاه این بندگی از تو درست آید راه اهل حقیقت در عدم است تا عدم قبله ایشان نیاید راه نیابند و راه اهل شریعت در اثبات است هر که بود خود نفی کند بزندقه افتد اما در راه حقیقت هر که اثبات خود کند به کفرافتد بر درگاه شریعت اثبات یابد بر درگاه حقیقت نفی دیدهٔ صورت جز صورت نبیند و دیدهٔ صفت جز صفت نبیند و این حدیث ورای عین است و ورای صفت باید که از دریای سینه تونهنگی خیزد ذات خوار و صفات خوار و صورت خوار و هر صفت که در عالم هست فرو خورد آنگاه مرد روان شود والا یبقی فی الدار دیار دولت درعدم تعبیه است و شقاوت در وجود راه عدم در قهرست و راه وجود در لطف و این خلق عاشق وجودند ومنهزم ازعدم از برای آنکه نه عدم دانند ونه وجود آنگه خلق وجود دانند نه وجودست به حقیقت بلکه عدم است و آنچه عدم می‌دانند نه عدم است عدم این جوانمردان به محو اشارت کنند که عدمی بود عین وجود ومحوی بود عین اثبات که هر دو طرف او از عین اثبات پاکست و وجودی که یک طرف او عین و رقم حیوة دارد لم یکن فکان.

Ва гуфт : мурӣд дар аввали адами мухтор буд чун болиғ шавад ихтиёраш намонад илм ӯ дар ҷаҳл худ бинад ҳастӣ ӯ дар нестӣ худ бинад ихтиёр ӯ дар беихтиёрӣ худ бинад баён кардан ӯ беш аз ин офатаст ишорату иборати муҳаррам аинҳдис нест ин ҳадис на ишорат на иборат на қол на ҳол на буд на нобӯди агрхўоҳӣ ки ба муҷоҳида бадоне ндонӣ ки дар дарёии ҳинду рӯм муҷоҳидааст дар дарёии исломи мушоҳида бояд ки муҷоҳида ки дар он мушоҳида набӯд ҳамчунон бошад ки касе чизе ба бўл бишӯяд пиндорад ки пок шуд рангаш баравад аммо ҳамчунон наҷис бошад ҳар ки буруни мард буд даруни мард буд онҷо ки қадами ин ҷавонмардонаст ҳама мурӣдон мушриканду баннои роҳи иродати мурӣдон бар ширкаст имонро зидаст ва он куфрасту тавҳидро зидаст ва он ташбеҳасту зиди яқини шикаст ва ин ҳама ҳиҷобаст ки ӣнҳама дар дргоҳҳоиист ки мурӣдонро бибояд гузашт ва ин зуннорҳо бибояд бурид .

و گفت: مرید در اول عدم مختار بود چون بالغ شود اختیارش نماند علم او در جهل خود بیند هستی او در نیستی خود بیند اختیار او در بی‌اختیاری خود بیند بیان کردن او بیش از این آفت است اشارت و عبارت محرم اینحدیث نیست این حدیث نه اشارت نه عبارت نه قال نه حال نه بود نه نابود اگرخواهی که به مجاهده بدانی ندانی که در دریای هند و روم مجاهده است در دریای اسلام مشاهده باید که مجاهدهٔ که در آن مشاهده نبود همچنان باشد که کسی چیزی به بول بشوید پندارد که پاک شد رنگش برود اما همچنان نجس باشد هر که برون مرد بود درون مرد بود آنجا که قدم این جوانمردان است همه مریدان مشرکند و بنای راه ارادت مریدان بر شرکست ایمان را ضد است و آن کفر است و توحید را ضد است و آن تشبیه است و ضد یقین شکست و این همه حجابست که اینهمه در درگاههاییست که مریدان را بباید گذشت و این زنارها بباید برید.

Ва гуфт : дар корҳо ки нафаси ту мувофиқ бошад бо дил дил баргирад аз он ва ҳар корӣ ки даравии хилоф нафасаст онҷои дили бунау қадам устувор кун то туро ба хазона қабул фиристанд агарчӣ сӯрат тоъат надорад аўлӣки бедили аллоҳи сётҳми ҳасанот .

و گفت: در کارها که نفس تو موافق باشد با دل دل برگیرد از آن و هر کاری که دروی خلاف نفس است آنجا دل بنه و قدم استوار کن تا ترا به خزانهٔ قبول فرستند اگرچه صورت طاعت ندارد اولئک بیدل الله سیاتهم حسنات.

Ва гуфт : ҳамаи чизҳоӣӣ ки дар тасарруф исм омад ва дар ҳизи вуҷӯди кмтрози зарраи ист ки дар қабзаи қудрат .

و گفت: همه چیزهائی که در تصرف اسم آمد و در حیز وجود کمتراز ذره‌ایست که در قبضهٔ قدرت.

Вагуфт : чун ҳақ зоҳир шавад ақл маъзул гардад ҳар чанд ҳақ ба мард наздик мешавад ақл май гурезад зеро ки ъоҷраст оҷизиро ҳам идроки бъоҷзӣ буду маърифати рубубияти наздики муқаррабони ҳазрати ботил шудан ақласт аз баҳри онкии ақли олати иқомат кардан убудийятаст на олат дарёфтани ҳақиқати рубубият ва ҳар кро машғӯл карданд боқомати бандагӣ ва аз ваии идрок ҳақиқат хостанд убудийят аз ӯ фӯт шуд ва ба маърифат ҳақиқат нарасед ва гуфт : фозилтарин ибодати ғоиб шуданаст аз авқот .

