Он соҳиби ҳиммати он собити уммати он кӯҳи ҳалами он баҳри илми он давлати бози азалӣу абадии шайхи ҷаъфари хулдии рҳмҳоллаҳи алайҳи олами замона буд ва дар илми тариқати ягона буд ва аз кброи асҳоби ҷунайд буд ва аз қудамои эшон ва дар анвоъи улӯми мутабаҳҳир ва дар аснофи ҳақоиқи мтъин ва ӯро калимотӣ олӣаст . Ҳаволаи он бо касе дигар кард . Вақте мегуфт : сад ва сӣ ваанд девони аҳли тасаввуфи наздик манаст . Гуфтанд аз кутуби Муҳамади тирмизӣ ҳеҷ ҳаст туро ? гуфт : на ки ӯро аз шумор суфиён надонам ки ӯ ороиши машойих буду мақбул буд .

آن صاحب همت آن ثابت امت آن کوه حلم آن بهر علم آن دولت باز ازلی و ابدی شیخ جعفر خلدی رحمةالله علیه عالم زمانه بود و در علم طریقت یگانه بود و از کبرای اصحاب جنید بود و از قدمای ایشان و در انواع علوم متبحر و در اصناف حقایق متعین و او را کلماتی عالی است. حوالهٔ آن با کسی دیگر کرد. وقتی می‌گفت: صد و سی و اند دیوان اهل تصوف نزدیک من است. گفتند از کتب محمد ترمذی هیچ هست ترا؟ گفت: نه که او را از شمار صوفیان ندانم که او آرایش مشایخ بود و مقبول بود.

Нақласт ки шаст ҳаҷи бкрдаҳ буд . Мурӣдӣ дошт ӯро Ҳамза алавӣ гуфтанд . Шабии Ҳамза қасд кард ки ба хона шайх баравад . Шайх гуфт : имшаб ӣнҷо бош . Магари Ҳамзаи таомӣ ба мурғ дар танури хости ниҳод то фарзандонаш бихӯранд . Гуфт : агар имшаб ӣнҷо бошам фардои намози бомдоди ӣнҷо бибояд кард ва бибояд буд то намози бомдоду чоштгоҳ бо шайх бигзорам ва дайр шаваду Тифлон гурусна бимонанд ва дар банд ман бошанд , пас гуфт : шихо биравам . Гуфт : имшаби ӣнҷои ббош . Гуфт : муҳиммӣ дорам . Гуфт : ту доне . Ба хона омад ва он таом ба мурғ дар танури ниҳод . Пас дигари рӯзи канизакро гуфт : он таом биор . Канизаки он таомро аз танур баровард ва дар роҳ ки мёмди поиш бар санг афтоду тоба бар замин афтод ва бишикаст ва таом бирехт , мурғ бар роҳгзри биФтод . Ҳамза гуфт : бози рӯи он мурғ биор то башуем ва бакор барем . Дарин буданд ки ногоҳ сегӣ аз дар даромаду мурғро бабрад . Гуфт : акнӯн чун ин ҳама аз даст бишуд , борӣ бархезаму суҳбати шайх аз даст надаҳум ва ба наздик шайх омад . Шайхро чун чашм бирав афтод гуфт : ҳаркии гӯшти пораи дили машойих гӯшт надорад гӯшт ӯ ба саг диҳанд . Ҳамза пушаймон шуд ва тавба кард .

نقل است که شصت حج بکرده بود. مریدی داشت او را حمزه علوی گفتند. شبی حمزه قصد کرد که به خانه شیخ برود. شیخ گفت: امشب اینجا باش. مگر حمزه طعامی به مرغ در تنور خواست نهاد تا فرزندانش بخورند. گفت: اگر امشب اینجا باشم فردا نماز بامداد اینجا بباید کرد و بباید بود تا نماز بامداد و چاشتگاه با شیخ بگذارم و دیر شود و طفلان گرسنه بمانند و در بند من باشند، پس گفت: شیخا بروم. گفت: امشب اینجا بباش. گفت: مهمی دارم. گفت: تو دانی. به خانه آمد و آن طعام به مرغ در تنور نهاد. پس دیگر روز کنیزک را گفت: آن طعام بیار. کنیزک آن طعام را از تنور برآورد و در راه که میامد پایش بر سنگ افتاد و تابه بر زمین افتاد و بشکست و طعام بریخت، مرغ بر راهگذر بیفتاد. حمزه گفت: باز رو آن مرغ بیار تا بشویَم و بکار بریم. درین بودند که ناگاه سگی از در درآمد و مرغ را ببرد. گفت: اکنون چون این همه از دست بشد، باری برخیزم و صحبت شیخ از دست ندهم و به نزدیک شیخ آمد. شیخ را چون چشم برو افتاد گفت: هرکه گوشت پارهٔ دل مشایخ گوشت ندارد گوشت او به سگ دهند. حمزه پشیمان شد و توبه کرد.

Нақласт ки як рӯзи пайғомбарро алайҳи ассалом ба хоб дид . Гуфт : тасаввуф чист ? гуфт : тарки даъвӣу пинҳони доштани маънӣ .

نقل است که یک روز پیغامبر را علیه السلام به خواب دید. گفت: تصوف چیست؟ گفت: ترک دعوی و پنهان داشتن معنی.

Ва аз ӯ пурседанд ки тасаввуф чист ? гуфт : ҳолатӣ ки дарав зоҳир шавад айни рубубият ва музмаҳил гардад айни убудийят .

و از او پرسیدند که تصوف چیست؟ گفت: حالتی که درو ظاهر شود عین ربوبیت و مضمحل گردد عین عبودیت.