وگفت: چون حق ظاهر شود عقل معزول گردد هر چند حق به مرد نزدیک می‌شود عقل می‌گریزد زیرا که عاجر است عاجزی را هم ادراک بعاجزی بود و معرفت ربوبیت نزدیک مقربان حضرت باطل شدن عقلست از بهر آنکه عقل آلت اقامت کردن عبودیت است نه آلت دریافتن حقیقت ربوبیت و هر کرا مشغول کردند باقامت بندگی و از وی ادراک حقیقت خواستند عبودیت از او فوت شد و به معرفت حقیقت نرسید و گفت: فاضلترین عبادت غایب شدن است از اوقات.

Ва гуфт : мо падеди омадагони азал ва абадем ва дарин шак несту азали нишоне раббонӣаст дар вақти азали алозол онгаҳ халқро бдидн ин хонд .

و گفت: ما پدید آمدگان ازل و ابدیم و درین شک نیست و ازل نشانی ربانی است در وقت ازل الآزال آنگه خلق را بدیدن این خواند.

Ва гуфт : сухани ди рроаҳ мъомлт некӯаст валикини дрҳқоиқ бодӣаст ки аз биёбони ширку ҷаҳд внкўӣӣаст ки азъолми башарият падед омад .

و گفت: سخن د رراه معاملت نیکوست ولیکن درحقایق بادی است که از بیابان شرک و جهد ونکوئی است که ازعالم بشریت پدید آمد.

Ва гуфт : чҳорчизаст ки муносибат надорад ва ба ҳоли ориф лоиқ набӯд зуҳду сабру таваккулу рзокаҳи ин чаҳор чизи сифат қолабҳоаст сифати рӯҳи азин муназзаҳаст .

و گفت: چهارچیز است که مناسبت ندارد و به حال عارف لایق نبود زهد و صبر و توکل و رضاکه این چهار چیز صفت قالبها است صفت روح ازین منزه است.

Ва гуфт : фарзанди азал ва абад бошӣ беҳтар аз онкии фарзанди ихлосу сафоу сидқу ҳаё .

و گفت: فرزند ازل و ابد باشی بهتر از آنکه فرزند اخلاص و صفا و صدق و حیا.

Ва гуфт : нест бӯдан дар роҳи ҳақи беҳтар аз онкӣ ба таҷреду тавҳиди назар буду онҷомнзл буд бо вуқуф буд ё машрабгоҳ созад .

و گفت: نیست بودن در راه حق بهتر از آنکه به تجرید و توحید نظر بود و آنجامنزل بود با وقوف بود یا مشربگاه سازد.

Ва гуфт : ҳар ки дарёфт ваҳдонияту ягонагии воҳиди мақсӯд ҳақ гардад ҳар ки сифати наъти ҷалол ӯ дарёфт ҳақи мақсӯд ӯ шавад .

و گفت: هر که دریافت وحدانیت و یگانگی واحد مقصود حق گردد هر که صفت نعت جلال او دریافت حق مقصود او شود.

Ва гуфт : ҳар ҷиноят ки бошад риояти асли онрои зер ва зибр кунад ва ҳеҷ нагузорад .

و گفت: هر جنایت که باشد رعایت اصل آنرا زیر و زبر کند و هیچ نگذارد.

Ва гуфт : худованди ҷли ҷалолаи туро дар мазаллати ифлос ва дар мондагӣ ва шикастагӣ бинад беҳтар аз онкии дрпндошту ҷилваи ъзу мъомлт .

و گفت: خداوند جل جلاله ترا در مذلت افلاس و در ماندگی و شکستگی بیند بهتر از آنکه درپنداشت و جلوه عز و معاملت.

Ва гуфт : ҳар киро мақсӯд ҷуз зотаст онкаси мағбуну нгўсорсту мустаҳаққи яке гуфтан онаст ки беқасд ва бе нияти даройад ва нест роҳ ҳақ шавад ва ба бқоءи он нестии худ онгоҳи бнқтаҳи ягонагии ҳақи вай қиём кунад беният ки буду вуҷӯд дар ин сӯрат набандад ва гуфт : чунонкии рости гӯйон рост гуфтанд дар ҳақоиқу асрори орифон дурӯғ гуфтанд дар ҳақиқати ҳақ .

و گفت: هر که را مقصود جز ذاتست آنکس مغبون و نگوسارست و مستحق یکی گفتن آنست که بی‌قصد و بی‌نیت درآید و نیست راه حق شود و به بقاء آن نیستی خود آنگاه بنقطه یگانگی حق وی قیام کند بی‌نیت که بود و وجود در این صورت نبندد و گفت: چنانکه راست گویان راست گفتند در حقایق و اسرار عارفان دروغ گفتند در حقیقت حق.

Ва гуфт : зштрин ахлоқ онаст ки бо тақдир бар овезӣ яъне ончии тақдир азалӣ бошад ту хоҳӣ ки бзди он беруни оеу ончии қисмат рафтааст хоҳӣ ки бтғлбу орзӯу дуои он қоида бигардоне .

و گفت: زشترین اخلاق آنست که با تقدیر بر آویزی یعنی آنچه تقدیر ازلی باشد تو خواهی که بضد آن بیرون آیی و آنچه قسمت رفته است خواهی که بتغلب و آرزو و دعا آن قاعده بگردانی.

Ва гуфт : ин қавм бар чаҳор сифатанд яке ба шинохту талаб крдў ёфт вдигр талаб кард внёФт ва дайгарӣ наёфт ва низ бо ҳеҷ ором наёфт магар бо вай чаҳорум нашнохт ва талаб накард зеро ки ӯ азизтар аз онаст ки талаб дарав расад ва ошкоротар аз онаст ки талаб бояд кард .

و گفت: این قوم بر چهار صفت‌اند یکی به شناخت و طلب کردو یافت ودیگر طلب کرد ونیافت و دیگری نیافت و نیز با هیچ آرام نیافت مگر با وی چهارم نشناخت و طلب نکرد زیرا که او عزیزتر از آنست که طلب درو رسد و آشکاراتر از آنست که طلب باید کرد.

Ва гуфт : чун сари ман бўФоءи аҳди истода буд ҳеҷ бок надорам аз ҳаводис ки дар рӯзгор падед ояд .

و گفت: چون سر من بوفاء عهد ایستاده بود هیچ باک ندارم از حوادث که در روزگار پدید آید.

Ва гуфт : ҳаргоҳи торикии тамаъи басари даройади нафас дар ҳиҷоб уфтаду ҳамаи ҳаззҳои нафсонӣ .

و گفت: هرگاه تاریکی طمع بسر درآید نفس در حجاب افتد و همه حظهای نفسانی.

Вагуфт : маърифат дуаст маърифати хусӯсу маърифати исбот аммо маърифати хусӯс муштаракасту ширки маърифати асмоу сифоту далоил ва нишонҳо ва бурҳонҳо ва ҳиҷобҳоу маърифат исбот онаст ки бадв роҳ несту аи знъмти қадам падед ояд ва чун падед ояд маърифати ту ночиз ва нест шавад зеро ки маърифати ту муҳаддисаст ва чун сифату наъти қадам таҷаллӣ кунад ҳама муҳаддисот нест шавад .

وگفت: معرفت دو است معرفت خصوص و معرفت اثبات اما معرفت خصوص مشترک است و شرک معرفت اسما و صفات و دلایل و نشانها و برهانها و حجابها و معرفت اثبات آنست که بدو راه نیست و ا زنعمت قدم پدید آید و چون پدید آید معرفت تو ناچیز و نیست شود زیرا که معرفت تو محدث است و چون صفت و نعت قدم تجلی کند همه محدثات نیست شود.

Гуфт : фазли бории таъолӣ дар муқобили касб ту набӯд ва мктсб нест зеро ки ҳарчӣ мктст буд онрои ивазӣ буду иваз хориҷаст аз фазл онгоҳ гуфт : ҳамаи андешаҳо яке кун ва бар яке босту ҳамаи бгрстнро бо якеовар ки назари ҳамаи нгрндгони яке беш нест мо хлФкму лобъскми алои кнФси воҳида .

گفت: فضل باری تعالی در مقابل کسب تو نبود و مکتسب نیست زیرا که هرچه مکتست بود آنرا عوضی بود و عوض خارج است از فضل آنگاه گفت: همه اندیشه‌ها یکی کن و بر یکی باست و همه بگرستن را با یکی آور که نظر همه نگرندگان یکی بیش نیست ما خلفکم و لابعثکم الا کنفس واحده.

Ва гуфт : рӯҳ аз олами куни худ берун наёмада бошад ки агар беруни омада будӣ дили буи андар омадӣ ва ин сухани ҳаргизи паймона андар нагунҷад .

و گفت: روح از عالم کون خود بیرون نیامده باشد که اگر بیرون آمده بودی دل بوی اندر آمدی و این سخن هرگز پیمانه اندر نگنجد.

Вагуфт : падеди орандаи чизҳоу мутаваллии корҳо пайдотар аз корҳоаст ва ту май хоҳӣ ки шарик ӯ гардӣ .

وگفت: پدید آرنده چیزها و متولی کارها پیداتر از کارها است و تو می‌خواهی که شریک او گردی.

Ва гуфт : ҳиҷоб ҳар мавҷӯдӣ бавуҷуд ӯст аз вуҷӯди худ .

و گفت: حجاب هر موجودی بوجود اوست از وجود خود.

Вагуфт : чун зоҳир шавад ҳақ бар асрори хавфи раҷо зоил шавад .

وگفت: چون ظاهر شود حق بر اسرار خوف رجا زایل شود.

Ва гуфт : авом дар сифот убудийят мегирданду хавоси макрманд ба сифоти рубубият то мшоҳд кунанд аз ҷиҳати онкии авоми он сифот эҳтимол натавонанд кард ба сабаби заъфи асрори хешу даврии эшон аз масодири ҳақ .

و گفت: عوام در صفات عبودیت می‌گردند و خواص مکرمند به صفات ربوبیت تا مشاهد کنند از جهت آنکه عوام آن صفات احتمال نتوانند کرد به سبب ضعف اسرار خویش و دوری ایشان از مصادر حق.

Вагуфт : чун рубубият бар сроир фурӯ ояд ҷумлаи русум ӯ маҳв гирданд ва ӯро хароби бигузорад .