Ва гуфт : тасаввуфи тарҳ нафасаст дар убудийяту берун омадан аз башарияту назар кардан ба худои таъолӣ ба куллият . Ва азу пурседанд аз тлўини фақр , гуфт : тлўини эшон тлўинӣ барои зёдтӣ , аз баҳри онкӣ ҳар киро тлўин набӯд зёдтӣ набӯд .

و گفت: تصوف طرح نفس است در عبودیت و بیرون آمدن از بشریت و نظر کردن به خدای تعالی به کلیت. و ازو پرسیدند از تلوین فقر، گفت: تلوین ایشان تلوینی برای زیادتی، از بهر آنکه هر که را تلوین نبود زیادتی نبود.

Ва гуфт : чун дарвешро бинӣ ки басӣ хӯрд бдонкаҳ ӯ аз се чиз холӣ набӯд : ё вақте ки бирав гузаштааст ва на дар он вақт чунон бӯдааст ки бояд , ё баъд аз ин хоҳад буд чунонкӣ на бар ҷода буд , ё дар ҳол мувофиқатӣ надорад .

و گفت: چون درویش را بینی که بسی خورد بدانکه او از سه چیز خالی نبود: یا وقتی که برو گذشته است و نه در آن وقت چنان بوده است که باید، یا بعد از این خواهد بود چنانکه نه بر جاده بود، یا در حال موافقتی ندارد.

ӯро пурседанд аз таваккул , гуфт : таваккул онаст ки агар чизе буд ва агар набӯд дил дар ду ҳолати яксон буд , балки агар набӯд тараби дарав буд ва агар буд ӯ тараб дар ӯ набӯд , балки таваккул истиқоматаст бо худои таъолӣ дар ҳар ду ҳолат .

او را پرسیدند از توکل، گفت: توکل آنست که اگر چیزی بود و اگر نبود دل در دو حالت یکسان بود، بلکه اگر نبود طرب درو بود و اگر بود او طرب در او نبود، بلکه توکل استقامت است با خدای تعالی در هر دو حالت.

Ва гуфт : хайри дунёу охират дар сабри як соъатаст .

و گفت: خیر دنیا و آخرت در صبر یک ساعت است.

Ва гуфт : футуввати ҳақири доштан нафасасту бузурги доштани ҳурмати мусулмонон .

و گفت: فتوت حقیر داشتن نفس است و بزرگ داشتن حرمت مسلمانان.

Ва гуфт : ақл онаст ки туро давр кунад аз мавозиъи ҳалок .

و گفت: عقل آنست که ترا دور کند از مواضع هلاک.

Ва гуфт : банда хос бош худоиро то аз ағёр нагардӣ .

و گفت: بندهٔ خاص باش خدای را تا از اغیار نگردی.

Ва гуфт : саъии аҳрор аз баҳри нафас хеш набӯд балки барои бародарон буд .

و گفت: سعی احرار از بهر نفس خویش نبود بلکه برای برادران بود.

Ва гуфт : шариф ҳиммат бош ки ба ҳиммати шариф ба мақоми мардон тавон расед на ба муҷоҳидат .

و گفت: شریف همت باش که به همت شریف به مقام مردان توان رسید نه به مجاهدت.

Ва гуфт : лиззат муомила наёбанд бо лиззати нафас , аз ҷиҳати онкии аҳли ҳақоиқи худро давр кардаанд аз аҳли алойиқ ва қатъ кардаанд он алойиқ ки эшонро қотеъаст аз ҳақ , пеш аз онкии он алойиқ бар эшон роҳ бурӣда гирданд .

و گفت: لذت معامله نیابند با لذت نفس، از جهت آنکه اهل حقایق خود را دور کرده‌اند از اهل علایق و قطع کرده‌اند آن علایق که ایشان را قاطع است از حق، پیش از آنکه آن علایق بر ایشان راه بریده گرداند.

Ва гуфт : ҳар ки ҷаҳд накунад дар маърифати хеш , қабул накунанд хизмат ӯ .

و گفت: هر که جهد نکند در معرفت خویش، قبول نکنند خدمت او.

Ва гуфт : рӯҳи салоҳ ба ҳар ки расад лозим гирад мутолибаи нафас ба сидқ дар ҷумлаи аҳвол ва ҳар ки рӯҳи маърифат ба вай расад ӯ бишносад мавориду масодири корҳо ва ҳар ки рӯҳи мушоҳида бадв расад макрам гардад ба илми ладуннӣ .

و گفت: روح صلاح به هر که رسد لازم گیرد مطالبه نفس به صدق در جملهٔ احوال و هر که روح معرفت به وی رسد او بشناسد موارد و مصادر کارها و هر که روح مشاهده بدو رسد مکرم گردد به علم لدنی.

Нақласт ки ӯ дуое дошт озмуда . Вақте ӯро нигинӣ дар диҷла афтод , он дуо бархонад . Ҳоле нигоҳ кард нигин дар миёни китоби бозёфт . Шайхи Абунаср Сироҷ гуяд он дуои ин буд : ё ҷомеъи анноси лиўми лои риби фӣаи аҷмъи золтӣ . Чун вФотш наздик омад ба Бағдод буду хок ӯ ба шўнизиаҳаст , онҷо ки сиррии сиқтӣу ҷунайди раҳмаи аллоҳи алайҳ .

نقل است که او دعایی داشت آزموده. وقتی او را نگینی در دجله افتاد، آن دعا برخواند. حالی نگاه کرد نگین در میان کتاب بازیافت. شیخ ابونصر سراج گوید آن دعا این بود: یا جامع الناس لیوم لا ریب فیه اجمع ضالتی. چون وفاتش نزدیک آمد به بغداد بود و خاک او به شونیزیه است، آنجا که سری سقطی و جنید رحمة الله علیه.