وگفت: چون ربوبیت بر سرایر فرو آید جمله رسوم او محو گرداند و او را خراب بگذارد.

Ва гуфт : чун назар кунӣ ба худои ҷамъи шӯй ва чун нафаси худ назар кунӣ мутафарриқи гардӣ .

و گفت: چون نظر کنی به خدا جمع شوی و چون نفس خود نظر کنی متفرق گردی.

Ва гуфт : халқро ҷамъ гардонанд дар илми хеш мутафарриқ гардад дар ҳукму қисмати хеш балки ҷамъ дар ҳақиқат тафриқаасту тафриқаи ҷамъ .

و گفت: خلق را جمع گردانند در علم خویش متفرق گردد در حکم و قسمت خویش بلکه جمع در حقیقت تفرقه است و تفرقه جمع.

Ва гуфт : азалу абаду аъмору дҳўру авқоти ҷумла чун барқӣаст дар нъўти қол алнабӣ алайҳи ассаломи лии маъаи аллоҳу қўлоисънии фӣаи маъааи шийъи ғайриаллоҳи ъзу ҷл ва гуфт : шарифтарин нисбат ҳо онаст ки нисбати ҷўӣӣ ба худои таъолӣ ба убудийят .

و گفت: ازل و ابد و اعمار و دهور و اوقات جمله چون برقیست در نعوت قال النبی علیه السلام لی مع الله و قولایسعنی فیه معه شیء غیرالله عز و جل و گفت: شریفترین نسبت‌ها آنست که نسبت جوئی به خدای تعالی به عبودیت.

Вагуфт : афзали тоъоти ҳифз авқотаст .

وگفت: افضل طاعات حفظ اوقات است.

Вагуфт : махлуқи азими қадар буду бузурги хатар чун ҳақ ӯро адаб кунад муталошӣ шавад .

وگفت: مخلوق عظیم قدر بود و بزرگ خطر چون حق او را ادب کند متلاشی شود.

Вагуфт : ҳарки гуяд ман бо қудрат мнозът кардаам ва гуфт : ҳар ки худоиро пурситад барои биҳишт ӯ муздури нафас хешаст ҳар ки худоиро пурситад барои худоӣ ӯ аз вай ҷоҳиласт яъне худоӣ бе ниёзаст аз ибодати ту пиндорӣ ки барои ӯ корӣ мекунӣ ту кор барои худ мекунӣ .

وگفت: هرکه گوید من با قدرت منازعت کرده‌ام و گفت: هر که خدای را پرستد برای بهشت او مزدور نفس خویش است هر که خدای را پرستد برای خدای او از وی جاهلست یعنی خدای بی‌نیازست از عبادت تو پنداری که برای او کاری می‌کنی تو کار برای خود می‌کنی.

Ва гуфт : дуртарини мард аз худои он буд ки худоиро беш ёд кунад яъне ман урфи аллоҳи кули лисона ӯ набояд ки ёд кунад то бар забон ӯ ёд мекунад зикри ҳқиқи он буд ки забон ӯ гунг шуда буд вғиб бар забон гуё шудау зикр ӯ ғайр ӯ буд .

و گفت: دورترین مرد از خدای آن بود که خدای را بیش یاد کند یعنی من عرف الله کل لسانه او نباید که یاد کند تا بر زبان او یاد می‌کند ذکر حقیق آن بود که زبان او گنگ شده بود وغیب بر زبان گویا شده و ذکر او غیر او بود.

Ва гуфт : аз таъзими ҳарамоти худованди он буд ки бозннгрӣ ба чизе аз кунин ва на ба чиз аз триқҳоءи кунин .

و گفت: از تعظیم حرمات خداوند آن بود که بازننگری به چیزی از کونین و نه به چیز از طریقهاء کونین.

Вагуфт : сифати ҷамолу ҷалол мусодамат карданд аз ҳар ду рӯҳ таваллуд кард .

وگفت: صفت جمال و جلال مصادمت کردند از هر دو روح تولد کرد.

Ва гуфт : агар ҷони кофарӣ ошкоро шавад аҳли олам ӯро саҷда кунанд пиндоранд ки ҳақаст аз ғояти ҳасану латофат .

و گفت: اگر جان کافری آشکارا شود اهل عالم او را سجده کنند پندارند که حقست از غایت حسن و لطافت.

Ва гуфт : тани ҳама торикасту чароғ ӯ ҳама сарост ки кроср нест ӯ ҳамеша дрторикӣаст .

و گفت: تن همه تاریک است و چراغ او همه سراست که کراسر نیست او همیشه درتاریکی است.

Ва гуфт : аҳволи халқ қисматӣаст ки кардаанд ва ҳикматӣаст ки пардохтаанд ҳиялату ҳаракатро ба дарёфт он маҷол нест .

و گفت: احوال خلق قسمتی است که کرده‌اند و حکمتی است که پرداخته‌اند حیلت و حرکت را به دریافت آن مجال نیست.

Ва гуфт : безорам аз он худоӣ ки ба тоъати ман аз ман хушнӯд шавад ва ба маъсияти ман аз ман хашм гирад пас ӯ худ дар банд манаст то ман чаканам на балки дӯстон дар азал дӯстонанд вдшмнон дар азали душманон .

و گفت: بیزارم از آن خدای که به طاعت من از من خشنود شود و به معصیت من از من خشم گیرد پس او خود در بند من است تا من چکنم نه بلکه دوستان در ازل دوستانند ودشمنان در ازل دشمنان.

Ва гуфт : ҳар ки хешро аз худоӣ бинаду ҷумлаи ашёро аз худоӣ бинад бениёз шавад азҷумла ашё ба худо .

و گفت: هر که خویش را از خدای بیند و جمله اشیا را از خدای بیند بی‌نیاز شود ازجملهٔ اشیا به خدا.

Ва гуфт : ҳиўаҳу бқоءи дилҳо ба хдоист балки ғайбат аз худост ба худо яъне то туоне ки ту ба он хдоӣии хаёли ширки дорӣ ба хдоءи Фноءи фано аз фано ҳосил ояд .

و گفت: حیوة و بقاء دلها به خدایست بلکه غیبت از خداست به خدا یعنی تا توانی که تو به آن خدائی خیال شرک داری به خداء فناء فنا از فنا حاصل آید.

Ва гуфт : ширк дидан тақсираст въсроти нафасу маломат кардани нафасро .

و گفت: شرک دیدن تقصیر است وعثرات نفس و ملامت کردن نفس را.

Ва гуфт : муҳаббати ҳаргиз дуруст наёяд то эърози родри сар ӯ асарӣ буду шавоҳидро дар дил ӯ хатарии бали сиҳҳати муҳаббати нисёни ҷумла ашёаст дар астғроқи мушоҳидаи маҳбӯбу фонӣ шудани муҳиб аз маҳбӯб ба маҳбӯб .

و گفت: محبت هرگز درست نیاید تا اعراض رادر سر او اثری بود و شواهد را در دل او خطری بل صحت محبت نسیان جمله اشیا است در استغراق مشاهده محبوب و فانی شدن محب از محبوب به محبوب.

Ва гуфт : дар ҷумлаи сифатҳо раҳматаст магар дар муҳаббат ки дарави ҳеҷ раҳмат нест бикашанд ва аз кушта дят хоҳанд .

و گفت: در جمله صفت‌ها رحمت است مگر در محبت که درو هیچ رحمت نیست بکشند و از کشته دیت خواهند.

Ва гуфт : убудийят онаст ки эътимодат бархезад аз ҳаракату сукӯни хеш ки ҳаргоҳ ки ин ду сифат аз мард соқит шавад ба ҳақ убудийят расед .

و گفت: عبودیت آنست که اعتمادت برخیزد از حرکت و سکون خویش که هرگاه که این دو صفت از مرد ساقط شود به حق عبودیت رسید.

Ва гуфт : тавба қабул онаст ки мақбул бӯда бошад пеш аз гуноҳ .

و گفت: توبه قبول آنست که مقبول بوده باشد پیش از گناه.

Ва гуфт : хавфу раҷо ду қаҳҳоранд ки аз бе адабии боздорнд .

و گفت: خوف و رجا دو قهارند که از بی‌ادبی بازدارند.

Ва гуфт : тавбаи насӯҳи он буд ки бар соҳиб ӯ асари маъсияти пинҳон ва ошкоро намонад ва ҳар крои тавбаи насӯҳ буд бомдоди вшбонгоаҳ ӯ аз ҳар гӯна ки буд бок надорад .

و گفت: توبه نصوح آن بود که بر صاحب او اثر معصیت پنهان و آشکارا نماند و هر کرا توبه نصوح بود بامداد وشبانگاه او از هر گونه که بود باک ندارد.

Вагуфт : тақвои он буд ки аз тақвои хеш муттақе бошад .

وگفت: تقوی آن بود که از تقوی خویش متقی باشد.

Ва гуфт : аҳли зуҳд ки такаббур кунанд бар абноءи дунёи эшон дар зуҳд муддаӣанд барои онкии дунёро дар дили эшон равнақӣ набӯдӣ барои эъроз кардан аз он бар дайгарӣ такаббур накардандӣ .

و گفت: اهل زهد که تکبر کنند بر ابناء دنیا ایشان در زهد مدعی‌اند برای آنکه دنیا را در دل ایشان رونقی نبودی برای اعراض کردن از آن بر دیگری تکبر نکردندی.

Ва гуфт : чаҳ савлат оварадӣ бзҳд дар чизеу боъроз аз чизе ки ҷумлаи он ба наздики худоӣ таъолӣ биппар пашша вазн нест .

و گفت: چه صولت آوردی بزهد در چیزی و باعراض از چیزی که جمله آن به نزدیک خدای تعالی بپر پشهٔ وزن نیست.

Вагуфт : сӯфӣ онаст сухан аз эътибор гуяду сар ӯ мунаввар шуда буд бФкрт .

وگفت: صوفی آنست سخن از اعتبار گوید و سر او منور شده بود بفکرت.

Ва гуфт : бандаро маърифат дуруст наёяд то сифат ӯ он буд ки ба худои таъолӣ машғӯл гардад ва ба худои ниёзманд буд яъне машғӯлӣу ниёзмандӣ ӯ ҳиҷобаст .

و گفت: بنده را معرفت درست نیاید تا صفت او آن بود که به خدای تعالی مشغول گردد و به خدای نیازمند بود یعنی مشغولی و نیازمندی او حجابست.

Ва гуфт : ҳар ки худоиро бишнохт мунқатиъи гашт балки гунг шуд ва ҳар ки ба маҳали инс натавонад расед онкӣ ӯро ваҳшат набӯд аз ҷумлаи кун .

و گفت: هر که خدای را بشناخت منقطع گشت بلکه گنگ شد و هر که به محل انس نتواند رسید آنکه او را وحشت نبود از جمله کون.

Ва гуфт : ивази чашми доштан бар тоъат аз фаромӯш кардани фазл буд .

و گفت: عوض چشم داشتن بر طاعت از فراموش کردن فضل بود.

Вагуфт : қисматҳо карда шудааст ва сифатҳо пайдо гашта чун қисмат карда шуд ба саъйу ҳаракат чун тавон ёфт .

وگفت: قسمتها کرده شده است و صفتها پیدا گشته چون قسمت کرده شد به سعی و حرکت چون توان یافت.

Вагуфт : ҳар крои бандагӣ кардан азу бихоҳанд ва дар ҳақиқати ҳақи таъолии бдонстн аз ҳар ду мақом зойеъ бимонад .

وگفت: هر کرا بندگی کردن ازو بخواهند و در حقیقت حق تعالی بدانستن از هر دو مقام ضایع بماند.

Ва гуфт : талаб кардам маъдани дилҳои орифон дар ҳавои рӯҳ малакӯт дидам ки мепариданд дар наздики хдоءи таъолии бадви боқии врҷўъшон бо ӯ .

و گفت: طلب کردم معدن دلهای عارفان در هوای روح ملکوت دیدم که می‌پریدند در نزدیک خداء تعالی بدو باقی ورجوعشان با او.

Ва гуфт : то мард чунон нагардад ки аз онҷо ки сродқот аршаст то ӣнҷо ки мнтҳоء срӣаст ҳзи зарраи оинаи тавҳид вай гардад ва ҳар зарра ӯро бинад тавҳид ӯ дуруст наёяд .

و گفت: تا مرد چنان نگردد که از آنجا که سرادقات عرش است تا اینجا که منتهاء ثری است هز ذرهٔ آینهٔ توحید وی گردد و هر ذرهٔ او را بیند توحید او درست نیاید.

Ва гуфт : ҳар чанд битавонед ризоро кори Фрмоӣид чунон мабошед ки ризои шуморо кор фармоед ки маҳҷӯб гардид аз лиззати рўӣт ва аз ҳақиқати ончӣ мутолиа кунед яъне чун аз ризо лиззат ёфт аз шуҳуди ҳақ боз монад .

و گفت: هر چند بتوانید رضا را کار فرمائید چنان مباشید که رضا شما را کار فرماید که محجوب گردید از لذت روئت و از حقیقت آنچه مطالعه کنید یعنی چون از رضا لذت یافت از شهود حق باز ماند.

Ва гуфт : нигар то блзти тоъату ҳаловати ибодат ӯ ғарраи шӯй ки он заҳр қотиласт .

و گفت: نگر تا بلذت طاعت و حلاوت عبادت او غره شوی که آن زهر قاتل است.

Ва гуфт : шод бӯдан ба каромот аз ғурур ва ҷаҳласт ва лиззат ёфтан ботсол навъеаст азғФлт .

و گفت: شاد بودن به کرامات از غرور و جهل است و لذت یافتن باتصال نوعی است ازغفلت.

Ва гуфт : мабошед аз он қавм ки анъом ӯро муқобилат кунанд ба тоъоту лекини фарзанд азал бошед на фарзанди амал .

و گفت: مباشید از آن قوم که انعام او را مقابلت کنند به طاعات و لیکن فرزند ازل باشید نه فرزند عمل.

Ва гуфт : амал ба ҳаракоти дил шарифтараст аз амал ба ҳаракоти ҷавориҳ ки агар феъли ро баи наздики ҳақи қӣматӣ будӣ чиҳил соли пайғомбари алайҳи ассаломи холии нмондӣ аз он нагӯям амал макун лекини ту бо амал мабош .

و گفت: عمل به حرکات دل شریفتر است از عمل به حرکات جوارح که اگر فعل رابه نزدیک حق قیمتی بودی چهل سال پیغامبر علیه السلام خالی نماندی از آن نگویم عمل مکن لیکن تو با عمل مباش.

Ва гуфт : ҳар ки аз қисмати ёди орад аз ончӣ ӯро дар азали рафта аз сўолу дуо фориғ ояд .

و گفت: هر که از قسمت یاد آرد از آنچه او را در ازل رفته از سوآل و دعا فارغ آید.

Ва гуфт : ман бидон муъминам ки ҳақи таъолӣ аз ман донист аз онкӣ бар он дониста ки ман донам маро эътимод нест .

و گفت: من بدان مومنم که حق تعالی از من دانست از آنکه بر آن دانسته که من دانم مرا اعتماد نیست.

Ва гуфт : банда гуяд аллоҳи Акбар яъне худоӣ аз он бузургтараст ки бо ваии азин феъли тавон пайвастан ё ба тарки ин феъли азуи тавон баридан аз баҳри онкии пайвастан ва баридан бо вай ба ҳаракот нест лекини бқзоءи собиқ аз лист .

و گفت: بنده گوید الله اکبر یعنی خدای از آن بزرگتر است که با وی ازین فعل توان پیوستن یا به ترک این فعل ازو توان بریدن از بهر آنکه پیوستن و بریدن با وی به حرکات نیست لیکن بقضاء سابق از لیست.

Вагуфт : чунонкии Тифл аз раҳм берун ояд фардои давлати марду муҳаббати арбоб ӯ азу берун ояд .

وگفت: چنانکه طفل از رحم بیرون آید فردا دولت مرد و محبت ارباب او ازو بیرون آید.

Ва гуфт : мардум бар се табақаанд табақаи аввал он қавманд ки хдоءи барояшони миннати ниҳоди бонавори ҳидояти пас эшон маъсӯманд аз куфру ширку нифоқу табақаи дувуми он қавманд ки худои барояшони миннати ниҳоди бонавори анояти пас эшон маъсӯманд аз сғоиру кбоиру табақаи сеюм он қавманд ки худои барояшони миннати ниҳод ба кифояти пас эшон маъсӯманд аз хавотири фосид ва аз ҳаракоти аҳли ғифлат ва гуфт : ҳақири доштани фақру суръати ъзбу ҳуби манзалат аз дидан нафасаст ва ин халъи убудийят буду кўшидни болўҳит .

و گفت: مردم بر سه طبقه‌اند طبقه اول آن قومند که خداء برایشان منت نهاد بانوار هدایت پس ایشان معصومند از کفر و شرک و نفاق و طبقه دوم آن قوم‌اند که خدا برایشان منت نهاد بانوار عنایت پس ایشان معصومند از صغایر و کبایر و طبقه سوم آن قومند که خدا برایشان منت نهاد به کفایت پس ایشان معصومند از خواطر فاسد و از حرکات اهل غفلت و گفت: حقیر داشتن فقر و سرعت عضب و حب منزلت از دیدن نفس است و این خلع عبودیت بود و کوشیدن بالوهیت.

Ва гуфт : ҳар ки бишнохт ӯро ғоиб шуд ва ҳар ки ғарқ шуд дар баҳри шавқ ӯ бгдохт ва ҳар ки амал кард лўҷаҳи аллоҳ бсўоб расед ва ҳар киро сҳз дарёфт азоби бадви Фрўомд .

و گفت: هر که بشناخت او را غایب شد و هر که غرق شد در بحر شوق او بگداخت و هر که عمل کرد لوجه الله بثواب رسید و هر که را سحظ دریافت عذاب بدو فروآمد.

Ва гуфт : баландтарӣни мақоми хавфи он буд ки тарсад ки худоӣ дарав нигарад хашмгин ва ӯро ба мқт гирифтор кунаду азуи эърози намояд .

و گفت: بلندترین مقام خوف آن بود که ترسد که خدای درو نگرد خشمگین و او را به مقت گرفتار کند و ازو اعراض نماید.

Ва гуфт : ҳақиқати хавф дар вақти марг зоҳир шавад .

و گفت: حقیقت خوف در وقت مرگ ظاهر شود.

Ва гуфт : аломати содиқи он буд ки бетон бо бародарони пайваста буду бадал танҳо бо худоӣ .

و گفت: علامت صادق آن بود که بتن با برادران پیوسته بود و بدل تنها با خدای.

Ва гуфт : халқ азим онаст ки бо ҳеҷ кас хусумат накунаду касро бо ӯ хусумат набошад аз фӯти маърифат .

و گفت: خلق عظیم آنست که با هیچ کس خصومت نکند و کس را با او خصومت نباشد از فوت معرفت.

Ва гуфт : фазаъи Акбари броءи қтиът буд ки Нидо кунанд ки эй аҳли биҳишти хлўду ломўт вае аҳли дӯзахи хлўду лои мӯат пас гӯйанд ахсўоФиҳоу лотклмўн .

و گفت: فزع اکبر براء قطیعت بود که ندا کنند که ای اهل بهشت خلود و لاموت و ای اهل دوزخ خلود و لا موت پس گویند اخسوافیها و لاتکلمون.

Вагуфт : шармгин ки арақ аз вай май резади он зёдтӣ буд ки дарав буд .

وگفت: شرمگین که عرق از وی می‌ریزد آن زیادتی بود که درو بود.

Ва гуфт : ихтиёр бар ончӣ дар азал рафт беҳтар аз муъоризаи вақт .

و گفت: اختیار بر آنچه در ازل رفت بهتر از معارضه وقت.

Ва гуфт : он хулат ки бадви никўиҳо тамом шаваду банно бӯдан ӯ ҳамаи никўиҳои зишт буд истиқоматаст ки туро фаросатанд аз ончии насиб нафасаст вгшодаҳ гирданд ба ончии насиб ту хоҳад буд .

و گفت: آن خلت که بدو نیکویها تمام شود و بنا بودن او همه نیکویها زشت بود استقامت است که ترا فراستاند از آنچه نصیب نفس است وگشاده گرداند به آنچه نصیب تو خواهد بود.

Вагуфт : фаросати ту рўшноӣӣ буд ки андар дилҳо бадарахшаду маърифатӣ буд макин андари асрор ки ӯро аз ғайби бғиб май барад то чизҳо бибинад то аз онҷо ки ҳақи таъолии бадви намояд то аз замири халқи сухан ҳаме гуяд .

وگفت: فراست تو روشنائی بود که اندر دلها بدرخشد و معرفتی بود مکین اندر اسرار که او را از غیب بغیب می‌برد تا چیزها ببیند تا از آنجا که حق تعالی بدو نماید تا از ضمیر خلق سخن همی گوید.

Ва гуфт : ин қавмро ишорат буд пас ҳаракот акнӯн намондааст ҷузи ҳсрот .

و گفت: این قوم را اشارت بود پس حرکات اکنون نمانده است جز حسرات.

Ва гуфт : бе адабии хештанро ихлос ном кардаанду шараро инбисоту дуни ҳимматиро ҷилдии ҳама аз роҳи баргаштанд ва бар роҳи мазмум май раванди зиндагонӣ дар мушоҳидаи эшон нохушӣ буду нуқсони рӯҳ агар сухан гӯйанд бахшам гӯйанд ва агрхтоб кунанд ба такаббур кунанд внФси эшон хабар медиҳад ки аз замири эшону шараи эшон дар хӯрдан мунодӣ мекунад аз ончӣ дар сар эшонаст қотлҳми аллоҳи илои иؤФкўн .

و گفت: بی‌ادبی خویشتن را اخلاص نام کرده‌اند و شره را انبساط و دون همتی را جلدی همه از راه برگشتند و بر راه مذموم می‌روند زندگانی در مشاهدهٔ ایشان ناخوشی بود و نقصان روح اگر سخن گویند بخشم گویند و اگرخطاب کنند به تکبر کنند ونفس ایشان خبر می‌دهد که از ضمیر ایشان و شرهٔ ایشان در خوردن منادی می‌کند از آنچه در سر ایشان است قاتلهم الله الی یؤفکون.

Ва гуфт : мо мубталои шудем ба рӯзгорӣ ки нест дарави одоби исломи вена низ ахлоқи ҷоҳилияти венаи аҳкоми худовандони мурувват .

و گفت: ما مبتلا شدیم به روزگاری که نیست درو آداب اسلام ونه نیز اخلاق جاهلیت ونه احکام خداوندان مروت.

Вагуфт : ҷуволии ФрогрФтнду пари саги бкрднду пораи фиришта бо он саг дар ҷувол карданд ҳар чанд ҷаҳд мекунам ва мекӯшам бо ин сегон барнаме оем то борӣ дар ошноён науфтанд .

وگفت: جوالی فراگرفتند و پر سگ بکردند و پارهٔ فرشته با آن سگ در جوال کردند هر چند جهد می‌کنم و می‌کوشم با این سگان برنمی‌آیم تا باری در آشنایان نیفتند.

Ва ӯро пурседанд аз имон гуфт : чиҳил сол дар габр кӣ бибояд гузошт то мард бо имон расад гуфтанд аиҳо ашшайхи маънии ин чаҳ буд гуфт : онкӣ то пайғомбарони алайҳими ассаломро чиҳил сол набӯд эшонро ваҳй наомад на онгаҳ эшонро дар он соъат имон набӯд наузи биллоҳи лекини он камол набӯд бовел ки баъд аз набуввати эшонро ҳосил шуд аммо ки ту соҳиби нафас аммора бошӣ внФс габраст ба ҳукми ҳадис то азгбр кӣ нафас халос наёбӣ бо имон ҳқиқ нарисӣ гуфтанд ҳечкас аз мақоми Муҳамади алайҳ ассалом бигузашт гуфт : худу кас ба мақом Муҳамад нарасида ки ҳар даъвӣ кунад ки касе аз мақом ӯ бигузашт ё бугзарад зиндиқ буд ки ниҳояти дараҷаи авлиёи бдоити дараҷа анбиёаст .

و او را پرسیدند از ایمان گفت: چهل سال در گبر کی بباید گذاشت تا مرد با ایمان رسد گفتند ایها الشیخ معنی این چه بود گفت: آنکه تا پیغامبران علیهم السلام را چهل سال نبود ایشان را وحی نیامد نه آنگه ایشان را در آن ساعت ایمان نبود نعوذ بالله لیکن آن کمال نبود باول که بعد از نبوت ایشان را حاصل شد اما که تو صاحب نفس اماره باشی ونفس گبرست به حکم حدیث تا ازگبر کی نفس خلاص نیابی با ایمان حقیق نرسی گفتند هیچکس از مقام محمد علیه السلام بگذشت گفت: خود و کس به مقام محمد نرسیده که هر دعوی کند که کسی از مقام او بگذشت یا بگذرد زندیق بود که نهایت درجهٔ اولیا بدایت درجه انبیا است.

Гуфтанд кадоми таоми мштҳӣ тар гуфт : луқма аз зикри хдоءи таъолӣ ки ба дасти яқин аз моидаҳ маърифат баргирӣ дар ҳолатӣ ки никўгмон бошӣ бхдоӣ .

گفتند کدام طعام مشتهی تر گفت: لقمهٔ از ذکر خداء تعالی که به دست یقین از مایدهٔ معرفت برگیری در حالتی که نیکوگمان باشی بخدای.

Дар вақт вафот гуфтанд ки моро васиятӣ кун гуфт : иродати хдоءи таъолӣ дар хештан нигоҳ доред дайгарии васият хост гуфт : поси авқоту анфоси хешро нигоҳдори рҳмҳоллаҳи алайҳ .

در وقت وفات گفتند که ما را وصیتی کن گفت: ارادت خداء تعالی در خویشتن نگاه دارید دیگری وصیت خواست گفت: پاس اوقات و انفاس خویش را نگاهدار رحمةالله علیه.